Oynatıcıya atlaAna içeriğe atla
  • 11 saat önce
Türkiye’nin dört bir yanındaki eşsiz yerel zenginlikler, Ülke TV’nin “Değerlerin Daveti” programıyla hafta sonları ekranlara taşınıyor. Dünyanın en ince ve en değerli halıları arasında olduğu bilinen Hereke yün el halısının tarihi 1843'te, Sultan Abdülmecid döneminde Hereke Fabrika-i Hümâyûnu'nun kurulmasıyla başlıyor.

Kategori

🏖
Seyahat
Döküm
00:00Halkbank değerlerin davetini sunar.
00:02Halk ister Halkbank yapar Halkbank.
00:38Düğün sayısı, her iki halısının düğün biçimi diğer halılardan farklı özellikler var.
00:43İşte biraz bunlardan bahsetmek gerekir.
00:45En başta tabii düğün biçimi.
00:48Her iki halısının düğün biçimi diğer halılardan farklı.
00:51Onun dışında yine santimetrekaredeki düğün sayısı.
00:55Bu çok önemli.
00:56Her iki halısında santimetre karesinde yüz düğüm olmak durumunda.
01:03Bunun altındaki halılar her iki halısı olmuyor.
01:08Bazen tabii bunun altına da inebiliyor ama
01:10yani bu şu demek, bir metrekare her iki halısında bir milyon düğüm var.
01:17Bu tabii büyük bir alın teri, büyük bir gayret, sabır gerektiren bir iş.
01:26Her ekenin halısı niye farklıdır?
01:29El emeği, göz nuru en başta.
01:31Çok değerlidir.
01:32Çok meşakhetli, çok zor bir iştir.
01:36Çocukluğumuzdan beri bu işi yaptığımız için bize kolay geliyor tabii ki.
01:40Çift düğüm attığımız için çok uzun ömürlüdür.
01:44Kesinlikle bozulma, eskime hiçbir şey olmaz.
01:47O yüzden çok değerlidir.
01:57Geliyoruz sabahleyin buraya, tezgahımızın başına geçiyoruz, oturuyoruz.
02:04Başlıyoruz halımızı dokumaya.
02:06Dokurken hiçbir şey düşünmüyoruz.
02:08Sadece örneğimizdeki motifi halımıza, tezgahımıza yansıtmak.
02:13Başka bir şey değil.
02:14Hiçbir şey düşünmüyoruz.
02:15Mesela çocuğumla kavga mı ettim, buraya geliyorum.
02:18Hiçbir şekilde ben onu, yani moralim bozuk falan olmuyor.
02:22O tezgaha oturduğum zaman her şey bitiyor.
02:24Çünkü o motifleri tek tek işlediğim için sekme derler ona.
02:29Sekintilerimizi yaparken mesela hiçbir şey düşünmek zorunda değilsin yani.
02:33Eğer düşünürsen yanlış yaparsın.
02:35Düşünmüyorsun, şu sefer kendini halıya veriyorsun.
02:38Halıya verdiği zaman da daha güzel oluyor.
02:54Cumhurbaşkanlığımıza yaptığımız halımızı 33 personel dokuyucu arkadaşımızla beraber 3 var diye olarak 7-24 saat hiç ara vermeden 9,5
03:04ayda tamamladık.
03:05Teslimini yaptık, gönderdik.
03:09Hatta Cumhurbaşkanımız bizi de davet etti.
03:11Arkadaşlarımızla hep beraber gittik.
03:14Beraber gördük.
03:15Orada misafir edildik.
03:17Bizim için çok güzel, çok değerli, çok kıymetli bir anı oldu, bir değer oldu bizim için.
03:23Heyecanla çalıştık o halıyı dokurken bütün arkadaşlarımız.
03:27Çünkü çok özel bir yere gidiyordu.
03:29Devletimizin en güzel köşesi, en değerli yeri olduğu için biz de o özeni onlara yansıtmaya çalıştık halımıza.
03:37Bütün arkadaşlarım, 33 arkadaşımızla beraber bunu yansıtarak, hissettirerek yapmaya çalıştık.
03:44O şekilde yaptık.
03:49Hareke halısı bu özelliklerinin yanında hala geleneksel yöntemlerle, tezgahlarla dokunmakta.
03:58Ama tabii geldiğimiz noktada maalesef işte dünyadaki gerek Çin'de gerek Türk Cumhuriyetlerinde işçiliklerin çok aşağılarda olması yıllar içerisinde hareke halısına
04:16olan ilgiyi azalttı.
04:17Biz de tabii belediye olarak bu noktada ne yapabiliriz, tekrar nasıl bunu canlandırabiliriz şeklinde yaptığımız çalışmalarda öncelikle tabii Körfez Belediyesi
04:31olarak Hareke halısının coğrafi işaret belgelerini aldırdık.
