- 2 days ago
Aired (February 1, 2026): Mirisbiris Garden and Nature Center in Albay is not only visited by people, but is also home to various species of birds. Meanwhile, on Tablas Island in Romblon, a variety of candy-colored sea creatures can be found. Watch the video!
Category
😹
FunTranscript
00:00Sa malamig na panahon, pati ang mga ibon, vacation mode.
00:08Sa di kalayuan, mukhang may nagkakamabutihan.
00:15Ang makukulay na ibon, paano nga ba natatagalan ang mahangin at malamig na panahon?
00:22Bukod sa mga ibon na nilalabanan ang malamig na umaga,
00:26May huni raw na kinatatakutan doon pagsapit ng gabi.
00:33Kinarinig niyo yung tunog na yan?
00:35Yung tunog daw na yan, dito sa lugar na to, ay kinatatakutan ang mga tao.
00:45Nandito tayo sa Tablas Island, sa Romblon.
00:49At kilala itong Romblon sa mga micro, mga marine biodiverses.
01:00Iba yung mundo sa ilalim tahimik, peaceful,
01:05and then biglang bubulaga sa'yo yung napakagandang mga kulay sa ilalim ng tubig.
01:19Sa malamig na panahon,
01:26pati ang mga ibon,
01:30vacation mode.
01:33Aga tayo nag-prepare ngayon kasi yung mga hayop na oobserbahan natin, maaga rin nagigising.
01:40Ang makukulay na ibon.
01:44Paano nga ba natatagalan ang mahangin at malamig na panahon?
01:48Malakas ang ihip ng hangin.
01:55Pero mukhang hindi apektado nito ang mga bisita na maagang lumating.
02:01Sa Maris Beris Garden and Nature Center, sa Albay,
02:14berries o maliliit na bunga ng punong kahoy ang paboritong kainin.
02:17Sa Maris Beris Garden and Nature Center, sa Albay,
02:20berries o maliliit na bunga ng punong kahoy ang paboritong kainin.
02:24and Nature Center sa Albay,
02:27berries o maliliit na bunga
02:28ng punong kahoy
02:29ang paboritong kainin
02:31ng mga Philippine kakodab.
02:34Ang pagkain ay
02:35nagbibigay ng lakas
02:36sa mga ibon
02:37para hindi sila lamigin.
02:40Pero ang iba,
02:42tila nyanam na muna
02:43ang lamig ng umaga.
02:50Ang black-chill fruit daw
02:53nagpapatuyo
02:54ng basang balahibo.
02:58Samantala ang Philippine kakodab,
03:02iniiling naman niya
03:03ang kanyang katawan
03:03at inaayos ang balahibo
03:05gamit ang kanyang tuka.
03:13Nakakatulong ito
03:14para mas mabilis matuyo
03:16ang kanyang balahibo.
03:21Nag-iingay naman
03:23ang yellow-vented bulbul
03:24at tila may hinihintay.
03:28Napansin din daw ito
03:30ng isang volunteer
03:31at residente
03:32sa Mirisbiris Garden
03:33na si Rome Candasa.
03:35Na-discover namin
03:37na maraming mga birds
03:38na nakikita dito
03:40dahil nga doon
03:41sa pag-preserve
03:41ng 10 hectares
03:42na forest
03:43na punong-puno po
03:45yun ng mga
03:46endemic
03:47na mga tiris.
03:48Para siyang
03:48curated na forest
03:50na pinangalagaan
03:51na forest
03:51na pag nandito ka
03:53para ka lang
03:54nasa loob lang
03:54ng forest
03:55sa nature.
03:57Ang mga ibon
03:59na kanilang bisita
04:00endemic
04:01o sa Pilipinas
04:02lamang makikita.
04:03Ang inang ibon
04:06hindi lang staycation
04:07ang ginawa
04:08dahil dito na nila
04:09napiling manirahan.
04:12Ang resident dito
04:13is yung mga dove
04:14iba-ibang klaseng dove
04:16ang lagi na dito.
04:17Yung mga dove
04:18yung black-naved
04:19oriol
04:19yung yellow-vented
04:21bulbul
04:21to sa resident birds dito.
