- 2 days ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/aoCNYeYVEbU
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/aoCNYeYVEbU
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Category
📺
TVTranscript
00:00МУЗЫКАЛЬНАЯ ЗАСТАВКА
00:30Doğal denginin bozulmaya başladığı tarih M.Ö. 10.000 ila M.Ö. 8.000'lere yani tarımın başlangıcına kadar gidiyor.
00:56Avcılık ve toplayıcılıkla geçinen insanların bu süreçte doğaya müdahalesi daha az iken,
01:02tarıma geçişle birlikte toprakların işlenmesi, ormanların kesilmesi ve ekosistemlerin dönüştürülmesi hız kazanıyor.
01:09Yerleşik hayata geçilmesiyle doğal habitatlar tahrip oldu ve türlerin yaşam alanları daraltıldı.
01:15Bu süreçten sonra 18 ve 19. yüzyıllarda sanayi devrimiyle birlikte birçok değişime yol açtı.
01:22Fabrikaların kurulması, hızla şehirleşmenin artması, göçler ve benzeri birçok faktör doğal dengeyi olumsuz etkiledi.
01:29Hava, su ve toprak kirliliği büyük ölçüde arttı.
01:32Fosil yakıtlarla çalışan fabrikalar karbondioksit ve diğer sera gazlarını atmosfere salarak iklim değişikliğine yol açtı.
01:391. Emperyalist paylaşım savaşı ve nükleer silahların kullanıldığı 1940'lı yıllarda Hiroshima ve Nagasaki'de gerçekleşen nükleer saldırılar doğaya çok ciddi zararlar vererek biyolojik çeşitliliği yok etti.
01:53Geçmişte milyonlarca insanın hayatına mal olan savaşlar doğada da büyük tahribat ve yıkımlara yol açtı.
01:59Günümüze geldiğimizde ise insan etkisinin doğa üzerindeki olumsuz etkileri, iklim değişikliği, kuraklıklar, sel felaketleri, savaşlar, yangınlar ve buzulların erimesi gibi olaylarla daha görünür hale geldi.
02:13İnsanın doğa üzerindeki olumsuz etkisi ise gün geçtikçe arttı, bunun etkileri daha fazla hissediliyor.
02:19Günümüzde çatışmaların ve savaşların yoğun yaşandığı yerler olan Lübnan, Suriye, Filistin ve Ukrayna'da nasıl bir doğa katliamı yaşandı, hangi türler yok oldu, insan eliyle doğaya nasıl zararlar veriliyor?
02:33Geçmişten günümüze Orta Doğu'da en fazla çatışma ve savaşın yaşandığı yerlerden biri de Lübnan.
02:391975 yılında başlayıp 1990 yılında biten Lübnan İç Savaşı'ndan geriye darmadağınık bir Lübnan kalmıştı.
02:47Lübnan'da yaklaşık olarak 150.000-230.000 insan hayatını kaybetti.
02:52En son 2024'te İsrail, Hizbullah'a saldırı düzenledi.
02:56Lübnan savaş alanına döndü.
02:58Lübnan doğası da savaşın yıkıcılığından oldukça etkilendi.
03:02Tüm savaşlar biyoçeşitliliği olumsuz etkiledi.
03:05Bazı türlerin sayıları hızla azaldı.
03:07İsrail ordusu uluslararası alanda yasaklanmış, beyaz fosfor da dahil olmak üzere Güney Lübnan'a binlerce ton mühimmat bıraktıktan sonra yerel, gayri safi, yurt içi, hasılanın %80'ini oluşturan tarım sektörünün yıkıma uğradığı belirtiliyor.
03:2337'den fazla köy, çiftlik ve meyve bahçesi yıkıldı.
03:27Fosfor ve yangın bombaları nedeniyle tüm koruların yandığı ve bütün bölgelerde kaybın %80 olduğu tahmin ediliyor.
03:33Bu ağaçların iyileşmesi için birkaç yıla ihtiyacı olacağı bilgisi paylaşılırken, ön hatlardaki köylerde ağaçların çoğunun yok edildiği veya yakıldığı, diğerlerinin ise meyvelerini erken döktüğü, zeytinlerinin bozulduğu belirtiliyor.
03:48Balamant Üniversitesi Arazi ve Doğal Kaynaklar Programı direktörü George Metry'e göre, savaşın neden olduğu yangınlar binlerce hektar yeşillik arazisini harap etti.
03:57Metry'i 2024 yılında yaptıkları ilk ankete göre, 2165 hektar orman ve 908 hektar tarım arazisinin de dahil olduğu 5745 hektarın yandığını dile getirdi.
04:10Çevre örgütü İNDİ Aktın Başkanı Halak Külani, yükümü hem acil hem de uzun vadeli olarak tanımlıyor.
04:17Eşsiz biyolojik çeşitliliğe ev sahipliği yapan 5 milyon metrekareden fazla ormanlık arazi yakıldı.
04:23Bu ekosistemler, iklimi azaltmak ve nesiller boyunca yaşamı sürdürmek için hayati öneme sahip.
04:29Lübnan Üniversitesi Çevre ve Su Bilimleri Laboratuvarı Direktörü Jalal Helvani'ye göre,
04:34altyapı hasarı ve çevre kirliliği durumu daha da kötüleştiriyor.
