- 1 day ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Category
📺
TVTranscript
00:28Transcription by CastingWords
00:32Cine TV ekranlarından merhabalar sevgili seyirciler.
00:36Gündeme Bakış programıyla karşınızdayız.
00:38Neredeyiz? Ahmet stüdyolarındayız.
00:40Evet bugün çok önemli bir tarihi eşik yaşıyoruz.
00:44Neden? Şunu çok net ifade edelim ki
00:4727 Şubat manifestosu Kürtel Fönderi Abdullah Hoca'nın
00:51ve ortaya koyduğu değişim dönüşüm paradigması
00:55bir çağın değişimi, dönüşümü ve yeni bir dönemin mihenk taşıydı.
01:00Ve bunun ardından aslında Kürt tarafı kendi üzerine düşen sorumluluğu
01:05Kürtel Fönderi Abdullah Hoca'nın çağrısıyla yerine getirdi.
01:08Örgüt önce kendini pes etti.
01:10Ardından silah imha töreni yaparak aslında bu açılan yolda
01:16barış mücadelesinde ve aslında Kürt halkının kendi varlık mücadelesini
01:21devletin ve sistemin yürüttüğü inkara ve soykırıma ve şiddete karşı eline aldığı silahları
01:28en sonunda demokratik siyaset ve barış diyerek imha etti.
01:33Bu barış adına bir adındı silahları yapma töreni.
01:37Biz şunu hep bekledik yani 11 Temmuz'dan sonrasında da bir yasa
01:42ve bunun hukuki güvence altına alınarak sürecin işletilmesi.
01:47Ama gelinen aşamada 11 Temmuz'dan bu yana bir sene geçti.
01:51Bir senenin sonunda 11 Temmuz günü dönüp tekrar şunu sorduk yakından takip ederek.
01:56Dedik ki yasa çıkmadı, hukuki süreç işletilmedi.
02:00Devlet üzerine düşen sorumluluğu iktidar yürütme olarak da iktidar da yerine getirmedi
02:05ve artık adımların atılması gerekiyor.
02:07Ve bugün 5 Şubat ve bu 5 Şubat'ta aslında 11 Temmuz'dan sonra 5 Ağustos'ta kurulan komisyonun
02:16aslında şunu da bir kez daha ifade edebilirim ki
02:19tarihte ilk defa belki de 100 yıllık bir sorunun, 200 yıllık, 1000 yıllık bir sorunun geldiği yerde
02:2650 yıllık çatışmayla çözülemeyen sorunun demokratik siyaset zemininde,
02:31hukuk çerçevede çözülmesi için meclisin devreye girmiş olmasıydı.
02:36Ve vekillerin de içinde olduğu komisyonla kurulan bu komisyonda ilk defa belki de tarihte
02:41Kürt meselesi meclise taşındı.
02:45Ve Kürt meselesi konusunda atılacak adımlar, hakikat, yüzleşme ve de bu yüzleşme ekseninde de
02:52inkara karşı varlığın tanınması için bir adım atıldı.
02:56Demokratikleşme adına da komisyonun üstlendiği misyon önemliydi.
03:00Peki sonuç? Yasalar istenildiği gibi çıkmadı, beklentiler çok yüksekti.
03:05Ve bugün 5 Ağustos'ta aslında 5 Ağustos'ta komisyon kurulmuştu.
03:10Bugün de 5 Ağustos'ta bu çerçeve yasa mecliste verildi bir taslak olarak.
03:18Ve bunun 48 saat içerisinde meclis gündeminde bütün partilerle birlikte yasalaşması söz konusu.
03:25Tarihi bir adımdı diyoruz, bu tarihi adımı konuşacağız.
03:28Tabi ki çerçeve yasanın içerisinde eksikler olmakla birlikte,
03:33beklentilerin ötesinde tartışılacak bazı unsurlar olmakla birlikte,
03:39bunun aynı zamanda bu 2 senelik süreçte barışın toplumsallaştırılamamış olması tartışmaları,
03:44tabi ki iktidara ve hükümetin de aslında devletin de sorumluluğunu,
03:49yine bu dilin kurulamaması anlamında ortaya koyduğunu bir kez daha eksiklik olarak ifade etmekte fayda var.
03:56Ama sonuç Kürt tarafı, Kürt halk önderi Abdullah Öcalan'ın paradigmasıyla, yoluyla, çerçevesiyle,
04:04başlıklarıyla, kavramlarıyla bir sistemin nasıl değişmesi,
04:08Kürtlerin varlığının hangi entegrasyonla, bir demokratik toplumla tanınması ve hukuki çerçeveye
04:14oturması gerektiği ekseninde önemli bir yerde duruyor.
04:18Şimdi biz aslında bugünkü konuğumuzla biraz bu tarihi süreci konuşacağız.
04:23Çünkü şunun altını çizmekte de fayda var.
04:25Her ne kadar ne tartışma olursa olsun,
04:28bir defa 100 yıllık inkar ve 100 yıllık 50 yıllık çatışmalı sürecin bugün geldiği yer,
04:35Kürtlerin varlığının ve hakkının, hukukunun oluşacağı, devlet sisteminin içerisinde Kürtlerin de bir hukukunun olacağı
04:45ve Kürtlerin de artık meclis çatısının içerisinde artık varız, hakkı ve hukukuyla o entegrasyon içerisinde olabiliyor olması.
04:54Bir de şunun altını çok net çizelim ki Kürt halk önleri Abdullah Öcalan bu demokratikleşme, bu yeni dönem ve yeni
05:03dönemin paradigması
05:04sadece Kürtleri değil, toplumun bütün kesimlerini, barış yasası dediği yerde, özgür yurttaşlık ya da özgür barış yasaları dediği yerde
05:13çok daha geniş, kapsayıcı bir perspektife oturtuyor.
05:17Ve bunu toplumun da her kesiminden, herkesin içinde kendini göreceği bir devletin içerisindeki anayasadan bahsediyor.
05:26Aslında öyle mi?
05:27Bütün bunların hepsini de kadınlar için de ifade ediyor.
05:31Diğer kimlikler için, inançlar için, diller için de ifade ediyor.
05:35Kadınlar, gençler için de ifade ediyor.
05:38Bütün bunların hepsini de buradaki konumuzla konuşacağız.
05:41Ben çok uzattım sözü ama hemen kendisiyle sürdürelim bu tartışmayı.
05:45Tecra aktivisti, sevgili Azmi Aşık, hoş geldiniz.
05:50Merhaba, hoş bulduk.
05:52Şimdi tabii ki aslında ben çok uzun bir girizgah yaptım.
05:56Çünkü bir tarafıyla da bu tarihi süreci, tarihi anlam ifade ediyor çünkü.
06:02Eksiklikler olmakla, eleştirmekle birlikte.
06:05Bugünkü gelinen aşama Türkiye'de nasıl bir döneme tekabül ediyor?
06:11Önce oradan başlayayım.
06:12Ve aslında sizin de ifade ettiğiniz gibi gerçekten de tarihsel bir süreç.
06:17Çok önemli bir süreç.
06:19Çünkü belirttiğiniz gibi bu 100 yıllık süreç içerisinde, hatta 200 yıllık süreç içerisinde
06:26bütün bu Kürtlerin direniş mücadelesini, isyan mücadelesini bir bütün değerlendirdiğimizde ilk defa devletle masaya oturma,
06:38hukuki bir serçevede bir çözüme kavuşma zemini yakaladı.
06:42Şimdiye kadar ki bütün mücadele tarihi, isyan tarihinin hepsi de aslında nasıl sonuçlanıyordu?
06:49Yani isyanların bastırılması, inkar ve katliamla, soykırımla, imha ile sonuçlanıyordu.
06:57Ama bugün 50 yıllık bir mücadelenin sonucunda gelinen aşamada yasal bir çerçeveye kavuşturma,
07:04yani çözümü bir yasal çerçeve üzerinden geliştirmeye dönüp bir adım atıldı.
07:10Bu önemliydi. Bu gerçekten de Kürt tarihi açısından, mücadele tarihi açısından bu anlamda belki de tarihli bir ilki yaşıyor.
07:22Gelinen nokta hem devlet açısından hem Kürt-Türk ilişkisi bakımından gerçekten önemli bir döneme evriliyor diyebiliriz.
07:31O yüzden Kürt halk önderi Abdullah Öcalan her dönem değerlendirmelerinde çok net tarihsel perspektifler ortaya koyarak aslında süreci ele alıyor.
