- 1 day ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Category
📺
TVTranscript
00:03МУЗЫКАЛЬНАЯ ЗАСТАВКА
00:16МУЗЫКАЛЬНАЯ ЗАСТАВКА
00:31JIN TV ekranlarından merhabalar sevgili izleyiciler.
00:35Türkçe Haber Aktüel'e hoş geldiniz.
00:36Toplumsal ve güncel gelişmeleri, Türkiye'deki sıcak gelişmeleri,
00:40kadınların eşitlik ve özgürlük mücadelesinin yankılarını,
00:43dünyadan ve Kürdistan'ın dört parçasından öne çıkan başlıkları aktarmak için karşınızdayız.
00:49Bugün çok sıcak gelişmeler yaşandı. Öncelikle başlıklarımıza bakalım.
00:54Barış ve demokratik toplum süreci kapsamında hazırlanan
00:57milli dayanışma ve toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesine dair
01:01kanun teklifi 360 milletvekilinin imzasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulduğu detaylarına bakacağız.
01:10DEM Parti Eş Genel Başkanı Tüley Hatimoğulları,
01:12çerçeve yasa teklifinin ardından yaptığı açıklamada düzenlenmeyi değerlendirdiği
01:18açıklamanın öne çıkan mesajlarını aktaracağız.
01:21MP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin bir devlet politikası olarak tanımladığı
01:27yeni düzenlenmede gelinen son durumu ele alacağız ve bir diğer önemli gündemse
01:32Teja'nın Ahmet'te çerçeve yasa ilişkin açıklaması,
01:37kadınların barış ve müzakere süreçlerindeki rolüne dair dikkat çeken mesajları vardı.
01:43Haberlerimizin detaylarına onu da ele alacağız.
01:45Tüm bu başlıklar ve daha fazlasını ekranlarınıza taşıyacağız.
01:49Evet Haber Aktüel başlıyor.
01:51Bu aşamanın ve gerekli adımların da tarihi middelikte olduğunun önemle belirtilmesi,
01:59anlaşılması ve gereklerle bağlı kalınması, yol alınması açısından kaçınılmazdı.
02:10Evet sevgili izleyiciler, günlerdir beklenen çerçeve yasa teklifi meclis gündemine geldi.
02:16Barış ve demokratik toplum süreci kapsamında hazırlanan 12 maddelik milli dayanışma ve toplumsal bütünleşme güçlendirilmesine dair kanun teklifi,
02:25iktidar ve muhalefetin ortak imzasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunuldu.
02:32Bugün silah bırakma sürecinin hukuki zemine oluşturulması,
02:36hedefinin teklifi, siyasi gündemin en önemli başlıkları arasında yer aldı.
02:42İzleyelim.
03:13Barış ve demokratik toplum sürecinin hukuki zeminini inşa eden 12 maddelik teklifte siyasi partiler arasında geniş bir mutabakat sağlandı.
03:21Demparti Eş Genel Başkanları Tülay Atimoğulları ve Tuncay Bakırhan başta olmak üzere parti kurmayları,
03:27Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş, AK Parti Milletvekilleri ile MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ve MHP Milletvekilleri kanun teklifine imzalarını attı.
03:35Basına yansıyan maddeleri ise şöyle,
03:38Meclis gündemindeki 12 maddelik düzenleme genel bir af niteliği taşımayıp silah bırakan özgürlük gerilleleri kademeli ve denetimli bir hukuki süreç
03:46öngörüyor.
03:48Düzenleme metninde PKK, KCK ifadesi açıkça yer alıyor, silah ve şiddet eylemlerini bıraktığını beyan edenler yasadan yararlanabilecek.
03:56Üyelik ve propaganda suçlarına denetimli serbestlik imkanı tanınıyor.
04:00Önder Abdullah Öcalan ile Kandil'deki üst düzey yöneticiler yasadan yararlanamayacak.
04:06Yasadan yararlanmak isteyenlerin kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren 6 ay içinde bireysel başvuruda bulunması gerekecek, süre uzatımı ancak yeni bir kanunla
04:15mümkün olabilecek.
04:16Örgüt suçları kapsamında 15 yılın altındaki hapis cezalarında 5 yıl, 15 yılın üzerindeki cezalarda ise 10 yıl erteleme uygulanacak.
04:24Bu süreler içinde şartların korunması halinde cezalar tamamen düşecek.
04:29Yasanın uygulanması ve teyit işlemleri için Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz Başkanlığında Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri MİT Başkanı,
04:38Adalet, İçişleri, Aile ve Sosyal Hizmetler, Milli Savunma ve Çalışma Bakanlarından oluşan 8 kişilik kurul karar verici olacak.
04:46Süreci denetlemek amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde üyeleri meclis başkanı tarafından belirlenecek ve meclis iş tüzüğüne tabi olmayacak özel
04:54bir izleme kurulu kurulacak.
04:55Dönüşler toplu değil kademeli olacak.
04:58İlk etapta hakkında soruşturma bulunmayanlar, ardından Avrupa'da yaşayan isimler, cezaevindekiler ve mahmur kampındakiler sürece dahil edilecek.
05:073 yıl boyunca suça karışılmaması halinde siyasete dönüşlerin önü açılacak.
05:12Hakların iadesi otomatik olmayıp değerlendirme kurulunun olumlu görüşü ve ilgili mahkemenin kararıyla gerçekleşecek.
05:23Çerçeve yasa, kanun teklifinin imzalanmasının ardından açıklama yapan DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları,
05:31düzenlenmenin tarihi bir adım olduğunu belirterek negatif barıştan pozitif barışa geçiş açısından önemli bir eşlik olduğunu söyledi.
05:42Milli dayanışma ve toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesi kanun teklifi DEM Parti tarafından da imzalandı.
05:49Bu ardından açıklama yapan Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, teklifin tarihi bir anlam taşıdığını söyledi.
