- 4 days ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Category
📺
TVTranscript
00:00МУЗЫКАЛЬНАЯ ЗАСТАВКА
00:17МУЗЫКАЛЬНАЯ ЗАСТАВКА
00:31Merhaba sevgili JIN TV izleyicileri, JIN TV Özel'de birlikteyiz.
00:37Evet, yine konumuz çerçeve yasağı.
00:40Dün bildiğiniz gibi Adalet Komisyonu'ndan geçti.
00:42Büyük tartışmalara neden oldu.
00:45Üç değerli konum var.
00:46Onlarla süreci ve yasanın ne anlama geldiğini, son gelişmeleri görüşeceğiz.
00:53Fakat önce bir videomuz var.
00:57Önce onu izleyeceğiz.
01:00Bu aşamanın ve gerekli adımların da tarihi nitelikte olduğunun önemle belirtilmesi,
01:06anlaşılması ve gereklerle bağlı kalınması, yol alınması açısından kaçınılmazdı.
01:17Evet, gerçekten tarihi bir süreç yaşıyoruz.
01:22Tarihi bir çağrı yapıldı ve arkasından da çok önemli gelişmeler oldu.
01:27Tabii bu gelişmeler belki pek çoğumuzun hayal ettiği seyirde, sürede, biçimde geçmedi.
01:36Ama şu bir gerçek ki her defasında vurguluyorum.
01:40Yüz yıllık bir sorun için ilk kez taraflar masaya oturdu ve bir,
01:45daha önce masaya oturuldu da ilk kez oturulan masadan bir mutabakatla kalkıldı.
01:50Ben bunun gerçekten çok tarihi olduğunu bir kez daha vurgulamak istiyorum.
01:56Ama şimdi son gelişmelere bakalım.
01:59Dün biliyorsunuz Adalet Komisyonu'ndaydı yasa tasarısı.
02:03Büyük tartışmalar oldu.
02:04Ama çok büyük mutabakatla da evet oyunu alarak genel kurula götürülmeyi hak etti.
02:12Şimdi gazeteci arkadaşımızla görüşeceğiz.
02:15Son gelişmeleri ve bugüne kadar olanları, farklı yorumları tartışacağız.
02:22Dilek Odabaş bizimle birlikte İlke TV'den.
02:25Merhaba Dilek.
02:27Merhaba Filiz Koç Ali.
02:29Merhaba.
02:29Yayınlar diliyorum.
02:30Bizi izleyen izleyicilerimize de sevgiler, selamlar.
02:34Çok teşekkürler.
02:35Direk biliyorsunuz hani siz de yaşıyorsunuz çok yoğun bir süreç.
02:39Biz de işte özel yayınlarla da haber saatleri dışında çerçeve yasa ile ilgili gelişmeleri ele almaya çalışıyoruz.
02:47Dün de yoğun bir gündü.
02:49İzlemişsinler herhalde.
02:50Kısaca bir özetli Adalet Komisyonu'na neler oldu, kimler oy verdi ve oradaki tartışmaların içeriği neydi?
02:57Ama esas daha sonra hani senin yaşadıklarına, gözlemlerine geleceğiz.
03:03Dünkü komisyona bir göz atalım.
03:06Şimdi Türkiye tarihinde çok önemli bir süreçten geçiyoruz.
03:10Önce onu ifade etmek gerekiyor.
03:12Çerçeve yasa diye bizim konuştuğumuz, kök yasa diye adlandırılan ama işte meclisteki ismi Milli Dayanışma ve Topunsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesi Kanun
03:23Teklifi.
03:24Resmi ismiyle bu.
03:25Adalet Komisyonu'nda dün görüşüldü.
03:2818 saat sürdü Adalet Komisyonu'ndaki görüşme.
03:31Bu yasa teklifi 12 maddeden oluşan bir teklifti.
03:35İçeriğini birazdan konuşacağız elbette.
03:37Eksirlerini, artlarını ve toplumda yarattığı endişeleri ve beraberinde getirdiği umutları.
03:42Pek çok konu var.
03:43Ama şimdi oraya girmeden Adalet Komisyonu'na geleyim senin de ifade ettiğin üzere.
03:47Adalet Komisyonu'nda görüşüldü.
03:49Partiler de bu yasa tasarısına ilişkin görüşlerini ifade ettiler.
03:54Türkiye'de Kürt meselesinin çözümü için yürütülen süreçte gelinen nokta çok büyük bir mutabakatın olduğunu gösterdi.
04:02Fakat bu mutabakat Kürt meselesinin çözümünün sağlanması yönünde bir mutabakat mı?
04:08Oraya soru işareti koymak lazım.
04:10Çünkü devlet ve iktidar bu meseleye güvenlikçi bir bakış açısıyla bakmayı devam ettiriyor.
04:15Ve muhalefet güvenlikçi bakış açısından çıkıp daha çözüm odaklı, kalıcı bir barışın sağlandığı, demokratik bir çözümün ortaya konduğu bir süreç
04:24olması gerektiğini söylüyor.
04:25Bunların hepsi komisyonda konuşuldu, dile getirildi.
04:29AK Parti ve MHP tam destek verdi bu Adalet Komisyonu'ndaki teklifin görüşülmesine.
04:36Onu söyleyelim.
04:37Dem Parti eleştirilerine ve önerilerine rağmen tabii ki bu yasanın geçmesinden yana oyunu kullandı.
04:44Yeni parti yani CHP'ye mutlak mutlan kararı geldikten sonra Özgür Özel'in başkanlığında kurulan yeni parti sürece dair acaba
04:52bu teklife evet mi diyecek, hayır mı diyecek tartışmaları doğrultusunda bir karar verdi.
04:58Kararı da şuydu, biz bu döneme ideolojik bakıyoruz, ilkesel bakıyoruz, konjöktürel bakmıyoruz demişti Özgür Özel.
05:05Sürecin başındaki tutumumuz neyse bundan sonraki tutumumuz da aynı olacak.
05:09Neydi sürecin başındaki tutumu?
05:11Kürt meselesinin çözümüne dair yürütülen bu sürece destek vermek.
05:15Tüm baskılara rağmen, dışında tutulma isteğine rağmen biz bu sürecin içinde olacağız demişti.
05:21Dün de bu kararı verdiler.
05:23Demokratikleşmenin eksik olduğunu, bu teklifin hazırlanırken pek çok teknik hataları barındırdığını da ifade ettiler, söylediler.
05:32Ama ona rağmen yeni parti evet oyunu verdi.
05:33Yeni Yol Partisi de eleştirilerini sunan yerdeydi, onu da ifade edelim.
05:39Hüdapar bu kanun teklifini adalet komisyonuna gelmeden önce evet diyen partilerdendi.
05:44Dün Dem Parti Milletvekili Saruhan Oluç'un paylaşımından şunu gördük.
05:49AK Parti, MHP, Dem Parti ve Yeni Parti'nin evet oyuyla Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne, Genel Kurulu'na sevk
05:56edilmiş oldu bu yasa tasarısı.
05:57Genel kurula gelecek, görüşmeler yapılacak, ardından da yasalaşacak.
06:01Karşı çıkan kimdi?
06:03İYİ Parti.
06:03İYİ Parti sürecin başından itibaren karşı çıkan ve bunu bir af süreci olarak değerlendiren bir yerde ve dün de bunun
06:12bir af yasası olduğunu, kabul edilemez olduğunu,
06:15hatta bittikten sonra komisyon işte o onurlu, şanlı Türk milletvekilleri olarak karşısında durduk diyerek ne kadar doğru bir şey yaptıklarını
06:25ifade eden bir paylaşım da yaptılar.
06:27Adalet komisyonundaki görüşmelerin tamamını da kendi sosyal medya hesaplarından canlı olarak yayınladılar.
06:35Hatta tartışmalara da sebep olacak bazı yaklaşımları oldu.
06:39Dem Parti Grup Başkan Vekili Gülistan Kılıçkoç Yiğit bu yasa tasarısına ilişkin partilerinin görüşünü belirtirken,
06:47teşekkürlerini ederken Abdullah Hocalan'a da teşekkürünü ve bu sürecin baş müzakereci olduğu için işte ne kadar yol açıcı olduğunu
06:56ifade eden cümleler kurmuştu.