07:41Yani bu bin yıllık geçmişe, işte Sultan Sencer döneminden Malansgir Savaşı'na, Kurtuluş Savaşı'na hepsine bütünsel olarak baktığımızda,
07:49aslında geçmiş dönemlerde olan Kürt-Türk kardeşliğinin bugün de sağlanması ve bugün de artık bu dönemin buna tekabül ettiğinin altını
07:58çiziyor.
07:59Buradan herkes aynı şeyi anlıyor mu size göre?
08:02Yani bugünkü en azından ben Twitter'lara baktığımda, yani yapılan yorumlara baktığımda, sosyal medya üzerinden takip edebildiğim kadarıyla,
08:12süreci çok herkes aynı anlıyor diyemeyiz.
08:15Çok farklı bakış açıları var.
08:17Yani daha farklı noktalarda yorumlayanlar var, eksikliklerini çok fazla ön plana çıkaranlar var ya da orada yasa içerisinden geçen kimi
08:26kavramları farklı yorumlayanlar var.
08:29Bir bütün, bir bütün, bir bütün, yani bunu olumlu yorumlayanlar da var, anlamaya çalışan kesinler de var.
08:36Yani o açıdan farklı bir bakış açısı var.
08:38Yani bir bütün herkes aynı şekilde bakmıyor.
08:41Ama bence herkes, yani karşı dolanda ya da bunu anlamaya çalışan kesim açısından da herkesin belki de ortaklaştığı bir şey,
08:51bu bir ilk.
08:52Evet.
08:53Ve bu önemli bir süreçtir.
08:55Bu önemliydi.
08:58Mesela Önderli daha önceki süreçlerde şeyi belirtiyordu.
09:02Yani bütün liderlerle yürütülen taşıma hep idam sehpasında bitti.
09:09Ama bugün öyle değil.
09:11Bugün o noktada değil.
09:13Bugün idam sehpası yok.
09:15O yüzden idam sehpasından masaya dedi.
09:18Evet.
09:18Ben bu işi masada çözeceğim.
09:21İdam sehpasını çözmeyeceğim.
09:23O noktaya izin vermeyeceğim dedi ve bu noktaya da getirdi.
09:26O yüzden bu bence çok önemli bir eşik.
09:29İdam sehpasından masaya gelinen yerde artık inkar ve imhaya karşı masada varlığın tanındığı bir Kürt realitesinden bahsediyoruz.
09:42Bu varlığı aslında bugün meclise gelen çerçeve yasa taslağının Kürtleri devletin tanıdığı,
09:50Kürtleri meclisin tanıdığı, Kürtlerin ve Kürt sorununun çözümü için artık daha somut adımların atılacağı bir yere doğru evrilme ya da
10:02onun ilk adımı da diyebilir miyiz?
10:04Çünkü bu yasa ne Kürt sorununu çözecek bir yasa, bu yasa ne bir tam anlamıyla pozitif barış ya da gerçek
10:12bir barışı sağlayacak bir yasa.
10:14Çünkü barış tamam silahlar sustu, bir barış hali var ama tam bir gerçek barıştan söz edemiyoruz.
10:21Dolayısıyla bu çerçeve yasa taslağının ve mecliste olmasının anlamı bu anlamda nedir o zaman?
10:28Nasıl anlamak lazım?
10:29Şimdiye kadar ki politika, yaklaşım ya da paradigma adın her ne dersek inkar üzerindeydi.
10:37İnkar ve imha üzerineydi.
10:39Şimdi 50 yıllık mücadele aslında buna karşı verilen bir mücadeleydi.
10:44Varlığın tanınması, kimliğin tanınması buna dönük bir mücadeleydi.
10:51Kürt var mı yok mu?
10:53Biz uzun yıllar, benim gençliğim en azından bu tartışmayla geçti.
10:57Çünkü o değil şu değil miydi? Biz varız ama siz yoksunuz idi.
11:02Doğrudur. Yani kart kurs sesi olmuştur.
11:05Kürt var mı?
11:05Aslında Kürt dediğiniz Türktür.
11:08Kürt diye bir varlık yoktur, ulus yoktur, millet yoktur.
11:11Kürt dediğinizde bölücü oluyordunuz.
11:14Kürt dediğinizde çok daha farklı bir şey oldu.
11:16Bize dediler kuyruğunuz var.
11:18Her şey söylendi yani.
11:20Ama Kürt'ün adı yoktu, Kürt'ün kimliği yoktu, Kürt'ün varlığı yoktu.
11:24Hele bir de devlet nezdinde böyle bir durum söz konusu değildi.
11:30Bunun mücadelesi verildi yıllarca, bu 50 yıllık mücadele içerisinde.
11:34Bugün kimse Kürt var, yok tartışması yürütmüyor.
11:37Herkes Kürtleri kabul ediyor.
11:40Kürtler var.
11:41Kürtler bu ülkenin işte temel vatandaşlarından biri.
11:47Bu her ne kadar hukuken ya da politikalarda bu gerçekleşmiyorsa bile
11:51söylemsel düzeyde bütün devlet yetkililerinden tutalım, kurumlarına kadar bunu söylemek zorunda kalıyorlar.
11:57Hukuken bunun tanımı henüz olmamış olsa bile bu kabul edilen bir noktaya geldi.
12:02Varlığı kabul ediliyor.
12:04Politikaları bunun üzerinden gelişiyor.
12:06Bugün hiçbir parti Kürt oylarını, Kürtlerin durduğu yeri hesap etmeden
12:12ya da Kürtlerin taleplerini göz ardı ederek politika yürütemez hale geldi.
12:16Şimdi bütün bunların hepsi aslında bu 50 yıllık mücadelenin geldiği sonuçtur.
12:22Herkes Kürt kimliğini tanıyor, Kürt varlığını tanıyor.
12:26Kürtlerin haklarının verilmesi gerektiğine mütabık.
12:31Ama şunu genel aşamada herkesin tartıştığı sorun şudur.
12:36Evet bugün Kürtler var fakat nasıl bir Kürt?
12:39Şimdi de buna dönük bir şey.
12:42Kendine dair bir Kürt, kendi istediği gibi bir Kürt.
12:46Sen varsın ama benim istediğim gibi bir Kürt ol.
12:50Bir süredir de bunun mücadelesini yürütüyoruz.
12:53Bu yüzden de karşımızda son yıllardaki mesele sosyal medya tartışmalarına bakıyorsun.
12:59Kürt mücadelesine karşı yorumlara bakıyorsun.
13:02Milliyetçilik adı altında yürütülen tartışmalara baktığımızda
13:06oluşturulan bir Kürt kimliği var.
13:10Yani mücadelesini, değerlerini tanımayan, aslında aşağılayan
13:15ya da o mücadeleyi değersizleştiren, tartışmaya açan bir yaklaşım var.
13:22Ama adına da işte Kürtlük adına bir mücadele verin.
13:27Kürtlük adına söz kuruyormuş gibi, Kürtlük adına bir şeyler söylüyormuş gibi
13:31bir yaklaşım söz konusu.
13:33Bu şunu gösteriyor, bunların hepsi de aslında.
13:35Şimdi tamam biz Kürtleri artık inkar edemez bir noktadayız.
13:39Kürtleri kabul ettik, Kürtler var.
13:42Fakat bundan sonra nasıl bir Kürt'ü kabul edeceğiz?
13:45Hangi Kürt'ü kabul edeceğiz?
13:47Şimdi bundan sonraki mücadele de aslında bunun üzerinden gelişecek.
13:52Bu mücadele hattı bütün bunların üzerinden ve de gelişecek.
13:57Bir tarafıyla da şu çok net ki sanıyoruz, aslında mücadele şimdi başlıyor galiba.
14:03Kesinlikle.
14:04Yani o mücadele şimdi başlarken bunun ağlarını örmek ve örgütlemek de aslında bir tarafıyla yeni başlıyor.
14:12Ve burada hem meselenin özünü hem bir Kürt aklı olgusunu ve de bir Kürt ulusal bilincini ve birliğini çok daha
14:23net ortaya koyup
14:25aynı zamanda da iyi mi örgütleyip anlatmak gerekiyor?
14:28Çünkü bugün şeye baktığımızda Kürt halk önleri Abdullah Öcalan'ın fikriyatının, felsefesinin, paradigmasının tam da kavramlar olarak baktığımızda
14:37zaman zaman çok da farklı boyutlarda tartışıldığını da görüyoruz çünkü.