05:55Bu yasa elbette tek başına 100 yıllık bir sorunu çözebilecek bir yasa değil ama bir adım atma konusunda, bir kapıyı
06:04aralama konusunda son derece tarihi bir yasadır.
06:07Ve yine negatif barıştan pozitif barışa geçiş konusunda da son derece önemli bir evredir bu yasa.
06:14Bizim açımızdan bu yasa bir kök yasadır dedi.
06:17Bu kök yasanın bundan sonra demokratikleşme ile ilgili adım atılması, Türkiye'deki bütün farklı halkların ve inançların sorunlarına çözüm üretecek yeni
06:28yasaların çıkarılması bakımından bir kök yasa niteliği taşımasını da diliyor ve umut ediyoruz.
06:39Çerçeve yasa teklifi ile ilgili süreç meclis gündeminde ilerliyor sevgili izleyiciler.
06:45AKP Grup Başkanı Abdullah Güler yaptığı açıklamada teklifin mecliste görüleceğini belirterek ihtiyaç halinde gerekli düzenlenmelerin yapılabileceğini söyledi.
06:56Bir diğeri de Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş'ta sürece ilişkin değerlendirmelerde bulunduğu detaylarına bakalım.
07:05AKP Grup Başkanı Abdullah Güler çerçeve yasaya ilişkin basın toplantısı düzenledi.
07:11Güler'e MHP Genel Başkanı Yardımcısı Fethi Yıldız da eşlik etti.
07:15Yaklaşık 360 milletvekilinin imzasını taşıyan teklifin Cuma günü Adalet Komisyonu'nda görüşülmesi bekleniyor.
07:21Abdullah Güler teklifin resmi gazetede yayınlanmasının ardından 6 aylık başvuru süresinin başlayacağını,
07:28yurt dışındaki başvuruların Büyükelçilik ve Konsolosluklar aracılığıyla yapılabileceğini söyledi.
07:34Önder Abdullah Öcalan'ın statüsü ve çalışma koşullarına ilişkin soruyu da yanıtlayan Abdullah Güler,
07:39bu konuda yasal düzenlemeye ihtiyaç olmadığını söyledi.
07:42Bize sorarsanız bundan sonraki süreçlerde rahatlıkla belli bir disiplinde,
07:46belli kurallara tabi olarak İmralı'da akademisyen ziyaretleri, gazeteci ziyaretleri ve bu konudaki açıklamalar noktasında gayet idari düzenlemeler için de yapılabilir.
07:57Ama bunun için yasal düzenlemeye ihtiyaç yok, statüye de ihtiyaç yok.
08:01Bir açıklamada Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş'tan geldi.
08:04İnanıyoruz ki bu adım siyasi ve fikri iklimin değişmesiyle Cumhuriyetimizin ikinci asrenize ülkemizin önüne yeni imkanlar ve fırsatlar sunacak,
08:14demokrasimizin güçlenmesini, milletimizin refahının artmasını, güven ve kardeşliğin pekişmesini sağlayarak yeni bir dönemin kapısını aralayacaktır.
08:26MP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin bir devlet projesi olarak nitelendirdiği ve destek verdiği yeni düzenlenmede sona gelindi.
08:35Sevgili izleyiciler, Devlet Bahçeli'nin Önder Abdullah Öcalan için Umut Hakkı, Selahattin Demirtaş'ın taliyesi ve Ahmet Türk'ün görevine
08:43dönmesine ilişkin açıklamalarıyla gündeme gelen düzenlenme siyasi tartışmaların o dağında izleyelim.
08:52Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde milli dayanışma ve toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesi başlıklı çerçeve yasa teklifi gerçekleştirilen kritik toplantıların ardından meclis
09:01başkanlığına suruhma aşamasına geldi.
09:04Çerçeve yasayı imza atan MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli gazeteci Sinan Burhan'a yaptığı açıklamalarda atılan adımın önemine dikkat çekti.
09:12Çalışmanın bir devlet projesi olduğunu belirtip bu hamle ile bin yıllık kardeşliğin tescillendiğini, Türk'üyle, Kürt'üyle 86 milyon vatandaşın
09:20ve Orta Doğu halklarının kazandığını ifade etti.
09:23Cumhurbaşkanı ve Meclis Başkanı'nın yürüttüğü sürece saygı duyduklarını ve destek verdiklerini belirten Bahçeli.
09:28Selahattin Demirtaş, Ahmet Türk ve Önder Abdullah Öcalan ile ilgili daha önce dile getirdiği temennilerini yineleyerek bölge ve ülke huzurunun
09:37temel hedef olduğunu vurguladı.
09:38Selahattin Demirtaş ile avukatleri aracılığıyla görüştüğünü aktaran Bahçeli, halini hatırını sorarım.
09:44O da bana selamlarını iletir.
09:46İyi bir hukukumuz var.
09:47Ayrıca kendisinin herhangi bir telebi veya isteği olup olmadığını da sorarım.
09:52Ben yine aynı şeyi söylüyorum.
09:54Selahattin Demirtaş evine, Ahmetler görevine, Abdullah Öcalan umut hakkına kavuşmalıdır.
10:00Türkiye huzur bulmalıdır, hedefimiz Türkiye'nin ve bölgenin huzura kavuşmasıdır dedi.
10:08Evet sevgili izleyiciler, bugün bir diğer önemli açıklama ise Tevger Ajinin Azat'tan geldi.
10:15Tevger Ajinin Azat, Ahmet ile çerçeve yasaya ilişkin açıklama yaptı.
10:19Barış ve müzakere süreçlerinde kadınların koruyucu özne olarak yer alması gerektiğini vurgulayan Tejya,
10:26erkek egemen anlayışın terk edilmesi çağrısında bulundu.
10:32Tejya, siyasi parti ve sivil toplum örgütlerinin katılımıyla Diyarbakır Barosu Tahir Elçi Konferans Salonu'nda çerçeve yasaya ilişkin basın toplantısı
10:41düzenledi.
