00:00Herkese merhaba. Bugün sizinle öyle bir konuya dalacağız ki, işin içinde hem tarih var, hem diplomasi, hem de tek bir
00:07ünvanın yarattığı inanılmaz bir gerilim.
00:10Hazırsanız başlayalım.
00:12Düşünün bir, tam 100 yıllık bir anlaşma nasıl oluyor da bugünün diplomatik gündemini bu kadar meşgul edebiliyor, hatta bir krize
00:21sebep oluyor?
00:21İşte bu sorunun cevabını gelin hep birlikte arayalım.
00:25Peki, bu karmaşık meseleyi nasıl ele alacağız?
00:28Önce şu meşhur tartışmalı ünvan meselesine bakacağız.
00:32Sonra patriğin dünya sahnesindeki yerine, ardından da bölgedeki gerilimlere ve ilginç jestlere göz atacağız.
00:40En sonda da Ankara bu işe ne diyor sorusuna odaklanacağız.
00:44Hadi başlayalım o zaman.
00:46İlk durağımız, bütün bu hikayenin kilit taşı, her şeyin başladığı yer, 1923 Lozan Antlaşması.
00:53İşte her şeyin düğümlendiği nokta tam da burası.
00:571923'te imzalanan Lozan Antlaşması diyor ki,
01:00Fener Rum Patrikhanesi'nin görevi, yerel Rum kökenli nüfusun dini ihtiyaçlarını karşılamakla sınırlıdır.
01:07Yani kaynaklara göre olay bu kadar net.
01:10Ve işte size inanılmaz bir tezat.
01:13Türkiye'de resmi statüsüne baktığınızda, Patrikhane İstanbul'da Fatih Kaymakamlığına bağlı bir kurum.
01:18Yani yerel bir statüsü var ama madalyonun diğer yüzüne bir bakın.
01:23Uluslararası arenada bir devlet başkanı gibi karşılanıyor.
01:26Dünya liderleri ona Ekümenik Patrik diyor.
01:29Bütün furtunada zaten bu ikilemden kopuyor.
01:32Peki dünya bu duruma nasıl bakıyor?
01:34Gelin şimdi küresel güçlerin Patrik Bartolomeos'u nasıl gördüğüne, bu ikiliyi nasıl yönettiklerine bakalım.
01:41Mesela Amerika Birleşik Devletleri.
01:44Bakın Başbiskopos Elpidoforos Beyaz Saray'da Başkan Trump'a ne diyor?
01:49Ekümenik Patrikhanemize ve Kutsal Ekümenik Patrik Bartolomeos Hazretlerine verdiğiniz sarsılmaz destek için size teşekkür ederiz.
01:56Dikkat edin, ekümenik kelimesi özellikle vurgulanıyor.
02:01Fransa'ya geçelim, orada durum daha da net.
02:04Fransız Başbakanı Sebastian Le Corneau, Patrik'e resmi olarak Konstantinopolis Patri diye hitap ediyor.
02:10Bu Lozan'da belirlenen statünün uluslararası alanda nasıl aşıldığının çok bariz bir örneği.
02:16Ama bekleyin, herkes aynı fikirde değil hem de hiç değil.
02:20Rusya'ya bakın, Rus Dış İstihbarat Servisinin kullandığı ifadelere bakar mısınız?
02:25Konstantinopolis Deccali, Cübbeli Deccal.
02:28Yani bu inanılmaz sert ve düşmanca tavır, aslında Patrik'in jeopolitik satranç tahtasında ne kadar önemli bir oyuncu olduğunu gösteriyor.
02:36Fransa'daki ağırlamaya tekrar dönelim çünkü gerçekten dikkat çekici.
02:40Cumhurbaşkanı Macron'la Elize Sarayı'nda resmi bir görüşme yapıyor.
02:44Bilimler Akademisi'nde Konstantinopolis Ekümenik Patri olarak ağırlanıyor.
02:49UNESCO'da yine aynı ünvanla onurlandırılıyor.
02:51Kısacası tam bir devlet başkanı protokolü uygulanıyor.
02:55İşte bu, Türkiye'deki resmi statüsüyle arasındaki o devasa farkı gözler önüne seriyor.
03:01Şimdi de hikayeyi biraz daha eve yaklaştıralım.
03:04Yani Türkiye ve Yunanistan eksenine.
03:06Burada işler daha da karmaşıklaşıyor.