14:42Ve onun önüne geçmek için nasıl bir adımlarla yürütülmesi gerekecek bu sürecin?
14:50Şimdi bugüne kadar varlık mücadelesi yürütüldüğü için aslında bazı şeyler çok da öncelikli hale gelemiyordu.
14:57Yani Kürt ulusunun inşası diyelim, Kürt aklının inşası diyelim, Kürt kurumlaşmalarının gerçekleşmesi diyelim.
15:07Bütün bunların hepsi o varlık mücadelesinin biraz yan mücadele alanı halinde duruyordu.
15:17Belki hani önemli ya da önemsiz olmanın ötesinde ön plana çıkarın.
15:21Önce bir soykırım kıskacığındasınız, bu soykırım kıskacığından çıkmanız gerekiyor.
15:27İkincisi varlığınızı kabul ettirmeniz gerekiyor.
15:30Ama şimdi gelinen noktada bu yasadan sonraki süreç, ki yasanın şeyi, önemi de buradan geliyor.
15:39Belki içerinden bağımsız söylüyorum ki hani içeriğini çok vakıf değil.
15:45En azından bir hukukçu bakış açısıyla alıp değerlendirmek olumlu mu, olumsuz mu yapılan eleştiriler var vs.
15:53Bunların dışında söylüyorum.
15:56Meclise bu sorunun çözümüne dair bir yasa geldi.
16:01Mütabık alınan kimi noktalar var.
16:03Ve bu anlamda bu çözüm aslında artık yasal süreçle birlikte geçti.
16:09İmha üzerinden değil, yasayla çözüm aşamasına geldi.
16:12Önemli eşik buydu.
16:14Önemli olan buydu.
16:16Bunun üzerinden gelişti.
16:18Şimdi bundan sonraki süreç aslında bir yanıyla demokratik cumhuriyetin inşası dediğimiz,
16:25işte Türk-Kürt barışı nasıl olacak?
16:27Türk-Kürt ilişkileri bundan sonra nasıl yürütecek?
16:31Yani Kürtler bu devletin içerisinde kendini nasıl oluşturacak, varlığı nasıl yer alacak aslında?
16:40Değerleriyle, kültürüyle, varlığıyla bu entegrasyon denilen nokta da budur.
16:46Yani kendi kimliğiyle, kendi varlığıyla devletin içerisinde nasıl kendini var edecek, nasıl oluşturacak?
16:53Devlet bunu nasıl kabul edecek, ne kadarını kabul edecek, ne kadarını alan açacak?
16:58Bundan sonraki süreç, bunun mücadelesi, bunun müzakeresi sürecidir.
17:07Buna şey demişti, Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan'ın yansıyan değerlendirmelerinde yine şöyle bir şey vardı,
17:15hani siz devletten doğru kurunca sözü, şimdi sınıf devlet ayrımı, ona komün devlet olarak ifade etmişti.
17:26Aslında bugün baktığımızda tam da komünleşme, komün devlet dediğimizde hala bir komün tartışması var,
17:32evet anlayanlar, anlamayanlar, komün derken nasıl bir komün örgütlenmesi, kolektivizm denilen yerde de öyle tartışmalar var.
17:40Ama şu çok net ki galiba, komün dediğimizde toplumun bir ortaklaşması ve örgütlenmesi mi?
17:46Bir aynı zamanda aslında bir toplumun bütün kimlikleriyle ve varlığıyla devlete entegre,
17:54devletin toplumu yönettiği değil, toplumun devleti yönettiği ya da içinde dahil olduğu bir mekanizmadan bahsediyor.
18:02Ve aslında bu bir tarafıyla da hani o örgütlenmeler içerisinde daha geniş ağları da bir arada kurmaktan geçmiyor mu?
18:10İşte bugün aslında bu eşik bir taraftan mücadele hattını kadınlar, gençler, diğer kesimler karşı mahalle ve teki mahalle olarak baktığımızda
18:20nasıl yolunu yöntemini bulup ilerletecek?
18:23Çünkü yasadaki eksik kalınan tarafları da ittirmek aynı zamanda toplum dinamiğiyle de olmayacak mı?
18:32Kesinlikle. Şimdi bu yasa bir çerçeve yasa. Adı üstünde çerçeve yasa.
18:37Bu yasa aslında bundan sonraki sürecin müzakeresine geçiş açılması için geliştiren bir yasa şey.
18:47Yoksa bu yasa bütün Kürt sorunun çözüldüğü, Kürt taleplerinin hepsinin kabul edildiği bir yasa değil.
18:55Bu henüz gündeme gelmiş bir süreç de değil. Ya da sizin dediğiniz gibi barış yasası da olarak da değerlendirilemez.
19:02Ama bu bir dönemin kapandığı, yeni bir dönemin mücadele ve müzakere sürecinin başladığı çerçeve yasa olarak değerlendirebileceğimiz bir aşamadır.
19:13Şimdi örgütlenme ve bundan sonra komün dediğimiz olay da şöyle, bizim aslında kültürümüzdür.
19:19Kürt kültürüdür. Yani Neolitik'ten bugüne kadar ya da Mezopotamya'da Kürtler kendini var ettiği sürece nasıl yaşadılar?
19:29Komün yaşadılar. Kom, önderlik diyor. Kom, komün. Komün, komün, komdan geliyor.
19:36Zaten dolayısıyla birlikte ortak yaşamdır. Tarıma dayalıdır. Hayvancılığa dayalı bir yaşamdır.
19:45Ve bütün bunlar hepsi kolektif bir yaşamdır. Klan, kabile, aşiret süreçlerinin hepsine baktığımızda aslında dayanışmacı, ortak, kolektif bir yaşam dinamiği
19:56var.
19:57Ve kadınların örgütleri.
19:58Tabii ki. Ve bütün bunların hepsinin ana dinamiği kadınlardır.
20:02Mesela Kürt kadınları bu erkek egemenlikli sistem Kürtlerde yok mudur dersek öyle değil. O anlamda da belirtmiyorum.
20:12Bu zihniyet Kürtlerde de var. Bütün erkeklik kültürü genel olarak oluşmuş bir kültürdür.
20:19Bunun dışında söylüyorum ama Kürt kadınları değerlendirdiğimizde de hem toplumu oluşturmada, toplumu öncülük etmede her dönem bir rol sahibi olmuştur.
20:32Tarihsel süreçlerde bugün açısından da mücadelenen ana dinamiğidir.
20:37Önceki süreçlerde de bütün isyanlarda mücadelenen ana dinamiğidir.
20:42Neolitik süreçte kom oluşurken varoluşun, kendini oluşturmanın ana dinamiğidir.
20:49Çünkü toplumu oluşturuyor.
20:51Ana dinamiğidir.
20:53Kom'u oluştururken, klanı oluştururken, kabileyi oluştururken ana dinamiktir.
20:59Yani her zaman o özgünlüğünü koruyabilmiştir.
21:02Kültürün taşıyıcısıdır.
21:04Ayrıca da mesela bizim varlığımızın en fazla inkar ettiği süreçlerde ana dili önemi üzerinden duruyoruz ya.
21:12Bence orada da gerçekten de ananın önemi vardır.
21:14Bunu o zaman şeyi sorayım mı?
21:17Yani Kürt'ün adı yoktu, kadının da adı yoktu.
21:22Kadın Rönesansı denilen yerde aslında bir Kürt sorunu varken Kürt Halk Önderi Abdullah Hoca'la görüşmesinde şunu söylemişti.
21:34Kürt sorunundan öte bir kadın sorunu var demişti.
21:37Tabii ki.
21:38Ve o kadın sorunun çözülmesi çok önemlidir demişti.
21:43Evet, ilk sömürülen kadındır.
21:46Yani ilk köle edilen kadındır dedi ve ana çelişki, bizde ana çelişki kadın sömürüsü üzerinden gelişiyor.
21:54Yani cinsiyetler arası gelişen sömürüyle birlikte bütün sömürünün temeli atılmıştır.
22:01Ve cinsiyet sömürüsü ortadan kalktığında aslında sömürünün de kodları çözülecektir.
22:07Temelinde önderlik dile getiriyor.
22:09Dolayısıyla da evettir.
22:11Yani kadın bütün bunu oluştururken, o komu oluştururken, toplumsallığı örerken erkek egemenliğiyle birlikte bir sömürü olgusu ortaya çıktı.
22:22Erkek egemenliği derinleştikçe kölelik ortaya çıktı.