04:38Barış zamanında zaten acil bir konu olan Lübnan'ın su krizinin devam eden savaşla birleştiğini belirtiyor.
04:44Mahsullere doğrudan zarar yaklaşık 25 milyon dolar olarak değerlendirilirken,
04:50gelir kayıpları 12 ay içinde 601 milyon dolara ulaştı.
04:54Muz çiftlikleri devam eden hasar ve Tire ile Sidon arasındaki kıyı boyunca çiftliklere,
04:59sınırlı erişim nedeniyle 373 milyon dolar olarak tahmin edilen kayıplara maruz kaldı.
05:05Zeytinlikler yaklaşık 58 milyon dolarlık zarara uğradı ve değerlendirilen bölgelerdeki koruların
05:11%12'si bombalama ve yerinden edilme nedeniyle tahrip edildi.
05:16Narenciye üretimi de zarar gördü ve kayıplar 16 milyon dolar olarak tahmin edildi.
05:21Patates ve sebzeler gibi diğer mahsuller ağır şekilde etkilendi ve değerlendirilen alanlardaki tarlaların
05:27%23'ü zarar gördü ve yaklaşık 111 milyon dolarlık kayıpla sonuçlandı.
05:32Üzüm bağlarının %16'sı ile birlikte karışık meyve bahçeleri ve tütün tarlaları da hasar gördü.
05:38Hayvancılık kayıpları yaklaşık 99 milyon dolar olurken toplam kayıplar özellikle
05:44sığır, kümes hayvanı, koyun ve keçilerine etkileyecek 533 milyon dolara ulaştı.
05:49Kümes hayvanları 297 milyon dolar ile en büyük zararı yaşadı.
05:54Onu 154 milyon dolar ile sığırlar izledi.
05:57Ek olarak yem malzemelerindeki aksaklıklar ve tahliyeler nedeniyle
06:00sürülerin terk edilmesi iyileşmeyi daha zor hale getirdi.
06:04Tarım sektörünün tam toparlanmasının 3 yıla kadar sürebileceği tahmin ediliyor.
06:08Çevre cephesinde savaş Lübnan'ın çevresine önemli zarar verdi ve değerlendirilen alanlardaki
06:14ormanların %13'ünü, meraların %16'sını ve nehir ekosistemlerinin %17'sini etkiledi.
06:20Sadece Güney Lübnan'da kıyı şeridinin %14'ü hasar gördü.
06:25Çöp kutuları ve kamyonlar da dahil olmak üzere katı atık yöntemi altyapısı 3.1 milyon dolar olarak tahmin edilen
06:32hasara devam etti ve atık yönetim tesisleri 0.4 milyon doları aşan zararlara uğradı.
06:38Ekosistemlerin bozulmasının su arıtmasını, hava kalitesini ve toprak verimliliğini bozması bekleniyor.
06:44Lübnan Tarım Araştırma Enstitüsü tarafından 2022'nin sonlarında yapılan bir araştırmaya göre
06:51deniz seviyesinden 1800 metre yükseklikten kıyı şeridine kadar değişen bölgelerdeki kuyuların,
06:57nehirlerin ve kaynakların %90'ının kirlendiği belirtiliyor.
07:01Yerleşim sınır bölgelerindeki bu saldırılar, tarım arazileri, ulaşım, telekomünikasyon ve su temini gibi
07:07önemli sivil altyapıya önemli zararlar verdi.
07:10Nüfus için temel hizmetlere erişimi sınırlamanın yanı sıra, çatışmanın tarım ve hayvancılık gibi
07:16ülkenin kilit sektörleri üzerindeki etkisi oldukça önemli bir noktada duruyor.
07:21Faul'a göre hasat mevsiminde en az 340 bin çiftlik hayvanı, 47 bin zeytin ağacı ve 790 hektar tarım arazisi tahrip edildi.
07:29Bu da Lübnanlı çiftçiler için %70'den fazla kayıplara ve nüfusa sunulan gıdanın azalmasına neden oldu.
07:35Buna karşılık yaklaşık 185 bin kişinin yetersiz veya yetersiz gıda alımı yaşadığı ülkenin güneyinde
07:42erişimi daha da sınırlayan emtia fiyatlarında bir artışa eşlik ediyor.
07:48Orta Doğu'da çatışmaların göbeğinde yer alan değer bir yer ise Filistin.
07:51En son 2023'te başlayan ve bir yılı aşkın süre sonra ateşkes ile sonuçlanan
07:57İsrail'in Gazze'ye yönelik işgal saldırıları İsrail'in ateşkesi sık sık ihlaliyle
08:02bugünlere ulaşan saldırganlığı çok büyük bir insani ve ekoloji kırmaya yol açtı.
08:07Tarım alanları, ormanlar, çayırlar ve sulak alanlar yok edildi.
08:11İşgal amacıyla İsrail yerleşimlerinin genişlemesi,
08:14askeri üslerin ve duvarların inşası biyolojik çeşitliliği etkiledi.
08:19Özellikle Batı Şeria ve Gazze'deki ormanlar su kaynakları daraldı.
08:23İsrail'in ördüğü bariyerler hayvanların göç yollarını engelledi.
08:26Ayrıca su kaynaklarının daraltılması su kuşlarının yaşam alanlarını tehdit etti.