04:24Bukod sa panahon
04:25paborito rin itong
04:26puntahan
04:27ng mga ibon
04:28dahil sa
04:28masasarap na pagkain.
04:30Ang white-eared
04:33brown dove
04:33sarap na sarap
04:35sa pagkain
04:37ng bunga
04:37ng monstera.
04:39Mukhang matamis
04:40kasi nga
04:40yung bunga na yun
04:42mayroong mga
04:42fruit flies
04:43na lumilipad
04:44doon sa paligid.
04:45Habang masayang
04:46ninanamnam nito
04:47ang pagkain
04:48Uy!
04:50E dumating!
04:50E dumating na parang
04:52isang ibon din
04:53dilaw.
04:54Isang black-naved
04:55oriol
04:56ang dumating
04:57at binugaw paalis
04:58ang white-eared
04:59brown dove.
05:01So,
05:01dalawang ibon
05:02na itong meron tayo
05:02ngayon.
05:03Isang brown
05:03siya isang dilaw.
05:05Yung dilaw
05:05mas malaki
05:07pero pas matinggan
05:08yung ulay.
05:09And then,
05:10siya lang yun
05:10yung kumakain.
05:14Sa di kalayuan,
05:16mukhang
05:16may
05:17nagkakamabutihan.
05:21Hindi lang isa
05:22kundi dalawang
05:22pares pa
05:23ng yellow-vented
05:24bulbul.
05:24Pinakita kasi
05:27kaming ibon
05:28dito
05:28nakaparch
05:30silang dalawa
05:30dun sa
05:32nyob.
05:34Tapos yan,
05:35lumapit yung isa.
05:36Siguro mag-partner to.
05:40Bukod sa mga puno,
05:44may mga halaman rin
05:45na namumulaklak.
05:48Kaya ang mga ibon
05:49parang
05:49nakabuffet
05:50sa dami
05:51ng pagkain.
05:52Recently,
05:53nalaman namin,
05:55even the
05:55garden sunbirds,
05:56yung
05:56laiming
05:57saka yung
05:57magnificent sunbird
05:58ay makikita
05:59na rin dito.
06:01Nagpapalipat-lipat
06:02ng bulaklak
06:03ang sunbird
06:04na ito.
06:08Gamit
06:09ang kanyang
06:09mahabang dila
06:10at manilipis
06:11sa tuka,
06:12nakukuha nito
06:13ang pagkain
06:14sa loob
06:14ng bulaklak.
06:16Sa kanilang
06:17ginagawa,
06:18nadadala nito
06:19ang pole
06:20ng halaman,
06:21papunta
06:22sa ibang halaman.
06:24Dahil dito,
06:26natutulungan nila
06:27na mag-pollinate
06:28at dumami
06:29ang mga halaman.
06:31Nanginginain din dito
06:32ng bungo
06:33ng mga halaman
06:33ang mga
06:34yellow-vented bulbul.
06:37Sa papamigitan
06:38ng kanilang
06:39pagdumi ng buto,
06:41natutulungan rin nilang
06:43dumami
06:43ang halaman.
06:45Sa dami
06:46ng mga ibon
06:47na makikita dito,
06:49dinarayo ito
06:50ng kanilang
06:51wildlife photographer
06:52gaya ni
06:53Jojo Baldeo.
06:55This garden
06:56features
06:57maraming
06:59mga ibon
07:00that
07:01are endemic
07:02sa Pilipinas.
07:04So,
07:04yung yellow-vented
07:05bulbuls
07:05are all around
07:06the place
07:06and then
07:08yung
07:08black-chinned
07:09fruit dab
07:10which is
07:11something special
07:12for me.
07:13Baso sa kanyang
07:14observation,
07:15ipiniliwanag niya rin
07:17kung bakit
07:17marami ang mga
07:18yellow-vented
07:19bulbul dito.
07:20Usually kasi
07:22nandito yung
07:23feeding ground
07:24and I think
07:26they are nesting here
07:28kasi you can see
07:29them in pairs.
07:30Merong mga food,
07:31both insects
07:32and fruits
07:33and the source
07:34of water
07:35nearby.
07:36Merong maliit
07:36na creek
07:37sa likod.