04:35İşte burada hem yün halı, ipekli yünlü halı hem de ipekli halılarımızın coğrafi işaret belgelerini Patent Enstitüsü'nden tescillendirdik, aldık.
04:56Burada dokunmaya başladığımız her halı benim için bir çocuk.
05:00Benim kendi çocuğum gibi öyle kabul ediyorum, ablalarım da aynı şekilde.
05:04O şekilde hissederek yaklaşıyoruz biz burada.
05:07Halılarımıza o şekilde dokunuyoruz, dokuyoruz daha doğrusu.
05:10O yüzden halıda oluşan bir hata, bir kusur olduğu zaman çok çabuk heyecanlanabiliyoruz hemen.
05:17Aman nasıl yapalım, nasıl edelim?
05:19Tabii ki artık usta oldu herkes, arkadaşlarımız.
05:22Buluyoruz doğrusunu, düzeltiyoruz.
05:24Hiçbir şekilde kusurun eksiğini gidererek dokunmalarımıza devam ediyoruz.
05:29Bununla birlikte işe başladığım sabah geldiğinde fark ettiğimiz bir renk hatası oluşmuştu arkadaşlarımızla beraber.
05:38Nasıl yapalım, nasıl düzeltelim bir heyecanlandık.
05:41Sonra oturduk, hep beraber karar verdik.
05:43Sadece ben değil, dokuyucu, usta arkadaşlarımızla beraber nasıl düzeltebiliriz diye çözümler aramaya başladık.
05:52Çok güzel şeyler çıkardık ortaya.
05:54Farklı şekilde, bak böyle daha iyi olurmuş dediğimiz sonuçlar aldık.
05:59Sonra düzelttik halımızı, yolumuza devam ettik.
06:05Sevmeyen kimse yapamaz bu işi.
06:07Sabah 6.30'da kalkıp 8'de iş başı yapıyorum.
06:11Akşam 6'ya kadar severek bu işi yapıyorum.
06:14Ve severek yapıyorum yani.
06:15Şu an artık emekliliğim yaklaştı.
06:19Ne bileyim sabah 6'da 8'de iş başı yapıyorum.
06:22Mesela ilmeleri atarken bir çiçek desenini çıkarttığımız zaman çok mutlu oluyoruz.
06:27Ve arkadaşlarımızla bakın bu renk çok güzel oldu, bu desen çok güzelmiş diye yorum yapabiliyoruz birbirimize.
06:35Ne bileyim bütün anılarımız, üzüntülerimiz hepsini onlara bir bir dokuyoruz.
06:40O gün çok üzüntülüysek yani bütün motiflere geçiyordur o bence.
06:51Herke Halısı'nın temelleri 1800'lü yılların başına dayanıyor.
06:59İlk etapta burada kurulan fabrikayı Hümayun'la ipekli dokuma,
07:05işte döşeme olsun, perdelik olsun tüm sarayların, işte köşklerin, yalıların,
07:12ipekli döşeme dokumaları, perdeliklerinin yapılması için bir fabrika kuruluyor.
07:18Sultan Abdülmecit döneminde 1831'lerde.
07:23Daha sonra bundan tam 50 yıl sonra işte meşhur Hereke Halısı'nın temelleri atılıyor.
07:30Sultan Abdülhamid Han döneminde 1891 yıllarına denk geliyor bu tarihte.
07:37Ve tabii Hereke'nin kaderi değişiyor.
07:41Hereke Halısı'yla beraber hakikaten Osmanlı halıcılığının temelleri adeta burada inkişaf ediyor diyelim.
07:54Çünkü Anadolu'da 30'a yakın bölgede halı ve kilim dokumacılığı devam ediyor.
07:59Hereke Halısı'nın kökeninde de zaten hem Anadolu'daki bu halı ve kilim dokumaları
08:06hem de Orta Asya'daki halı kültüründen temellerini almış oluyor.
08:12Özellikle Sultan Abdülhamid Han tarafından Anadolu'daki ustalar
08:17buradaki ipekli dokuma fabrikasına getirilerek
08:21burada yüz tezgahla Hereke Halısı başlıyor.
08:28Hereke Halısı dokunması başlıyor ve daha sonra tabii bu Hereke Halısı'nın
08:35hem halı hem ipekli dokumanın ünü ta Avrupa'ya, dünyaya yayılıyor.
08:41Ve bu ünü duyan birçok işte kral, komutan, ne bileyim elçiler Hereke'yi ziyaret ediyor.
08:52İlk okula giderken sınıfta mesela dersim bir an önce bitsin de
08:58ablamların yanına gideyim de halı dokuyum diye can atardım.
09:02Yani ilkokuldayken derslerimi yapardım.