10:42Ayla Akat Atan'ın okuduğu açıklamada, Kürt meselesinin demokratik ve siyasal yöntemlerle çözümünün ertelenemez bir zorunluluk olduğu kaydedildi.
10:50Bu yasa bir nihayet değil, demokratik çözümün, barış hukukunun ve devamında gerçekleştirilecek dönüşüm sürecinin hangi esaslar üzerine yükseleceğini ifade eden,
11:01toplumsal temellerin atılacağı yeni bir dönemin başlangıcı olmalıdır.
11:07Açıklamada kadınların demokratik siyasete ve toplumsal yaşamda aktif rol almasının önündeki hukuki ve siyasi engellerin kaldırılması gerektiği vurgulandı.
11:16Ancak kadın özgürlüğünü esas alan bir yaşamın iddiasıyla ve inşasıyla mümkündür.
11:22Barış ve müzakere süreçleri militarist, cinsiyetçi ve erkek egemenlikçi bir bakış açısıyla değil,
11:29kadınların kurucu özne olduğu bir yaklaşımla yürütülmelidir.
11:33Ayla Akat Atan, kadın özgürlük mücadelesinin demokratik çözümün en güçlü güvencelerinden biri olduğunu,
11:40bu yüzden sürecin takipçisi olacaklarını açıkladı.
11:42Teca olarak kadın özgürlüğünü esas alan mücadele hattımızdan,
11:48Sayın Abdullah Öcalan'ın fiziki özgürlüğü talebinden ve kadınların kurucu özne olduğu bir barış hukuku ısrarımızdan geri adım atmayacağız.
11:58Çıkarılacak yasa ve uygulama süreçlerinin kararlı takipçisi olacağımızı
12:03ve bu tarihsel sorumlulukla mücadelemizi büyüteceğimizi kamuoyuna ilan ediyoruz.
12:13Sevgili izleyiciler, bugün Türkiye'de barış ve demokratik toplum süreci kapsamında uzun süredir beklenen çerçeve yasa teklifi,
12:21360 milletvekilinin imzasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunuldu ve 12 maddeden oluşuyor.
12:29Teklifin içeriğini toplumsal barışa ve demokratikleşme sürecine olası etkilerini siyasetçi Sabahat Tuncel ile konuşacağız.
12:37Sabahat Tuncel, yayınımıza hoş geldin.
12:40Hoş bulduk, iyi yayınlar.
12:42Teşekkür ederiz.
12:44Evet, uzun süredir aslında barış ve demokratik toplum süreci kapsamında uzun süredir beklenen çerçeve yasa bugün meclis gündemine geldi.
12:53Nasıl değerlendiriyorsunuz bu yasa tasarısı, barış ve demokratik toplum sürecine nasıl bir ivme kazandırabilir?
13:02Tabii aslında bir buçuk yıldır neredeyse bu yasa bekleniyor.
13:06Yani yasa teklifi sonuçta Kürt Halk önderi Sayın Hocalan'ın 27 Şubat 2025'de yaptığı çağrının hemen arkasından aslında bir hukuki
13:21düzenlemenin olması bekleniyordu.
13:22Çünkü o açıklamanın sonunda sevgili Sırrı Süreyya'nın okuduğu, onu da saygıyla analım bu vesileyle.
13:32Bu şekilde hukuki ve siyasi güvenceye alınmasının önemine dikkat çeken cümle ve arkasından da Sayın Hocalan'ın ısrarla aslında sürecin
13:44mutlaka hukuken tanımlanması ve siyasetin önünün açılması konusundaki çabası, mücadelesi bugün aslında konuştuğumuz yasanın mecliste gelmesine vesile oldu.
13:58Tabii ki bu yasa tüm sorunları çözebilecek bir yasa teklifi değil, eksiklikleri var.
14:05Başta Kürt Halk önderi Sayın Hocalan'ın özgürlüğünü çermiyor.
14:11Yani 2005 öncesi şeyleri dışında tutan, kapsam dışında tutan bir yasa olması itibariyle aslında eksik bir yasa.
14:21Sonuçta esas da Sayın Hocalan'da dahil herkesin özgürlüğüne kavuşması, Kürt sorunun demokratik ve barışçıl çözümüne yol açacak bir sürecin ilerlemesi
14:33önemli.
14:34Ama bu bir mücadele süreci, yani bu yasanın da çıkmış olması önemli.
14:38Yani bugüne kadar verilen mücadele, emek ve çabayla bir kök yasa çıkmış oldu.
14:42Yasanın gerekçesinde, genel gerekçesinde ifade edilen, bundan sonra gerekli yasalar çıkartılacağı vurgusu bence önemli.
14:50Çünkü esas da, yani Türkiye'deki o inkar, imha ve asimilasyon politikasının izlerini taşıyan ve bunun hukuki yansımalarının yer aldığı birçok
15:03sorunsallık var.
15:04Yani işte 1924 Anayasası'nda merkez alan ve devamında aslında çıkartılan bütün yasal süreçlerde bunu devam ettirirler.
15:12Yani Kürtlerin varlığını inkar eden, ana dilde eğitim taleplerini yok sayan, Kürt dili, kimliği, kültürü üzerindeki engelleri kaldırılacak bir dizi
15:22yasal süreci ihtiyaç var.
15:23Ama bunun siyasetle yapılacağı ve siyasetin önüne açılması için gerekli adımların atılması açısından bu yasa önemli.
15:35Yani dediğim gibi ama başlangıç yasası olarak ele almak lazım.
15:39Bugün yapılan tüm açıklamalarda da ifade edildi aslında bu sorunları tamamen çözen bir yasa değil.
15:45Sayın hocalarının ifadesiyle bin kilometrelik, bin metrelik yorum belki ilk adımı.
15:51Dolayısıyla önümüzde uzun bir süreç var.