07:40Bukod sa mga ibon
07:42na nilalabanan
07:43ang malamig
07:44na umaga,
07:46may huni rao
07:47na kinatatakutan
07:48doon
07:49pagsapit
07:49ng gabi.
07:54Susubukan
07:54naming
07:55hanapin ito.
07:59Kung narinig
08:00yung tunog
08:00na yan,
08:02yung tunog
08:02daw na yan
08:03dito sa lugar
08:04na to
08:04ay kinatatakutan
08:06ng mga tao.
08:10Sa aming
08:11paglalakad,
08:12nakasalubong
08:13namin
08:13ang iba pang
08:14buhay ilang
08:15na naninirahan
08:17dito.
08:22Nabota namin
08:23na nakalambitin
08:24sa sanga
08:24ang isang
08:25vine snake.
08:27Hindi ito
08:27masyadong gumagalaw
08:28para makatipid
08:30ng kanyang enerhiya.
08:31Lalo na
08:32at malamig
08:32ang panahon.
08:36Pero mukhang
08:37natakot ito
08:38at nagpakita
08:39agad
08:39ng striking pose.
08:42Maya-maya pa,
08:43nakarinig kami
08:44ng tila
08:45umiiyak
08:46na bata.
08:51Mukhang
08:52malapit na kami
08:53sa aming
08:54hinahanap.
08:55Pero,
08:56mukhang
08:56hayo pa nito
08:57magpakita.
08:57So,
08:59matagal natin
09:00inabangan dito
09:01sa mga puno
09:02yung hinahanap
09:02natin eh,
09:03kaso
09:04hindi natin
09:05makita.
09:06Balikan na lang
09:06natin
09:07bukas
09:07ng umaga.
09:09Kinabukasan,
09:10bumalik kami
09:11ng madaling
09:11araw
09:12para hanapin
09:13ang tunog
09:13ng tila
09:14umiiyak
09:14na bata.
09:17Matapos
09:18ang halong
09:18isang
09:18magnamag
09:19na pagkahanap
09:20rito,
09:20nahanap
09:23namin
09:23ito.
09:25Pero,
09:26hindi bata
09:26ang aming nakita,
09:28kundi isang
09:29kwago,
09:30ang
09:30Philippine Eagle
09:31Owl.
09:32Sa mga
09:33probinsya
09:33gaya po
09:34ng Bicol,
09:35marami po
09:35kasi mga
09:35mythical creatures
09:36na pinaniwalaan.
09:38Itong owl,
09:39dahil hindi pa
09:40namin alam
09:40dati kung ano
09:41yung,
09:42ano talaga
09:42yung huli na yun
09:43na parang
09:43batang umiiyak,
09:44napaghinalaan po
09:45siya ng mga
09:46lokal
09:46na isang
09:48tiyanak.
09:49Mayroon itong
09:49kulay
09:50tsokolate
09:50na balahibo
09:51at
09:52mahahabang
09:53pakpak.
09:55Makakapal rin
09:55ang kanyang
09:56balahibo
09:56na nagsisilbing
09:58pananggan
09:58nito sa
09:59lamig.
10:01Ang kanyang
10:02mata,
10:03kulay
10:03dilaw
10:03na malan
10:04night vision
10:05dahil
10:06nakakakita
10:07ito sa
10:07dilim.
10:09At
10:10matutulis
10:10rin ang
10:11kanyang
10:11kuko
10:11na ginagamit
10:12nito
10:12sa pagkahanap
10:13ng pagkain.
10:17Endemic
10:18o sa
10:18Pilipinas
10:19lang ito
10:19matatagpuan.
10:20At
10:23ang pinaka
10:23espesyal
10:24sa kanya
10:24ang kakaiba
10:26nitong
10:26tunog
10:27na
10:31ginagamit
10:32niya
10:32sa pagkahanap
10:33ng pagkain,
10:34kapareha
10:34at
10:35proteksyon
10:36sa kanyang
10:36sarili.
10:37Hindi lang
10:43tao
10:44ang
10:44nilalamig
10:45sa panahon
10:45ng
10:45amihan.