06:57O cümleler kurulurken de İYİ Parti'den yüksek sesle itirazlar geldi.
07:01Ama zaten bu bilindik bir şeydi.
07:03Yani hani İYİ Parti baştan beri hangi tavrı sergiliyorsa dün de aynı yerde durdu.
07:09Fakat şunu sormak lazım yani hani ülkesini seven, vatanını seven, milletini seven, askerini seven onların ifade ettiğiyle bir bakış açısına
07:17sahip olan bir parti
07:19kendi durdukları yerden işte silahlı bir mücadeleye katılmak zorunda olan bazı kök nedenlerin sevk ettiği bu mücadele alanından vazgeçen,
07:30silah bırakan demokratik mücadeleye katılma iddiasıyla bir perspektif değişikliğine giden hareketi silah bırakmasına karşı çıkıyor.
07:41Ya kendi deyimleriyle bir terör örgütü olarak tanımladıkları yapının silah bırakmasına karşı çıkan bir yerde duruyorlar.
07:47Yani hani neye karşı çıkıyorsunuz mesela?
07:49İşte insanların evlatlarının ölmesine mi karşı çıkıyorsunuz?
07:53Omuzlarda gelecek olan tabutların yeniden gelmesini mi istiyorsunuz diye sormak lazım İYİ Parti'ye.
07:57Gerçekten bunu anlamak mümkün değil.
07:59Onu belki birazdan tartışabiliriz ve konuşabiliriz.
08:02Bugün değişebilecek bir bakış açısı mı değil.
08:04Elbette karşı çıkanlar olacak ama buna rağmen gerçekten Türkiye tarihinde çok büyük bir mutabakatla geçen bir yasa teklifi oldu.
08:13Bunun çok önemli olduğunu düşünüyorum.
08:14Aynı mutabakat, aynı mutabakat bu yasanın uygulamaya geçtiği dönemde de sağlanabilirse,
08:20ülkenin demokratikleşmesi, barışının sağlanabilmesi noktasında da gerçekten hayata geçirilebilirse
08:27önemli bir döneme giriyor diyebiliriz Türkiye.
08:31Ama bu meselenin artık uygulanması, barışın kalıcılaşması, Kürt meselesinin 200 yıldır çözülemeyen, 50 yıldır bir çatışmaya sebep olan kök nedenlerinin
08:41ortadan kalkması için bir irade gösterilmezse,
08:44bu irade sadece Dem Parti'nin, Kürt hareketinin, demokratik kamuoyunun sırtına bırakılırsa orada çok daha gidilecek yol var ki öyle
08:53olacak gibi görünüyor.
08:54Şimdilik burada bırakayım, sorularla açalım biz Koç Ali.
08:57Evet zaten Dilek bu hep şey söylendi ya, hani bu bir kapı, bir aralık aralandı.
09:04Bundan sonrası o kapıyı ne kadar açabileceğimiz, o kapıdan nasıl içeri girebileceğimiz gerçekten önemli ve umuyoruz ki bu mutabakat orada
09:13da sağlanır.
09:15Şimdi tabii hakla endişeler var.
09:17Sen de belirttin, özellikle iktidar kanadı bir güvenlikçi yaklaşımla bir yasa tasarısı getirdi.
09:24Gerçi bir mutabakat var ama tabii ki mutabakat dediğin hani karşılıklı adımlar demektir.
09:32Belli ki bu tasarı Dem Parti'nin elinden çıksaydı bambaşka bir şey olurdu.
09:37Hani dolayısıyla hani hükümet iktidarı nereye çektiği belli.
09:41Nasıl geriye çektiği Dem Parti'nin taleplerini belli.
09:45Şimdi tabii ki herkeste o yüzden bir kaygı da var.
09:48Hani o kapıyı nasıl aralayacağız, nasıl açacağız aralanmış kapıyı.
09:52Çünkü yasa tasarısıyla ilgili kaygılar da var, endişeler de var ama aynı zamanda büyük de bir umut var.
10:02Hakikaten 100 yıllık, 200 yıllık bir meselede bu kadar geniş bir mutabakat ilk kez sağlanıyor.
10:09İlk kez bir tasarı geliyor ortaya, ilk kez bir yasa tasarısı geliyor ve ilk kez bu kadar geniş bir mutabakatla
10:16da komisyondan, adalet komisyondan geçiyor.
10:20Şimdi sen de pek çok kişiyle söyleşiler yaptın.
10:24Daha çok nerelerde umut var, hangi konularda umut var, hangi konularda endişe var?
10:30Şimdi önce önümüzde nasıl bir yasa var ilk etapta?
10:35Bu bir ilk yasa, onu bir söyleyelim.
10:37Şöyle bir fotoğrafı çekelim istiyorum biz Koçeli.
10:40Çünkü hani bu yasayla birlikte, yasalaştıktan sonra yasayla birlikte kült meselesi tamamen çözülmeyecek.
10:47Ülkeye barış tamamen gelmeyecek.
10:49Demokrasi gelmeyecek.
10:50Çünkü bu bir demokratik bir paket, bir yasa değil.
10:55İçeriğinde bu yok.
10:55Bir kere bir ortaya koyalım.
10:57Biraz önce belirttik, evet güvenlikçi bir anlayışla hazırlanan bir yasa olduğunu da söyledik.
11:02Fakat sen de ifade ettin ve Abdullah Öcalan'da son İmralı ziyaretinden, ziyaretinin ardından kamuoyuyla paylaşılan mesajında
11:09bin kilometrelik bir yolun bir adımı olarak tarifledi burayı.
11:13Yani aslında süreç yeniden yeni başlıyor.
11:16Yeniden başlıyor yani ve daha doğru bir süreç önümüzde.
11:19Onu bir koyalım.
11:20Şimdi 12 maddelik bir yasadan bahsediyoruz.
11:23Bu 12 maddelik yasada neler var?
11:25Kategoriye ayrılmış bazı bölümler var.
11:28İşte sürgündeki siyasetçiler, silah bırakan militanlar ve cezaevindeki siyasetçileri kapsayacak olan.
11:34Örgüt üyeliği, örgüt propagandası gibi suçlardan, atılı suçlardan yargılananlar için 15 yıla kadar cezası, soruşturması ve kovuşturması varsa
11:455 yıl ceza ya da soruşturma ertelemesi, 15 yıl üstündeyse 10 yıl ceza ya da soruşturma ertelemesi yapılacak.
11:54Burada hükmü kesinleşenler ve hükmü kesinleşmeyenler diye bir ayrım da var.
11:58Hükmü kesinleşenler için 15 yıla kadar cezası olanlar da 2 yıl siyaset yasağı, 15 yıl artı cezası olanlar için de
12:063 yıl siyaset yasağı gündeme geliyor bu yasayla birlikte.
12:11Ama hükmü kesinleşmeyenler için de siyaset yasağı yok.
12:14Şimdi bu şekilde bir yararlanılacak bir yasadan bahsediyoruz.
12:18Peki bu sayısal olarak neye tekabül ediyor?
12:20Net olmamakla birlikte ortalama bir şey söyleyeceğim.
12:22Yüz binin üzerinde insan bu yasadan faydalanacak ve özgür kalabilecek istedikleri şartla.
12:30Yani eğer başvuru yaparken.
12:32Toplamda 900 kişiyi kapsamayan bir yasa.
12:36O 900 kişiyi de kimlerden ibaret?
12:39İşte 1 Haziran 2005 öncesi cezası kesinleşenler ağırlaştırılmış müebbet cezası alanları kapsamayacak.
12:46Bunun içerisinde çok deneyimli siyasetçiler var ve Abdullah Öcalan'ın da yer aldığı ve bununla birlikte insan öldürüme eyleminde bulunmuş
12:56insanları da kapsamayacak.
12:58Böyle bir ayrım var.
12:59Şimdi bu ayrımın yapılması endişe yaratıyor.
13:02Onu söyleyelim.
13:03Niye bunu anlattım?
13:04Bu ayrımın yapılması demokratik siyaset kanallarının açılabilmesinin önünü kapatıyor.