15:54Biz bu uzun sürecin yolun nasıl yürüneceğinin önemli olduğunu düşünüyoruz.
15:59Sevgiler Cinan Azat olarak da aslında bugün yaptığımız açıklama tam da yani bu kadınlar olmadan bu yol yürünemez.
16:06Mutlaka kadınların da içerisinde yer alacağı, tüm mekanizmalarda yer alacağı bir süreci hep birlikte öreceğiz.
16:13Yani önümüzdeki süreçte çıkacak yasal düzenlemelerden tutalım, barış sürecinin toplumsallaşması, bütünleşme diye ifade edilen toplumsal bütünleşmenin sağlanması, eşit yurttaşlık haklarının
16:26güvence altına alınması hepsi bir mücadele sürecini ifade ediyor.
16:31Biz teca olarak bu mücadele sürecinin merkezinde yer alarak, öznesi olarak hem aslında erkek egemen siyasete karşı durmak ama aynı
16:43zamanda küsürün demokratik ve barışçıl çözümü için gerekli yol ve yöntemlerin oluşturması,
16:49bunun mücadelesini yürütülmesi, bu çıkan yasanın pratikte uygulanması konusunda da mücadelemiz devam edecek diye ifade edebilirim.
16:58Aslında hani belirttiniz, teklif bütünlüğünü ele aldığımızda mevcut haliyle toplumsal beklentilerini hangi ölçüde karşılayabilir, bunu nasıl değerlendirmek gerekiyor?
17:11Yani tam anlamıyla yani Kürt sorunun çözümünü sağlayan bir yasa değil.
17:18Yani bunu daha önceden de aslında yapılan bu görüşmelerde, tartışmalarda, diyaloglarda açığa çıkmıştı.
17:25Dolayısıyla ama bu başlangıç açısından önemli.
17:29Yani Sayın Ucala'nın diyelim ki bir buçuk yıldır yürüttüğü bu barış ve demokratik toplum sürecinin hukuki adımını,
17:41yani daha doğrusu bu sürecin gelişebilmesi, siyaset kanallarının açılabilmesi için silahların devlet dışına bırakılması ve demokratik siyasete alan açması açısından
17:51önemli.
17:52Yani bu sadece Kürt siyasi hareketi açısından değil, devlet açısından da hani Kürtlerle yeni bir hukuk oluşturmak,
17:58demokratik siyasette Kürtlerin varlığının tanınması, Kürt kimliğinin tanınması açısından da önemli bir çerçeve, kök yasa olarak tanımlamak önemli.
18:11Yoksa burada hani Türkiye'nin çok ciddi demokratikleşme sorunları var, insan hakkı ve özgürlükler sorunları var, düşünce ifade özgürlüğü sorunu
18:18var,
18:19anti-demokratik bir yapılanma var, özellikle 2015'li sonrası Türkiye'nin içerisine girdiği tekçi, milliyetçi, dinci, cinsiyetçi bir yönelim var.
18:29Dolayısıyla bütün bunlara mücadele etmenin yol ve yöntemi artık demokratik silahı mücadele değil,
18:38demokratik siyasetin esas alınarak yürütülmesi açısından bir başlangıç olarak tanımlamak gerekir.
18:45Yoksa bu yasaya çok fazla anlam yüklemek, yani şöyle bütün sorunlar çözecek diye bir anlamı yüklemek doğru değil.
18:55Ama bu yasayla birlikte hızla demokratikleşme adımlarının atılması gerekiyor.
19:00Yani silahlı mücadelenin sonlandırılması, Sayın Hocalar bunu stratejik olarak sonlandırıldığını ifade etmişti zaten.
19:07PKK yönetimi de 12. Kongre'de buna karar verdi, pes edildi.
19:12Dolayısıyla bu süreç, yani bu yasayla birlikte demokratik siyasete geçişin ilk adımı olarak tanımlamak önemli.
19:24Bundan sonraki süreç başka yasaları çıkarmaya gerektirilmişti.
19:28Sizin haberinizde vardı, Devlet Bahçeli işte kayyum yasasının ortadan kalkması,
19:34Umut Hakkı'nın uygulanması, siyasilerin serdeş bırakılmasına atıfta bulunuyor.
19:38Bugün gerçekten cezemindeki bulunan yoldaşlarımızın cezeminden çıkması,
19:43işte daha da silahları bırakan gerillanın gelip demokratik siyasete katılması
19:47ya da siyasi nedenlerle Avrupa'da sürgünde yaşayanların gelip demokratik siyasete katılması,
19:54bu demokratik siyaset açısından önemli bir başlangıç.
19:57Yani bununla birlikte, bu başlangıçla birlikte gerçekten demokratik bir cumhuriyetin inşası,
20:04hak ve özgürlüklerin, düşünce ifade ve özgürlüğünün güvence altına alınmasını sağlayacak.
20:10Hukuki adımlarının atılmasına da ihtiyaç var.
20:13Bu başlangıç buna vesile olacak.
20:15Yani bundan sonraki adımların hızlı atılması ve demokratik bir toplumun inşası açısından da bu başlangıcı önemsiyoruz.
20:24Yani esas itibariyle devlet de belki de ilk kez Kürtlerle böyle bir hukuki metni üzerinde anlaşarak,
20:31yasal metni üzerinde anlaşarak bir demokratik siyasete geçişi olanak sağlamış oluyor.
20:39Bu da önemli diye düşünüyorum.
20:40Yani şimdiye kadar ki devlette aslında klasik terörle mücadele konseptinde bir kırılma olarak da tanımlamak önemli.
20:48Bu süreç bundan sonra, tabii bu sadece yasanın çıkmasıyla çözülecek bir durum değil.
20:54Asıl mesele bundan sonraki sürecin, uygulama sürecinin de nasıl olacağıyla alakalı.
21:00Yani yasayı çıkartıp bu yasayı rafta da bırakılabilir.