08:31Filistin'deki bitki çeşitliliği bulunduğu coğrafyadan kaynaklığı zengindi.
08:36Ancak işgalle birlikte bu çeşitlilik büyük oranda azaldı.
08:39Gazze'ye yapılan bombardıman binaların, yolların ve diğer altyapının tahrip olması,
08:44patlamamış mühimmat, asbest ve diğer tehlikeli maddelerle kontamine olmuş 39 milyon tondan fazla enkaz üretti.
08:52İnsan kalıntıları bu büyük miktardaki bina enkazına gömüldü.
08:56Su altyapısının ve varlıklarının %50'sinin tahrip olduğunu veya kısmen zarar gördüğü kaydediliyor.
09:02Su, sanitasyon ve hijyen, vaş sistemi çöktü ve su üretim kapasitesi Mart 2024 itibariyle normal çıkışın %5'inin altına düştü.
09:12Ayrıca Gazze'nin atık su ağları altı arıtma tesisinden 3'ü ve altı atık yönetim alanından 5'i hasar gördü veya tahrip oldu.
09:21Birleşmiş Milletler raporlarına göre Gazze'nin tatlı suyunun yaklaşık %97'si kanalizasyon, tarımsal akıntı ve deniz suyu girişi nedeniyle kirlenme nedeniyle işlemez durumda.
09:32Savaşın, bombalamaların su arıtma tesislerine ve kanalizasyon altyapısına zarar vermesiyle bu sorunu daha da kötüleştirdi.
09:40Bu, yer altı suyu akiferlerinin, nehirlerin ve hatta denizin kirlenmesine yol açarak deniz yaşamına daha da zarar verdi.
09:48Çatışmanın deniz ekosistemleri, kıyı bölgeleri ve balıkçılık üzerindeki etkilerine dair sınırlı veri bulunuyor.
09:55Gazze açıklarındaki deniz suyu testleri yapılamasa da çatışmanın neredeyse kesin olarak atık su, katı atıklar ve mühimmat gibi kaynaklardan deniz kirliliğinde artışa neden olduğu da ifade ediliyor.
10:06Kıyı bölgesi, sürekli bombardıman ve kara operasyonları nedeniyle ciddi zararlar gördü.
10:12Ayrıca bombardıman yoğunluğu göz önünde bulundurulduğunda, sahillerde, kıyı boyunca ve yakın deniz sularında silahlarla ilişkili enkazlar ve patlamamış mühimmatların bulunması olasılığı oldukça yüksek.
10:24Buna patlayıcı etkilerden kaynaklanan fiziksel hasar da dahil.
10:287 Ekim'in ardından sivililere, altyapıya ve tarım alanlarına yönelik devam eden saldırılar çevre krizini daha da kötüleştirdi.
10:35Bir zamanlar üçte ikisi tarım arazisi olan Kuzey Gazze şimdi tamamen yok edildi.
10:41İsrail'in gazze çeridini attığı 80 bin tondan fazla bombayla yemyeşil çilek tarlıları, zeytin ağaçları ve limon ağaçları yok edildi.
10:49Birleşmiş Milletler, İnsan Hakları ve Çevre Özel Rapportörü David Boyd, İsrail'in askeri operasyonlarının büyük karbon kirliliğine neden olduğunu ve havayı, suyu ve toprağı toksik maddelerle kirlettiğini belirtiyor.
11:02Bu operasyonlar, Gazze'nin su ve sanitasyon altyapısını yok ederek zaten korkunç olan su krizini daha da kötüleştirdi.
11:10Gazze'deki neredeyse tüm içme suyu insan tüketimine uygun değil ve tuzdan arındırma tesislerinin imhası nüfusu güvensiz su kaynaklarına bağımlı bıraktı.
11:20Savaştan önce Gazze'de var olan 170 km2'lik tarım arazisinin bölgenin yarısı toplam %40'ı yok edildi.
11:28Gazze'de kuzey bölgelerindeki tüm seraların %90'ı da dahil olmak üzere 2000 tarımsal binada yerle bir edildi.
11:35Birleşmiş Milletler, çatışmaların ilk 60 günün iklim maliyetinin en az 150 bin ton kömürün yakılmasına eşdeğer olduğunu tahmin ediyor.
11:43Birleşmiş Milletler ayrıca İsrail bombardımanlarının 37 milyon ton enkaza neden olduğunu belirtiyor.
11:50İsrail'in savaşının Gazze'yi nasıl yaşanmaz hale getirdiğini belgeleyen ve kınayan bir Hollandalı kuruluş olan PAKS'ta çatışmanın çevre üzerindeki etkileri üzerine araştırmacı olan Hüm Züreynenburg,
12:02Bu iki yıl içinde Ukrayna'nın tamamından daha fazla diyor.
12:06Gazze'deki tarım alanları çatışmadan derinden etkilendi.
12:10Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü FAO verilerinin Şubat ortasına kadar yapılan analizine göre tüm ekili arazilerin %42.6'sı hasar gördü.
12:20Gazze elinin en fazla hasar gören ekili arazi alanına sahip olduğu belirtiliyor.
12:24Akademik analizler ağaçlar ve seraların kaybını değerlendirmek için uzaktan algılama yöntemlerini ve mümkün olduğunda doğrulama kullandı.
