- 1 day ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Category
📺
TVTranscript
00:00МУЗЫКАЛЬНАЯ ЗАСТАВКА
00:30Jinn TV ekranlarından merhaba değerli izleyenler.
00:33Özel bir yayınla karşınızdayız.
00:36Bu özel yayınımızda bugün meclise gelen çerçeve yasayı konuşacağız.
00:41Çerçeve yasasının önemini, kür sorunu çözümündeki rolünü konuşacağız.
00:48Evet, bu yasa çok tarihi bir eşiği ifade ediyor.
00:52İlk kez Türkiye Cumhuriyeti tarihinde kür sorununun çözümü adına meclise böylesi bir yasa gelmiş bulunuyor.
01:02Aslında uzun bir süredir bekleniyordu.
01:05Özellikle 27 Şubat Barış ve Demokratik Toplum çağrısı ardından bir süreç başladı.
01:12Kürt Özgürlük Hareketi tarafından çok önemli adımlar atıldı.
01:16PKK'nin feshi ve geçen yıl Temmuz ayındaki silah yakma töreni de buna dahil.
01:26Ve yine gerilanın geri çekilmesi adımı da çok önemli eşiklerden birisiydi.
01:32Tüm bu adımlardan sonra devlet tarafında, devlet cenahından somut bir adım.
01:38Bugün itibariyle atılmış oldu değerli izleyenler.
01:42Aylardır çıkması beklenen çerçeve yasa nihayet meclis gündemine gelmiş bulunuyor.
01:49Elbette ki henüz tam olarak maddeleri netleşmiş değil.
01:57Evet, bir taslak var.
01:59Bir taslak meclise sunuldu, partilere sunuldu.
02:03Ve yine şimdiye kadar dört parti bu taslağı imza atmış, bulunuyor.
02:10Bundan sonraki günlerde tek tek maddeler üzerinde yine bir bütün taslağının bir bütününe ilişkin elbette ki değerlendirmeler yapılacak.
02:24Elbette ki ilk bakışta eksikleri bulunuyor bu yasanın.
02:28Çünkü kamuoyu tarafından bunun çok daha ötesinde hukuki ve siyasi reform kapsamında olması bekleniyordu.
02:39İlk bakışta eksiklikler eleştirilecek boyutlar var.
02:43En önemlisi de Reber Abdullah Öcalan ve ağırlaştırılmış müebbet cezası alanlar.
02:50Bu taslak içerisinde yer almıyor, bu kanun kapsamında yer almıyor değerli izleyenler.
03:01Buna bakacağız, bu tasağı konuşacağız.
03:05Ve yine cuma günü bu kanun yasa tasağının, çerçeve yasanın cuma günü yasallaşması.
03:12Yani en son 11 Ağustos'a kadar yasallaşması bekleniyor.
03:19Bu yayınımız içerisinde bu çerçeve yasayı konuşacağız.
03:24Hem bağlantılarımız ile hem stüdyo konuğum olacak.
03:28Başlayalım.
03:45İzlediğiniz için teşekkür ederim.
04:12Evet değerli izleyenler hemen özel yayınımıza başlayalım.
04:16Elbette ki bu çerçeve yasaya ilişkin hemen ilk yorumlar, ilk değerlendirmeler de gelmiş oluyor.
04:25Demp Parti eş başkanları da bu çerçeve yasa tasağına imza attıktan sonra bir değerlendirmede bulundular.
04:35Ve yine Demp Parti İmralı heyeti üyesi Pervin Buldan'ın kısa bir açıklaması oldu.
04:43Bunları elbette ki ekranlarınıza getireceğiz.
04:47Evet bu yasa milli dayanışma ve toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesine dair kanun teklifi ismini alıyor.
04:58Ve 12 maddeden oluşuyor değerli izleyenler.
05:02Bu 12 madde ile ilgili bir haberimiz olacak.
05:07Öncelikle bu çerçeve yasada yer alan bu maddelere bakalım.
05:12Haberimize bakalım.
05:13Daha sonra konuşacağız.
05:17Evet, evet değerli izleyenler haberimiz az sonra hazır olacak.
05:22Pervin Buldan'ın mesajını sizlerle paylaşmak istiyorum.
05:27Değerli izleyenler, meclise sunulması beklenen kanun teklifine imza verdiklerini belirten İmralı heyeti üyesi Pervin Buldan,
05:36barışımız kalıcı olsun paylaşımında bulundu.
05:40Pervin Buldan teklife imza attıklarını belirterek hayırlı olmasını temenni ediyorum dedi.
05:47Barışımız kalıcı olsun.
05:49Benim imzam iki imza kabul edilsin.
05:52Diğeri sevgili Sırrı Sürüya Önder adına Sırrı Sürüya Önder bu aşamaya gelinmesi için en büyük çaba ve emeğin sahibi olan
06:04isimlerden birisi değerli izleyenler ve barış şehidi olarak kabul ediliyor.
06:10Henüz meclise sunulmayan denilmişti, haber paylaşıldığında sunulmuş oldu.
06:17Tam haline ulaşılmayan ancak kimi basın yayın organları tarafından servis edilen teklif ve maddelere göre
06:24Kürt halk önderi ve barış ve demokratik toplum sürecinin baş müzakerecisi Abdullah Öcalan ile 2025'ten önce ağırlaştırılmış müebbet verilen tutsaklar
06:35kapsam dışında kalıyor bilgisini paylaşmıştık değerli izleyenler.
06:40Evet hemen gazeteci arkadaşım Nezahat Doğan'ın bu çerçeve yasayla ilgili ilk görüşünü almak istiyorum.
06:49Nezahat Doğan bizlerle.
06:51Merhaba Nezahat.
06:53Merhaba iyi yayınlar.
06:55Teşekkür ediyorum.
06:56Evet Nezahat sen de takip ediyorsun.
06:58Aslında iki yıla varan bir süreçten bahsediyoruz.
07:03Bu sürecin startı barış ve demokratik toplum çağrısıyla 27 Şubat'ta yapılmıştı ve akabinde çok önemli tarihi adımlar atılmıştı.
07:15Ve bu çerçeve yasağı aslında aylardır gündeme gelmesi bekleniyordu.
07:21Çok tarihi çok önemli bir yasağı.
07:24Neden?
07:24Çünkü bundan sonraki birçok hani siyasi ve hukuki reformlara aslında zemin oluşturabilecek bir yasadan bahsediyoruz.
07:34Reber Abdullah Özcalan bunu bu açıdan kök yasa olarak tanımladı.
07:40Ve birçok yapılan açıklamada da belki birçok eksikliğine rağmen aslında tarihi bir yasa olduğu da belirtiliyor.
07:49İlk senin de hemen görüşlerini almak istiyorum.
07:54Henüz yasallaşmadı ama bu taslak haliyle bu çerçeve yasağı bize neyi anlatıyor?
08:01Neden önemli Türkiye açısından?
08:05Bence şundan önemli oradan başlayayım.
08:08İlk defa 100 yıllık Kürtlerin inkarına dayalı bir cumhuriyet sisteminin bugün aslında geldiği 2. yüzyıl ve 2. cumhuriyette demokratikleşme adımları
08:21diyebileceğimiz bir yerden okuyabilmek mümkün.
08:23Neye göre?
08:24Ve artık Kürtlerin hani varlık yokluk dediğimiz yerde, inkarlı dediğimiz yerde bugün meclis nezdinde, bugün meclisin bugünkü tarihi adımında ve
08:34bugünkü ortaklaşmada ve imzaya açılan bu çerçeve yasa taslağında aslında şunu çok net ifade edebiliriz ki,
08:41bu bir tarihi adım, tarihi, eşik tarihi bir dönüm noktası.
08:45Neye göre?