21:06Bu barışa hizmet etmez, çözüle, demokrasiye hizmet etmez.
21:11Esas olarak bir an önce bu yasanın uygulanması ve gerekli diğer adımların atılması için mücadeleyi yükseltmek gerekir diye düşünüyorum.
21:20Yani en azından bu yasanın gerekçesinde ifade edilen bu kök yasa başlangıç,
21:25demokratikleşme için kürsörün demokratik ve barışlık çözümü açısından diğer gerekli adımlar da atılacak diye ifade etmesi önemli.
21:34Biz de bunu önemsiyoruz.
21:35Yani esas olarak bu yasayla birlikte bu yasanın pratikleşmesi ve derhal diğer gerekli yasaların çıkartılması için meclisin sorumluluk üstlenmesi gerekir.
21:47Evet aslında başında da belirttiniz Teja'nın bugün çok önemli bir açıklaması oldu Ahmet'te.
21:55Barış sürecinde kadınların koruyucu özne olması boyutuyla ve siyasete katılma ve güvence altına alınmasıyla ilgili birçok hatırlatmalar da yapıldı.
22:05Kadınların meclis ve siyasi zeminde kurulacak mekanizmalarda yer almasının önemi neden bu kadar önemli?
22:11Neden hani önem arz ediyor?
22:15Evet bugün Teja olarak açıklama yaptık.
22:18Dün de barışa ihtiyacım var.
22:20Kadın inisiyatifi bir yazılı açıklama yaptı.
22:22Aslında bu sürecin takipçisi olacaklarına siyaset yapmanın suç olmaktan çıkartılması,
22:30TMK'nın kaldırılması ve bu müzakerelerde ortaklaşılan konuların hayata geçmesi.
22:39Esasında da kadın perspektifiyle, kadın bakış açısıyla bu sürecin gelişmesi,
22:44işte gelecek kadın gerillaların, demokratik siyasete katılımının nasıl olacağının takipçisi olunacağına dair.
22:52Bugün de Teja olarak biz bu sürecin mutlaka hem izleme yani mecliste kurulacak iki tane kuruldan bahsediliyor.
23:00Bu biri icra kurulu, biri de izleme kurulu.
23:03Bu kurullarda da mutlaka kadınların yer alması.
23:06Bununla birlikte aslında bu sürecin pratik uygulamalarında yaşanacak eksikliklerin,
23:11aksaklıkların giderilmesi konusunda da mutlaka Teja'nın,
23:17şeyli kadınların yer alması gerektiğini ifade ediyoruz.
23:21Çünkü kadınların olmadığı bir barış sürecinin başarılı olması mümkün değil.
23:25İkincisi yani silahları susması sadece barışı ifade etmiyor.
23:30Sonuçta kadınlar olarak biz bu erkek gemen kapitalist sistemin yarattığı bütün toplumsal sorunsallıklarla karşı karşıyayız.
23:38Savaş ve çatışma süreci bu sorunsallıkları çok daha derinleştiriyor.
23:41Kadına yönelik şiddeti, yoksulluğu, beden sömürüsünü çok daha derinleştiriyor.
23:45O açıdan barış kadınlar açısından bir tercihten ziyade bir zorunluluk, barış mücadelesinin kadınlar açısından önemi bu açıdan da var.
23:55Yani dolayısıyla çıkacak yasaların da kadın perspektifiyle, kadın özgürlük perspektifiyle çıkartılması önemli.
24:02Yani bu açıdan da hani hem izleme kurulunda hem icra kurulunda hem de bunun dışında sivil toplum örgütlerinin, kadın örgütlerinin
24:10geliştireceği izleme kurulları,
24:14bu sürecin sağlıklı ilerlemesi, yaşanan aksaklıkların giderilmesi konusunda kadınlar olarak müdahale edebileceğimiz bir sürecin gelişmesini önemsiyoruz.
24:23O açıdan da hani daha biz bu açıklamaları planlarken henüz yasa taslağı gelecek diye konuşuluyordu.
24:31Yasa taslağını görmemiştik.
24:32Dolayısıyla tabii ki yasa taslağına ilişkin bir bütün maddeleri de içilerek bir değerlendirme yapılabilir.
24:39İlk etapta baktığımızda kadınların ismi yer almıyor genel bir yasa.
24:45Yani kadınlara dair bir vurgu yok.
24:46Bu bir eksiklik tabii.
24:48Yani kadınlar açısından biz bunu bir eksiklik olarak görüyoruz.
24:52Bu eksikliğin giderilmesi de bu işte Adalet Komisyonu'nda görüşüldüğü sırada yine genel kurul görüşmelerinde giderilebilir.
25:01Bu konuda da böyle bir talebimiz var.
25:03Yani hem oradaki kadın vekillerimiz de bunu gündem yapacaklar.
25:08Biz de teca olarak yani yasam etninde yer almasa bile Adalet Komisyonu gündeminde ve genel kurul aşamasında
25:15kadınların katkısını sulabileceği bir tanımlamanın olması gerektiğini düşünüyoruz.
25:26En azından mücadelemiz bu yönde olacak.
25:29Varsayalım ki yasam etninde bu olmadı.
25:32Bunun dışında bu bizim sorumluluğumuz, temel sorumluluğumuz kadınlar olarak nasıl yaşamak istiyorsak ona göre bir gelecek için mücadele ediyoruz.
25:42Yani geleceğimizi, kendi kaderimizi, kendi geleceğimizi belirlemek bizim açımızdan önemli.
25:47Dolayısıyla bu barış süreci, bu yasama süreci de bizim açımızdan sadece durup izleyeceğimiz bir süreç değil, aktif öznesi olmamız gereken
25:56bir süreç.
25:57O açıdan mutlaka yani ister sokakta, ister mecliste, ister yasama sürecinde aktif öznesi olmaya devam edecek.
26:05Evet Sabahat Tüncer paylaşımlarınız için teşekkür ederiz.