12:33Kent State Üniversitesi'nden Dr. Hiyin yaptığı çalışmaya göre 3 Nisan 2024 itibariyle Gazze'deki ağaç türlerinin %44-52'sinin hasar gördüğü söyleniyor
12:45ve seraların %42'sinin %10'dan fazla hasar aldığı %23'ünün ise tamamen yıkıldığı bildiriliyor.
12:52Filistinli çevre örgütleri ve uluslararası araştırmacılar tarafından toplanan veriler Gazze'deki tür popülasyonlarının dramatik düşüşler yaşadığını gösteriyor.
13:01Bir zamanlar bölgede bol miktarda bulunan Avrasya guguk kuşu ve kaplumbağa güvercinleri gibi kuşlar artık habitat tahribatı ve çevresel bozulma nedeniyle nesli tükenmekte olarak kabul ediliyor.
13:12Dahası insan istirası nedeniyle zaten nesli tükenmekte olan tilkiler ve kirpiler gibi küçük memeliler sayılarının kritik derecede düşük seviyelere düştüğünü kanıtlıyor.
13:23İsrail ordusunun Gazze'ye yönelik saldırıları bölgenin biyolojik çeşitliliğini mahvetti ve Afrika, Avrupa ve Amerika'ya göç eden kuşlar için çok önemli bir duraklama görevi gören
13:33Gazze vadisindeki endemik ve göçmen türlerde dahil olmak üzere 150 ile 200 kuş türünü riske attı.
13:40Ek olarak 20 memeli türü ve 25 sürüngen türü tamamen yok olma tehlikesiyle karşı karşıya.
13:46Atık su, katı attık silahlardan kaynaklanan ağır metaller ve bombalamalardan kaynaklanan, havadaki parçacıklardan kaynaklanan kirliliğin birleşik etkileri, bölgenin biyolojik çeşitliliğinin neredeyse tamamen yok edilmesine yol açtı.
14:01Çatışma aynı zamanda Gazze'nin suyunu, havasını ve toprağını da kirletti.
14:05Toprağı karışık atık dağlarına dönüştürdü ve çoğu denize salındı ve ekosistemi daha da bozdu.
14:11Filistin Çevre Kalite Otoritesi İzleme ve Denetim Direktörü Mühendis Bajat Jabarin,
14:16ayrıca Gazze'nin 40 kilometrelik kıyı şeridindeki deniz yaşamının harap olduğunu ve kanalizasyon,
14:22katı atık ve bombalamalardan kaynaklanan, serpintilerden kaynaklanan kirlilik nedeniyle,
14:27denizin şu anda 1 kilometre derinliğine kadar cansız olduğunu açıkladı.
14:31Zeytin ağaçları Filistin'in sembolü haline gelmiş önemli bir tarım bitkisi.
14:37Zeytin ağaçları sadece tarımsal bir kaynak değil, halkın yaşamında kültürel sembol haline gelen bir bitki.
14:43İşgale karşı halkın direncini simgeleyen bir semboldür aynı zamanda.
14:47Zeytin ağaçlarının kesilmesi Filistinlilerin topraklarına olan bağlılığını simgelemektedir.
14:52Ayrıca zeytin aynı zamanda dini bir öneme de sahip.
14:56Zeytin, Filistin'deki Hristiyan ve Müslüman topluluklar için kutsal kabul edilen bir bitki.
15:01İslam ve Hristiyan geleneklerinde zeytin, bereketi, barışı ve sağlığı simgelemekte.
15:07Ancak işgal sebebiyle özellikle İsrail'in yerleşim yerleri kurmasıyla zeytinlikler tahrip edildi.
15:13Birçok zeytin ağacı yok olmuş veya büyük zararlar gördü.
15:16Filistin'de 1 milyondan fazla zeytin ve meyve ağacının kesilmesi Filistin kültürüne ve bu sembole yönelik bir saldırı olarak yorumlanıyor.
15:24Filistin Sivil Çevre Örgütleri Ağı Koordinatörü Aber Butmeh kaleme aldığı yazısında şöyle diyor.
15:30Filistin Tarım Bakanlığı, işgal ordusu ve yerleşimcilerin saldırıları nedeniyle çiftçilerin bu yıl yaklaşık 19.770 dönüm zeytin ekli araziye erişemeyeceğini ve bunun da sezon mahsulünün yaklaşık %15'inin kaybına yol açacağını tahmin ediyor.
15:47İsrail'in Filistinlilerin erişimine getirdiği kısıtlamalar nedeniyle Batı Şeria'daki 96.000 dönümden fazla zeytinlik hasat edilemediği için 2023 sezonu çiftçiler için oldukça zor geçti.
16:01Filistinli çiftçiler 2023 sezonunda tahmini olarak toplam 1323 ton zeytinyağı kaybı yaşadı ve bu da doğrudan 10 milyon dolarlık kayba neden oldu.
16:11Bu etki özellikle kuzeydeki Tulkerim, Kalkia ve Nablus filayetlerinde çok fazla hissedildi.
16:18İsrail'in bu politikası on binlerce Filistinli ailenin doğrudan maddi zarara uğramasına neden oldu.
16:24Örneğin 2023 yılında Kafr Malik, Turmuzdaya, Ebu Falah ve Uma köylerine de hizmet veren El-Mugayir köyündeki zeytin püresi yıllık ortalama üretimin yalnızca %20'sini üretti.