13:10Çünkü silah bırakan insanlar kendi ana dilinde konuşabilmek için, kendi seçtiği siyasetçilerin, yöneticilerin kendisini yönetebilmesi için, yerel yönetimlerin güçlendirilmesi için,
13:21eşit vatandaşlık hakkının tanınması için demokratik alanda bir mücadele yürütecekler.
13:26Bu demokratik mücadele alanını kısıtlayan bir düzenleme.
13:29Bunu bir yere koymak lazım.
13:31Bu açıdan bir endişe yaratıyor.
13:33Onun dışında Cumhurbaşkanı yardımcısının başında olacağı sekiz kişilik bir komisyon kurulacak mecliste.
13:42Bir de yine mecliste izleme ve bu süreci yürütülmesini gözlemleyecek bir komisyon da kurulacak.
13:51Bu yasadan faydalanmak isteyenler, Cumhurbaşkanlığı yardımcısına bağlı olan, içinde bakanların da yer aldığı komisyona başvuru yapacaklar.
14:00Bu komisyona başvuru yapıp işte diyecek ki ben bu yasadan faydalanmak istiyorum, bu ülkeme dönmek istiyorum ve siyaset yapmak istiyorum.
14:06Bu komisyonun yetkileri çok genişletilmiş bir şekilde hayata geçiyor ve bu da endişe yaratan noktalardan bir tanesi.
14:16Yani burada bazı alt komisyonların oluşturulması, o alt komisyonların süreci dahil olması, örgütünün talep ettiği üzere Abdullah Öcalan'ın süreci
14:25yönetebilmesinin,
14:26fiili koşullarının yaratılması gibi önemli noktalara yer verilmemiş mesela.
14:30Hani bunlar süreçte bazı sorunları beraberinde getirebilir endişesi var.
14:36Evet.
14:36Ya ama tüm bunların hani teknik detaylarını zaten çok da konuştuk, siz de konuşmuşsunuzdur.
14:41Ben de bir hukukçu değilim, oraya girmeyeceğim ama hani genel hatlarıyla yarattığı endişeleri anlatabilmek için ortaya koymaya çalıştım, anlatmaya çalıştım.
14:49Ama tüm bu endişelere rağmen, tüm bu eleştirilere rağmen, tüm bu eksiklere rağmen evet bir yasa çıkıyor.
14:56Bu yasayla birlikte binlerce insan evine dönebilecek, ailesine dönebilecek, siyaset yapabilme imkanına sahip olabilecek.
15:03Artık çatışmalar olmayacak.
15:06Gerçekten işte ne Türkiye'deki ailelerin, ne Kürtlerin ailelerinin, ne dağdaki militanların ailelerinin gözyaşı akmayacak.
15:15Sadece bunun için bile çok önemli, çok kıymetli ve dört elle sarılması gereken bir süreçten geçiyoruz.
15:21Yani hiçbirimizin şunu söyleme lüksü yok.
15:24Bu paket, bu yasa bir demokratikleşme getirmiyor, bu yasa bir barış getirmiyor, bu yasa çözüme hizmet etmez, biz de bunun
15:31yanında olmuyor.
15:31Hayır, bugün buraya gelmesinin sebebi bölgesel gelişmeler, dünyadaki tamamen küresel güçlerin değiştirdiği dönemi yönetme hattı, Türkiye'nin içinde bulunduğu iç
15:47dinamikler, pek çok koşul var.
15:49Yani işte iki yüz yıldır çözülemeyen sorun, idam sefalarından bugün masaya gelmiş, bu masada çözülebilmenin yolları ve koşulları aranıyor.
15:56Eğer bu noktaya gelebildiyse, bu noktadan sonra hem yasanın içeriğini genişletebilmek, hem reform çerçevesini genişletebilmek, hem demokratikleşme adımlarını genişletebilmek mücadeleye
16:07bağlı.
16:08Peki bu mücadeleyi kim yapacak?
16:10İlk olarak tabii ki bu meclis komisyonunun ilk raporunun altına imza atan siyasi partiler.
16:15Biris Koçeli, şunu hatırlatalım, demokratikleşmeden bahsediyoruz değil mi?
16:19Altı ve yedinci bölüm vardı raporda, şu an bu çıkan yasa altıncı bölümünü kapsıyor.
16:24Ama yedinci bölümde anayasa mahkemesinin kararlarının uygulanması, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının uygulanması,
16:30kayınların işte artık görevlerinden alınıp seçilmiş belediye başkanlarının yerine atanması,
16:37tutuksuz yargılanma, TCK, TMK infaz düzenlemesindeki değişiklikler gibi, siyasi parti kanunundaki değişiklikler gibi pek çok düzenlemenin de hayata geçmesi lazım.
16:48Bu düzenlemelerin hayata geçmesi de burada altına imza atan partilerin başta ısrarından, demokratik kamuoyunun ısrarından,
16:57kadınların, gençlerin, işte yöre derneklerinin, bütün bu demokratik kitle örgütlerinin,
17:04insan hakları derneğinin, sendikaların, emekçilerin bu ısrarı sürdürmesinden geçiyor.
17:10Ya zaten ben şurada bir şey yaşıyorum, bunu hep konuşuyorum böyle dostlarla sohbet ederken de.
17:17Ya bu süreç şu anda bu yasa çıkmasaydı da bu bahsettiğimiz demokratik kesimler mücadeleye devam ediyordu.
17:24Değil mi? Ülkede işte çatışmanın bitmesini istiyordu, demokrasinin gelmesini istiyordu, barışın gelmesini istiyordu,
17:29eşitlik, özgürlük istiyordu.
17:31Bugün burada değişen hiçbir şey yok.
17:33Aynı ısrarını örgütlü mücadeleyle sürdürüp, bir de bu açılan fırsat kapısını genişletme yoluna gidilirse,
17:40ülkede daha büyük kazanımlar elde edebileceğimiz bir sürece girebiliriz.
17:44Ve biz bunu gerçekten yaşadık.
17:48Yani Kürt hareketi bunca yıl, bunca badirilerden geçti, örgütlenme biçimini değiştirdi,
17:54işte hani cezaevine giren siyasetçileri oldu, öldürülenleri oldu, binlerce insanı kaybetti ama bugün hala buradaysa,
18:01işte Aleviler keza aynı şekilde bunca kıyımdan, zulümden, katliamdan geçip bugün hala eşit inanç, eşit yurttaşlıktan bahsediyorsa,
18:09kadınlar her ay hala yüzlerce kadın öldürülürken biz eşit ve özgür yaşamı kurma iradesinde ısrarcıyız diyebiliyorsa,
18:18emekçiler aç kalma pahasına, madenciler o baretleriyle, çocuklarıyla Ankara'nın göbeğinde direniyorsa,
18:26zaten umut var, umut yok değil.
18:29Bu umudun peşinden gidebilme iradesini hep birlikte göstermemiz gereken bir zaman diliminden geçiyoruz Filiz Koçal'e.
18:35Hani ben böyle bakıyorum, konuştuğum siyasetçiler de özellikle buradan değerlendiriyorlar.
18:41Fakat biraz iktidarın ne yaptığını görme pasifliğine sahipler.
18:45Bu pasiflikten vazgeçilmesi lazım.
18:47Ya iktidar zaten ne yaptığını ve ne yapacağını çok açık söylüyor.
18:50İktidar bu meseleye güvenlikçi perspektifle bakıyor, seçim kazanmak için bakıyor.
18:54Belki anayasada yeniden kendini var edilmek için bakıyor, bölgede güç olmak için bakıyor.
19:00Burada bir samimiyet aramamıza gerek yok yani.
19:02Bu zaten böyle.
19:03Peki biz nereden bakıyoruz?
19:05Biz ne istiyoruz?
19:06Biz nasıl genişleteceğiz?
19:07Buraları soruyorum, buralara yanıt arıyorum.
19:10Öyle anlatayım.
19:12Gerçekten gayet iyi özetledin.
19:14Bu tartışmaları, yani soldan tartışmaları da özetlemiş oldun.
19:18Ağza sağlık Dilek.
19:19Gerçekten bu süreç böyle çok yoğun ve çok hareketli geçecek.
19:24Seni yeniden konuk ederiz ileriki zamanlarda.
19:27Şimdilik hoşça kal diyoruz.