22:26Kastik katil ortaya çıktı.
22:27Kastik katil, kendini güçlendirdikçe, geliştirdikçe tecavüz kültürü ortaya çıktı.
22:34Kadın cinayeti ortaya çıktı.
22:36Kapitalizm ortaya çıktı.
22:38Çünkü değerlerin talanı ortaya çıktı.
22:40Talan kültürüdür.
22:42Kastlaşma ve o kastın üzerinde senden kendinin dışındaki her şeyi kabul etmeme, reddetme, talan etme.
22:53Sadece kendi varlığını endekslenen, kendi varlığını oluşturan bir kültür ve bir zihniyet.
22:58Erkekliği kültürü de bunun üzerinden şekillendi.
23:01Şimdi Kürt kadının bu zihniyetin kendi önceki tarihinin bilincinde varlığını bunun üzerinden kurmuştur.
23:09Ve bugüne kadar da dilini, kültürünü taşıyabilmiştir aslında.
23:14Bugün de, bundan sonraki süreçte de, bence nasıl bütün mücadelenin öznesi ve öncüsü olmuşken, temel dinamiği olmuşken, bundan sonraki süreçte
23:24onu yapacaktır.
23:25Şu an bugün kültürümüz, dilimiz şey altında.
23:31Yani henüz kendi varlığını garantilemiş değildir.
23:35Hala sömürü altında ve bunun mücadelesini sürdürebilecek olan yine kadındır.
23:41Buna sahip olacak, o ana dili geliştirebilecek yine kadındır, koruyacak yine kadındır.
23:47Kültürü yine geliştirecek, koruyacak olan kadındır.
23:50Komu da oluşturacak kadındır.
23:52Yani komün dediğimiz klasik komitecilik anlayışı değildir.
23:56Bizde komün bu değildir, bu anlaşılır.
23:59Komiteler oluşturalım.
24:00Yani klasik parti komite anlayışıyla oluşan bir komünden söz etmiyoruz.
24:06Yani bizde komün ortak yaşamdır.
24:09Bunun içerisinde yaşamın bütün boyutları vardır.
24:13Ekonomisi vardır, sağlığı vardır, ekolojisi vardır, kadını vardır, çocuğu vardır, genci vardır.
24:21Okumun içinde bütün toplumsal yapıların hepsi, bütün kimlikleriyle varoluşunu sürdürüyor.
24:27O yüzden şimdi bir eşik geçiliyor ve o yeni eşikte aslında bir taraftan hani şunu sorayım, devlet ve hükümet şimdiye
24:40kadar iki yıl boyunca dilini tırnak içinde terörsüz Türkiye olarak kurup barış adına, barışı daha da toplumsallaştıracak bir yerden süreci
24:51örgütlemedi ya da götürmedi.
24:53Siyasetini öyle yürütmedi.
24:55Tamamıyla meseleyi silahsızlanmaya odaklayarak aslında kendi durduğu yerden kendi kodlarıyla bunu yürütmeye çalıştı.
25:05Bugünkü geldiğimiz yer tam da aslında bir taraftan bu çerçeve yasanın ortada olması, öte taraftan evet yani şu çok net
25:16örgüt silahlarını yaktı, kendini feshetti ve 30 kişilik grup barış adına bir adım olarak da imha etti silahlarını.
25:26Şimdi dağdan gelecek gerilla yasa kapsamında gelecek, öte taraftan sürgünde olanlar, Avrupa'da olanlar ve cezaevinde olanlar.
25:36Bütün bunların hepsine bakınca tabii ki çerçeve yasanın teknik içeriğini konuşmuyoruz.
25:40Ama hani beklentilere karşılık bu sürece bakış açısının nasıl olması gerekiyor size göre ve bu sürece nereden bakılması lazım ve
25:52yasanın kapsadıklarıyla demokratik siyaset zemininin güçlendirilmesi ve de o zeminin sağlanması bu süreçte neleri de beraberinde getirecek?
26:05Şimdi bugüne kadarki süreçte bu bir yıllık süreç içerisinde aslında bu yasa daha önce çıkamadı mıydı? Çıkabilirdi.
26:13Hatta var olan yasalar başka türlü uygulanmaz mıydı? Uygulanabilirdi.
26:17Uygulanabilirdi. Yani ne var olanları uyguladın, neden uygulanmadı?
26:22Bir, devlet bir yönüyle devlet aslında bu sorunu artık bu şekilde çözmesi gerektiğini ikna idi bir yanıyla.
26:29İkna değil miydi önceden?
26:31Değildi.
26:32Şimdi tam ikna oldu mu?
26:34Yani en azından iknanın ilk adımı oldu gibi.
26:39Yani şöyle bir şey söyleyebiliriz.
26:41Şu ana kadar evet şu an bugün bu sorunu çözmek zorunda olduğunun bilincinde ve bu anlamda ikna olmuştur.
26:48Yani bu sorunu artık bu şekilde çözmek zorunda.
26:51Çünkü silahlı mücadeleyle yok edemedi, bitiremedi.
26:54Şimdi Orta Doğu gerçekliğine bakalım.
26:57Ve son bir yıllık süreç içerisinde, bir, bir buçuk yıllık süreç içerisine bakalım.
27:01Orta Doğu'daki bütün temel dinamiklere bakalım.
27:04Temel dinamiklerin hepsinde Suriye'den tutalım, İran'a tutalım, Irak'a bakalım ve buradaki temel dinamiklere bakalım.
27:14Filistin'e bakalım.
27:16Hamas ve gelişen sürece bakalım.
27:20Mesela bu sürecin üzerinde ne kadar kendini koruyabildi, varlığını sürdürebildi ya da buna karşı alternatif bir şey oluşturabildi mi oluşturamadı.
27:29Yani Hizbullah kendini var edebildi mi, bu sürece alternatif bir şey oluşturabildi mi, tek tek hepsini sayarsık geliştiremediler.
27:39Fakat şimdi özgürlük hareketi pek eken nasıl kendini koruyabildi?
27:46Evet büyük bedeller ödedi.
27:48Bu 10 yıllık süreç.
27:49Mesela 2015 sürecinde de biz bu sürece gelebilirdik.
27:53Bugünkü çıkacak yasa aslında 2015 sürecinde de çıkabilirdi.
27:58Hatta o dönem çok daha böyle diyelim ki toplum buna çok daha hazırdı.
28:04Bugün toplum çok daha böyle kaygılı, güvensiz yaklaşıyor.
28:08O dönem öyle değil de çok daha hazırlıklıydı, çok daha heyecanlı karşılıyordu.
28:13Hem toplumun hem de Kürt halkının da önünde duran 2013-2015 dönemi var.
28:19Dolayısıyla güven o yüzden de o kadar mümkün değil.
28:23Değil yani bu aşamaya gelinmeden de bu yasa çıkarılabilirdi.
28:27Ama neden çıkarılamadı?
28:28Çünkü bu mecburiyet, kendi dinamikleri açısından işte konjüktürel durum diyorlar bilmem politik denge diyelim şeye kadar baktığımızda
28:37bu anlamda devlet böyle bir mecburiyeti hissetmiyordu kendini.
28:42Ve hala Kürtleri ve mücadeleyi, PKK'yı yok edebilme konsepti önünde duruydu.
28:48Bu onun önüne devletin Türkiye Cumhuriyeti'nin dışında da başka güçler de bunu koydu.
28:54Bu anlamda paradigma değişikliği yaşanmamıştı.
28:57Mesela diyelim ki Orta Doğu'da İngilizler bu sorunun güçlerinin hepsini tek tek şeyi söylemişti.
29:03Bunları ikna mıydı diye istemiyor.
29:06Şu an açısından bu sorunun içerisinde üçüncü bir göz yok, üçüncü bir devlet yok.
29:12Bunun bir yana Türkiye Cumhuriyeti istemedi diyelim yani biz kendi kendimizi halledelim dedi ama diğer dinamikler de bu sorunun çözülmesi
29:20çok fazla istemiyor.
29:21Çünkü İngilizlerin de başını çektiği 1916-17 Sarkı Spikot yani böl parçala yönet dört parça meselesi aslında bir tarafıyla da
29:29çözülmüş oldu.
29:30Yani buradaki temel meselelerden bir tanesi de bölgesel olarak Kürtler nezdinde yani Türkiye'de baktığımızda Lozan diyelim.
29:38Ama bu değil miydi bunun da çözülüsü?