08:47Kürt Halk Önder Abdullah Öcalan'ın gerçekten 27 Şubat'taki çağrısı, paradigması hem Kürtlerin değişimine, hem örgütün değişimine, hem sistemsel değişime,
09:00hem de toplumun ve de devletin değişimine dönük bir paradigmaydı.
09:05Ve bu paradigma aslında 2 senenin sonunda barış adına en önemli adımları Kürt tarafı atarak, en önemli stratejik kararları Kürt
09:16tarafı alarak ve kendini bu değişime ve dönüşüme hazır olduğunu iyi niyet göstergesi olarak silahları yakarak ortaya koyduğu yerde,
09:25evet şuna biz tanıklık ettik, çok ağır, aksak, çok zorlu, çok meşakkatli bir yoldu bu ve hala o yolun zorluğu
09:34önümüzde çok daha net duruyor, onu ifade etmekte fayda var.
09:38Fakat buradaki meselenin özüne döndüğümüzde, hani taslağın içerisinde, çerçeve yasa teklifinin içerisinde, tam da beklenildiği gibi bir çerçeve yasa olmadığı
09:50tartışmaları, onlar bunlar kavramları bir tarafa bırakalım.
09:53İşin özüne ve genel büyük resme odaklandığımızda gerçekten bu aslında bundan sonraki süreçte devletin yeni bir anayasa önümüzde duruyorken, bir
10:04seçim süreci önümüzde duruyorken, bir değişim dönüşüm diyorken aslında bir o dönüşümün olduğu eşikteyiz.
10:12Bu da şu demek, Kürtlerin artık bundan sonrasında varlığının kabul olduğu, meclis nezdinde kabul olduğu, devlet nezdinde kabul olduğu ve
10:21bunun artık bundan sonraki aşamada bu inkara ve imhaya dayalı sistemin, silahları doğuran sistemin, silahlarla birlikte yürütülen isyanın artık bugün
10:33geldiği aşama masa ve demokratikleşme.
10:35Yani meclisin bugün ortaya koyduğu ve bugün baktığımızda bütün gözlerin kilitlendiği yerdeki meclis bunun çok net göstergesi.
10:44O yüzden Kürtel Könderi, Abdullah ve Öcalan'ın da sürekli altını çizdiği, yani sığ ve gündelik siyasi tartışmalara ve de
10:51kavramlara odaklanmadan,
10:52meselenin özüne odaklanarak büyük resme bakılması gerektiği ve bu adımın aslında bin kilometrede ilk adım olduğunu ve bu yolunda çok
11:03kolay yürünmeyeceğini ama bunun da bir adım olduğunu ve daha sonrasındaki kararlarla ve adımlarla atılacak adımlarla çıkarılacak yasayla birlikte de
11:12daha çok yürülecek yol, atılacak adımlar olduğunu ortaya koymak gerekiyor.
11:18Bu aynı zamanda gerçekten Türkiye'nin demokratikleşmesi açısından da Kürtlerin o demokrasi içerisinde anayasada hakkı olan temel hak ve özgürlükler
11:28çerçevesinde kendi varlığını da ortaya koyması ve tanınması ekseninde de önemli bir eşik diye okuyabilmek mümkün.
11:35Gerçekten önemli bir eşik.
11:37Evet, Nezat Meclis'e geldi bugün itibariyle.
11:42Bundan sonraki süreç açısından neler belirtebilirsin?
11:46Sürecin gidişatı seyri açısından.
11:51Yani şu çok net ki daha önümüzde bizim bu çerçeve yasa teklifi yasalaşsa dahi ki onun için AK Parti Genel
11:59Başkanı Efkan Hala bir açıklama yaptı.
12:01Dedi ki yani meclis tatile girmeden bir an evvel bunu hemen yasalaştırmak gerektiğinin altını çizdi ve yasalaşacak dedi.
12:11Yasalaştıktan hemen sonrasında aslında çok daha hızlı bir çalışma periyodu önümüzde duruyor.
12:18Ama bir tarafıyla da 6 ay bir seneyi kapsayacak bir zaman diliminden de bahsediyoruz.
12:26Yasayındaki kapsayıcılar, onun içerisinde kimleri kapsadı, kimleri kapsamadı, kademeli olarak gelişler ve geçişler,
12:33cezaevindekiler, işte Avrupa'daki sürgünler, gerilladan gelecek olanlar, kaç kişilik bir grubun geleceği, nasıl geleceği falan.
12:41Bunların hepsi aslında yasa tam olarak imzalandıktan ve yasalaştıktan sonra üzerinde daha net konuşacağımız başlıklar ve içerikler olacak işin açıkçası.
12:51Ama şu çok net ki bu süreç daha sonrasında bu teklif yasalaştıktan sonra hızlı bir şekilde mecliste komisyonların ve kurulların
13:01oluşturulması,
13:02bir izleme kurulunun oluşturulması, bir barış ve siyasallaşma ya da silahsızlanma ya da barış ekseninde bir kuruldan söz ediliyor.
13:09O kurulların oluşturulması hatta bu kurulu içinde Kürtalk Önderi Abdullah Öcalan'ın direkt dahil olacağı,
13:16kendi belirleyeceği isimlerle bu kurulların çalışmalarını yürüteceği, aynı zamanda çok hızlı bir demokratikleşme adına birçok kesimden de isimlerin de dahil
13:29olacağı,
13:29bir dizi örgütlenme kuruluşlar, inisiyatiflerin de yer alacağı bir çalışma periyodundan bahsediliyor işin açıkçası.
13:37Bir tarafıyla da şu çok net ki aslında iki senedir yürütülmeyen süreç, iki senedir toplumsallaştırılmayan barış süreci,
13:46bugün artık devletin ve hükümetin bu mesele meclise gelip imzaya açıldığı ve partilerin bunu imzaladığı ve yasalaştığı yerden itibaren,
13:56hani bir söz vardır ya geriye dönüş yok, bu artık kabuldür.
14:00Ve bundan sonrasında dilini, yolunu, yöntemini, stratejisini de barış dili ekseninde ve bu demokratikleşme ekseninde değiştirmesinin önemi büyük.
14:10Bunu görecek miyiz? Görebiliriz.
14:12Bu ayrı bir yerde duruyor.
14:14Ama onun ötesinde de mücadele hattı şimdi başlıyor işin açıkçası.
14:18Yani bugün dünden çok daha farklı bir yerde, bugün dün gibi atıl ya da dün gibi yavaşlamaya mahal vermeyecek bir
14:27şekilde herkese,
14:29her birime, her kuruşa, her bir bireye, her toplumdaki her bir örgütlenmeye çok büyük önem düşüyor.
14:35Çünkü iyi anlatmak, iyi anlattırmak gerekiyor.
14:38Bu sadece Kürtlerin hukuku değil, bu aynı zamanda dillerin, kimliklerin, inançların özgürlüğü.
14:48Bu aynı zamanda bir sistemin özgürlüğü, bu aynı zamanda bir cumhuriyetin sistemsel dönüşmesi ve de demokratik cumhuriyetin kurulabilmesi ve inşasının
14:57aslında adımı diyebiliriz.
15:00Dolayısıyla yol uzun, elbette ki şu da çok net.
15:05Yani bu taslak tam olarak işte yasalaştığı andan itibaren de tepkiler olabilir, manipülasyonlar olabilir.
15:13İşte ırkçı sayıklarla ırkçılık yapılabilir ya da taslağa ilişkin dezenformasyonlar yapılabilir.
15:22Bunların hepsi önümüzde duran durumlar.
15:27Ama buna karşı meseleyi doğru anlatıp, doğru tartıştırmak, doğru örgütlemede hepimize düşen bir sorumluluk işin açıkçası.