19:29Çok teşekkür ediyoruz.
19:30Ben teşekkür ederim.
19:32Kolaylıklar diliyorum.
19:33Umarım hep birlikte Barış'ın geldiği günleri inşa edebiliriz.
19:36İyi yayınlar.
19:37Umuyorum.
19:38İyi yayınlar.
19:39Evet sevgili izleyiciler.
19:41Dilek Odabaş gayet iyi özetledi.
19:42Hem gelişmeleri hem yasa tasarısı karşısındaki tutumları.
19:47Şimdi asla tasarının içeriğinden de bahsetti ama biz yine de bir kez daha hatırlayalım tasarıda neler var.
19:55Kısa bir videomuz var.
20:00Çerçeve yasağı Kürt sorununu çözmek için mi hazırlanıyor yoksa yalnızca silahlı çatışmanın sonu ermesinin hukuki sonuçlarını mı düzenliyor?
20:09Kabul edilen çerçeve yasa PKK-KCK'nin fiili varlığının sonu ermesi ve silahların teslim edilmesinden sonra ortaya çıkacak hukuki süreci
20:17düzenlemeyi amaçlıyor.
20:19Genel bir af düzenlemesi getirmiyor.
20:21Bazı soruşturma, dava ve kesinleşmiş cezalar için 5 veya 10 yıllık erteleme mekanizması öngörüyor.
20:28Bu nedenle yasanın asıl etkisi kim serbest kalacak sorusundan çok, hangi koşullarda hukuki bir kapanış gerçekleşecek ve bu kapanış kimleri
20:36kapsayacak sorusunda ortaya çıkıyor.
20:38Teklifte isimlere dayalı otomatik bir tahliye mekanizması bulunmuyor.
20:43Dolayısıyla Önder Abdullah Öcalan, Selahattin Demirtaş, Figen Yüksektağ ve başka bir siyasi tutuklu bakımından bu yasa çıktı ve doğrudan tahliye
20:51gerçekleşecek sonucu çıkarılamıyor.
20:54Bunun temel nedeni düzenlemenin siyasi tutukluların tamamını kapsayan bir tahliye yasası olmaması.
20:59Düzenleme, PKK-KCK'nin ve bağlantılı yapıların fiili varlığının sona ermesi ve silahların teslim edilmesi sonrasında örgüt faaliyetiyle bağlantılı belirli
21:10suç kapsamındaki fiillerden dolayı hakkında işlem yapılan kişilerin hukuki durumunu düzenliyor.
21:16Kapsama girebilecek dosyalar arasında örgüt kurma veya yönetme, örgüte üye olma, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme, örgüt propagandası,
21:26Örgüt faaliyeti kapsamında kanunun sınırları içinde kalan bazı suç kapsamında belirtilen fiillerde, örgüt lehine işlenen ve 6415 sayılı kanun kapsamındaki
21:37bazı tanımlanan suç tanımları yer alıyor.
21:39Burada dikkat çeken nokta ise şu, örgüt yöneticileri de yasadan yararlanabilecek mi?
21:45Örgüt yöneticilerinin otomatik olarak yararlanacağı anlamına da gelmiyor.
21:49Dosyanın hangi kanunda belirtili suç içerdiği, bu fiilin hangi tarihte gerçekleştiği ve kanunda öngörülen istisnalara girip girmediği ayrıca değerlendirilecek.
21:59Ayrıca 1 Haziran 2005 tarihinden önce gerçekleşmiş fiiller nedeniyle verilmiş müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezaları da düzenlemenin dışında tutuluyor.
22:09Yasa suç kapsamına alınan cezaları ortadan kaldırmıyor ve bütün mahkumiyetleri aynı anda silmiyor.
22:15Bunun yerine soruşturma, kovuşturma ve kesinleşmiş cezalar bakımından koşullu bir erteleme sistemi getiriyor.
22:22Dosyanın niteliğine ve cezanın ağırlığına göre 5 veya 10 yıllık erteleme süreci uygulanacak.
22:27Bu dönemde kanunda belirtilen koşullar korunursa devam eden soruşturmalarda hukuki kapanış,
22:33devam eden davalarda düşme, kesinleşmiş cezalar bakımından ise cezanın infaz edilmiş sayılması sonucu doğabilecek.
22:41Dolayısıyla yasa açısından kritik nokta yalnızca erteleme değil, erteleme döneminin nasıl tamamlanacağı.
22:47Burada yeni bir soru çıkıyor, erteleme kaldırılabilecek.
22:51Bu durumda soruşturma, dava veya kesinleşmiş cezanın infazı kaldığı yerden devam edecek.
22:57Sistem koşulsuz bir hukuki silme değil, belirli bir süre boyunca yeni bir ihlal yaşanmaması şartına bağlanan bir geçiş mekanizması kuruyor.
23:06Herkes otomatik olarak yasadan yararlanabilecek mi?
23:09Kanundan yararlanmak isteyen kişinin MGK kararının resmi gazetede yayınlanmasından itibaren,
23:156 ay içerisinde bulunduğu yerdeki Cumhuriyet Başsavcılığına veya kurul tarafından belirlenecek kuruma yazılı bildirimde bulunması gerekiyor.
23:23Ardından dosyanın bulunduğu aşamaya göre savcı, mahkeme veya infaz hakimi işlem yapacak,
23:29yeni yasada başvuru, artı değerlendirme, artı yargısal karar zinciri bulunuyor.
23:34Kapsama giren dosyalarda tutuklama ve adli kontrol tedbirlerinin kaldırılması öngörülüyor ancak burada da otomatik tahliye söz konusu değil.
23:42Dosyanın yasaya uygunluğu belirlenecek ve yetkili mercir tarafından karar verilecek.
23:47Bu nedenle, yasa çıktı, bütün tutuklar serbest kalıyor şeklindeki bir yorum, yasanın hukuki mekanizmasını karşılamıyor.
23:54Kesinleşmiş cezalarda düzenlemenin kapsamına gelebiliyor.
23:58Cezanın niteliğine göre 5 veya 10 yıllık erteleme uygulanacak.
24:02Koşulların korunması halinde süre sonunda ceza infaz edilmiş sayılabilecek.
24:06Böylece yasa, geçmişte verilmiş bazı mahkumiyetler bakımından da hukuki kapanış yolu açıyor.
24:12Fakat bu noktada başka bir sorun ortaya çıkıyor.
24:23Sevgili izleyiciler, gerçekten çerçeve yasa kimleri kapsıyor, kimleri kapsamıyor, nasıl uygulanacak merak konusu ve herkes hukukçu olan olmayan herkes bu
24:34soruların yanıtına aramaya başladı.
24:38Evet, şeyde de söylendiği gibi bugün çerçeve yasa ortaya çıktığından beri, tartışmaya başladığından beri hep sürgündeki siyasetçilerle ilgili de konuşuluyor.
24:49Sürgündeki siyasetçiler dönecekler.
24:51Belediye başkanları, milletvekilleri, parti yöneticileri, parti üyeleri, gençlik çalışanları, kadın çalışanları.
24:58Binlerce, binlerce kişiyi kapsayan bir sürgün hadisesi var ve onlar nasıl yararlanacaklar, yararlanacaklar mı, heyecanlılar mı, dönecekler mi?
25:09Evet, sürgündeki siyasetçilerden artık öyle tanımlıyoruz.
25:12Eski Ahmet milletvekilimiz Nursel Aydoğan'la konuşacağız.
25:16Merhaba Nursel.
25:18Merhabalar, iyi yayınlar diliyorum Filiz.
25:22Sesin gelmiyor bana Nursel.
25:25Arkadaşlar, seste sorun mu var?
25:29Arkadaşlar, duyabilecek miyim Nursel'in sesini?
25:36Siz Nursel'in sesini ayarlayana kadar biz gazeteci arkadaşımızla görüşsek olur mu acaba?
25:44Evet, bence gazeteci arkadaşımızı bağlıyorlar.
25:48Nursel Aydoğan'ın sesini daha sonra ayarlayacaklar.
25:53Evet, merhaba Dilgeş Ayren.
25:57Çok önemli bir süreçten geçiyoruz.
25:59Neyse, iki gazeteciyi üst üste almış olalım.