16:36Böylece 300 ton yerine sadece 60 ton zeytinyağı üretildi.
16:40El-Mazrah, Al-Kibliyah'taki zeytin sıkma makinesi ise 150 ton yerine sadece 500 kilogram zeytinyağı üretti diye belirtiyor.
16:49Aradan geçen zamanı ve İsrail'in saldırılarını dikkate aldığımızda Filistin'de Eko Kırım'ın çok daha kötüye gittiğini ve gideceğini rahatlıkla söyleyebiliriz.
16:58İngiltere merkezli Guardian gazetesinin Temmuz 2024'te yayınlanan haberine göre Gazze'deki kirliliğin %99'u İsrail'in hava bombardımanları ve kara işgalinden kaynaklanıyor.
17:11Londra merkezli bağımsız bir araştırma grubu olan Forensic Arşitektörün araştırmasına dikkat çeken Guardian kurumun Gazze'de tarım arazilerinin ve altyapının tahrip edilmesini kasıtlı bir Eko Kırım eylemi olarak nitelediğini belirtiyor.
17:26İsrail'in hedef aldığı çiftlikler ve seraların onlarca yıldır kuşatma altında olan Gazze'liler için yerel gıda üretiminin temelini oluşturduğunu belirten.
17:35Forensic Arşitektör bu sistematik tarımsal yıkımın etkilerinin Gazze'de Filistinlilerin hayatta kalması için kritik kaynaklardan bilinçli olarak mahrum bırakılmasıyla daha da kötüleşeceğine dikkat çekiyor.
17:48Filistin'in Sivil Çevre Örgütleri Ağı Koordinatörü Haber Mutmeh ise şu noktaların altını çiziyor.
17:53İsrail işgali Gazze'deki tüm yaşamsal unsurlara ve tüm çevresel unsurlara tamamen zarar verdi.
18:00Tarımı ve yaban hayatını tamamen yok etti.
18:03Olan şey kesinlikle Eko Kırım'dır.
18:05Bu Gazze'deki çevreye uzun vadede sadece kısa vadede değil zarar veriyor.
18:10Gazze'deki yıkımın boyutu ve uzun vadede etkileri bunun potansiyel bir savaş suçu olarak soruşturulması,
18:16çevreye kasıtlı zarar vermeyi içeren Eko Kırım olarak sınıflandırılması çağrılarına yol açtı.
18:21Bu terim uluslararası hukukta henüz resmi olarak tanınmasa da
18:26İsrail'in Gazze saldırılarının çevresel etkilerini tanımlamak için kullanılıyor.
18:32Suriye'de 2011 yılında başlayan iç savaşla birlikte büyük bir yıkım yaşandı.
18:378 Aralık 2024'te Esad rejiminin yıkılmasıyla birlikte çatışmanın ardı da azalma yaşandı.
18:43Ancak Kuzey ve Doğu Suriye'de çatışmalar ve operasyonlar sürdü.
18:47Savaş nedeniyle su kaynakları, hava, toprak kirlendi, verimlilik düştü ve ekosistemler zarar gördü.
18:53Suriye'de Filistin gibi zengin, biyolojik çeşitliliğe sahip bir ülkeydi.
18:58Ancak savaş bu zenginliğin azalmasına sebep oldu.
19:01Suriye çatışma patlak vermeden önce bile yüksek düzeyde hava kirliliğine sahipti.
19:062010 yılında nüfusun %69'u yüksek düzeyde partikül maddeye maruz kaldı.
19:12Bu oran 2015'te %72'ye ulaştı.
19:152012'den 2019'a kadar Suriye tüm ağaç örtüsünün %20.4'ünü kaybetti.
19:22Orman örtüsünün tükenmesi, sık orman yangınları, yasa dışı ağaç kesimi, tarımsal genişleme, kömür üretimi ve devlet kurumlarının
19:30doğal kaynakları ve çevresel kalkınma yönetmedeki zayıflığı da dahil olmak üzere
19:34çatışmayla ilgili çeşitli farklı sosyoekonomik faktörlerle ilişkilendiriliyor.
19:39Orman yangınları, ormansızlaştırmanın büyük bir sebebi.
19:43Yangınların sıklığı ve yoğunluğu Suriye'deki çatışma sırasında önemli ölçüde arttı.
19:48Sadece 2020'de yangınlar 9 bin hektardan fazla tarım ve ormanlık araziyi yok etti
19:53ve 140 bin kişiye evlerinin ve varlıklarının tahrip edilmesi, elektrik ve su kaynağı kaybı
19:59ve hastaneler gibi hizmetlere sınırlı erişim yoluyla etkiledi.
20:02Bu yangınların ana nedenlerinden biri insansız hava araçları ve uçakların bombalamaları oldu.
20:09Uzaktan algılama verilerini kullanan PAX çalışması, Batı Suriye'deki orman alanlarından
20:14%36'sından fazlasının 2018 ve 2020 yıllar arasında yoğun orman yangınlarından etkilendiğini buldu.
20:22Ekim ve Aralık 2016 arasında El Haffaf, Jableh, Hardaha ve Orta Laskiye bölgelerinde
20:27çıkan orman yangınlarında 251 binden fazla meyve ağacı yok edildi, geçim kaynaklarına
20:33zarar verdi ve birçok aile için gıda güvenliğini tehlikeye attı.