15:36Bugün Devlet Bahçeli'nin aslında bu çerçeve yasa taslağını imzaladığı yerde kurduğu söz aslında yine bundan öncesinde kurduğu sözün aynısıydı.
15:48Bunu dikkatli görmek lazım.
15:51Çünkü Öcalan'ın özgürlüğü dedi.
15:55Yani umut hakkına vurgu yaptı.
15:57Bir diğer taraftan demokratikleşme dediğimiz yerde işte Ahmetler göreve dedi, işte Demirtaş evine dedi.
16:03Buradan şunu anlıyoruz biz.
16:05Bundan önceki dönemde 5 Ağustos'ta hatırlarsan ülkem, 11 Temmuz silah yapma töreninden sonra biz şunu bekledik.
16:13Komisyonun hızlı bir şekilde mecliste çalışması, yasaların çıkmasını bir seneyi geride bıraktık.
16:19Bugünkü tarih aynı tarih, 5 Ağustos.
16:21Ve dolayısıyla bu 5 Ağustos'ta alınan kararların artık bundan sonrasında hukuki çerçeve ve hukuk ekseninde de çok daha hızlı işletilebileceği
16:32bir yere oturuyor.
16:33Ve Bahçeli'nin buradaki aslında hukukun altını çizmesi de demokratikleşme adımlarının atılması gerektiği konusunda diye okuyabilmek mümkün.
16:42O da şuydu ki hatırlarsan komisyonun çalışmasındaki taslak metninde 6. ve 7. maddeler vardı.
16:49Neydi o maddeler? Yerel yönetimler, demokrasi, cezaevindeki tutsaklar var olan yasaların uygulanması, temel hak ve özgürlüklerin, düşünce özgürlüğünün uygulanması gibi
17:00umut hakkı ya da var olan ahim anayasa mahkemesi kararlarının uygulanması gerektiği gibiydi.
17:06Şimdi dolayısıyla önümüzde sadece bir çerçeve yasa taslağının yasalaşmasıyla birlikte evet örgüt kendini feshetti, tarihi bir adım attı, tarihi bir
17:17mihenk taşıydı bu ve şunu çok net söyledi, silahlı mücadele değil artık demokratik mücadeledeyiz biz dedi.
17:23Ve son 2 senedir nereden bakarsak bakalım 27 Şubat'tan itibaren fesih kararı aldığından itibaren de örgüt kendini demokratikleşme, kült özgürlük
17:33hareketi, demokratikleşme ve demokratik adımlar için, demokratik siyaset için aslında kendini değiştirip dönüştürdü, dönüştürmeye de devam ediyor.
17:41Dolayısıyla orada herhangi bir zayıflama ya da gerileme, herhangi bir durum söz konusu değil.
17:48Buradaki mesele devletin ve hükümetin atacağı adımlarla bu demokratik siyaset zemininin yolunun açılması ve bu hukukun işletilmesi aynı zamanda da
17:59şu çok net ki artık bundan sonrasında anayasada Kürtlerin de bir hukuku, Kürtlerin de bir hakkı, Kürtlerin de bir varlığı
18:07olacak diye okuyabilmek mümkün diyebilirim.
18:10Evet Nezat aslında kademeli bir sürecin başlangıcı diyebiliriz bu yasa açısından yani demokratikleşme ve yine barışın toplumsallaşmasında kademeli bir süreç
18:25olacak gibi ve bu sürecin ilk başlangıcını, ilk startını da bu yasa vermiş olacak.
18:32Senin de ifade ettiğin üzere aslında kimi noktaların, kimi taleplerin hayata geçmesi, pratikleşmesi de bundan sonraki toplumsal mücadele ile birebir
18:46de bağlantılı.
18:48Çok teşekkür ediyorum Nezat Doğan.
18:51Önemli değerlendirmelerdi.
18:53Zaman ayırıp yayınımıza bağlandığın için teşekkür ediyorum.
18:57Ben teşekkür ederim.
18:59Kolay gelsin.
19:00İyi yayınlar.
19:00Çok teşekkürler.
19:02Evet değerli izleyenler, çerçeve yasası 12 maddeden oluşuyor dedik.
19:09Bir haber hazırladık.
19:12Bu 12 madde ile ilgili ve bu çerçeve yasanın içeriği ile ilgili hazırladığımız haberi yeniden ekranlarınıza getiriyoruz.
19:22AK Parti'nin basına kapalı grup toplantısında son şekli verilen ve iktidar ile muhalefet partilerinin ortak imzasıyla Türkiye Büyük Millet
19:30Meclisi Başkanlığı'na sunulan milli dayanışma ve toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesine dair kanun teklifi PKK'nin silah bırakma sürecinin hukuki alt
19:38yapısını oluşturuyor.
19:39Yürürlük maddeleri dahil 12 maddeden oluşan geçici nitelikteki bu çatı düzenlemenin Adalet Komisyonu ve Genel Kurul aşamalarının ardından en geç
19:4811 Ağustos'a kadar yasalaştırılması hedefleniyor.
19:50Barış ve Demokratik Toplum sürecinin hukuki zeminini inşa eden 12 maddelik teklifte siyasi partiler arasında geniş bir mutabakat sağlandı.
19:58Den Parti Eş Genel Başkanları Türeyya Timoğulları ve Tuncay Bakırhan başta olmak üzere parti kurmayları Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş, AK
20:06Parti Milletvekilleri ile MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ve MHP Milletvekilleri kanun teklifine imzalarını attı.
20:12Basına yansıyan maddeleri ise şöyle, meclis gündemindeki 12 maddelik düzenleme genel bir af niteliği taşımayıp silah bırakan özgürlük gerilleleri kademeli
20:22ve denetimli bir hukuki süreç öngörüyor.
20:25Düzenleme metninde PKK, KCK ifadesi açıkça yer alıyor, silah ve şiddet eylemlerini bıraktığını beyan edenler yasadan yararlanabilecek.
20:33Üyelik ve propaganda suçlarına denetimli serbestlik imkanı tanınıyor.
20:38Önder Abdullah Öcalan ile Kandil'deki üst düzey yöneticiler yasadan yararlanamayacak.
20:43Yasadan yararlanmak isteyenlerin kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren 6 ay içinde bireysel başvuruda bulunması gerekecek, süre uzatımı ancak yeni bir kanunla
20:52mümkün olabilecek.
20:53Örgüt suçları kapsamında 15 yılın altındaki hapis cezalarında 5 yıl, 15 yılın üzerindeki cezalarda ise 10 yıl erteleme uygulanacak.
21:02Bu süreler içinde şartların korunması halinde cezalar tamamen düşecek.
21:06Yasanın uygulanması ve teyit işlemleri için Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz Başkanlığı'nda Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri MİK Başkanı,
21:15Adalet, İçişleri, Aile ve Sosyalizmetler, Milli Savunma ve Çalışma Bakanlarından oluşan 8 kişilik kurul karar verici olacak.
21:22Süreci denetlemek amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde üyeleri meclis başkanı tarafından belirlenecek ve meclis iş tüzüğüne tabi olmayacak özel
21:31bir izleme kurulu kurulacak.
21:33Dönüşler toplu değil kademeli olacak.
21:36İlk etapta hakkında soruşturma bulunmayanlar, ardından Avrupa'da yaşayan isimler, cezaevindekiler ve mahmur kampındakiler sürece dahil edilecek.
21:44Üç yıl boyunca suça karışılmaması halinde siyasete dönüşlerin önü açılacak.
21:49Hakların iadesi otomatik olmayıp değerlendirme kurulunun olumlu görüşü ve ilgili mahkemenin kararıyla gerçekleşecek.
22:02Evet değerli izleyenler, çerçeve yasayı konuşmaya devam ediyoruz.