29:39Buydu çünkü dört parça Kürdistan'ı oluşturarak oluşturan bir konsept vardı.
29:44Kürtleri Orta Doğu dinamiklerin içerisinde yaralı bırakmak.
29:47Ve bu devlet dört devlete karşı da kullanılan bir kart olarak kullandırmaktı.
29:52Yaralı bir şey bırakıyorsun sen sürekli kanayan bir yara ve bunu çözüyormuş gibi yapıyorsun her seferinde kendi politikanı uygulamak için.
30:01Ama aslında çözmüyorsun.
30:02O yarayı daha fazla geliştiriyorsun ama o yaradan besleniyorsun sen.
30:06Yani böylesi bir süreçti bu yüz yıllık süreç ve bu süreç içerisinde 2015 süreçte bu dinamikler devreye girdi.
30:17On yıllık süreç içerisinde çok ağır bir savaş süreci yaşandı.
30:22Çok ağır bedeller ödendi.
30:23Bizler açısından da karşı taraf açısından da ağır oldu sonuçlar.
30:28Ekonominin geldiği durum ortadadır.
30:30Şu an NATO bütün silahlı gücünü, ekonomik gücünü bu savaşa koydu ama hala PKK örgütlü varlığını sürdürüyor.
30:41Hatta uluslararası aşamada çok daha güçlü bir aşamaya geldi.
30:46Orta Doğu dinamikleri içerisinde çok daha avantajlı hale geldi.
30:50Bedel ödemedi mi ödedi.
30:52Şimdi bu toplumun çok değerli hafızası, devrimci yiğitlerini kaybetti.
30:59Bir bellek var orada.
31:01Bir belleyi kaybettik.
31:03Çok önemli kayıplarımız oldu yani.
31:06Çok değerli insanları kaybettik.
31:08Bunlar çok ağır bedellerdi.
31:10Ama buna rağmen bu bedellerin üzerinden bugün bu aşamaya geldik.
31:18Çünkü yenemedik.
31:20Değil ki biz de devleti kuramadık, biz de bilmem, talep istediğimiz gibi bir sonuca gidemedik ama devlet de PKK'yı
31:30yenemedi.
31:32Yenemedi, ortadan da kaldıramadı ve şu an yenilen aşamada Orta Doğu dinamikleri içerisinde bu sorunu çözmezsek kendisinin çözüleceğini biliyor.
31:42O yüzden yenme yenilme değil, mesele devlet kurmak değil, devlet yıkmak değil, devletin içine entegre olmak.
31:50Devlet Kürtleri inkar etti, imhaya gitti.
31:53Şimdi devlet ondan vazgeçti.
31:55Kürtler de inkar ve imhaya karşı isyan etti.
31:58Artık Kürtler de isyandan vazgeçti.
32:01Evet, çünkü 100 yıllık süreç içerisinde oluşturulmuş bir paradigma vardı.
32:05Bu paradigma neydi?
32:07Ulus devlet üzerinden kurulan paradigmaydı.
32:10Orta Doğu'da kurulan devletler üzerinde birçok politika oynanıyor.
32:13Ve her devlet, bir sürü devlet var ama bunların hiçbiri bağımsız devlet değildir.
32:18Ve dolayısıyla da Kürtistan'da da bundan sonraki süreçte ben bu oyunun içinde yokum.
32:26Bu paradigmanın içinde olmayacağım, kendi paradigmamı kuracağım dedi önderlik.
32:32Kendi paradigmasını da geliştirdi.
32:35Geliştirdi, dört parça Kürtistan'da geliştirdi.
32:38Şu an mesela Roşilat'ta, Roşilat devrimi gerçekleşirdi.
32:42Orta Doğu dinamiklerinde ne kadar büyük bir kültürel devrime dönüşecek?
32:48Aryen devrimi Afganistan'a kadar dayanacak, Hindistan'a kadar dayanacak.
32:53Oradaki birçok, bu sadece Kürtler açısından da değil.
32:57Oradaki bütün dinamikler açısından da öyledir.
32:59Bugün o rejim düşmüyor.
33:01Neden düşmüyor?
33:02Bunu sorgulamak lazım.
33:03Savaş yollamış gibi yapıyorlar.
33:06Ama o rejim düşmüyor.
33:09Düşmemesine neden olan diğer güçleri.
33:12Evet, düşürmüyorlar o rejimi.
33:14Çünkü orada gerçekleşen bir devrim, Aryen kültürüne dayalı bir devrim Hindistan'a kadar ulaşacak.
33:22Çok önemli dinamikleri ortaya çıkacak.
33:25Şu an Rojeva'da geliştirmeye çalışan bir süreç var.
33:30Bugün başuruda belli kazanımlar elde edilmiş ama bu kazanımlar da ortadan kaldırılıyor.
33:36Mesela şu anda Peşmerge'nin merkezi devlete tekrardan entegrasyonu tartışılıyor.
33:44Federasyonun ortadan kaldırılması tartışılıyor.
33:47Kürt kazanımlarının tekrardan ortadan kaldırılması tartışılıyor.
33:50Şu anda tekrardan merkezi devletleri kurmaya çalışıyorlar.
33:53Şimdiye kadar Suriye'yi parçalamaya çalıştılar.
33:58İşte Irak'ı parçalamaya çalıştı.
34:00Bugün gelinen aşamada tekrardan merkezi devletler sistemini oluşturmaya çalışıyor.
34:05Güçlendiriyor, merkezi devleti güçlendiriyor.
34:07Ama önderliğin paradigması bütün bunların dışında.
34:12Alternatif bir paradigma oluşturuyor.
34:14Bunun için neden?
34:15Bütün sosyal medyaya bakalım.
34:18Geliştirilenler önderliğin paradigmasına dönüp saldırılardır aslında.
34:22Buna göre kadına dönüp saldırılar var.
34:25Kadın mücadelesine.
34:26Yakın zamanda şey söyleyelim mesela Çiğdem arkadaşın DBP'nin erkeği dönüştürme projesi vardı.
34:34Çok önemli tartışmalar yürütüldü.
34:37Halkla birlikte toplantılar gerçekleştiriyor.
34:40Erkeklik kültürüne karşı tartışmalardır.
34:43Ve erkeği dönüştürme projesi hatta zihniyeti.
34:46Dönüştürmeye dönük bir.
34:48O kadar çok belden aşağı yorumlarla o kadar farklı basit noktalara çekildi ki.
34:54Linç edilmeye çalışıldı.
34:55Evet.
34:58Çiğdem arkadaşa dönüp çok ciddi hakaretler gelişti.
35:01Neden?
35:02Aslında Çiğdem arkadaşa dönüp saldırı değildi.
35:04Bu gelişebilecek alternatif özgürlükçü bakış açısına, örgürlükçü zihniyete karşı korkuydu ve buna karşı bir mücadeleydi.
35:14Yine ekolojik mücadeleden tutalım.
35:17Komün mücadelesine kadar bu paradigmanın geliştiği her aşamada çok farklı farklı noktalarda bugün saldırılar var.
35:24Yani bu nedir?
35:26Aslında gelişebilecek bu alternatif paradigmanın bugün Orta Doğu denkleminde, Kürdistan denkleminde eğer hakim olduğunda neye evrileceği biliniyor.
35:36Bunun da önünü almak için şey yapılıyor.
35:39Sorunuzu şöyle söyleyeyim.
35:40Neden devlet mesela?
35:43Sorunuza da cevap veririm.
35:44Çünkü biraz şey oldu.
35:46Bugüne kadar gelmedi.
35:47Evet çözümü, talep mecburiyeti, zorunluluğunu hissediyordu ama ne kadar zayıflatırsam, umutları ne kadar zayıflatırsam, heyecanı ne kadar öldürürsem, talepleri ne
35:59kadar aza indirirsem o kadar iyidir politikasını sürdürmeye çalıştım.
36:05Bugün açısından da mesela yasanın bugün bu şekilde tartışılıyor olması da aslında o politikanın bir parçası.
36:14Bir yanıyla evet bir çözümü geliştirmeye çalışıyor ama diğer yönünde de bir algı operasyonu hala devam ediyor.
36:21İşin içine pişmanlık dayatması, söylemlerinin konulması, işin içine bilmem başka teslimiyet söylemlerinin konulması.
36:29Başından beri teslimiyet üzerine kurmaya çalışıyordu zaten.
36:31Ya da mesela aslında çözüm meselesi de terörle mücadele meselesidir, terörsüz Türkiye şeyidir.