10:47Ang
10:47ilang
10:48ibon
10:48sa halip
10:49na
10:49lupipad
10:50sa
10:50mas
10:50may
10:51init
10:51na
10:51lugar,
10:53nilalabanan
10:54ang
10:54malalamig
10:55na hangin
10:55at pinipiling
10:56manirahan
10:57sa
10:57hardin,
10:59kung saan
10:59malaya
11:00silang
11:00nakakagalaw
11:02at
11:02nakakakain.
11:09Nakakita ka na ba
11:11ng makukulay
11:12at mistulang
11:13candy
11:13sa ilalim
11:14ng dagat?
11:15Para silang
11:23dekorasyon
11:24sa mga
11:25bahura
11:25pero may
11:27buhay.
11:29Sila
11:30ang mga
11:30nudibrang.
11:33Welcome
11:34to the
11:35underwater
11:35world.
11:36sa isla
11:45ng
11:45Tablas
11:45Romblon
11:46may
11:48mga
11:48nilalang
11:49sa ilalim
11:49ng dagat
11:50na makukulay,
11:53cute
11:54at
11:54kakaiba
11:55ang
11:55hugis.
12:01Pero
12:01hindi
12:02sila
12:02humihinga
12:03sa
12:03bibig
12:03o
12:04ilong
12:04kundi
12:05sa
12:06pamamagitan
12:07ng mga
12:07malat
12:08tentacles
12:09o serata
12:10na parang
12:10palamuti
12:11sa kanilang
12:12likod.
12:17Alright,
12:19we're going
12:19to dive
12:19today
12:20and
12:21nandito
12:22tayo sa
12:23Tablas
12:23Island
12:24sa
12:24Romblon
12:25at
12:25kilala
12:26itong
12:26Romblon
12:27sa mga
12:28micro
12:29marine
12:30biodiversity
12:31nila
12:32dito.
12:35hindi
12:40naman
12:40malalim
12:41yung
12:41idadrive
12:41natin
12:4220
12:42meters
12:43ang mga
12:49bahura
12:50sa
12:50Tablas
12:51Romblon
12:51hindi
12:52lang
12:52mga
12:52isda
12:53ang
12:53aking
12:54nakita
12:54present
12:58din
12:58ang
12:59maliliit
12:59at
13:00makukulay
13:01na nila
13:01lang
13:02na
13:02gumagapang
13:03sa
13:03mga
13:03corals
13:04kahit
13:11kaakit-akit
13:12ang mga
13:13nudib
13:13rank
13:14hindi
13:16nila
13:16alam
13:17kung
13:17gaano
13:17sila
13:18kaganda
13:18dahil
13:20liwanag
13:21at
13:21dilim
13:22lang
13:22ang
13:22kailang
13:23nakikita
13:23wala
13:25silang
13:25makitang
13:26malinaw
13:26na
13:26hugis
13:27at
13:27detali
13:28ng
13:28paligid
13:29ang
13:36nudib
13:37rank
13:37na
13:37aking
13:38naispatan
13:39kalmadong
13:40nagsisesta
13:42sa ilalim
13:43ng dagang
13:43parang
13:45sinasabi
13:46niyang
13:46relax
13:46lang
13:47sinasabing
13:53specialized
13:53predator
13:54ang mga
13:55nudib
13:55rank
13:55dahil
13:56sa tila
13:57sungay
13:58at ulo
13:58nito
13:59na
13:59tinatawag
14:00na
14:00rhinopores
14:01ito
14:05ang
14:05nagsisilbi
14:06nilang
14:06pangamoy
14:06sa dagat
14:07para
14:08makahanap
14:09ng pagkain
14:09at
14:10makaiwas
14:11sa
14:11panganib
14:12ang
14:16nanang
14:17nanang
14:17dito
14:17marine
14:18biodiversity
14:19and
14:20brami
14:21first
14:24dive
14:24sana
14:25nakapture
14:26natin
14:26yung
14:26napaka
14:27brilliant
14:28na mga
14:28callers
14:28sa mga
14:29nudib
14:29rank
14:29na ito
14:30active
14:30sila
14:30ngayon
14:31kumakain
14:32kaya
14:33I'd say
14:34this is a
14:35good