26:03Dilek'in toparlaması gayet iyiydi.
26:06Farklı görüşler var, farklı endişeler var.
26:08Bir yandan gerçekten hem bir tarihi çağrıya tanık olduk, hem de bir tarihi mutabakata tanık olduk.
26:16O çağrının etrafında önce iktidar gücüyle, özgürlük hareketi ve onun lideri,
26:23Sayın Abdullah Öcalan'ın mutabakatı ki, o mutabakatla geldi meclisin önüne yasa tasarısı
26:30ve gerçekten dün de Adalet Komisyonu'nda neredeyse bütün partilerin, irili ufaklığı, büyük, küçük, bütün partilerin onayıyla da geçti.
26:42Tabii ki DEM Parti'nin haklı olarak itirazları vardı.
26:46Ama sonuçta o büyük mutabakatı görmek lazım.
26:50Fakat yine de bazı noktalarda endişeler var, kaygılar var ama bir yandan da daha çok çalışmalıyız, heyecanı var.
27:02Karmaşık duygular karmaşık.
27:04Siz de duygular nasıl nasıl tasdip edelim bütün olan bitene?
27:09Merhaba Filiz, iyi yayınlar öncelikle.
27:12Evet, duygular karmaşık çünkü şöyle bir süreçten geçiyoruz.
27:16Yani bir yasa şu an tartışılıyor ve komisyonun onayı da alındı.
27:24Fakat bütün bunlar yeterli mi acaba soruları var.
27:29Yani yasa hem eksik hem de önemli bir adım aslında.
27:33Belki de herkesin sorduğu soru bu.
27:36Yani eksiklikleriyle birlikte atılan adım aslında çok önemli.
27:41Tarihi bir adım.
27:42Yani neden?
27:45Çünkü bu sorun sadece işte güncel, günümüzle ilgili ya da işte bazılarının tanımladığı gibi bir güvenlikçi politika sorunu değildir.
27:57Yani çok geniş bir arka planı olan, bir cumhuriyet tarihine eşdeğer bir yüzyıllık inkar imha siyasetine dayanan bir aslında sosyal,
28:13siyasal, ekonomik, kültürel boyutu olan bir sorun.
28:16Yani bu açıdan bir kere şunu kabul etmek lazım.
28:20Bugün Türkiye Cumhuriyeti aslında bu politikalarını kabul etmiş oluyor.
28:27Yani bu açıdan önemli.
28:29Yani kapı aralandı tanımlaması bence buradan geliyor.
28:33Çünkü bugüne kadar siz de yakınan biliyorsunuz takip ettiniz.
28:38Hatta işte sürgünde yaşayan politikacılar olarak buna yani bedel ödeyen insanlar olarak tanıklık ettiniz.
28:45Yani bugüne kadar hep bir inkar bastırma ve bunun karşısında bir isyan durumu vardı.
28:52Mesele hiçbir zaman bir toplumun, bir ulusun yani kültürel sorunu, siyasal haklar sorunu, ekonomik sorunu olarak tanımlanmadı.
29:02O yüzden bugün bu kabul edilmiş oldu.
29:06Evet Kürtler vardır.
29:08Yani şöyle diyelim Reber Apo'nun aslında inkar ve imha süreci bitmiştir, demokratik diriliş, toplumsal inşa sürecine girilmiştir belirlemesi tam
29:20da bu sürece denk geliyor.
29:23Yani Reber Apo'nun söylediği gibi gerçekten hani bir kapının aralanması bin kilometrelik yolun atılmış ilk adımı olur.
29:34İlk adım bu açıdan önem taşıyor tabii.
29:38Mesele şuradan çıkmış oldu.
29:41Artık mesele sadece bir çatışma, güvenlikçi bir paradigma üzerinden tartışılmıyor olacak.
29:49Daha çok toplumsal ve siyasal aynı zamanda ekonomik ve kültürel boyutları ele alınacak.
29:56Belki de hani eksik kalan yönler bunlar.
29:58Ama elbette komisyonun da ya da işte taslağın içeriğinde de vardı.
30:05Bunlar aslında yavaş yavaş atılacak adımlarla geliştirilecek şeyler.
30:10Bir kerede her şey çözülemez.
30:12Bu mümkün değil.
30:13Çünkü yüz yıllık bir sorundan bahsediyoruz.
30:17Ve katmerleşen bir sorundan bahsediyoruz.
30:20Aslında inkardan bahsediyoruz.
30:23Soykırımdan bahsediyoruz.
30:24Şimdi bununla bir anda yüzleşmek de o kadar kolay değil.
30:29O yüzden bütün bir meclisin ya da işte var olan kanunların değiştirilmesi de pek mümkün değildir.
30:38Yani bir çırpıda bu yapılamaz.
30:40Bu çok gerçekçi de değil.
30:42Ama tabii ki şu önemli.
30:43Yani atılan adıma da uygun hareket etmek gerekiyor.
30:46Şimdi bir bakalım buraya nasıl gelindi.
30:50Yani Reverapo'nun 27 Şubat çağrısıyla aslında bugüne gelindi.
30:55PKK bir özgürlük hareketi olarak adım adım kendisini bu sürece göre uyarladı.
31:03Yani işte silahlarını yakarak, gerillalarını Türkiye sınırlarının dışına çekerek işte bu sürece hazır olduğunu belirtmek adına 12. Kongresinde resmi olarak
31:15kendini feshederek ve yaptığı tüm açıklamalarda Reverapo'nun söyleyeceği her şeye tabi olduğunu söyleyerek aslında bir bütün en bu sürecin
31:28alt zeminini hazırlamış oldu.
31:30Ama diğer taraftan evet bu yasanın çıkmış olması önemli şu eksik kalıyor.
31:37Hala tanımlamalarda yani bunu hukukçular işte dün 18 saat tartışıldı komisyonda kullanılan dil, söylemler, itirazlar yani gölge düşürüyor aslında.
31:50Barış böyle olmaz.
31:52Barış elbette ki kolay değil.
31:54Belki savaşlar daha kolaydır barışmaktan.
31:58Çünkü her zaman zor olan daha fazla zaman alır ve incitir.
32:06Gerçek böyledir.
32:08Çünkü savaşanlar birbiri yani taraflar olarak birbirlerine zarar vermişlerdir.
32:16Kültürel olarak, siyasal olarak, ekonomik olarak.
32:20Sonuçta acılar yaşanmıştır.
32:22Yani bunu inkar edemez hiç kimse.
32:24Ve bu tek taraflı olmamıştır elbette.
32:28Mağdur şöyle tanımlanamaz.
32:31Bir tek taraflı mağdur durumu vardır.
32:34Hayır.
32:34Evet.
32:35Esası bir inkara dayalı, bir katliama, soykırıma dayalı ve Kürt halkı bunun katmerlice yaşamıştır.
32:42Ama neticede bunun faturasını işte sadece ekonomik olarak bile Türkiye dün açıklamasını yaptı.
32:5137 milyardan daha fazladır aylık harcamaları.
32:54Yani demek ki bunun bir bedeli var.
32:57İster ekonomik olsun, ister kültürel, siyasal ya da fiziksel olsun.
33:01Her açıdan savaşın yaratmış olduğu ağır bedeller vardır.
33:06Dolayısıyla toplumsal refahın gelişmesi, toplumsal uzlaşının gelişmesiyle bağlantılıdır.
33:13Bu gelişen müzakere süreci bu refaha bir ön ayak olacak, yol açacak.
33:19O yüzden özgürlük hareketinin aslında sağlamak istediği ya da bugün geliştirdiği zemin bunun ön adımları oldu.
33:27Ama tabii şunu ben biraz altını çizerek belirtmek istiyorum.
33:34Bir haftadır yani bu yoğun tartışılıyor Türk medyasında çok yoğun bir psikolojik savaş var.
33:41Yani bunu şöyle lanse etmeye çalışma durumu hiç kimseye kazandırmaz.
33:46İşte bu bir teslimiyettir, bu bir bitirmedir, terör hareketini dize getirmedir.
33:52Yani bu tür söylemlerin hiç kimseye bir faydası yoktur.