20:37Çatışma ve çevre gözleme ve Ceops tarafından hazırlanan bir rapor, 2020'de Suriye'de 3500
20:44hektar orman kaybını ortaya çıkardı.
20:47Bu da 2019'a göre %159'luk bir artışla Suriye'nin ormanlarının yaklaşık %20'sinin
20:532000'den bu yana kaybolduğu anlamına geliyor.
20:56Ülkenin orman alanlarının 4-3'ünden fazlasına ev sahipliği yapan Laskiye ve Tartus yakınlarındaki
21:02Akdeniz kıyıları boyunca yangın sıcak noktaları özellikle endişe verici.
21:07Eski Suriye rejiminin Tarım Bakanlığı Ormanlar Müdürlüğü tarafından
21:11Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü FAO'nun 1993'te sunduğu raporda
21:16Suriye'nin 445 bin hektarlık ormanlarını şu şekilde sınıflandırıyor.
21:21Tartus, Laskiye, İdlib ve Hama'da yer alan 150 bin hektarlık orman çam, sedir, kökner
21:27ve meşe ağaçlarından oluşuyor.
21:28Şam, Homs, Halep ve Esüveyda'da yer alan 225 bin hektarlık dağınık orman örtüsü ise
21:35yalnızca odun kömür üretimi için uygun olarak belirtiliyor.
21:39Ve Hama ile Şam'da yer alan 70 bin hektarlık orman büyük ölçüde Antep fıstığı ve ardışlardan
21:45oluşuyor.
21:46Savaşın geçim kaynaklarını etkileyen geniş ticari meyve bahçelerini yok etmede doğrudan
21:51bir etkisi olduğu belirtiliyor.
21:53Palm Yara gibi yerler rejim güçleri ve silahlı gruplar arasındaki yoğun çatışmalarda
21:58meyve ağaçlarının %52'sinden fazlasının yok olduğu aktarılıyor.
22:02Suriye'nin endemik hayvan türleri ile ilgili yapılan literatür analizi, 19 araştırma
22:07makalesi ve 2 veri tabanını vurguluyor.
22:10Bu çalışmalarda 39 endemik tür yer alıyor.
22:12Bunlar arasında 6 tatlı su balığı, 1 memeli, 2 eklem bacaklı, 1 sürüngen, 1 yumuşakça,
22:1925 böcek türü bulunuyor.
22:21Ancak Suriye'ye özgü kuş ve amfibiyen türü bulunmuyor.
22:25Endemik fauna türlerinin %84'ü, Uluslararası Doğa Koruma Birliği'nin kırmızı listesinde
22:32değerlendirilmemiş.
22:33Bu türlerin çoğu ise T2 altındaki tür özelliğini taşıyor.
22:37Uluslararası Doğa Koruma Birliği tarafından küresel ölçekte değerlendirilen 110 memeli
22:42türü bulunuyor.
22:43Bunların 81'i endişe duyuracak durumda olmayan türlerdir ve bu toplam türlerin %74'ünü
22:49oluşturuyor.
22:50Ayrıca tehlikeye yakın 11 tür, yakından tehdit altında 6 tür, veri eksikliği kategorisinde
22:57yer alan 5 tür ve 3 tehlikede ve soyutkenmiş tür bulunuyor.
23:02Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'ne göre tarım sektörü 2011 ve 2016 yılları
23:08arasında 16 milyon dolarlık bir zarar yaşadı.
23:11Kuzey ve Doğu Suriye'nin Afrin kenti, tohum, meyve veya sebze ekmek için verimli toprakları
23:17olan Suriye'nin en zengin şehirleri arasında yer alıyor.
23:20Zeytin ağacı Afrin'de ekilen en popüler ağaç.
23:242018'de Türkiye'nin Afrin'e işgal saldırılarının ardından bölgede en çok gündeme gelen
23:29konulardan biri de zeytin ağaçlarının kesimi oldu.
23:32Afrin'de bulunan silahlı çetelerin binlerce zeytin ağacını kestiği de belirtiliyor.
23:37Hamud'e yaşadıklarını anlattığı yazısında şunları belirtiyor.
23:40150 binden fazla zeytin ağacını kestiler veya yaktılar.
23:44İnsanların ağaçlarına bakmalarını yasakladılar ve birçok zeytin ağacı çürümeye bıraktılar.
23:49Ayrıca insanları tüm zeytinyağını en düşük fiyata satmaya zorladılar.
23:54Bu da yurt dışına yeniden satıp karlı olabilirler.
23:56Ailem 50'den fazla zeytin ağacını kaybetti ve bizi zeytinyağımızı en ucuz fiyata satmaya zorluyorlar.
24:02Nordpress İzleme ve Dokümentasyon Departmanı 2023 yılının başından bu yana 3.664'ü zeytin olmak üzere 10.059 ağacın kesildiğini aktarıyor.
24:13Rusya-Ukrayna savaşı 2022 yılından beri sürüyor.
24:20Savaş, Ukrayna ve Rusya halklarının yaşamlarını olumsuz etkilemesinin yanı sıra Ukrayna'nın zengin ekosistemlerine de ciddi oranda zarar veriyor.