26:08Çalışmalarınıza da başarılar dileriz.
26:11Ben teşekkür ederim. İyi yayınlar.
26:14Teşekkürler.
26:14Evet sevgili izleyiciler, sıradaki haberimizle devam ediyoruz.
26:19Ahmet'te 2020 yılında gözaltına alınırken, işkence gördüğünü belirten ve yaklaşık 5 yıl tutsak kaldıktan sonra tahliye edilen Teja aktivisti Rojbin
26:30Sevil Çetin,
26:31yaşadıklarını ve barış ve demokratik toplum sürecine ilişkin değerlendirmelerini kamuoyuyla paylaştığı izleyelim.
26:40Ahmet'te 26 Haziran 2020'de evine düzenlenen operasyonda gözaltına alınırken,
26:46işkence gördüğünü belirten ve örgüte üye olmak iddiasıyla tutuklanan Tevker Ajinin Azat Teja aktivisti Rojbin Sevil Çetin 28 Temmuz'da tahliye
26:56edildi.
26:57Tahliyesinin ardından gözaltında maruz kaldığı işkenceyi anlatırken, barış ve demokratik toplum sürecine ilişkinde değerlendirmelerde bulundu.
27:3126 Haziran 2020'de Ahmet'teki evine düzenlenen,
27:36operasyonda yaklaşık 3 saat boyunca işkenceye maruz kaldığını söyledi.
27:41Yaşanan işkencenin yalnızca kendisine yönelik olmadığını belirtti.
27:45İşkencenin kadınlara, kadın mücadelesine ve kadınların özgürlük mücadelesine yönelik bir yaklaşım olduğunu ifade etti.
27:53Gözaltı sürecindeki söylem ve uygulamalarında bu doğrultuda şekillendiğini söyledi.
27:58Yaklaşık 2 yıldır devam eden barış ve demokratik toplum sürecini hapishaneden takip ettiklerini söyleyen Rojbin Sevil Çetin,
28:06Devlet Bahçeli'nin Önder Abdullah Öcalan'a yaptığı çağrının ilk etapta şaşkınlık yarattığını,
28:1227 Şubat'ta yapılan açıklamanın sağ hapishanelerde büyük heyecan oluşturduğunu dile getirdi.
28:17Yıllar sonra Önder Abdullah Öcalan'ın sesini duymanın ve fotoğrafını görmenin kendileri açısından umut verici olduğunu ifade etti.
28:26Açıklamanın yalnızca silah bırakma başlığı üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.
28:32Bunun yeni başlayan bir süreç değil, uzun yıllara dayanan mücadelenin devamı olduğunu vurguladı.
28:37Sürecin zaman almasının doğal olduğunu ifade eden Rojbin Sevil Çetin,
28:42kalıcı ve onurlu bir barışın demokratik toplumun inşasıyla mümkün olacağını belirtti.
28:47Toplumun demokratik ve komünal değerler temelinde yeniden örgütlenmesi gerektiğini ifade etti.
28:53Kürt sorununun demokratik yöntemlerle çözülebileceğini belirten Rojbin Sevil Çetin,
28:58hukuki statü, demokratik toplumun inşası ve Önder Abdullah Öcalan'ın özgürlüğünün birbiriyle bağlantılı olduğunu dile getirdi.
29:09Barış ve demokratik toplum süreci tartışmaları sürerken,
29:13hapishanelerdeki hasta tutsakların durumu yeniden gündemde.
29:171998'den bu yana hapishanede bulunan Esma Ayaz'ın annesi Emine Ayaz,
29:23sağlık sorunlarının ağırlaştırıldığını belirterek tedavi hakkının sağlanmasını ve yasal düzenlenme yapılmasını talep etti.
29:33Barış ve demokratik toplum sürecinin ardından hapishanelerdeki hasta ve siyasi tutsakların durumuna ilişkin tartışmalar sürüyor.
29:42Tedavi hakkının engellendiğini belirten aileler hasta tutsaklar için yasal düzenlenme yapılmasını talep ediyor.
29:49Bu isimlerden biri de 1998 yılından bu yana hapishanede bulunan ve hakkında 36 yıl hapis cezası verilen Esma Ayaz.
29:59Bugüne kadar 8 farklı hapishaneye sürgün edilen Esma Ayaz,
30:03vertigo başta olmak üzere fıtık ve migren gibi kronik sağlık sorunlarıyla mücadele ediyor.
30:09Esma Ayaz'ın annesi Emine Ayaz,
30:12kızının yıllardır sağlık sorunları ve hapishane koşulları nedeniyle zor bir süreç yaşadığına dikkat çekti.
30:191990'lı yıllarda Silopya'nın Cilipya köyünün yakılması ve boşaltılması nedeniyle ailesiyle birlikte göç etmek zorunda kaldıklarını anlattı.
30:28Kızının bu dönemin ardından PKK'ye katıldığını ve uzun süre kendisinden haber alamadıklarını ifade etti.
30:35Kızının tutuklandıktan sonra işkence ve kötü muameleye maruz kaldığını belirtti.
30:40Emine Ayaz, Esma'nın Sirt, Eli, Midyat, Gebze, Şinnahvan, Bayburt ve son olarak Şakran hapishanesine sürgün edildiğini söyledi.
30:50Hapishanelerin uzak olması nedeniyle görüşlere gitmekte zorlandıklarını belirten Emine Ayaz,
30:55yaklaşık 7 yıldır kızını göremediğini dile getirdi.
30:59Esma Ayaz'ın sağlık sorunlarının geçmişte yaşadığı kötü muameleden kaynaklandığını söyleyen annesi,
31:05kızının daha önce açlık krivlerine de katıldığını belirterek,
31:09tek taleplerinin tutsakların sağlık ve yaşam koşullarının iyileştirilmesi olduğunu ifade etti.