22:07Hemen dünya basını bu haberi, bu gelişmeyi nasıl gördü diye ajanslara düşen bilgileri paylaşmak istiyorum.
22:16Reuters konuyla ilgili bir haber geçmiş.
22:20Teklifin meclise sunulmasını 40 yıla aşkın çatışmanın sona erdirilmesi yolunda bir eşik olarak değerlendirdi Reuters.
22:28PKK'lilerin Türkiye'ye dönüşünün düzenlenmesi, üyelik suçundan yargılanan ya da hüküm giyenlerin dosya ve cezalarını askıya alınması ile silah
22:38bırakmanın mi tarafından doğrulanması öne çıkarıldı deniliyor.
22:43Reuters, teklifin meclise geniş destek gördüğünü ve hafta içinde kabul edilmesinin beklendiğini aktardı.
22:57Bu gelişmeyle ilgili 12 maddelik düzenleme dar, kapsamlı, aşamalı ve her aşamasında devlet denetimine bağlı bir ilk evre olarak tanımlandı.
23:09The National Context Bölgesel Araştırma Sitesi 15 yıla kadar olan dosya ve cezaların 5 yıl, 15 yılın üzerindekilerin ise 10
23:21yıl askıya alınması bölümünü haberde öne çıkardı.
23:27Hem fiziki özgürlük, geciktirilmiş hukuki rehabilitasyon şeklinde yorumladı.
23:32Analizinde Kürt halk önderi Abdullah Öcalan'ın hukuki statüsüne ilişkin bir maddenin bulunmaması tartışmalı başlıkların sonraki aşamalara bırakıldığı biçimde değerlendirildi
23:44haberde.
23:45Ve yine Alman Jungewelt gazetesi düzenlemeyi kısmı af olarak adlandırdı.
23:52Gazete, örgüt üyeliği nedeniyle yargılananların önemli bir bölümünün kapsama alınacağını yöneticiler, uzun süreli üyeler ve silahlı eylemlerle ilişkilendirilenlerin kapsam dışında
24:05tutulacağını yazdı.
24:07Evet devrim merhaba, hoş geldin.
24:09Uluslararası basında hemen konuya yer verdi genişçe.
24:14Aslında öne çıkarılan kimi başlıklar beklenen başlıklardı da aynı zamanda biliyorsun yasa uzun süredir bekleniyordu ve kimi spekülasyonlar da kimi
24:25iddialar da vardı.
24:27Kimi boyutlarıyla elbette ki şaşırtmadı ama elbette şimdiden itibaren eleştiriler de var.
24:33Öncelikle hemen çerçeve yasanın kapsamına ilişkin ilk görüşünü almak istiyorum.
24:39İlk kez Türkiye Cumhuriyeti açısından bir ilki ifade ediyor, Kürt sorunun çözümü açısından.
24:46Buradan başlayalım, bu ilk neyi ifade ediyor?
24:50Özellikle de Türkiye'deki demokratikleşme sürecinin önünü açması açısından.
24:56Şimdi şöyle, insan ilk elden değerlendirdi.
24:59Şunu çok rahatlıkla söyleyebilir, Kürt sorunu yoktur, dağlı Türkler vardır, Kürtler yoktur.
25:05Herkes Türkiye'lidir söylemlerinden 50 yıllık bir mücadele neticesinde geldiğimiz aşama nedir?
25:13Kürt sorunu vardır, çözülmesi gerekiyor.
25:15Kürt sorunun çözülmesi hem Türkiye'nin demokratikleşmesi hem Türkiye halkları için çok çok önemli bir adımdır noktasına gelince.
25:23En önemli gelişme çok rahatlıkla budur diyebiliriz.
25:26Tabii ki bu 50 yıllık yürütülen bir mücadele neticesinde gerçekleşti ve biraz önce programa katılan gazeteci arkadaşım Nezahat Doğan'ın
25:35da dile getirdiği gibi.
25:36Yani 27 Şubat 2025'den itibaren aslında başlayan ama daha öncesine dayanan bir sürecin netice değil.
25:47Somut adımlarının ilk somut adımı çok rahatlıkla diyebiliriz.
25:51Tabii ki 12 madde üzerinde tek tek yorum yapmakta ziyade çünkü bu hem yeni hem yasalaşmadı dediğin gibi daha tartışmalar
26:01da sürüyor.
26:01Ve bu konuya dair de özellikle hem siyasetçilerin, hukukçuların görüşlerini alarak aslında insan daha net bir yorumda, bir analizde çok
26:12rahatlıkla bulunabilir.
26:13Ama şimdi şöyle diyebiliriz, bu yasa Önder Abdullah Öcalan'ın en son İmralı heyetiyle yaptığı görüşmede 1 milyonluk kilometren ilk
26:23somut adımı olarak nitelendiriliyordu.
26:29Ve bu çerçevede el almak gerekiyor bence.
26:31Somut yasal düzenlemeler zamanla açığa çıkacak.
26:34İşte bu yasalaştıktan sonra, bu 12 maddelik teklif yasalaştıktan sonra başvuru süreleri dile geliyor ve 6 aylık bir zaman aralığından
26:44bahsediliyor.
26:45Ona göre geri dönebilecekler, bu geri dönenlerin ne olacağı, nasıl da olacağı vs.
26:51Bunlar aslında zamanla hem pratikleşme hem de atılacak adımlarla çok net bir şekilde önümüzdeki günlerde somutluk kazanabilir.
26:59Ama tabii ki örneğin burada belki ilk elden eleştirilmesi gereken, değerlendirilmesi gereken nokta Önder Abdullah Öcalan'a yönelik tecridin aslında
27:09sürüyor olması diyebiliriz.
27:12Tamam görüşmeler oluyor heyetle, bu yasa kapsamında devlet heyetiyle de görüşmeler olmuştur.
27:19Hani ben olduğu bilemem tabii ki olmuştur diye tahmin edip de oradan yola çıkarak değerlendirdiğimizde Önder Abdullah Öcalan'a yönelik
27:27o tecridin aslında bu maddelerde yer almaması gibi bir durum.
27:32Aslında tecridin devam ettiği boyutunu dikkat çekiyor.
27:35Ama bu noktada da Devlet Bahçeli'nin bu sabah yaptığı aslında geçmişte yaklaşık bir buçuk sene önce yaptığı açıklamayı bugün
27:42tekrar etmesi bence çok önemli.
27:48İşte Önder Abdullah Öcalan'a, Öcalan'a, Umut Hakkı, Ahmetler göreve, Selahattin evine biçimindeki yorumu bile hatırlıyorsan geçen yıl Nisan
27:57ayında ilk bu mecliste grup toplantısında yaptığı konuşmaları da dile getirmişti.
28:02Ve bu açıklamayı tekrar etmesi aslında bu noktada çok çok önemli.
28:07Çünkü ne olursa olsun aslında çünkü Devlet Bahçeli bu süreçte önemli aktörlerden birisiydi.
28:13Ve bu önemli aktörün böylesi bir yorumunu devam ettirmesi de aslında bizim açımızdan gelecekte atılacak adımlar noktasında çok somut nüveleri
28:24de açığa çıkarıyor diyebiliriz.
28:25Tabii ki bütün mekanizmalar oluşturulmuş mu? Hayır. Bütün işleyiş netleştirilmiş mi? Hayır.
28:32Yani en azından bize yansıyan boyutuyla mekanizmalar oluştuktan sonra o mekanizmaların işleyişiyle birlikte aslında önümüzdeki dönemde bu konuda insan çok
28:41daha net ve somut değerlendirmelerde bulunabilir diyebilirim kısaca.
28:44Devrim aslında kademeli bir sürecin başlangıcı dedik.
28:50Sen de ona dikkat çektin.