36:37Bu biraz aslında gelinen aşamayı ya da şu an gelişen süreci kendine göre farklı bir noktaya çekme arayışıdır aslında.
36:46Evet şimdi tabii bu öyle bir süreç ki aslında bir tarafıyla da hani hep şunu da tartıştık.
36:56Bununla birlikte önümüze duran sanıyorum Cumhuriyet'in demokratikleşmesi.
37:00Yani aslında işte o 100 yıllık Cumhuriyet'in kodları değişiyor diyebiliriz belki.
37:08Yani önümüzdeki süreçte hem yasal sürecin başlaması ama aynı zamanda demokratik zeminin oluşması,
37:18demokratik siyaset zeminin olması işte bir anayasa meselesi.
37:23Ve anayasa içerisinde herkesin hakkının hukukunun ve Kürtlerin de hukukunun olabileceği aynı zamanda bir devlet sistemi dediğimiz yerde şu çok
37:35net.
37:36Bir Cumhuriyet'in demokratikleşmesi, iki demokratik toplum, üç bütün bunların bütünselliğinde demokratik entegrasyonla devlete entegre olma meselesi mi önümüzde duruyor?
37:49Nasıl okumak lazım?
37:50Şimdi bir yana inansın demokratik Cumhuriyet'in inşası, bir yana da demokratik ulusun da inşası paralelde giden bir süreç olacak
37:58bu süreç.
37:59Önümüzdeki süreçlerde çünkü…
38:01Demokratik ulus derken demokratik Kürt ulus derken…
38:04Kürtlerin kendi varlığını inşa etme sürecidir.
38:08Yani kendi dilini, kültürünü, varlığını inşa etme sürecidir.
38:12O Kürt aklı dediğiniz olayın inşasıdır.
38:15Yani inkar edilen Kürt varlığını kabul etti ama bundan sonraki süreçte nasıl bir varlığı sahip olacak, nasıl varlayacak, bunun kendi
38:25mekanizmalarını nasıl oluşturacak, kurumlarını nasıl oluşturacak, hangi temeller üzerinden oluşturacak, bu demokratik ulus dediğimiz budur.
38:33Bir yanıyla çünkü entegrasyon dediğimiz bu sürecin içerisinde kendi varlığının eritilmesi değildir.
38:41Bunca 50 yıllık mücadele kendi varlığından vazgeçmek için yürütülmedi, verilmedi.
38:46Öyle bir eritilmesi gibi bir aldı mı var?
38:48Entegrasyon üzerinden yürütülen tartışmalar biraz bu temelde çekilmeye çalışıyor.
38:53Bu değil.
38:54Bu tam tersi entegrasyon dediğimiz şey aslında devletin içerisinde kendini oluşturma sürecidir.
39:00Bu süreci. Demokratik cumhuriyet dediğimiz olay da budur.
39:03Bu sadece demokratik cumhuriyet inşası da sadece Kürtlerle ilgili bir demokratikleşme süreci değil.
39:13Tam tersi devletin içerisinde aslında Türkiye Cumhuriyeti kurulduğu günden ya da birinci cumhuriyet deniliyor, ikinci cumhuriyet aşaması deniliyor ki bu
39:22tür tartışmalar açısından.
39:24Ama kuruluşundan itibaren ötekileştirilen, varlığı kabul edilmeyen ya da bir şekilde varlığı imhaya tabi tutulan bütün ötekileştirilmiş toplulukların, kimliklerin bu
39:38devletin içerisinde varlığının tekrardan oluşturulması,
39:42kabulü ve kendini onun da kendini örgütleme hakkının ortaya çıkmasıdır.
39:47Önümüzdeki süreçlerde anayasal süreç tartışmaları bu zeminde yürüyecek ya da cumhuriyetin demokratikleşmesi süreci bunun üzerinde.
39:57Mesela demokratik toplum hareketi diyor, yeniden yapılanma süreci için önderlik, demokratik toplum hareketi.
40:05Bu demokratik toplum hareketi nedir?
40:08Aslında bence bundan sonraki süreçte biz toplumsal sorunları daha fazla tartışacağız.
40:13Ekolojiyi daha fazla tartışacağız, ekonomiyi daha fazla tartışacağız, ötekileştirilen kimliklerin sorunlarını daha fazla tartışacağız, gündemimizi alacağız.
40:22Yani bunlar üzerinden.
40:24Çünkü şu ana kadar bir süreç vardı, bir mücadele gerçekliği vardı ve bunun bir evrilmesi gerekiyordu.
40:35Aşılması gereken bir aşama vardı artık bu devlet ve bu yürütülen mücadelenin dinamikleri üzerinden bir eşiğin aşılması gerekiyordu.
40:45Bu yasa süreçte bu eşik aşıldı artık bundan sonra bunun yeniden inşası, bunun toplumun inşası nasıl gerçekleşecek, bunun devlet de
40:55inşası nasıl gerçekleşecek,
40:56bunun uluslarla, her iki ulusun ya da bunun dışındaki toplulukların birlikte yaşaması hangi dinamikler üzerinden oluşacak?
41:06İşte bu süreç, bu sürece evrilme sürecidir.
41:09O açıdan da mücadele ve müzakere süreci bundan sonrası süreçte başlıyor aslında.
41:14Evet, o yüzden de zaten Kürtel Könderi Abdullah Öcalan devletle toplumu birbirinden ayırıyor.
41:19Kesinlikle.
41:20Ve bir tarafıyla da şimdi şöyle bir durum vardı, tabii ki herkes bugüne kilitlendi.
41:28Bir tarafıyla da hani yasa çerçevesi taslağı beklenildiği gibi değil.
41:34Gene biz şunu söylüyoruz, eleştirmekle birlikte, daha çok eksiğinin olmasıyla birlikte o eksiklerin giderilmesi için pratik zeminin mücadele hattı içerisinde
41:46yürütülmesinden bahsediliyor.
41:48Bir diğer tarafıyla da şu çok netti ki, hani statü meselesi, onu şuradan doğru soracağım.
41:56Bir AKP Grup Başkan Vekili Abdullah Küler'e bir soru sorulduğunda statü diye, statüde bir yasal süreç yok demiş olması.
42:10Bir diğer tarafıyla da bugün devlet Bahçeli, MHP lideri devlet Bahçeli imzalarken çerçeve yasa taslağını tekrardan şu vurgusu önemliydi.
42:22Sanıyorum onu bir yere oturtmak gerekiyor.
42:24Hani eksik kalınan çerçeve yasa taslağının içerisinde Öcalan'a umut, yani Öcalan'a özgürlük, Ahmetler görevi Demirtaş evine ifadesini yeniden
42:38kullandı.
42:39Şimdi bu bize şunu mu gösteriyor?
42:41Yani bu çerçeve yasa taslağı 48 saat sonra meclise gelip Adalet Komisyonu'ndan sonra, yasalaştıktan sonrasında bir süreç işletilecek.
42:50Ama bu yol yürünürken bazı yasaların çıkabileceği, yol yürünürken bazı kararların verilebileceği, o kararlar içerisinde statünün tanınabileceği ve de bu
43:05sürecin açılabileceği gibi bir öngörü müdür ya da öyle bir sürece tekabül edebilir mi?
43:11Nasıl okumak lazım ya da nasıl bir değerlendirme yaparsınız?
43:14Şimdi bu yasanın temel eksikliği evet, önderliğe dönük bir önderliğin özgürlüğü yok.
43:23Tam tersi 2005 öncesi cezalar dışında tutulmuş.
43:292005 sonrası süreç bu yasanın kapsamı içerisinde.
43:35Şimdi bu nedir aslında?
43:37Önderliğin özgürlüğünü, esas özgürlüğünün gerçekleşmemesini esas aldıkları için 2005'ten itibaren tutuyorlar.
43:45Yani bütün hesap aslında önderliğin özgürlüğünün kabul edilmemesi üzerinde.
43:49Statüsünün bu yasada olmamasına dönük yapılmış bir şeydir.
43:54Bu bizim açımızdan gerçekten vazgeçemeyeceğimiz bir oğlu.
43:58Yani önderliğin özgürlüğü temeldir.
44:03Yani bundan sonraki süreçte de bizim temel mücadele gerekçemiz budur.
44:09Önderliğin özgürlüğüdür.
44:10Evet, bugün önderlik bütün görüşmelerinde, son görüşmelerde ısrarla benim özgürlüğümü bu sürecin önüne koymayın dedi.