31:14Barış ve demokratik toplum sürecine ilişkinde konuşan Emine Ayaz,
31:19hasta ve siyasi tutsakların serbest bırakılmasını talep ederek kalıcı bir barışın sağlanması çağrısında bulundu.
31:29Barış ve demokratik toplum süreci kapsamında hazırlanan yasal düzenlenmelerin,
31:35yalnızca Türkiye'yi değil bölgeyi de etkilenmesi bekleniyor sevgili izleyiciler.
31:39Çerçeve yasanın başvuruyu Kürdistan, İran, Rojava'daki siyasi süreçlerle bağlantılı olduğu belirtilirken,
31:46Nisay Bin Kamuşçu sınır kapısının yeniden açılmasının da sürecin seyrine bağlı olduğu ifade ediliyor.
31:56Barış ve demokratik toplum süreci kapsamında gözlerin çevrildiği yasal düzenlemelerin,
32:00sadece Türkiye için değil tüm Orta Doğu için geniş yansımalarının olması bekleniyor.
32:05Süreç özellikle başvur İran ve Rojava'da değişme kapı aralayacak çözüm odaklı gelişmelerle bölge halkları tarafından ilgiyle takip ediliyor.
32:13Türkiye'de Kürt sorununun çözümüne ilişkin atılacak her adımın Suriye ve Rojava için de önem taşıdığı belirtiliyor.
32:1929 Ocak Antlaşması'nın uygulanmasında yaşanan tıkanıklıkların Türkiye'deki süreçte yaşanan aksamalarla paralellik gösterdiği ifade ediliyor.
32:29Adeta iç içe yürüyen bu süreçte örneğin bölge müdürlüklerinin atanması uzun süre beklemiş ve Şam yönetimi tarafından onaylanmamıştı.
32:37Ancak Türkiye'de çerçeve yasanın Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine gelmesi tartışılmaya başlandığı anda,
32:43söz konusu bölge müdürlüklerinin atanması onaylandı.
32:46Buna benzer birçok idari adım ve atamanın Türkiye'de yürütülen süreçle eş zamanlı ilerlediği dikkat çekiyor.
32:5329 Ocak Antlaşması'nın uygulanmasının tamamlanmasının ardından başlaması beklenen yeni anayasa yapım sürecine,
33:00Kürtlerin dahil olabilmesi için Türkiye'deki durumun olumlu yönde ilerlemesi gerektiği vurgulanıyor.
33:06Türkiye'de çıkarılması planlanan yasanın Rojava'daki mevcut siyasi tıkanıklıkların aşılmasını sağlayacak kilit bir gelişme olduğu değerlendiriliyor.
33:13Türkiye'nin bölgedeki nüfusu sebebiyle meclisteki yasal düzenlemenin sahada doğrudan olumlu bir değişim yaratacağı varsayılıyor.
33:21Rojava'da yaşayan halk da Türkiye'de gelişen süreci yakından izliyor.
33:25Tarihi sürecin olumlu ilerlemesinin bölgedeki siyasi engellerin aşılmasına ve 29 Ocak Antlaşması'nın son adımlarının tamamlanarak ikinci aşamaya geçilmesine doğrudan
33:35katkı sağlayacağı belirtiliyor.
33:37Öte yandan Nisebin Kamışlo sınır kapısının yeniden faaliyete geçmesinin ise doğrudan bu siyasi sürecin seyrine ve başarısına bağlı olduğu ifade
33:45ediliyor.
33:50Suriye'de rejim değişikliği sonrası yeni yönetim yapısı tartışılırken YPJ ve YPG'nin gelecekleri konumu da gündemde.
33:59YPJ basın merkez sözcüsü Ruken Cemal entegrasyon sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
34:09Suriye'de Esad rejiminin devrilmesinin ardından başlayan yeni siyasi yapılanma sürecinde YPJ ve YPJ'nin gelecekteki konumu ve Şam yönetimi ile
34:19ilişkileri tartışılmaya devam ediyor.
34:22Yeni yönetim yapısının oluşturulmaya çalışıldığı ülkede YPJ ve YPG'nin merkezi güvenlik yapısına nasıl entegre edileceğine ilişkin görüşmeler devam ediyor.
34:32YPJ basın merkezi sözcüsü Ruken Cemal 29 Ocak anlaşması çerçevesinde Şam ile görüşmelerin devam ettiğiyle belirtti.
34:40Nisan ayında geçici hükümet savunma bakanı Murhaf Ebu Kasra ile yapılan toplantıda görüş ve önerilerini yazılı olarak sunduklarını söyledi.
34:49Şu ana kadar Şam yetkililerinden kendilerine resmi bir teklif veya kesinleşmiş bir karar iletilmediğini ifade etti.
34:56YPJ'nin gelecekteki yapısına ilişkin tartışmaların sürdüğünü belirten Ruken Cemal,
35:02YPJ'nin İçişleri Bakanlığı bünyesinde bağımsız bir terörle mücadele gücü olarak yer alması yönünde görüşlerin bulunduğunu anlattı.
35:10Ancak bu konuda henüz net bir karara varılmadığını dile getirdi.
35:14Suriye'de yeni yönetim modelinin nasıl şekilleneceği ve YPJ ile YPG'nin bu yapı içerisindeki konumu,
35:21geçi sürecinin en önemli başlıkları arasında yer aldığını ifade etti.
35:25Ancak taraflar arasındaki görüş ayrılıkları, güvenlik yapılanması konusunda belirsizliğin devam etmesine neden olduğunu da sözlerine ekledi.
35:34YPJ basın merkezi sözcüsü Ruken, Cemal YPJ'nin mevcut mirasını ve kazanımlarını güvence altına alacak,
35:41hukuki bir çerçeve oluşturana kadar çalışmalarını sürdüreceklerini belirtti.
35:49Suriye'de Halk Meclisi'nin yeni iş çözüğü siyaset temsil tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.