28:52Peki bu yasa yani bundan sonrası açısından ne tür yasalara vesile olabilir?
28:58Reyber Abdullah Öcalan da aslında sen de hatırlattın bin kilometrelik bir yolun başlangıcı dedi.
29:04Bu yasa ile tarihsel bir sorunu çözmek için yola çıkıyoruz diyor sözlerini yeniden hatırlatmak gerekirse.
29:11En az cumhuriyetin kuruluşu kadar önemli olacak bir demokratikleşme sürecinin başlangıcındayız dedi.
29:18Tüm eksik dar yönlerine rağmen nasıl bir sürece yani ne tür yasalara vesile olabilir?
29:29Nasıl bir sürecin kapısını aralayacak?
29:31Şimdi ilk elden dikkat çekebileceğimiz noktalar nedir?
29:35Diyelim ki aslında Önder Abdullah Öcalan'ın bu son sürecin başlamasıyla birlikte basına yansıyan bütün değerlendirmelerinde örneğin işte ekoloji mücadelesinden
29:46tutalım komünileşmeye,
29:48hak, yerelde hak mücadelesinden tutalım ana dil eğitimlerine, ondan sonra her türlü yerelden örgütlenmeye çok ciddi bir şekilde dikkat çekti.
29:58En basitinden işte ekolojik mücadeleden bahsedebiliriz.
30:01Bu ekolojik mücadelenin aslında sadece Kürsan boyutu değil, Türkiye'yleşmesi, Kürdistanlaşması yani bir taraftan Kürstan'daki mücadelen sadece Kürstan'da olması,
30:11Türkiye'deki mücadelen sadece Türkiye'de yani olmasına ziyade bu mücadelenin batıdakinin Kürsanlaşması, Kürsan'dakinin de Türkiye'yleşmesinden tutalım da,
30:21birçok aslında atılabileceği somut adımlar olacak yani bu örneklerden biri evet, ifade özgürlüğü, yerel yönetimlerin güçlendirilmesi,
30:31dilin ana dilde eğitim hakkı sadece Kürt halkı için değil, Türkiye'de yaşayan bütün halklar için,
30:37ondan sonra kültürel hakların olmasından tutalım da birçok somut adımların çok rahatlıkla atılabileceği bir evredeyiz.
30:45Bu nasıl olur? Örneğin işte diyelim ki Kürtçe için yürütülen eğitim noktasında işte seçmeli ders mevzusundan,
30:53işte Kürstan'da eğitim göreceklerinin hepsinin Kürtçe eğitimi görmesi ama Türkçe'nin seçmeli, örneğin olabilmesi ya da işte Batı'da Kürtçe'nin
31:02seçmeli dersi olabilmesi,
31:03böylece eğitimin aslında Türkiye genelinde evrenselleşmesi diyebiliriz buna işte ya da Karadeniz'de,
31:09Karadeniz'de yaşayan, o coğrafyada yaşayan halkların kendi ana dilinde eğitim imkanı sağlanması.
31:15Bunlara niye dikkat çekmek istiyor mu? Çünkü şöyle bir şey,
31:18Kürt sorun çözümlesi demek aslında bir noktada Türkiye'de, dün aslında Tülay Atimoğulları da,
31:25Dem Parti Eşbaşkanı Tülay Atimoğulları da söylüyordu, işte iktisat mücadelesi, ekoloji mücadelesi, yaşam mücadelesi,
31:33emeklilerin hak mücadelesinden tutalım da işte kadın hakları mücadelesini, dersinden örnek veriyordu.
31:39Gülistan dokununca cesedinin hala bulunmamasının, mücadelesinin yürütülmemesine kadar bu ne anlama geliyor?
31:45Şu anlama geliyor aslında.
31:46Ele aldığımızda bu somut adımların atılmasıyla birlikte aslında birçok mücadelenin ortaklaşması,
31:54daha fazla örgütlenmeye zemin yaratması ve daha sonuç alıcı bir evreye ulaşması,
32:02tabii bu savaşın ekonomik boyutunu da göz önünde bulundurmak gerekiyor.
32:06Nedir? Örneğin bugün havuz medyasında yapılan değerlendirmelerde işte 85'ten günümüze kadar savaşa...
32:122 trilyonu aşkın bir bütçe.
32:15Savaş'a neredeyse 3 trilyonu.
32:16Bunu Erdoğan da geçen söyledi.
32:18Evet, savaşa ayrılan bütçenin aslında iki Türkiye'ye yaptığı yorum ve tespitleri vardı.
32:25Bu ne anlama geliyor?
32:26Ve aslında savaşın olmaması, Türkiye'de halkların ekonomik sorunun ortadan kalkması,
32:33sermayeye peşkeş çekilmesi, ondan sonra insanların yaşam starlarının,
32:38darlarının, yaşam refahının daha da güçlendirilmesi,
32:41savaşa harcanan paranın başka bu ülkenin geliştirilmesi için
32:46daha farklı yatırımların yapılmasına zemin harcanması.
32:50Yani ele aldığımızda tek bir boyutuyla ele almak yanlış olur.
32:54Çok komple ve kompleks bir olay ve ona göre değerlendirmek gerekiyor.
32:58Aslında evet bir son olmadığını yeniden yeniden hatırlatmak gerekiyor.
33:03Bundan sonra çıkacak birçok reform için, birçok yasa için aslında bir zemin oluşturmuş oluyor.
33:11Ki Ribera Abdullah Öcalan bundan dolayı kök yasa dedi aslında.
33:16Yani bundan sonraki düzenlemelere, hatta anayasal düzenlemelere zemin hazırlayacak bir başlangıçtır.
33:25Peki bundan sonraki beklenen yasalar nasıl çıkabilir diye konuşmak gerekiyor.
33:32Konuşalım devrim bu yayınımız içerisinde.
33:33Çünkü bu çok önemli bir nokta.
33:35Ondan önce bir haberimiz var, onu izleyelim sonra konuşalım devrim.
33:39Sen de bugün takip ettin.
33:40Bugün Ahmet'te Teja öncülüğünde çok önemli bir açıklama yapıldı.
33:45Aslında bu çerçeve yasaya ilişkin barış ve müzakere süreçlerinde kadınların kurucu rolü bir kez daha hatırlatıldı.
33:53Onu izleyelim daha sonra konuşmaya devam edeceğiz.
33:56Evet değerli izleyenler haberimizi ekranlarınıza getiriyoruz.
34:01Teja siyasi parti ve sivil toplum örgütlerinin katılamıyla Diyarbakır Barosu Tahir Elçi Konferans Salonu'nda çerçeve yasaya ilişkin basın toplantısı
34:10düzenledi.
34:11Ayla Akat Atan'ın okuduğu açıklamada Kürt meselesinin demokratik ve siyasal yöntemlerle çözümünün ertelenemez bir zorunluluk olduğu kaydedildi.
34:19Bu yasa bir nihayet değil, demokratik çözümün, barış hukukunun ve devamında gerçekleştirilecek dönüşüm sürecinin hangi esaslar üzerine yükseleceğini ifade eden
34:30toplumsal temellerin atılacağı yeni bir dönemin başlangıcı olmalıdır.
34:36Açıklamada kadınların demokratik siyasete ve toplumsal yaşamda aktif rol almasının önündeki hukuki ve siyasi engellerin kaldırılması gerektiği vurgulandı.
34:45Ancak kadın özgürlüğünü esas alan bir yaşamın iddiasıyla ve inşasıyla mümkündür.
34:51Barış ve müzakere süreçleri militarist, cinsiyetçi ve erkek egemenlikçi bir bakış açısıyla değil, kadınların kurucu özne olduğu bir yaklaşımla yürütülmelidir.