14:35busy
14:35dive
14:36sa aking
14:41muling
14:42pagsisid
14:42sa karagatan
14:43ng
14:43tablasong
14:44blog
14:44iba't
14:47ibang
14:47uri
14:48ng
14:48yamang
14:48dagat
14:49ang
14:49aking
14:50nakita
14:50isa
14:51sa
14:51nakapukaw
14:52ng
14:52aking
14:53palisin
14:53ang
14:54animoy
14:54marshmallow
14:56sa
14:56ibabaw
14:57ng
14:57mga
14:57bahura
14:58ang
14:59puting
14:59nudibranch
15:00ang
15:05mga
15:05nudibranch
15:05may
15:06kakayan
15:06na
15:07gayahin
15:07ang
15:08kulay
15:08na
15:08kalangkapaligiran
15:09para
15:10makapagtago
15:11sa mga
15:11kalaban
15:12gaya
15:12ng
15:12isda
15:13kapwa
15:14nila
15:14nudibranch
15:15at
15:15iba
15:15pang
15:16lamang
15:16dagat
15:17aakalain
15:20mong
15:20bahagi
15:20ito
15:21ng
15:21corals
15:22pero
15:22dahang
15:23dahang
15:24gumagalaw
15:25para
15:25maghanap
15:26ng
15:26pagkain
15:27paborito
15:30nitong
15:30pagkain
15:31ang mga
15:31sea
15:31anemones
15:32corals
15:33barnacles
15:34at
15:35minsan
15:35pati
15:36ang
15:37kapwa
15:37nilang
15:37nudibranch
15:38mahilap
15:41palang
15:41magutom
15:42ito
15:43maya
15:48maya
15:48pa
15:48dalawang
15:50magkasamang
15:50nudibranch
15:51ang aking
15:52nakita
15:52sweet
15:55na sweet
15:55na parang
15:56candy
15:57na abutan
16:01namin
16:02silang
16:02nagpaparami
16:03ang
16:05nudibranch
16:06ay
16:07hermaphrodite
16:08ibig sabihin
16:09parehong
16:10itong
16:10may panlalaki
16:11at
16:11pambabae
16:12na
16:12reproductive
16:13organ
16:14pero
16:16hindi nila
16:17kayang
16:17magparami
16:18na mag-isa
16:19kaya
16:20kailangan
16:21pa rin
16:21nilang
16:21magtagpo
16:22sa kapwa
16:23nila
16:23nudibranch
16:24dahil
16:26walang
16:27shell
16:27na
16:28proteksyon
16:28ang katawan
16:29mas
16:30mabagal
16:30gumalaw
16:31ang mga
16:31ito
16:32maaring
16:34tumagal
16:34ng ilang
16:35minuto
16:35hanggang
16:36isang
16:36oras
16:37ang
16:37kanilang
16:38pagpaparami
16:39ilang
16:45saglit
16:46pa
16:46isa na
16:49namang
16:49pares
16:49ng nudibranch
16:50ang nakuna
16:51naming
16:51nagpaparami
16:52talaga
16:55namang
16:56love is
16:56in the air
16:57este
16:58in the waters
16:59of Tablas
17:00Ramblong
17:00Tinatayang
17:04may mahigit
17:063,000
17:06uri
17:07ng nudibranch
17:08sa mundo
17:08ayon sa
17:09Marine Biological
17:10Laboratory
17:11University
17:12of Chicago
17:13Madalas
17:14itong makita
17:15sa tropical
17:16at mababaw
17:18na karagatan
17:18Isang
17:28mahabang
17:29nudibranch
17:29naman
17:30ang dahang-dahang
17:31sumasayaw
17:32sa bahura
17:33Halos
17:36nasa
17:366 na
17:37pulgada
17:38ang haba
17:38nito
17:39at
17:39kasing
17:40haba
17:40ng palad
17:41Ang
17:44ilang
17:44nudibranch
17:45kaya namang
17:46umabot
17:46ng
17:4712
17:47pulgada
17:48ang haba
17:49Pero
17:53mayroon din
17:54mga uri
17:55na napakaliit
17:56patulad
17:58ng
17:58berding
17:58nudibranch
17:59na ito
18:00na tahimik