09:07Gelir saat 3'te çıkardık mesela 5'e kadar ablamlar çalışırdı.
09:105'e kadar burada 2 saatte olsa gelir o ilmeği atardım yani.
09:1860 x 60 Hereke Halısı
09:211 metre karede 3600 düğüm olması gerekiyor.
09:27İpek halımızda aynı şekilde Hereke İpek halımızda
09:301 metre karede 1 milyon düğümün olması gerekiyor.
09:34Bunlar bizim en büyük kriterlerimiz, vazgeçemeyeceklerimiz.
09:38O halıda bir eksiklik olduğu zaman biz onu kabul etmiyoruz.
09:42Hemen düzeltiyoruz, yeniden olması gerektiği gibi bizim şartlarımıza uygun
09:46şekilde dizayn alınmış şekilde dokunmasını yapıyoruz.
10:05İlkokulda 1'e gidiyordum, biz 7 kardeşiz, 6 ablam birlikte hep birlikte evde halıda okuyorlardı.
10:11Gözümüzü onunla açtık, o ablama yardım edeyim, bu ablama yardım edeyim.
10:15Ablamların sayesinde bu halıyı öğrendim ve 9 yaşından beri bu işi yapıyorum.
10:21Evde çok işledik İpek'i.
10:23Ondan sonra işte halaneler açıldı.
10:25Genç kızdığımızda halanelere gitmeye başladık.
10:28Ondan sonra kısmet burasıymış, buraya giredik, burada çalışıyoruz.
10:48Özellikle işte 2000'li yıllara kadar her evin altı hem Hareke'de hem Körfez'de halıhane olarak
11:00halı tezgahlarıyla harıl harıl genç kızlarımız halı dokur, işte çeyizliklerini
11:07özellikle bu dokudukları halıdan elde ettiği paralarla kazanırdılar.
11:40İzlediğiniz için teşekkür ederim.
11:45Dokuz yaşından beri ablamlar vardı iki tane, burada çalışıyorlardı.
11:50Onların yanında ilkokul tatil olduğu zaman, 3 ay tatilde gelip, burada onların yanında
11:56öğrenerek bu yaşıma kadar sürekli halı dokuduk.
12:02Hala da dokumaktayız.
12:03Hala da dokumaktayız.
12:33Cumhurbaşkanımızla sohbet esnasında kendisini misafir etmek, aralamak istediğimizi söyledik.
12:39Sağolsun o da kırmadı, geldi, bizlerle beraber oldu yeniden burada.
12:44Çok ayrı bir heyecanlı, çok ayrı güzel bir şehir, bir işimiz için unutulmayacak bir anı, bir değer oldu.
12:51Kendisine de çok teşekkür ediyoruz.
12:54Hem Komek hem halk eğitimlerde özellikle usta halı dokuma öğreticileriyle bu sanatın, bu kültürün yaşatılması,
13:08tekrar eski günlerine kazandırılması için çalışmalarımız da bu yönde de devam ediyor.
13:15İnşallah halı tezgahlarımızın olduğu bir atelye kurmayı planlıyoruz.
13:22Ve Hereke'de de özellikle yapacağımız bir takım düzenlemelerle, bazı Hereke'nin bir takım sokaklarını
13:32o eski sokak havasına bir kent estetiği çalışması yaparak o eski günlerine Hereke'yi kavuşturmak için çalışıyoruz.
13:43Bir kitap yazdık, özellikle Hereke halısıyla ilgili bu çalışmayı tamamladık.
13:49Şimdi ikinci bir kitap daha hazırlatıyoruz.
13:51Ve bu şekilde Körfez'imizin çok önemli bir bölgesi olan Hereke ile alakalı çalışmalarımız çok güçlü, sağlıklı bir şekilde devam
14:03ediyor.
14:17Palımızın bir tonu vardır. Bizim kendi tabirimizde bir tınısı vardır.
14:22Onu duyduğumuz zaman evet, bu gerçekten usta, bu işi bilen veya elin dokuma şekli vardır.
14:29Onu yakaladığımız zaman süper, harika veya çok yavaş diyebiliyoruz.
14:34Onu gördüğümüz anda o noktada her şey bitiyor.
14:37Şu hareketini yaptığı zaman evet, bu gerçekten usta veya bunun hızlandırılması lazım.
14:43Bu arkadaşımızın biraz daha geliştirilmesi lazım diyebiliyoruz.
14:47Tınımız var yani öyle söyleyeyim ben halımızın tını.
14:50Şu anda arkadaki halımızdan gelen sesi dinliyorsanız, evet bu bir ustanın sesi.
15:18Halk Bank değerlerin davetini sundu.
15:21Halk ister Halk Bank yapar Halk Bank.
Yorumlar

Önerilen