24:28Ukrayna'daki savaşın başlamasından bir yıl sonra uzmanlar çevrenin büyük ölçüde etkilendiğini ve ekosistemlerin yok olduğunu tespit etti.
24:36Ukrayna, Çevre Koruma ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı tarafından doğrulanan verilere göre korunan alanların %20'si, 600 hayvan türü ve 750 bitki ve mantar türü savaştan etkilenmiş durumda.
24:49Avrupa'nın ikinci en büyük ülkesi olan ve Avrupa biyolojik çeşitliliğinin %35'ine ev sahipliği yapan Ukrayna, bozulmamış çayırlar ve antik ormanlar da dahil olmak üzere çok çeşitli doğal habitatlara sahip ancak bunların çoğu yok edildi.
25:03Bu onarılamaz habitatlar küresel ısınmayla mücadele için doğal karbon yutakları işlevi görüyor, aynı zamanda binlerce türün yaşam alanıdır.
25:12Uluslararası hayvan refahı fonuna göre Ukrayna'nın güneyi ve doğusundaki bazı doğal alanların rehabilite edilmesi 10 yıllar sürecek.
25:21Bunun yanında deniz yaşamında zarar görmüş durumda.
25:24Örneğin, Yunuslar mayınlar ve düşük frekanslı sunar nedeniyle rahatsız oluyor.
25:28Şubat 2022'den bu yana binlerce Yunus Karadeniz plajlarında karaya vurdu.
25:33Göçmen kuşlar da savaştan etkileniyor.
25:36Çünkü göç yolları çatışma bölgelerinin üzerinden geçiyor.
25:39Yönlerini kaybeden kuşlar iniş yapmadan güzergahlarını değiştirmek zorunda kalıyor ve tükeniyorlar.
25:45İFAV'ın Avrupa'daki Afet Müdahale Programı direktörü kamuoyuyla şu bilgileri paylaştı.
25:50Özellikle çatışmalar devam ederken ve bazı bölgeler hala işgal altında olduğu için şu anda savaşın çevresel zararını ölçmek çok zor.
26:00Bakanlık raporlarından Ukrayna topraklarının 300 milyon metrekareden fazlasının kirlendiğini ve bunun hayvanlar ve insanlar üzerinde savaş sonrasında da uzun süreli çok önemli bir etkisi olacağını biliyoruz.
26:13Savaşın kritik ekosistemleri yok ettiğine, orman sızlaşmayı artırdığına ve orman yangını riskini yükselttiğine dikkat çeken direktör,
26:22savaş başladığından beri çatışmalar sırasında binden fazla orman yangını başladığını ve 33 milyon ton karbondioksit üretildiğini,
26:30yakıt depolarının bombalanmasının çevreye tonlarca kimyasal madde sızmasına neden olduğunu dile getirdi.
26:37Ukrayna.net sitesinin haberine göre nesli ve tehlikedeki hayvanlar savaşın en büyük hükümüne uğrayan Bozkır bölgesinde yaşayan türler.
26:45Kartallar ve bizonlar büyük tehditlerle karşı karşıya.
26:49Bozkır kartalı, göç sırasında zaman zaman azak Karadeniz bölgesinde görülen bir yırtıcı kuş türü.
26:55Ukrayna'nın tehdit altındaki türlerinin resmi listesi olan Kırmızı Kitap'ta nesli tehlike altında olarak sınıflandırılıyor.
27:02Bu türün son yuvalama alanlarından biri Ukrayna Bozkır'ındaki Askania Nova'da kaydedildi.
27:08Alaca Sansar, Musteli'de familyasına ait küçük bir yırtıcıdır ve Ukrayna Kırmızı Kitap'ında hassas olarak listeleniyor.
27:16Ülkede yalnızca yaklaşık 100 tane kaldı.
27:18Alaca Sansarlar Bozkır alanlarını tercih ediyor ve Donetsk ve Güney Slobosan Şayna bölgelerinde çalılar ve nehir vadileri etrafında yaşıyor.
27:28Ancak günümüzde bu habitatlar savaş nedeniyle yok ediliyor.
27:31Bozkır sıçanı baharın habercisi olarak bilinen bir kemirgendir ve bozkır bitkileriyle beslenir.
27:37Ukrayna'daki ana popülasyonları Slobosan Şayna ve Donetsk bölgelerinde bulunur.
27:432021 yılında Bozkır sıçanı Ukrayna Kırmızı Kitap'ına dahil edilmiş ve hemen nesli tehlike altında olarak tanımlanmıştır.
27:51Aktif avlanma, habitat tahribatı ve bölünmesi ve savaş nedeniyle popülasyon kritik bir noktaya ulaştı.
27:58Ukrayna Kırmızı Kitap'ında yer alan Zalysia ve Knotop alt popülasyonlarındaki bizonlar popülasyonlarındaki erkekleri kaybetti.
28:07Ayrıca 20 Bozkır türünün yok olduğu söyleniyor.
28:10Büyük ölçüde bu türler Ukrayna'nın en büyük endemizm merkezi olarak kabul edilen Kırım Yarımadası'na özgü ve burada başka hiçbir yerde bulunmayan 44 bitki türü bulunuyor.
28:20Ayrıca Ukrayna'nın korunan alanlarının Ukrayna'da Rusya tarafından sürdürülen savaş nedeniyle ciddi şekilde zarar gördüğü iddia ediliyor.