44:22Son görüşmesi de bunu söyledi.
44:23Evet, bütün görüşmelerde bunu belirtiyor.
44:25Benim özgürlüğüme şey yapmayın.
44:27Çünkü şunu söylüyor, bin kilometrelik dönük ilk adımıdır diyorsun.
44:31Bu önemli bir adımdır.
44:33Bundan neyi anlamak gerekiyor?
44:34Mesela toplum baktığında da bütün kesimlerde de soru işaretleri olanlar baktığında da hani daha net anlaşılabilmesi açısından.
44:42Yani beni öncelemeyin dediğinde bin kilometrelik yolda bir adımdır dediği şeyde tam vermek istediği nedir oradaki anlaşılması?
44:51Biz başından söylediğim şuydu, bu önemli bir aşamadır.
44:54Geldiğimiz aşama önemli bir aşamadır.
44:56Yani yasal süreçle birlikte bazı şeyler çözülüyor.
45:00Biz bu noktaya geldik.
45:01İdam sehpasından masaya geldik.
45:03Ve bunun yasal süreci gerçekleşir ilk defa.
45:07Evet, ilk defa.
45:08İlk defa Türkler ve Türkler yasal zeminde sorunlarını çözüyor.
45:11İmha ve kıskacında değil.
45:15Bastırma, idam sehpasıyla değil.
45:17Yasal süreçle çözüyor.
45:19Dolayısıyla bu ilk adım atılırken benim özgürlüğüme kilitlenmesin dedi.
45:25Öncelik ben olmayayım dedi.
45:27Öncelik bu adımın atılması olsun dedi.
45:30Şimdi bütün yapılan tartışmaların hepsine baktığında sanki bu sürecin hepsini önderlik kendi varlığı,
45:38dışarı çıkmak için, özgürlüğünü öncelemek için bu süreci gerçekleştiriyormuş gibi bir algı operasyonu yürütüldü.
45:45Değişik çevrelerce.
45:48Doğru.
45:48Ama gelinen aşamada bu böyle değil.
45:52Tam tersi birçok kişi şu anda çıkıyor.
45:56Büyük bir bölüm çıkıyor.
45:58Yurt dışından gelenler olacak.
45:59Mesela birçok kesimi kapsayan bir yasa.
46:02Ama bu yasanın içerisinde önderlik yok.
46:04Evet.
46:05Ve kendi özgürlüğünü öncelemiyor.
46:08Şimdi bizim açımızdan bu bizim vazgeçmeyeceğimiz bu durumdur önderliğine özgürlüğü.
46:14Belki bu yasayı kabul ediyoruz, etmiyoruz tartışmasının ötesinde, sürecin ötesinde bizim için mücadele gerekçesidir.
46:23Mücadelenin daha da büyütülmesi gerekçesi olacaktır.
46:26Yani bütün bundan sonraki süreçteki yürüteceğimiz mücadeleler, geliştireceğimiz politikalar buna dönük olacak.
46:35Önderliğine özgüdü ki olması da gerekiyor.
46:38Olması gerekiyor.
46:40Evet.
46:40Ama bunun yanı sıra önderlik şunu söyledi.
46:44Kendi konumu açısından da şunu söyledi.
46:46Dedi ki, evet bu yasada ben yokum dedi, benim özgürlüğüm yok dedi.
46:51Ama dedi, öyle bir an gelecek ki hemen senin çıkman gerekiyor diyecekler bana.
46:58Şimdi bu noktada da kendi geliştireceği politikaya güveniyor.
47:03Çünkü bu aşamaya getirdi, süreci bu aşamaya getirdi.
47:08Bu yasa yarın işte geçecek meclisten.
47:11Bundan sonraki süreçlerde gelişecek politikalar yine onun inisiyatifinde ve onun yorumları, onun müdahalesi, onun geliştireceği çözüm araçlarıyla birlikte gelişecek.
47:23Yani bu fikriyat ve de çözüm ve de yol ve o yolun taşlarını döşerken de ince ince ilmek ilmek alımı
47:34dokuyor, arttırıyor.
47:35Evet.
47:35Kendi yolunu kendisi dokuyor.
47:37Geliştiriyor.
47:38Bu sürecin önünü ne?
47:40Kendisi açıyor.
47:41Neyin kesebileceğini, neye de tıkanacağını tıkanırken nasıl onu tekrardan masada tutup çözümler geliştirebileceği noktasında mı bir süreç işliyor o zaman?
47:52Diyor ki mesela şey değerlendirmesi de vardı.
47:55Bugünkü değerlendirmelerden sanırım yine Adalet Bakanı mıydı karıştırıyor olabiliyorum.
48:00Diyor ki bundan sonraki süreçte gazeteciler ve akademisyenler adaya gidebilecek.
48:05Evet.
48:05Şimdiye kadar ki süreçte önderlik kendisi için yapılan yeni yere geçmedi.
48:11Şimdi aslında hani statüde yasal düzenleme yok denirken bu statü yani AKP halk sözcüsünün söylediği.
48:19O zaman bu statü bundan sonrasında yeni yere geçebileceği, orada koşulların açılabileceği, görüşmelerin sağlanabileceği anlamında bir şeye mi tekabül edecek?
48:29Olabilir.
48:30De facto haliyle de yürütülebilir.
48:32Yani yasal düzenlen bir statü tanınmanın ötesinde kendi rolünü oynaması için şey yapıldı.
48:38Ayrıca kurullar oluşturulacak.
48:40Tabii maddede bu yönü bir şey de var.
48:43Evet.
48:43Meclis komisyonun içerisinde bir, hatta şöyle bir şey var.
48:47Silahsızlanma barış diyor aslında taslağın içerisinde.
48:51Ama bu bir tarafıyla barış ve siyasallaşma kurulları gibi bir şeye mi tekabül ediyor?
48:56Çünkü şöyle bir durum var.
48:58Şimdi mesela diyelim ki dağdan gelecek olanlar var.
49:01Bunları dair çağrı yönderlik yapacak.
49:04Evet onlar zaten diyor çağrı olmazsa biz gelmeyiz.
49:07Evet kesinlikle yani yasanın çıkmış olması sadece arkadaşların geleceği anlamına gelmiyor.
49:12Peki bu siyasi yasak o zaman ne anlama geliyor?
49:17İşte bu da şeydir yani bu da işte kendi politikalarını geliştirmek istedikleri süreç odur.
49:24Evet bir süreci geliştiriyoruz ama bunu geliştirirken de sana yine hala senin siyasal alanda mücadele etmenin önünü kapatıyoruz.
49:33Yani bu tartışmalı olan noktalardan bir tanesidir.
49:36Bu tartışmalı olan noktalardan bir tanesi ama yasanın ve taslanın içerisinde olan bazı maddeler içerisinde de bunların da aslında kurulan
49:44meclis içerisindeki komisyon ve kurullar nezdinde genel bir komisyonun değerlendirmesiyle yürütülüyor.
49:49Bu inisiyatifi tanınmışlar.
49:51Evet.
49:52Yasa bu inisiyatifi tanınmış o kurullara gelişebilecek.
49:55Çünkü şunu söylüyor diyor ki hatta şunu söylüyor önderliğin özgürlüğü açısından bile kurulun karar verebilme durumu şey olabilir.
50:05Statüsü açısından söylüyorum yani mesela diyelim ki o adadaki statünün değişmesine dair ya da ne bileyim o tahliye olabilecek işte
50:13ağırlaştırmış müebbet ve müebbetlikler içinde kurullar oluşturmuş.
50:18Yani bu anlamıyla şey yapmış inisiyatif tanımış ama bu inisiyatif tanıma süreci nasıl işleyecek?
50:25Şimdi demokrasi kılıcı gibi mi işleyecek?
50:28O da ayrı bir handikap değil mi?
50:30Evet demokrasi kılıcı gibi mi işleyecek?
50:32Mesela bir ertelemeden söz ediliyor.
50:34Bu erteleme hangi temellerde olacak?
50:36Bu da demokrasi kılıcı gibi mi işleyecek?
50:39Sen diyorsun ki demokrasi…
50:42İçinde açık olan ve soru işaretleri olanları çok iyi değerlendirmek ve görmek lazım.
50:46Gerekiyor tabii ki.
50:48Yani sen gel dağdan gelecek Avrupa'dan gelecek insanlar ne yapacak?
50:52Git evinde otur hiçbir şey karışma mı diyorsun?
50:55Ya da gel siyasete dahil ol, yer alını diyorsun.