35:02Ayla Akat Atan, kadın özgürlük mücadelesinin demokratik çözümün en güçlü güvencelerinden biri olduğunu, bu yüzden sürecin takipçisi olacaklarını açıkladı.
35:11Teca olarak kadın özgürlüğünü esas alan mücadele hattımızdan, Sayın Abdullah Öcalan'ın fiziki özgürlüğü talebinden ve kadınların kurucu özne olduğu
35:22bir barış hukuku ısrarımızdan geri adım atmayacağız.
35:27Çıkarılacak yasa ve uygulama süreçlerinin kararlı takipçisi olacağımızı ve bu tarihsel sorumlulukla mücadelemizi büyüteceğimizi kamuoyuna ilan ediyoruz.
35:44Evet değerli izleyenler, aslında kadınlar sürecin başından itibaren müdahil oldu ve bundan sonraki özellikle de bu çerçeve yasayla beraber barış
35:58mücadelesine öncülük edeceklerini
36:01ve bu süreçlerde kurucu rol oynayacaklarını bir kez daha bugün Ahmet'ten bu açıklama ile dile getirmiş oldular.
36:11Çok önemli bir nokta.
36:13Devrim konuşalım, özellikle de hem kadınların rolünü.
36:16Sen de biliyorsun bu çerçeve yasa aslında geniş toplumsal çevrelerin yıllardır verdiği mücadele sonucu açığa çıktı.
36:28Yani kendiliğinden öyle oluşturulan bir yasa değil.
36:33Hatta devlet nezdinde de sadece silah bırakmaya teslimiyete indirgen bir yaklaşım sürekli oldu.
36:41Ama toplumsal talepler de yıl boyunca dile getirildi.
36:47Bundan sonrası açısından da biraz konuşalım.
36:50Bu yasa başlangıçtır dedik.
36:52Hani bundan sonraki demokratikleşme ve barış süreçlerindeki kademeli ilerleyişte bir başlangıçtır dedik.
37:02Farklı yasalara da vesile olacağını söyledik.
37:07Özellikle de toplumun beklediği demokratikleşme yasalarına.
37:10Biraz bunu konuşalım.
37:12Yani bu nasıl olabilir?
37:14Yine Riber Abdullah Öcalan'ın hem sen tecrite dikkat ettin, tecritin ortadan kalkması,
37:20yine yaşam, sağlık, çalışma koşullarının düzenlenmesi, düzeltilmesine dönük neler yapılabilir bundan sonrası açısından?
37:29Şimdi aslında sen de belirttin bu yani bugün geldiğimiz aşama çok ciddi bir mücadele sonucunda elde edilen bir kazanım.
37:39Bu kazanım ne olursa olsun şöyle düşündüğümüzde yani toplum, Kürt toplumu açısından düşündüğümüzde
37:46yani ben Kürt halkı açısından toplumdan ziyade çünkü Kuzey Kürsan'da, Bakure Kürsan'da yaşanan bir gelişme
37:52Rojava'yı başvurur, Rojulat'ı direkt etkileyecek, nasıl başvuruda yaşanan bir gelişme
37:57üç parça Kürdistan'ı etkiliyorsa.
38:00Yani bu Kürt sorun çözümü açısından çünkü
38:02sen de hatırlarsın
38:052000'li yılların başında işte
38:07Önder Abdullah Öcalan İmralı'da ilk yazdığı savunmalarda demokratik bir Orta Doğu'dan bahsediyordu.
38:13Ve bu demokratik Orta Doğu'nun öz dinamiğinin de Kürt halkı olduğunu çok net bir şekilde dile getirdi.
38:19Niye?
38:19Çünkü gerçekten bir, birebir, dört ülkeyi birebir ilgilendi.
38:23Türkiye, Suriye, İran, Irak direkt ilgilendiriyordu.
38:26Ve Kürsan'da yaşanacak bir gelişme ne olursa olsun Kürdistan.
38:31Dört parça Kürdistan ve bu ülkelerle birlikte Orta Doğu'yu etkiliyordu.
38:35Yani o kelebek etkisi bu noktada çok çok önemli.
38:40Bu önem günümüzde de devam ediyor Kürtler açısından.
38:43Yani şimdi Kürtistan'daki bir kazanımı Rojlat'ta jina eminin katledilmesinden sonra başlayan serhalanlardan bağımsız ele almamak gerekiyor.
38:52Veyahut da işte Rojava'ya yönelik saldırılar gerçekleştiğinde
38:56üç parça Kürdistan ve Avrupa'da yaşayan halkımızın Rojava'yı bu kadar kapsamlı olarak sahiplenmesinden bağımsız ele almamak gerekiyor.
39:04Ve bu noktada Kürt halkı gerçekten hangi parçada nerede olursa olsun çok büyük bir mücadele yürüttü.
39:10Çok net bir duruş sergiledi ve bu duruşun neticesi olarak Fender Abdullah Öcalan'ın uzun bir uzun soluklu mücadelesi diyelim
39:19İmralı'daki duruşu ondan önce 93'ten itibaren
39:23Nevroz 93'ten itibaren ilan ettiği ateşkesle birlikte aslında çok net bir şekilde bugüne gelindi.
39:31Bu bir başlangıç.
39:3293'ten beri aslında bu sorun çözümü için muhatap arıyordu.
39:36Bu bir bugün aslında başlangıç.
39:38Neydi şimdiye kadar yaşadıklarımızın hepsi bu sürece hazırlıktı.
39:42Hazırlıklar bir noktaya geldi.
39:44Bir başlangıç ve önümüzdeki dönemde de bu ne olursa olsun ilerleyecek.
39:49Nedir?
39:49Örneğin Önder Abdullah Öcalan'da yaptığı değerlendirmelerde pozitif barışa çok dikkat çekiyor.
39:56Pozitif barış dediğimizde nedir?
39:59İşte tarafların şiddet uygulamadan çözüm esaslı yaklaşımını ortaya çıkarmak.
40:05Yani örneğin bunun için bu kesimleri tutan nedir?
40:10Yani bunun gerçekleşmesinin önünde herhangi bir engel var mı?
40:15Yok normalde düşündüğümüzde.
40:16Nedir?
40:17Çünkü 50 yıllık 45-50 yıllık bir mücadele sonucunda aslında geldiğimiz noktada 93'te çözülebilecekken, gerçekleşebilecekken kaç yıl sonra oluyor?
40:2833 yıl sonra diyelim ki bu aşamaya gelmek halklara bu kadar kaybettirdi.
40:37Hatta 52 yıllık bir mücadele.
40:38Yani biz 93'te ateşkeslerden itibaren, ilk ateşkesten itibaren değerlendirdiğimizde halklara neyi kaybettirdi?
40:4530 küsurat yılı kaybettirdi.
40:47Nedir?
40:48Binlerce insanın canını kaybettirdi.
40:51Şimdi örneğin barış derken anneler, kadınlar barışı.
40:55Örneğin nasıl nitelendiriyor anneler, kadınlar barışı?
40:58Çok sade iki kelimeyle.
41:01Kan atmasın, can kaybı olmasın.
41:04Şimdi anneler ağlamasın, herkes evine dönsün.
41:08Çok somut.
41:09Bu barışın gerçekten analar açısından hangi anaya olursa olsun bunu Türkiye'li de olsa, Kürdistanlı da olsa herhangi bir anaya
41:18sorduğumuzda çok net bir şekilde bu yanıtı verebilecek düzeye gelmiş.
41:22Barışın en yalın halini aslında anlatıyorlar, tarif ediyorlar.
41:26Evet, devrim çok kısaca son 2-3 dakikamız kaldı.
41:31Bu konuda da kısaca görüşünü almak istiyorum.
41:33Sen de aslında yine Nezahat da dikkat çekti.