28:29Ukrayna Parlamento İnsan Hakları Yetkilisi, Ludmila Denisova, Ukrayna'daki doğa koruma alanlarının yaklaşık üçte birinin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu vurguluyor.
28:40Luhans Doğa Koruma Alanı, Karadeniz Biyosfer Rezervi, Askania Nova Biyosfer Rezervi, Azov Sivaski ve Nisarilgatski Milli Doğa Parkları, Trostyanetsar Borotiumu ve diğerleri ciddi şekilde zarar gördü.
28:56Kerson Hidrobiolojik İstasyon'da büyük hasar aldı.
29:00Ukrayna Çevre Koruma ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı Doğu Ukrayna'da 60 korunan alanın etkilendiğini rapor etti.
29:07Savaş, biyolojik çeşitliliği ağır şekilde etkilemiş ve nadir hayvan ve kuş türlerinin sayılarının azalmasına yol açtı.
29:15Grass Rots'ta yer alan makaledeki bilgilere göre 600 bin hektardan fazla sulak alanın bu savaş nedeniyle tehdit altında olduğu bildirildi.
29:24Bu sulak alanlardan 16 ekosistem, benzersiz biyolojik çeşitliliği ve kuş yaşamıyla uluslararası öneme sahip olarak Ramsar alanı olarak belirlendi.
29:34Savaş, Kırım ve Karpatlar dışında kalan tüm doğal koridorları etkilemiş ve peyzajlar ve doğa üzerinde büyük tahribata yol açtı.
29:42Resmi tahminlere göre Ukrayna'daki doğa koruma alanlarının %20'si Rus saldırıları nedeniyle ağır şekilde zarar gördü.
29:50Korunan alanlarda yaklaşık 1 milyon hektar alan etkilenmiş ve farklı korunan alanlarda 812 özel bölge tahrip edilmiştir.
29:58Ukrayna Doğa Koruma Fonu tarafından bildirilenlere göre Emerald Ağı'nın yaklaşık 160 bölgesi 2.9 milyon hektar alan, 14 Ramsar alanı, 400 bin hektar alan ve 4 biosfer rezervi tehdit altındadır.
30:14Bozkır ekosistemindeki nadir hayvan türlerinden 90'ından fazlası zarar gördü.
30:19Uydu verileri Ukrayna kuzu kuyruğu gibi nadir bitki türlerini içeren 635 hektarlık bir alanın Rusların bombardımanı sonucu yangınla yok olduğunu gösteriyor.
30:29Sadece yaban hayvanları değil aynı zamanda çiftlik hayvanları da hedef alındı.
30:34Toprağa gömülmüş halde büyük sayıda ölü inek siperlerde görüldü.
30:38Soğuk, açlık ve yaralanmalar nedeniyle hayvan ölümleri İletişim Hayvanat Bahçesi ve Mycolife Hayvanat Bahçesi'nde doğrulandı.
30:46Benzer şekilde Brodyanka, Kiev bölgesinde 300 köpeğin öldüğü bildirildi.
30:52Ukrayna Çevre Koruma Bakanı'na göre Şubat ayından bu yana Karadeniz'de 120 Yunus ölümü kaydedildi ve bu ölümler savaşla ilişkilendiriliyor.
31:00Pirsi'ye göre adadaki her şeyin yakıldığı rapor edildi.
31:04Chernomovsky Biosfer Rezervi Direktörü,
31:06Oleksandr Galushenko, çoğu dışlama bölgesi işgal nedeniyle zarar gördü ve patlamamış mühimmat ve mayınlarla kirlenmiş olabileceğini belirtiyor ve kurtların, geyiklerin, kahverengayların, vaşakların ve bizonların özellikle tehlikede olduğunu söylüyor.
31:22Özetle Ukrayna Savaşı başladığından bu yana doğa büyük zarar gördü.
31:27Ağır kimyasalların kullanımı, bombardımanlar, orman yangınları, doğayı ve canlıların yaşam alanlarını tahrip etti.
31:33Kimyasal kirlilik %40-50 oranında arttı.
31:37Biyolojik çeşitlilik %25 ila 40 civarında azalma gösterdi.
31:42Bunun yanında su kirliliği %50 ila 60 oranında artış gösterdi.
31:47Sonuç olarak savaşlar doğayı da yok ediyor.
31:49Barışın sağlanması da doğayı kurtaramıyor.
31:52İçinden geçmekte olduğumuz süreç günlerin yıllara bedel olduğuna dikkat çekiyor.
31:57Devam eden Ukrayna Savaşı, Gazze ve Filistin'e yönelik işgal saldırıları, Suriye'nin emperyalistler tarafından HTS çetelerine teslim edilmesi,
32:07Rojava devriminin kazanımlarının yok edilmek istenmesi, yakın gelecekte beklenen İran'a yönelik saldırılar,
32:13sadece insanlığın değil tüm canlıların yaşamını tehdit ediyor.
32:17Ve bütün bu tehditleri ortadan kaldıracak ya da aşağı çekecek yegane şey ise dünya halklarının bütün bu saldırganlıklar karşısında birleşerek direnmesi ve kazanmasıdır.
32:47Altyazı M.K.
33:17Altyazı M.K.
33:47Altyazı M.K.
Comments