51:01Şimdi bunun için o yasayı demokratin kılıcı olarak mı kullanacaksın?
51:05Yoksa bunu şey olarak mı kullanacaksın?
51:08Yani gerçekten de siyasal zeminin önünü açacak mısın?
51:12Siyasal mücadelenin önünü açacak mısın?
51:15Bu anlamıyla da açık noktalar var tabii ki.
51:18Açık ve eksik olan taraflar var.
51:20Yani hukukta noktasından virgülüne kadar hakikaten başka anlamlara…
51:25Her şey anlamlar değişiyor.
51:26Bir sürü anlam değişiyor.
51:27Maalesef, maalesef ki öyle.
51:29Bir de tabii ki bunun içerisinde aslında hani biraz önce söylediğim barış ve siyasallaşma kurulu meselesi.
51:38Aslında bu kurul içerisinde Kürt Halk Müdürü Abdullah Öcalan'ın da direkt olacağı yani bunu yürüteceği, aynı zamanda o kurulların
51:46içerisinde yer alacakları da dahil edip onlarla bir çalışmalar yürütüleceği gibi de yanlış söylüyorsam ne olur siz beni doğrulayın gibi
51:55başlıklar da var sanıyorum değil mi?
51:58Var yani yapılan açıklamalarda buna dair de vurgular var doğrudur.
52:02Ve bu da o zaman bu sürecin işlemesi açısından da önümüzde çok daha hızlı, zor, meşakkatli ve de çok çalışma
52:10gerektiren, aynı zamanda da şunun da altını çizmek lazım galiba, sorumluluk gerektiren bir süreç sanıyorum.
52:18Kesinlikle herkese sorumluluk düşüyor.
52:20Yani bu bütün dinamikler bu sürece daha güçlü katılmak gerekiyor.
52:24Yani çünkü bugüne kadar ki süreç belki bu yasa çıktı ama bu yasa hiçbir şeyin sonu değil.
52:33Teminatı değil, sonu da değil.
52:34Değil, teminatı da değil, garantisi de değil.
52:37Çünkü birçok dediğimiz gibi eksiklikleri var, açıkları var.
52:42Yani bu bir çerçeve, bu bir eşik aslında.
52:45Bu yasayı bir eşik olarak değerlendirmek gerekiyor.
52:47Ama bundan sonraki süreç mesela bir 6 aylık süreçten bahsediliyor.
52:51Bu 6 aylık süreçte biz nasıl mücadele edeceğiz?
52:55Mesela Kadın Hareketi bugün bir açıklama yaptı.
52:57Teca, evet.
52:58Evet.
52:58Baroda bir açıklama yaptı.
52:59Çok önemliydi.
53:00Mesela orada dile getirdiği noktalar, önderliğin özgürlüğü için yürütülecek mücadele tarzından tutalım.
53:07Bu yasal sürecin hayata geçmesine dair de çok ciddi bir planlama çıkardılar.
53:12Önemli bir planlama çıkardılar.
53:14Önümüzdeki süreçler açısından.
53:16Bunlar önemliydi.
53:17Orada şu çok önemli zaten yani kadınların bütün bu mekanizmaların içerisinde son derece etkili ve aktif olması.
53:24Kurulacak kurulun içerisinde eşit bir şekilde var olacak olması ve dahil ediliyor olması konusunda da sanıyorum hem kadın hareketleri hem
53:35feminist hareketlerden doğru da çok güçlü bir geniş sinerjiye ve katılım ve ortaklaşmaya ihtiyaç var.
53:41Karışmalar yürütüldü orada.
53:44Aslında bakış açısı da çok olumluydu.
53:46Birincisi bu yasada mesela Kürt kelimesi geçmiyor denildi.
53:50Kadın kelimesi de geçmiyor.
53:52Mesela bu kadın kimliği yeni demokratik cumhuriyette nasıl yer alacak?
53:57Kadınlar kendini nasıl var edecekler?
54:00Bu da önemlidir.
54:01Yani bu da eksiklerden bir tanesiydi.
54:04İkincisi şunu söyledi.
54:07Mesela bütün mücadele, önceki mücadele geleneklerini incelediğimizde işte kadın gerillolar gelecek.
54:15Mesela biz bunlara nasıl karşılayacağız diye sordular.
54:20İşte ev, iş, barına verme üzerinden bir tartışma yürütülmedi.
54:25Bu kadınlar gelip toplumsal yaşama, siyasal yaşama nasıl dahil olacaklar?
54:31Bunu biz nasıl geliştireceğiz?
54:33Küçükler yaşama, yani bu anlamda bir bütünen bir.
54:36Çünkü bunlar devrimci insanlar.
54:39Bunlar bir mücadele insanları.
54:41Bunlar daha çıkarken herhalde işte yasa çıksın ondan sonra gideyim evimde oturayım.
54:48Bana bir şey ver.
54:51Bunun üzerinde mücadele etmediler.
54:53Hayatlarını ortaya koymadılar.
54:55Buna bir mücadele idealleri var yani.
54:58Hedefleri var.
54:59Dolayısıyla bunlar geri geldiğinde, bugün buraya geldiğinde silahlarını yakıp geldikleri zaman ne olacak?
55:05Nasıl katılacaklar?
55:06Siyasal alanında nasıl var olacaklar kendilerini?
55:10Mücadele dinamiklerinin hangi temeller üzerinden, siyasal hukuki zeminler üzerinden yürütecekler?
55:16Bu alan açılacak mı onlara?
55:18Bu yürütülen tartışmalar önemliydi.
55:21Bence bu anlamda BİB'in işte dördüncü maddeden itibaren altı, yedinci maddesi gerçekten o şeyde çok önemli, değerli tartışmalar yürütmüştü
55:33orada.
55:33Evet, süremiz doldu arkadaşlarım öyle ifade ediyor.
55:39Dolayısıyla çok uzun bir yol var önümüzde.
55:43Hani şöyle diyelim ve toparlayalım.
55:46Gerçekten hani çatışma ve çözüm ve barış süreçlerine baktığımızda kolay ilerlemiyor, zor.
55:53Ama bu zorluk içerisinde güçlü bir toplumsal dinamik örgütlenme ve mücadele hattı en önemli hat sanıyoruz.
56:01Ve dolayısıyla burada da en büyük sorumluluk bu hattı örenlere ve bu mücadeleyi yürütenlere düşüyor değil mi sanıyorum?
56:09Diğer türlüsü teknik ama baskıcı ve ittirici gücün bu tarafı olması mı gerekiyor?
56:15Kesinlikle çok tarihi bir süreçten geçiyoruz.
56:19Yani çok önemli bir süreç.
56:22Yani varlığımızı gerçekten yeniden oluşturacağımız bir süreçtir.
56:27Ve çok zorlu bir sürece geçiyoruz.
56:30Aslında hiç de kolay olmayacak.
56:31Çok daha fazla çalışmamız lazım.
56:34Belki bugüne kadar yürüttüğümüz çalışmaların bizliğiyle daha fazlasını yürütmemiz lazım.
56:39Çünkü bundan sonrası aslında siyasal toplumsal birçok mücadele alanlarıyla birebir aslında içine girip biraz birebir oluşturucusu olmak zorundayız.
56:51Ve eksik bulduğumuz her şeyi bundan sonra oluşturacağız.
56:56Çünkü bu bir eşik aşıldı dedik.
56:58Bu bir ilk adımdır.
56:59Ama daha yürümemiz gereken çok uzun bir yol var.
57:03Evet.
57:03Esas mücadele bundan sonra başlıyor.
57:05Ben bugün bir arkadaşıma onu söyledim.
57:08Dedim ki bin kilometrede bir adım daha 1999 adım var diyelim aslında.
57:17Öyle de toparlayalım.
57:19Dolayısıyla bu daha yolun başı.
57:21Sevgili Azmi Aşık çok teşekkür ediyorum.
57:23Ben teşekkür ederim.
57:23Vakit ayırıp burada bu önemli gündeme, tarih anı dair değerlendirmeler ve bu geniş bakış açısıyla bizi aydınlattığınız için sağolunuz.
57:34Ben de.
57:35Ve böylelikle gündeme bakış programını bitiriyoruz.
57:39CİN TV'de özellikle 2-3 gün boyunca özel yayınlar ve programlar olmaya devam edecek.
57:45Yayında ve yapımda emeği geçen arkadaşlarım adına hepinize iyi akşamlar dilerim.
58:05İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Comments