41:36Bu teklifin aslında meclise gelmesiyle, maddelerinin kamuoyuna yansımasıyla beraber birçok çevreden aslında hem süreci provoke etmeye dönük, hem manipüle etmeye
41:48dönük çok ciddi saldırı ve söylemler de var.
41:51Aslında havuz medyasının kendisi de bunu yapıyor.
41:54Bunu hiç bırakmadı.
41:56Bu süreci yani bu yasallaşma sürecini teslimiyete indirgeyen ya da işte sadece silahsızlanmaya indirilen bir markajdan işledi.
42:07Bugüne kadar da işlemeye devam ediyor.
42:10Bu konuda bir algının yönetildiğini de görebiliyoruz.
42:13Bu konuda neler söyleyebilirsin?
42:15Yani özellikle de toplum açısından, izleyiciler açısından bizi nasıl bir süreç bekliyor?
42:21Şimdi havuz medyası çok ciddi bir şekilde eleştirilmesi gereken bir noktada duruyor.
42:27Yani devletin verdiği algıyı yaratmaya çalışıyor.
42:30Algıyı devlet de medya üzerinden yapıyor ama ne olursa olsun önümüzdeki dönemde bu medya, bu üslubu kullandığı zaman, bu dili
42:38kullandığı zaman çözüm dilini açığa çıkarmayacak.
42:42Çözüm dilini açığa çıkacak gerçekten hani ben al gülüm ver gülüm boyutundan da vazgeçtim.
42:50Yani bir karşılıklı adımların atıldığı sonuca varıldığı bir sürecin başındayız ve bu sürecin başında olduğumuzda bir medya örneğin algısı nasıl
43:00yaratıyor?
43:01İşte pişmanlık yasası üzerine çok durdular değil mi?
43:05Teslimiyet boyutuyla teslimiyet yasası olarak çok durdular.
43:09Ama geldikleri noktada nedir?
43:12Aslında bu değerlendirmelerin çok çok çok yanlış olduğu, doğru olmadığı çok net bir şekilde açığa çıktı.
43:18Nasıl açığa çıkıyor?
43:19Yani medya diyelim ki herhangi bir noktada değerlendirmede bulunsa bile o dil, o üslup, o yaklaşımı ortadan kaldırması gerekiyor.
43:27Yani devrim şöyle bir şey, şöyle bir iş.
43:29Yani işte Kürtler mesela ne kazandı bu süreçten, bu kadar mücadele verildi, ne kazandı gibisinden çok sığ, çok dar, çok
43:36böyle kısa vadeli beklenti içerisinde olan bir yaklaşım.
43:40Oyunlara oynama yaklaşımı var, çok rahatlıkla bunu diyebiliriz.
43:44Bu da nedir?
43:45Aslında belki önümüzdeki dönemde daha da somutlaşır.
43:47İşte Cumhur İttifa ile Milli İttifa'nın arasında yaşanan sorunlardan tutalım.
43:55Çünkü ne olursa olsun hepsinin bütün algıları medya üzerinden yaratıyorlar.
43:59Seçim endeksli, çözüm endeksli olmayan bir yaklaşımlar var.
44:02Bunun ortadan kalkması gerekiyor.
44:04Ama hemen bir günde kalkar mı?
44:06Kalkmaz.
44:07Ama bu konuda...
44:08Yüz yıllık bir sorunun çözümünden bahsediyorsak elbette ki bu bu kadar kolay olmayacak.
44:13Kesinlikle olmayacak ve bu dilin değişmesi gerekiyor.
44:16Bu agresif değil.
44:17Ondan sonra Kürtleri yok sayan, aslında Kürtlerin yürüttüğü mücadeleyi yok sayan...
44:22Yani çok rahatlıkla şöyle bir örnek vereyim.
44:24Yani ben kendi adıma kapatayım.
44:27Birkaç dakikamız henüz varmış devrimi.
44:29Şimdi şöyle bir durum var.
44:30Örneğin eskiden sendikalar, memur sendikaları eylem yapıyor.
44:34Yapıyor ve polisler de bu eyleme saldırın dedikleri için saldırıyor.
44:39Onlar da memur, eylem yapanlar da memur.
44:41Ne diyorlar?
44:42Diyelim ki işte memurlar diyor ki aslında siz bize bu kadar şiddet uyguluyorsunuz ama bizim direkçimiz sonucunda siz de bizim
44:49elde ettiğimiz hakları elde ediyorsunuz.
44:51Biz sizin için de mücadele ediyoruz ama siz gelip de bize şiddet uygulayan kesimsiniz.
44:55Yani Kürt halkı da böyle olmak zorunda değil.
44:58Kürt halkı kendi hak mücadelesini yürütüyor.
45:01Türkiye halkları için hak mücadelesini yürütüyor ve çok uzun soluklu.
45:05Türkiye'de yaşayan bütün canlıların değilim.
45:08Hak mücadelesini yürütüyor ve bu uzun soluklu mücadelede çok önemli bir aşamaya geldi.
45:13Bu aşamaya gelmişken aslında Türkiye medyası da dilini o noktada değiştirmek durumunda.
45:17Bu konuda aslında kendi toplumumuza bir hem uyarı hem bir çağrı yapmak adına önemli görüyorum bu noktayı.
45:24Çünkü şu an bir özel savaş dili kullanılıyor.
45:27Bir algı operasyonu yönetiliyor.
45:31Bir çok ciddi bir manipülasyon ortada aslında günlerdir böyle.
45:35Bu anlamda yani çok bunların etkisinde kalmadan bu sürecin aslında barış ve demokratik toplum sürecini inşa etmek olduğunu bu konuda
45:44ısrarı görme, bu konuda aslında harekete geçirmek üzerinden önemli görüyorum.
45:49Şimdi şöyle bir durum var onu da belirtmek lazım.
45:51Hem sen belirttiğine katılıyorum.
45:53Bir de böylesi bir süreçte toplum bütün kesimlerinin memnun olması mümkün değil.
45:57Yani herkesi tatmin edecek, herkesi memnun edecek bir durumun açığa çıkması mümkün değil.
46:02Benim memnun kaldığım bir noktada sen memnun kalmayabilirsin.
46:06Ama ortak buluşacağımız noktalar vardır.
46:08Bu ortak buluşacağımız noktaları tespit edip mücadeleyi, yaşamı, varlığı onun etrafında çok rahatlıkla insanlar ördüğünde, halklar ördüğünde, toplumlar ördüğünde aslında
46:21neyin kabul, neyin ret olabileceği de çok net bir şekilde açığa çıkabilir.
46:25Tabii ki bence de yani dijital medya kullanan, her türlü hakareti yapan, ilkel milliyetçilerin saldırıları var.
46:33İlkel milliyetçi kesimler var.
46:33Onların o söylemlerini okumak gerekiyor, bilmek gerekiyor ama ciddiye almamak gerekiyor.
46:38Aynı zamanda herkese, işte Türk medyasında algı yaratmak isteyen kesimlerin değerlendirmeleri var, tespitleri var.
46:45Onlar kendi iç kesimlerine oynuyorlar.
46:49Biz bu tür şeyler alet olmamamız gerekiyor.
46:51Evet, çünkü devrim bu da aslında bu sürecin bir parçası olarak yürütülüyor.
46:55Örneğin bugün işte AKP'nin kalemşörleri de yani aslında Kürt Özgürlük Hareketi'nin işte Rojava'dan başlamak üzere bir bütün, bir
47:04kuşatmayı, bir sıkışmışlığı yaşadığı için bu sürece mecbur kaldığı minvalinde bir ele alış devam ediyor.
47:12Bunu da çok rahatlıkla kenarı devlet…
47:15Beka sorunumuz var.
47:17Evet, devlet kentisi defalarca itiraf etti.