03:08Çünkü devreye kişisel ilişkiler, jestler ve tabii ki bölgesel gerilimler giriyor.
03:13Peki, Patrik Bartolomeus'un kendisi bu ilişkiye nasıl bakıyor?
03:18Kendi sözleri şöyle, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı'nın kuruma karşı saygılı davrandığını gözlemliyorum.
03:24Beni Cumhurbaşkanlığı Sarayı'ndaki tüm yıllık resepsiyonlara davet ediyor.
03:28Bu sözler en azından kişisel düzeyde bir saygı ve diyalog ortamının olduğunu düşündürüyor.
03:33Hatta size çok ilginç, çok insani bir anekdota anlatayım.
03:38Ankara'da bir akşam yemeği, Yunanistan Başbakanı Miçotarkis, kehribar tesbihini Patrik'e gösteriyor.
03:44Patrik de bak bu da benimki der gibi, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın hediye ettiği haltın işlemeli tesbihini çıkarıyor.
03:50Bunu duyan Cumhurbaşkanı Erdoğan da hemen araya girip Miçotarkis'e de bir tane hediye etme sözü veriyor.
03:55Yani o büyük diplomatik satrancın ortasında böyle sıcak anlar da yaşanıyor.
04:00Ancak Ankara'daki bu sıcak rüzgarlar eserken, kaynaklar bir de madalyonun öbü yüzünü gösteriyor.
04:07Yunanistan'da yaşayan Türklerin durumu, devletin atadığı müftüler yerine kendi seçtikleri müftülerle ibadet etmek istedikleri için haklarında dava açıldığı belirtiliyor.
04:17İşte bu durum, iki ülke arasındaki ilişkilerin ne kadar hassas bir dengede durduğunu gösteren bir tezat aslında.
04:23Ve şimdi geldik en can alıcı bölüme.
04:26Peki, tüm bunlar olurken Ankara ne yapıyor?
04:28İşte bu noktada kaynaklar Türkiye'nin tavrını, daha doğrusu sessizliğini mercek altına alıyor ve ciddi sorular soruyor.
04:36Bakın, mesele meclise kadar taşınmış bir milletvekili hükümete çok net sorular yöneltiyor.
04:42Patrik'e hediye edilen ve Türkiye topraklarını Yunanistan'da gösteren o Helen haritası için bir açıklama istendi mi?
04:49Lozan'ı açıkça ihlal eden ekümenik ünvanının kullanılmasına karşı bir şey yapıldı mı?
04:54Hatta, dezenformasyon merkezi bu konuda hiç düzeltme yayımladı mı?
04:59Bunlar gerçekten de çok ciddi sorular.
05:02Peki, bu kadar kritik sorulara bir cevap gelmiş mi?
05:05Cevap, işte bu ekrandaki sayıda.
05:0877.
05:09Evet, yanlış duymadınız.
05:10Tam 77 gün.
05:12Kaynaklara göre, milletvekilinin Cumhurbaşkanı yardımcılığına sorduğu bu sorular,
05:16tam 77 gün boyunca yanıtsız kalmış.
05:19Daha önce sorulan benzer sorulara İçişleri Bakanlığı'ndan gelen yanıta bir bakalım.
05:24Bu sorular bizim bakanlığımızın görev ve sorumluluk alanında değil.
05:29Kaynaklar bu tür cevapları sorumluluğu bir nevi üzerinden atmak olarak görüyor.
05:33Yani topu tacı atmak gibi bir durum.
05:36Bakın bu konudaki eleştiriler sadece muhalefet milletvekillerinden gelmiyor.
05:40Eski Dışişleri Bakanı Şükrü Sina Gürel'in tepkisi çok daha sert.
05:44Diyor ki, Yunanistan Başbakanı ve Feler Kilisesi papazı.
05:47Ama Fatih Kaymakamı orada yok.
05:49Bartolome olsun Yunan Başbakanı'nın heyetinde olduğunu bilmiyorduk biz.
05:53Bu sözler, meselenin siyasi arenada ne kadar büyük bir rahatsızlık yarattığını net bir şekilde ortaya koyuyor.
06:00Sonuç olarak bu analizimizi bir cevapla değil, hepimizin düşünmesi gereken bir soruyla bitirelim.
06:05Peki, tarihi anlaşmalar günümüzün jeopolitik gerçekleriyle çarpıştığında ne olur?
06:10İşte bu soru, sanırım daha uzun yıllar gündemdeki yerini koruyacak.
Yorumlar