33:56Mesela şey anlamlıydı, hem Dem Parti'nin hem MHP'nin,
34:02Reber Apo'nun yani bu sürecin öncüsü olan, müzakerecisi olan, baş müzakerecisi olan kişiyi anarak,
34:10teşekkürlerini sunarak, hatta onun sözlerinden alıntılayarak komisyonda değerlendirme yapmalarını ben anlamlı buluyorum bu açıdan.
34:18Çünkü doğru olan budur.
34:20Bir ortada bir uzlaşı varsa bu herhalde tek başına olmadı.
34:24Yani birilerinin mücadelesi sonucu oldu ve bu birileri yani tanımlanmak durumda.
34:30Kim diyen? Reber Apo'nun ismi zikredilmek durumunda.
34:34Ve dolayısıyla bunsuz böyle bir yine inkar siyasetine dayalı,
34:40yine işte sadece bir üste çıkma anlayışına dayalı bir yaklaşımla Kürt sorunu çözülemez.
34:49Yani Kürt sorunu sadece aslında şöyle de tanımlanamaz.
34:53Kürt meselesi sadece demokratik siyasete katılım meselesi değildir.
34:57Evet bu çok önemlidir. Çok önemlidir. Yani senin artık kriminalize olmaktan çıkman ve gerçekten daha demokratik,
35:08evet daha anayasal ve toplumsal alanda kendini rahatça ifade edebilme özgürlüğüne sahip olman çok önemli.
35:17Ama sadece bununla izah edilemez.
35:19Kürt meselesi eşit yurttaşlık meselesidir.
35:23Kürt meselesi ana dilde, kamusal yaşamda kendini ifade etme meselesidir.
35:29Kendi statüsünü kabul ettirme meselesidir.
35:32Kimliğini eşit bir şekilde anayasada yani bunun kabul edilmesi meselesidir.
35:39Kültürel olarak varlığının kabul edilmesi meselesidir.
35:43Yani demokratik olarak yerel yönetimlerde kendini ifade edebilme, kendi kendini yönetebilme meselesidir.
35:51Yani kendi komünal ekonomini örgütleme meselesidir ve bu daha da genişletilebilir elbette.
35:59Kısacası Kürt meselesi aslında sadece hani siyasi bir mesele değildir.
36:06Toplumsaldır, kültüreldir, ekonomiktir ve bunun inşası içinde bugün bu mecliste, bu komisyonda atılan adım gerçekten bir eşiktir.
36:18Ben öyle diyeyim.
36:19Şimdi kapı aralandı deniyor.
36:20Ben öyle de demeyeceğim.
36:22Kapının önündeki eşiktir.
36:25Eşiğe gelinmiş durumda ama geri dönmemek gerekiyor buradan.
36:30Çünkü eşiğe gelebilmek için çok fazla mücadele edildi.
36:35Bu konuda hep Ape Musa'yı almaktan yani onur duyuyorum.
36:40Kürt meselesi için söyler.
36:41Diyor ki yani biz Kürt meselesine başlarken Kürt meselesini sıfırdan başlattık.
36:49Sıfırdan.
36:50Yani hiç yoktan başlattık.
36:52Bir Kürt olarak hep bunu ifade eder.
36:54Şimdi sıfırdan buraya gelen bir halk gerçekliğinden bahsediyoruz.
37:00Tabii ki yani bunlar bir mücadele sonucunda gelişmiştir.
37:06Dolayısıyla şu an bir hukuksal boyut tartışılıyorsa, bir anayasal boyut tartışılıyorsa ya da tartışılacaksa elbette ki bu kollektif mücadelenin yaratmış
37:18olduğu bir sonuçtur.
37:19Yani bunu bir reformun başlangıcı olarak tanımlayabiliriz.
37:25Ama biliyorsun reformlar kendisiyle birlikte rönesansları da getirebilir, aydınlanmaları da getirebilir.
37:32Ama dikkatli olmak lazım.
37:33Yani şöyle de diyemeyiz.
37:36İşte geldik eşiğe kapıyı tıkladık aralandı yeterli.
37:40Hayır, o kapının sonuna kadar açılabilmesi, evet senin daha fazla basınç yapmanla alakalı, daha fazla mücadele etmenle, daha fazla itmenle
37:54alakalı, kendini örgütlemenle alakalı.
37:56Bu açıdan örgütlenme zeminini yaratmak siyasi alanda bu imkana sahip olmak çok değerli.
38:04Çünkü Kürt halkının en fazla da buna ihtiyacı var.
38:09Yani kendisini siyasal alanda, toplumsal alanda demokratik olarak örgütleyebilmesi ve ifade edebilmesi.
38:16Yani şu an bu gerçekleştiğinde şunu unutmamak gerekiyor.
38:21Türkiye'de gerçek anlamda bir demokrasi gelişecektir.
38:24İşte biraz önceki katılan gazeteci arkadaşımız Dilek yani bir ufak bir şey söyledi.
38:30Çünkü binlerce insan sırf eğer bu yasallaşırsa cezaevlerinden çıkacak.
38:36Yani bu önemlidir elbette.
38:39Daha düne kadar işte haberlerini yapıyoruz.
38:41Tutuklu insanlar hatta çok ağır hasta mahpuslar yani hapishanede cezası bitmesine rağmen bırakılmıyorlar.
38:50Yani bu neyin ürünüdür?
38:53Aslında eğer sen mücadele etmezsen ne cezaevinin kapıları açılır ne de toplumsal inşanın yolu örgütlenmesinin imkanı doğar.
39:04Her şey yani senin kendi mücadele azminle, örgütlülüğünle mümkün.
39:12Yani bugün eğer bir eşiğe gelmişsek bir basamağa daha geçmemiz bizim elimizde.
39:20Yani basamak basamak bunu örerek bu mücadeleyi büyüterek ancak geliştirebileceğimize inanıyorum.
39:27Bir de şu çok önemli.
39:33Son cümle olsun Nursel Aydan bekliyor çünkü Yulgaş'a.
39:37Tamam yani şunu ifade edeyim.
39:39Hukuki boyut kadar ahlaki boyut çok önemli.
39:43Bu sorunun esas yönlerinden bir tanesi de vicdani ve ahlaki boyuttan geri durmamak.
39:51Çünkü savaşın yarattığı çok acı şeyler var, faili meçhuller var, katliamlar var, köy yakmalar var, tutuklular var.
40:02Dolayısıyla bunların karşılıklı olarak ahlaki ve vicdani olarak kabul edilmesi, yüzleşilmesi
40:10ve tarafların gerçekten birbirini bağışlayan ve affeden düzeye gelmesi için demokratik entegrasyon yasalarının gelişmesi gerekiyor.
40:24Ancak böylesi bir zeminde bu mümkün olabilir diye düşünüyorum.
40:28Zaten biz ancak bu çerçeve tasarı haline yasalaşacak çok konuşacağız.
40:36Önümüzde gerçekten herkesin işaret ettiği gibi uzun bir yol var.
40:40O kapı nasıl aralanacak, nasıl içeri girilecek, ne yapılacak bunları detaylı olarak tartışacağız.
40:47O yüzden bizim bundan sonra da konumuz olursunuz sık sık.
40:50Çok teşekkür ediyoruz Dilde Şahriyar.
40:53Teşekkür ederim.
40:55Şimdi Nursel Aydoğan'a bağlanıyoruz.
40:58Artık ben sesini duymasam da devam edeceğiz.
41:01Nursel merhaba.
41:03Sürgündeki siyasetçiler.
41:04Merhabalar, iyi yayınlar diliyorum.
41:06Şimdi ses güzel geliyor.
41:09Şimdi Nursel valla yasa ne getirir ne getirmez falan üzerine tartıştık.
41:14Eleştirileri konuştuk.
41:15Ama herkes sürgündeki siyasetçilere de bakıyor.
41:19Kimler yararlanıyor, gelecekler mi?
41:22Çünkü hakikaten kolay değil.
41:24Yıllarca burada bir sistem kuruldu.
41:27İnsanlar burada yaşamaya başladı.
41:30Çocuklar okula gidiyor.
41:31Çocuklar doğdu, büyüdü.
41:32Okula başladılar falan hani binlerce binlerce hatta milyonlarca insanı şey yapan burada ilgisini çeken bir konu var.