35:55Süveydalı avukat Meram El Kudmani, gerçek temsilin seçimle mümkün olduğunu belirterek,
36:01halk için önceliğin güvenlik ve adalet ve kalıcı güvenceler olduğunu söyledi.
36:11Suriye'de Halk Meclisi'nin görev süresi, yasama dönemleri ve oylama mekanizmalarını düzenleyen yeni iş çözüğün kabul edilmesiyle birlikte,
36:20ülkede siyasi temsil tartışmaları yeniden gündeme geldi.
36:24Ancak Süveyda'da gündem farklı.
36:27Bölgede birçok kişi için öncelik meclise temsil edilmekten önce güvenliğin sağlanması,
36:33adaletin tesis edilmesi ve yaşanan ilerlerin sorumlularının hesap vermesi.
36:42Avukat Meram El Kudmani, Esad rejiminin devrilmesinin ardından Halk Meclisi üyelerinin seçim yerine atamayla belirlenmesini eleştirdi.
36:52Yasama organının halkın özgür iradesiyle seçilen temsilcilerden oluşması gerektiğini söyledi.
36:59Bugüne kadar seçim yapılmadığını ve meclisin yanlışca atanmış üyelerden oluştuğunu belirtti.
37:05Atamayla göreve gelen temsilcilerin halktan çok kendilerine atayan makamlara karşı sorumluluk hissedebileceğini dile getirdi.
37:13Süveyda halkının demokratik bir devlet, eşit vatandaşlık ve siyasi katılım taleplerinin,
37:18bölgede yaşanan son kanlı olayların ardından yerini yaşam hakkı, güvenlik, adalet ve hesap verebilirlik beklentilerine bıraktığını söyledi.
37:28Bölgede bugün özellikle yerinden yönetim gibi farklı siyasi modellerin de tartışıldığını,
37:34ancak tüm bu taleplerin ortak noktasının halkın güvenliğini ve haklarını garanti altına alacak somut güvenceler olduğunu vurguladı.
37:42Süveyda'daki temel sorunun meclise kaç milletvekiliyle temsil edildiği değil,
37:47yaşanan ilerler nedeniyle devlet kurumlarına duyulan derin güven kaybı olduğunu söyledi.
37:53Merem El-Kudmani, gerçeklerin ortaya çıkarılması ve sorumluların hesap vermesi sağlanmadan,
37:59siyasi temsil tartışmalarının sağlıklı bir zeminde yürütülmeyeceğini ifade etti.
38:07Erkek egemen zihniyetin kadınlara yönelik şiddet ve katliamların arttığını belirten tecalık kadınlar,
38:14yasaların etkin uygulanması ve cezasızlık politikalarına son verilmesi çağrısında bulundu.
38:23Kürdistan ve Türkiye'de kadınlara yönelik erkek şiddeti ve kadın cinayetleri artarken,
38:28kadın örgütleri kadınların yaşam hakkını güvence altına alan uluslararası sözleşmelerin eksiksiz uygulanmasını istiyor.
38:34Özgür Kadın Hareketi aktivisti Dicle Erdem,
38:36kadınların en yakınlarındaki erkekler tarafından katledilmesinin tesadüf olmadığını söyledi.
38:41Maalesef ki bu olaylar sevgi ya da aile olgusu üzerinden değil de daha çok kadın bedeni üzerinde iktidar kurma,
38:50kadını kontrol etme anlayışı üzerinden gerçekleşiyor.
38:54Kadın örgütlerinin şiddeti önlemede ciddi bir role sahip olduğunu kaydetti.
38:59Kadın örgütleri de öncelikle sadece destek sunan değil,
39:02risk altındaki kadınlara öncelikle belirli, koruyucu, etkin mekanizm alanlarına sağlama noktasında da destek sunan yıplardır.
39:12TCA aktivisti Nurten Üzümcü ise kadına yönelik şiddetin bir ayrı meselesi olmadığına dikkat çekti.
39:18Doğrudan bir yaşam hakkı ihlalidir.
39:20Ve kadınların yaşam hakkı her türlü hem bugün hem siyasi kaygının üzerinde tutulmalıdır.
39:29Kadına yönelik şiddetin ve kadın cinayetlerinin hem o feudal zihniyet yapısının hem bunu örgütleyerek bir değişim dönüşüm,
39:38toplum içerisinde bir değişim ve dönüşümün zemininin hazırlanması gerekir.
39:45TCA aktivisti Naciye Yanmaz da kadınların şiddet ortamından uzaklaştırılmasının yeterli olmadığını vurguladı.
39:50Erkek bunu bildiği için çok daha rahat öldürüyor kadını.
39:54Kadından üstün olduklarını onları yönetme hakkını kendilerinde hep görüyorlar.
39:59Bu zihniyeti yok etmek lazım.
40:02Devlet de bir erkek zihniyetiyle yönetiliyor.
40:06Sevgili izleyiciler, Bülçen'imizi bugün günün köşesinde İlkay Akkaya'nın bir gün parçasıyla noktalıyoruz.
40:12Yarına kadar sevgi ve umutla kalın.
40:28İlkay Akkaya'dan duman çekilir bir gün.
40:36Çalpa vurulmadık bu topraklara ilkbaharda tohum ekilir bir gün.
40:52Çalpa vurulmadık bu topraklara ilkbaharda tohum ekilir bir gün.
41:00İlkbaharda tohum ekilir bir gün ekilir bir gün.
41:09Meyveye dönüşür kuruyan dallar.
41:17Kaplani giyinir yeşiller allar.
41:25Gelir bayram günü çalar davullar.
41:29Akellere kına yakılır bir gün.
41:37Yakılır bir gün.
41:41Gelir bayram günü çalar davullar.
41:45Akellere kına yakılır bir gün.
41:49Akellere kına yakılır bir gün.
41:53Yakılır bir gün.
42:09Субтитры сделал DimaTorzok
42:35Субтитры сделал DimaTorzok
Comments