18:01na nagpapaynga
18:02sa ilalim
18:03ng dagat
18:03Ang mga nudibranch
18:13isa rin
18:14sa mga
18:14natural
18:15janitor
18:16ng dagat
18:16dahil
18:17kumakain
18:18sila
18:18ng maliliit
18:19na
18:19organismo
18:20na maaring
18:21makasira
18:22ng mga
18:22corals
18:23Ang nudibranch
18:25ay predator
18:27din po
18:27ng maliliit
18:29na isda
18:29o
18:30predator
18:31din po
18:32sila
18:32ng mga
18:32sessile
18:33na
18:33organisms
18:35doon
18:35sa mga
18:36bahura
18:36kagaya
18:37ng
18:37sponges
18:38o yung mga
18:39nakakapit
18:40doon
18:40sa bahura
18:40So
18:41kung
18:41nudibranch
18:42ay mawawala
18:43baka
18:44hindi
18:44ma-maintain
18:45na
18:46ang
18:46healthy
18:47reef
18:49system
18:49natin
18:49kung
18:50mas
18:50dumami
18:51itong
18:51iba
18:51pang
18:52mga
18:52organismo
18:53apart
18:54from
18:54our
18:55coral
18:55reefs
18:55kasi
18:56yung
18:56mga
18:57corals
18:57natin
18:58basically
18:58ang
18:58tumitigas
19:00para maging
19:00isang
19:01reef
19:01doon
19:02sa isang
19:02area
19:03So
19:04itong
19:04nudibranch
19:04na ito
19:05ang kumakain
19:06doon
19:06sa mga
19:06nakakapit
19:07sa mga
19:07corals
19:09po
19:09natin
19:09Paalala
19:11ng Bureau
19:11of Fisheries
19:12and Aquatic
19:13Resources
19:14magingat
19:15at huwag
19:16hawakan
19:16ang mga
19:17ito
19:17Small
19:18but
19:19deadly
19:19kasi
19:19ang mga
19:20nudibranch
19:21Doon po
19:25sa ating
19:25mga
19:26escuba
19:26divers
19:26or
19:27sa
19:27snorkelers
19:28mas
19:29mainam po
19:29na
19:30they only
19:31take
19:31pictures
19:32kagaya
19:32nitong
19:32mga
19:33nudibranch
19:33kasi
19:34hindi
19:34po
19:34natin
19:35sigurado
19:35kung
19:36ito
19:36po
19:37ay
19:37tinatawag
19:38natin
19:38na
19:38mga
19:38marine
19:39stingers
19:39o
19:40may
19:40mga
19:40dalang
19:40lason
19:41o
19:42kaya
19:42pwedeng
19:42mag-cause
19:43ng
19:43pangangati
19:44po
19:44ng
19:44ating
19:45balat
19:45Sang
19:47makulay
19:48na
19:48karanasan
19:49ang
19:49pagbisita
19:50ko
19:50sa isla
19:51ng
19:52Romblon
19:52sa dami
19:53ng aming
19:54nakunan
19:54na
19:55nudibranch
19:55indikasyon
19:56ito
19:57na maganda
19:58ang kalidad
19:59ng tubig
19:59temperatura
20:01at
20:01bahura
20:02sa karagatan
20:03sana
20:05mapanatimi
20:06ito
20:07ako
20:09si
20:09Dr.
20:09Nilsen
20:10Donato
20:10ako
20:11si
20:11Dr.
20:11Sresho
20:12Born to be Wild
20:13Maraming salamat
20:14sa panonood
20:15ng Born to be Wild
20:16para sa iba
20:17pang kwento
20:18tungkol sa ating
20:19kalikasan
20:19mag-subscribe na
20:20sa GMA Public Affairs
20:22YouTube channel
20:23Maraming salamat
20:24sa panonood
20:25ng Born to be Wild
20:26para sa iba pang kwento
20:28tungkol sa ating
20:29kalikasan
20:30mag-subscribe na
20:32sa GMA Public Affairs
20:33YouTube channel
20:34chung-subscribe na
20:36minggu-subscribe na
20:37sa GMA Public Affairs
Comments