41:44Şimdi çok kısaca istersen çerçeve yasayla ilgili görüşlerini söyle ama ben esas olarak sürgündeki siyasetçiler buna nasıl bakıyorlar?
41:52Bu çareye yanıt verecekler mi?
41:55Yasadan yararlanacaklar mı?
41:57Bunları merak ediyor herkes.
41:59Evet.
42:01Şüphesiz ki Filiz yani son derece önemli siyasi ve tarihsel gelişmelerin yaşandığı bir dönemden ve süreçten geçiyoruz.
42:09Bu dönemi bu kadar tarihsel ve önemli yapanım ben.
42:16Kürt meselesinin 103 yıllık Türkiye Cumhuriyeti tarihinde ilk kez meclise gelmesi, mecliste konuşulması, tartışılması,
42:27çerçeve yasa dediğimiz Kürt meselesinin çözümüyle ilgili oluşturulan bu kök yasanın Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde 360 milletvekilinin imzasıyla onaylanması
42:44ve ardından işte biraz önce siz de belirttiniz Adalet Komisyonu'na gelmesi ve Adalet Komisyonu'na da bu sabah saatleriyle
42:52kabul edilmesidir.
42:55Dediğim gibi bu bana göre son derece önemli bir süreç, önemli bir dönem.
43:03İlk kez meselenin çözümüne giden yolda bir adım atılıyor.
43:07Yani yasal ve hukuki anlamda bir adım atılıyor ve bundan sonrası da gelecek diye düşünüyorum.
43:16Çerçeve yasa hakkında tabii çok konuşuldum.
43:18Konuşulmaya da devam edecek Filiz ben öyle görüyorum.
43:22Çünkü biraz muğlaklıklar var çerçeve yasanın içerisinde.
43:27Kim nasıl yararlanabilir, nasıl yararlanamaz?
43:32Hangi suçlar yararlanır, hangi suçlar yararlanmaz?
43:35Ağırlaştırmış meybet hapislerin durumu nedir, hangi yıldan vesaire?
43:39Yani böyle birkaç konuda anlaşılamazlık durumu var.
43:43O nedenle tartışılmaya da devam edecek.
43:47Hukukçular yakın zamanda buna bir çözüm mutlaka bulacaklar.
43:52Daha açıklayıcı bilgiler verecekler.
43:54Ya da işte çerçeve yasa dediğimiz bu kök yasa.
44:02Bu çerçeve yasanın birinci maddesine istinaden işte teyit ve tespit yapıldıktan sonra yürürlüğe girecek.
44:12Yürürlüğe girmesiyle birlikte de mecliste iki komisyon kurulacak.
44:16İşte kurulan komisyonlardan bir tanesi de bu sürecin altyapısını örecek.
44:22O nedenle mahkemelerin verdiği kararlar doğrultusunda daha net içerikle ilgili bazı bilgilenmelerimiz olacak.
44:30Ama bize yani yansıdığı kadar ya da anlayabildiğimiz kadarıyla bir sürgünde yaşayan siyasetçiler için önemli ciddi bir sorun yok.
44:42Buraya gelen arkadaşlarımızın zaten yani neredeyse yüzde yüzü demokratik siyaset yaptıkları için buradalar.
44:51Yani siyaseten ceza aldılar.
44:54Siyaseten haklarında soruşturmalar, kovuşturmalar yapıldı.
44:57O nedenle bu çerçeve yasanın bu haliyle bile uygulansa diyelim işte meclise gelecek yarın mecliste bu haliyle bile çıkmış olsa
45:11hiçbir değişiklik yapılmamış bile olsa
45:14Avrupa'da yaşayan sürgündeki siyasetçiler için Avrupa'da yaşayan diğer Kürt halkı ve kavuşturmaya ve soruşturmaya uğramış demokratlar, sosyalistler, devrimciler açısından bir
45:31sıkıntı olmayacak.
45:32En azından kendi bulunduğumuz nokta itibariyle söylüyorum.
45:37Durum böyle olunca tabii ki bir heyecan var.
45:41Yani aslında bu heyecan yeni değil.
45:44Yani 1 Ekim 2004 yılında işte Bahçeli'nin meclis sıralarında DEM Parti'yle gidip tokalaşması.
45:522024 evet.
45:54Ve daha sonra tabii ki kısa bir süre sonra mecliste yaptığı konuşmada Öcalan gelsin meclise DEMP sıralarında konuşsun deyişiyle devam
46:04eden süreçten beri
46:07yani gerek Diyaspora'daki halkımız, buradaki siyasi sürgünler bu meselenin nasıl gelişeceğiyle ilişkili olarak büyük bir dikkatle süreci izliyorlar.
46:21Ve şu ana kadar da izleme pozisyonundayız tabii ki.
46:25Bu çıkan bugün Adalet Komisyonu'ndaki yasayla birlikte ben biraz daha gidişlerle ilgili umudun geliştiğini söyleyebilirim Filiz.
46:37Buyur.
46:38Şimdi hep böyle kamuoyuna yansıyan tabii böyle çünkü bu konu üzerinde özellikle İmralı'da yapılan görüşmeler var, heyetin yaptığı görüşmeler var,
46:50devletin yaptığı görüşmeler var.
46:51Ama böyle yansıyan bilgiler var basın kanalıyla sanki ilk olarak sürgündeki siyasetçiler gidecek gibi milletvekilleri, belediye başkanları sanıyorum ilk önce
47:03yasadan yararlanmak üzere başvuracaklar.
47:06Şimdi dolayısıyla sanıyorum ki hani ilk gidenlerden olacaksın, gidecek misin önce onu sorayım.
47:15Çünkü dediğim gibi başında da hani burada yıllarca kurulanda bir düzen var insanlar açısından, tek tek bireyler açısından.
47:23Önce senin durumunu sorayım.
47:26Herhalde babunun hazırlandığı için.
47:29Doğru söylüyorsun.
47:30Doğru söylüyorsun Filiz.
47:32Sayın Canan da zaten, evet.
47:40Dur Nursel bunu sorayım.
47:42Nursel çiçeklerine bile bakmıyor nasıl gideceğim diye diye seni bana ihbar etti.
47:49Yani çiçeklere bakmak lazım.
47:51Zaman o kadar kısa değil tahmin ediyorum ki.
47:53Çünkü en erken şeyin yasalaşması yani resmi gazetede yayınlanması sanıyorum en erken ekimi bulacak diye söylemişlerdi geçen de aldığım konuklar.
48:07Evet, sevgili Filiz ben 27 Şubat 2025'te Sayın Öcalan'ın yaptığı Barış ve Demokratik Toplum çağrısından beri hep yani barış
48:19umudunu, çözüm umudunu koruyan ve bu umudu yükseltmeye çalışan, bu umudu korumaya çalışan bir siyasetçiyim.
48:27Katıldığım bütün toplantılarda da halkımızın süreç konusundaki yaşadığı o derin sıkıntı, kaygı, umutsuzluk durumunun kendimde beslediğim umutlarla birlikte büyütmeye, yeşertmeye
48:41çalışan bir siyasetçiyim.
48:43O nedenle tabii ki dönem dönem bu tip espriler arkadaşlar arasında konuşuluyor, yaygınlaşıyor.
48:53Güzel bir şey diye düşünüyorum ben.
48:56Yani her zaman umutlu olmak, umudun var olduğunu düşünmek insana daha dinamik ve şey kalıyor, kalıyor yani umut var, kalıyor.
49:08Şimdi Sayın Öcalan'ın bir şeyi vardı 27 Şubat 2025 bildirisinde.
49:17Yani açıklandı bu bildirin.
49:21Daha sonra çeşitli dönem dönem tabii bildiriler yayınlandı.
49:25Son yayınlandığı bildiride de daha doğrusu İmralı'dan gönderdiği açıklamada şöyle demişti.
49:31Bu süreç karşılıklı hassasiyetleri göze alarak yürütülecek bir süreç.
49:38Yani ben bunu şöyle anlıyorum.
49:40Bu hassasiyetten kaynaklı ilk dönüşler sürgündeki siyasetçiler üzerinden olabilir.
49:48Yani böylesi Türkiye kamuoyunun ikna edilmesi açısından daha iyi olabilir.