47:19O konuda sorun yok ve ben bu noktada halkımızın, Kürt halkının başta olmak üzere demokrat kesimlerinin, devrimci, sosyalist kesimlerin hangi
47:27noktada durduğu konusunda bence bir netlik var.
47:31Daha da netleşebilir ki devlet kentisi de şunu çok rahat bir şekilde biliyordu ki devlet ya Kürt sorunu çözecek ya
47:40da kentisi yok olacak.
47:41Yok olmamayı tercih etti, onun için bu noktaya geldi.
47:44Bölgesel konjöktürün getirdiği bir aşama aslında.
47:47Yok olmamayı tercih ettiği için de Kürt sorun çözümüyle bazı noktalarda çok büyük bir ivme kazanabilir, ortaklaşa bir şekilde onun
47:54zeminini yaratmak gerekiyor diyebilirim.
47:56Evet, devrim rejideki arkadaşlarım birkaç dakikamızın daha olduğunu belirtiyor.
48:01Bu önemli bizim için.
48:02Gıdım gıdım veriyor rejideki arkadaşlar.
48:03Bu yani özellikle kadınların rolünü de sormak istiyorum konuşalım, önemli bir nokta.
48:08Özellikle bugünkü Ahmet'teki açıklama, Tecahan'ın ve birçok kurumun yaptığı açıklama çok önemliydi.
48:16Kadınlar başından beri müdahil dedik.
48:18Reber Abdullah Öcalan aslında kurucu rol atfetti kadınlara.
48:22Barışın özellikle toplumsallaşması açısından.
48:25Aslında Kürt Kadın Hareketi de bu rolü üstlenmiş durumda.
48:32Ve bugünkü yapılan çağrıda da tüm süreçte oluşturulacak mekanizmalarda kadın temsilinin önemine dikkat çekiliyor.
48:43Hem işte mesela bakanlıklar düzeyinde alt kurullar, üst kurullardan bahsediliyor ve yine bu sürecin ilerlemesi için birçok mekanizmadan bahsediliyor.
48:54Buralarda da kadınların yeteri oranda temsilinin bulunması çağrısı da var.
49:00Hem bu ama aynı zamanda bunun dışında da sokakta, sokaktaki barış mücadelesinde de kadınların rolü elbette ki belirleyici olacak.
49:10Bu konuda da görüşünü almak istiyorum sonunda.
49:12Şimdi kadınlar zaten bu sürecin öznesi ve kadınlar bu görev ve misyonu sahiplenmiş aslında.
49:18Bu Kürt kadınlardan tutalım işte Türkiye'li ve bu sürecin aslında hassasiyetinin farkında olan kadınların hepsi bu sürecin öznesi ve
49:27en dinamik, en yürütücü gücü olduğunun farkında.
49:31Ve bunun için hazırlıkları da var.
49:33Örneğin Teja'nın yani bugün Ahmet'te kadın örgütlerinin yaptığı açıklama o boyutuyla çok çok önemliydi.
49:38Ve ne olursa olsun bu süreçte kadın, çünkü bu bahsettiğimiz kadın mücadelenin ilk çıktığı andan itibaren aslında eline silah alıp
49:50savaşan,
49:51örgütlenme çalışmasında yer alan, gerilalık yapan, tutuklandığında erkek yoldaşıyla birlikte amansız bir şekilde direnen bir kadından bahsediyoruz.
50:02Ve onların ardılarından bahsediyoruz.
50:05Aslında kadın bu süreçte çok çok çok aktif bir şekilde rolünü oynamaya devam edecek.
50:10Kadın yani hem özne hem en dinamik güç hem de yürütücü boyutuyla ne olursa olsun eşit temsiliyetten tutalım da kadın
50:18haklarını,
50:19örneğin bir kişinin bir gecede İstanbul Sözleşmesi'nden çekildiği bir konumdan ülkenin çıkarılması gerekiyor.
50:26Ki o sözleşmeden çıktıktan sonra da bu da kadınların hayatına mal oldu.
50:31Çıkılması gerekiyor.
50:32Yani o boyutuyla birçok mekanizmayı garantilemek için de yapılan açıklamada dikkat çekilen noktalar çok çok önemli.
50:39Niye?
50:39Çünkü yarın öbür gün yürütülen her mücadelede kadın en ön saflarda olacaksa bu kazanımlarını korumak için de her zaman daha
50:47fazla örgütlenip,
50:48daha fazla sahip çıkmak durumundadır diyebiliriz.
50:51Evet, sen de dikkat çektin.
50:54Aslında birçok dünya deneyiminde müzakere, çözüm, barış süreçlerinde kadınların yeteri oranda temsilinin bulunmadığı örneklerin aslında çok da başarıya ulaşmadığını görebiliyoruz.
51:08Ve aslında kadınların yeteri oranda yer alıp kendi fikriyle, kendi iradesiyle, kendi sözüyle yer aldığı birçok deneyimin de aslında kalıcı
51:19olduğunu da görebiliyoruz.
51:20Bu anlamda da elbette ki sürecin garantilenmesinde de bu anlamda kadınlar önemli oluyor.
51:26Bu yürütülen her şeyin sahiplenmesi ve sonuca ulaşması ve ondan sonra somut bir şekilde yürüyebilmesi için kadının sürekli orada olması
51:35gerekiyor.
51:35Kadın gözünün sürekli orada olması gerekiyor.
51:36Bir garantör olarak da aynı zamanda.
51:39Evet, kesinlikle.
51:39Peki devrim, teşekkür ediyorum.
51:42Bundan sonra da temel bir gündem olarak önümüzdeki günlerde de bu konuyu konuşmaya devam edeceğiz.
51:49Teşekkür ediyorum.
51:50Ben teşekkür ederim.
51:51Evet, değerli izleyenler özel yayınla karşınızdaydık.
51:54Bu özel yayınımızda meclise gelen çerçeve yasayı konuştuk.
51:59Reber Abdullah Öcalan 93 yılından bu yana Kürt sorunun demokratik çözümü için bir muhatap aradanı 93'lü yıllardan itibaren dile
52:11getirmişti.
52:11Ve bu sorunun çözümü için aslında defalarca önemli adımlar atıldı, ateşkesler ilan edildi.
52:20Bugün itibariyle bu çerçeve yasanın meclise gelmesi itibariyle çok önemli bir adım atılmış oluyor.
52:30Kürt sorunun çözümü açısından sadece Kürt sorunun çözümünü ifade etmiyor bu yasa.
52:36Bu yasa bundan sonraki birçok hukuki ve siyasi yasaya zemin sunacak.
52:42Birçok reformun aslında kapısını aralayacak ve Türkiye'nin demokratikleşmesinin de kapısını aralamış olacak.
52:51Bu anlamda tarihi bir öneme sahip.
52:55Bizler de bu dakikadan itibaren bu gündemi konuşmaya, sizlerle paylaşmaya devam edeceğiz.
53:02Henüz yasallaşmadı elbette ki bu çerçeve yasa.
53:06Bugün meclise geldi, birçok parti tarafından imzalandı.
53:1112 maddeden oluşuyor.
53:13Yine tek tek bu maddeleri üzerinde de önümüzdeki yayınlarımızda konuşacağız.
53:19Ekranlarınıza getireceğiz.
53:22Bu yasanın en geç hafta sonu veya 11 Ağustos itibariyle 11 Ağustos'a kadar yasallaşması ve gerekliklerinin de zamana yayılmadan
53:34bir an önce pratikleştirilmesi bekleniyor.
53:37Ya da öngörülüyor diyelim.
53:39Bizler de bu gündemi konuşmaya devam edeceğiz.
53:41Şimdilik iyi günler diliyorum.
53:59Altyazı M.K.
Comments