49:55Hem Kürt toplumu hem Türkiye halkları yani biraz politikleşmiş, siyasallaşmış Türkiye halkı ya da halkları herkes biliyor ki biz siyaseten
50:07buradayız.
50:07Hakkımızda açılan davaların hepsi siyasi davalardır.
50:12Dolayısıyla ilk dönecek gruplardan birisi biz sürgündeki siyasetçiler olabiliriz.
50:19Yani böyle de olacak sanırım.
50:22Yani senin dediğin gibi biraz önce sorduğun soru itibariyle söylüyorum.
50:27Tüm arkadaşlar açısından bu süreci yakından izleme, bu çerçeve yasasının içeriği hakkında daha derinlikli bilgi alma çalışması var şu anda.
50:40Ama tabii ki bizler buraya geliliği 9-10 yılı buluyor.
50:43Yani 4 Kasım 2016 operasyonundan, HDP'ye yönelik siyasi tasfiye operasyonundan sonra neredeyse 10 yıl geçti.
50:5310 yıl sürgünde yaşayan insanlar için az bir süre değil.
50:59Artık yavaş yavaş diaspora kitlesini oluşturmaya yönelik bir zaman sürecidir bu 10 yıl.
51:07Dolayısıyla bazı arkadaşların yaşamları itibariyle farklı durumları var.
51:15Yani burada yaşamlarını değişik şekillerde biçimlendirdiler.
51:1910 yıl önce 10 yaşında gelen çocukları şimdi 20 yaşında oldu.
51:24Onlar üniversiteye başladılar.
51:26Daha küçük çocuklar ilkokul eğitimlerini burada aldılar.
51:30Dolayısıyla yani öznel koşulları nedeniyle bu süreçte şüphesiz ki geri dönemeyecek arkadaşlar olabilir.
51:41Ve daha sonraki süreçte yani Kürt meselesiyle tamamıyla çözüldükten sonra belki 5-10 yıl sonra herkes için kapılar açılacak.
51:49O zaman gelmek isteyenler, gelmek isteyen arkadaşlarımız olacaktır.
51:54Ama yani genel olarak şöyle bir baktığımızda koşulları uygun olan arkadaşların gideceğine yönelik bir eğilim görüyorum ben.
52:04Bu arkadaşları içerisinde biraz önce de söyledim ben gitmekte kararlıyım gideceğim.
52:11Yani sürecin riskleri olabilir vardır da risk her zaman vardır bu tür süreçlerde.
52:17Ama kişisel olarak öznel olarak burada yani Avrupa'da kalmamı gerektiren bir durum yok.
52:26Yani riskleri de alarak kendi ülkeme döneceğim.
52:30Yani Biaspora'da yaşamanın zorlukları da var sevgili Filist bizler için.
52:36Şeyi söyleyeceğim.
52:38Aslında tabii zamanımız daralıyor onun için.
52:41Şimdi burada kalmanı gerektirecek nedenler yok ama oraya gitmeni gerektirecek neden çok.
52:49Çünkü bir davet de var.
52:51Hani demokratik siyasette buluşalım daveti de var Sayın Ocalan tarafından söylenen.
52:59Yani hani demokratik siyasetin yollarını açıyorum ve herkes hani cezaevindekiler, gerilladakiler, sürgündekiler o demokratik siyaset alanında buluşacaklar.
53:11O demokratik siyaset alanında şöyle düşünmemek lazım.
53:14Bazen nasıl düşünülüyor?
53:15Yani yasal siyaset, yasal parti siyaseti değil.
53:19Yani aslında bir toplumsal çalışmanın önü açılacak.
53:23Yani seni aslında o çalışmalar da çekiyor.
53:27Gerçi sürgünle de en aktif çalışanlardan birisin sen de.
53:32Ama ülkede çok daha heyecanla çalışıyorsun.
53:36Şüphesiz ki Filiz bizim gibi devrimciler, sosyalistler ve yurtseverler için nerede olduğumuz çok önemli değildir.
53:44Biz nerede olsak siyasal mücadelemizi sürdürecek olan insanlarız ve öyle de yaptık.
53:50Burada da elimizden geldiğince kendi siyasi görüşlerimiz doğrultusunda mücadeleyi burada yürütmeye çalıştık.
53:57Fakat ben her zaman bir şeyin en doğrusunun şu olduğunu düşünüyorum.
54:02Bir mesele neredeyse çözümü de oradadır.
54:05Tabii ki Diyaspora, Avrupa önemli merkezlerden biridir.
54:09Bir milyonun üzerinde Kürt insanı buraya siyasi nedenlerle göç etmiştir.
54:14Ama işin merkezi nerede? İşin merkezi Kürdistan'dır.
54:18Dolayısıyla şimdi tam da Türkiye'ye dönme ve Türkiye'de demokratik siyaseti yapma zamanıdır.
54:26Bize siyasi yasak getirir getirmez bu yasa, çerçeve yasa o senin dediğin gibi çok da önemli değildir.
54:33Bizim bir demokratik toplum hayalimiz var.
54:37Biz Kürt meselesinin çözümünü demokratik toplumda ve demokratik cumhuriyette gören bir hareketiz, gören bir partiyiz.
54:47O nedenle elbette ki direkt siyaset yasağı getirse bile bize bir iki yıllık bu yasa hiç önemli değil.
54:57Zaten ülkemize hemen dönmek orada demokratik toplum çerçevesinde yani süreci çerçevesinde komünleri kurarak işe başlama gibi bir durumumuz var.
55:13Ne kadar toplumsal örgütlenmemizi güçlendirirsek bu süreçten o kadar daha iyi sonuçlar alma durumumuz olduğunu da burada belirtmek isterim Filiz.
55:26Yani bu süreç öyle sadece Sayın Öcalan'ın devletle yaptığı müzakerelerle ilerleyecek bir süreç olmamalı.
55:34Bizim de dışarıdan bu süreci güçlendirecek toplumsal örgütlenme, taleplerimizi daha en yüksek sesle iktidara, mevcut devlete ulaştırma, bu konudaki taleplerimizi
55:52dillendirme dönemi.
55:54Gerekirse bunun için demokratik siyasal eylemliklerimizi en üst düzeye çıkartma dönemimizdir de biliyorsunuz hep bütün dünyada savaşlar olur ama barışla
56:07kazanmak çok önemlidir.
56:09Bu noktada Sayın Öcalan'ın İmralı'da sürdürdüğü bu müzakerede şüphesiz ki Sayın Öcalan'ın elini güçlendirmek bu dönemde yapılacak en
56:20büyük çalışmalardan biri.
56:21Bunların tabii bir kısmı örgütlenmemizi büyütmek, diğer yönü de büyüyen örgütlenmeyle birlikte demokratik siyasal etkinliklerle orada masada Sayın Öcalan'ın
56:38halkına dayanarak, halklara dayanarak sürdürdüğü bu müzakereden daha güçlü, daha sonuç alıcı bir şekilde kalkmasını sağlamaktır.
56:50Ben öyle olacağını düşünüyorum eğer yollar açılırsa.
56:54Henüz daha şunu da söylemek isterim yani hemen yarın gidiyoruz diye bir şey yok.
56:59Biliniyor çerçeve yasa hakkında çok konuşuldu ama bir kez daha altında da burada dinleyenler açısından söylemek istiyorum.
57:07Yarın ya da öbür gün bu çerçeve yasa mecliste onaylandıktan sonra bu yasanın birinci maddesi gereği teyit ve tespitin yapılması
57:20gerekiyor.
57:21Teyit ve tespit işlemi bittikten sonra bu yasa yürürlüğe girecek ve ondan sonra gidişler bulacaktır.
57:29En tahmini en yakın rakam da 1-2 ayı bulabilir.
57:34Yani Ekim'den sonra her şey iyi giderse döneceğiz.
57:39Yeni program başlıyor.
57:40Onun için ben veda bile edemeyeceğim.
57:42Evet sevgili dinleyiciler programın sonuna geldik.
57:45Çünkü yeni saat başı yeni programlar başlayacak.
57:50Hepinize iyi günler diliyorum.
57:52Hoşçakalın.
58:09İzlediğiniz için teşekkür ederim.
58:23Altyazı M.K.
Comments