- 1 gün önce
Kategori
🛠️
Yaşam tarzıDöküm
00:00Günaydın efendim. Bircan Bali ile sabah kahveniz başladı. Beyaz TV ekranlarındasınız.
00:06Harika bir yayın hazırladık sizlere. Bir kahve alırım Selenge.
00:10Artık Ramazan'da yaklaşıyor. Bak kahveler de son kahveler.
00:14Ramazan'dan sonra devam ederiz. Teşekkür ederim. İlerine sağlık efendim.
00:17Siz de sabah kahvenizi aldıysanız harika bir program için hazırsanız kemerleri bağlayın ve açın sesi.
00:24Gelin efendim.
00:24Efendim tekrar günaydın ilk konuğum var yanımda. Kendisi Yeminli Tercüman Göç Danışmanı Nima Mirzazadeh.
00:36Doğru söyledim değil mi?
00:37Doğru.
00:37Yayından önce konuştuk. Soyadları ayrı yazılmaz aslında dediniz ama bu da yine tercüme edilince oluyor.
00:42Evet evet.
00:43Çünkü siz İran asılısınız.
00:44İran asılıyım evet.
00:45Hoş geldiniz.
00:46Hoş bulduk.
00:46Biraz eğitim sürecinizden bahsedelim çünkü tercümanlıkta eğitim önemli.
00:50Doğru.
00:51Buyursunlar.
00:52Şöyle ben Nima Mirzazadeh.
00:54İran Mako doğumluyum.
00:56Ailem ben doğduktan birkaç ay sonra temelli İstanbul'a göç ettiler.
01:03Yabancı dilin içinde büyüdüm hemen hemen.
01:06Çünkü evde dört tane farklı dil konuşuluyordu.
01:08Türkçe, parça, Azerbaycan Türkçesi, Azerice, Türkmence.
01:14Keza bazen parça, tacikçeye yakın olduğu için biraz da tacikçe konuşuluyordu.
01:18İlkokul, ortaokul, liseyi Sultanahmet'teki İran Milliyetin Bakanı'na bağlı İranlı okulunu okudum.
01:25Orada Arapça, İngilizce, Farsça temelli dillerde eğitim aldım.
01:30Üniversite eğitimimi Eczazık bölümünde yaptım.
01:35Çünkü ben 13-14 yaşında bile tercümanlık yapıyordum.
01:40Ama tercümanlık bölümüm mezun olan arkadaşlarımı görüyordum zaten.
01:46Ya tercümanlık, tercümanlıktan ziyade başka bölümlerde başka bölümle ilgili işler yaptıkları için
01:51ben de en azından bu işin emekliği var hep tercümanlık yapamazsın.
01:56Emekliği için veya ileriye dönük başka bir şey yapabilirsem alternatifim olması için Eczazık bölümü okudum.
02:02Küçücük yaştan beri tercümanlık var.
02:05Aynen çünkü Fatih bölgesinde büyüdüm.
02:08Hep yabancıların içinde ve devamlı dille haşır neşir oldum.
02:11Evde niye dört dil?
02:13Çünkü İran Azerisiyiz.
02:15Bazen Azerice, bazen Farsça, bazen Türkçe konuşuyorduk.
02:19Çok güzel ya.
02:20Lisede de Arapça, Farsça, İngilizce temelli eğitim aldığım için
02:23hemen hemen 12 yıl boyunca ilkokuldan sona kadar bu üç dille de harmanlaştım.
02:27O yüzden tercümanlık bölümüm üzerine işler yaptım.
02:32Peki bir şey soracağım.
02:36Bu kadar ana dile sahip olmak çok avantajlı bir dilim.
02:39Tercümanlık ister istemez sizin ana mesleğiniz olmuş değil mi?
02:42Evet, evet.
02:43Bu avantajlı.
02:44Dört dil mi biliyorsunuz peki?
02:46Dört, tamamen ben altı dil biliyorum.
02:49Çünkü ona türev olan bazı dillere de ben eğitimini aldım.
02:53Özbekçe, Urduca olsun.
02:55Bunlar birbirine, yani Urduca, Farsça, Arapça diline yakın.
02:59Özbekçe de Türkmence ile Tacikçe'ye yakın olması lazım.
03:01Benzildiği için.
03:02Güzel.
03:03Dil bilmekle o dili doğru çevirmek arasında bir fark var.
03:07Evet.
03:08Doğru çevirebilmek önemli değil mi burada?
03:10Doğru tercüme edebilmek.
03:12Alana yönelik, siz bir dili bilebilirsiniz ama alana yönelik doğru terimi kullanabilmeniz gerekiyor.
03:18Matbu belgelerde alana yönelik doğru şekilde cümleyi tamamlamanız gerekiyor.
03:23Doğru şekilde hitap etmeniz gerekiyor ki o belgenin resmi bir belge olduğunu noterde tasdik ederken doğru bir şekilde tasdik olsun ki ilgili kişinin ihtiyacı karşılansın.
03:35Ama kültürel farklılıklar da çok önemli.
03:38Aslında başka bir şey ifade ediyorken onların kültürüne normal gelen bir şey bazı kültürlere çok farklı gelebiliyor.
03:44Bu matbu belgelerin tercümesinin ziyade senaryo veya kitap tercümelerinde oluyor bunlar.
03:52Bu matbu belgelerin jargonu ve hitabeti hemen hemen aynıdır.
03:56Standart. Ama bu duyguyu tercüme eden veya mimikleri tercüme eden roman olsun, edebiyat kitapları olsun teknik değil.
04:07Bu tamamen duyguyla alakalı olan tercümeler zaten onu her tercümanla yapmıyor.
04:13Uzman olan tercümanlar.
04:14Çünkü ben mesela bir tane roman tercümesi yapabildim.
04:18O da başka bir tercümanın yardımıyla, ustam olan bir tercüman.
04:22Ne güzel söyledin.
04:23Yani onu bile bilmeniz gerekiyor.
04:26Yani kendi düzeninizi bilerek ilerletmeniz lazım.
04:29Peki. Sizinle çalışanların mesela öncelikle daha doğrusu takdir edilmesi gereken bir özellik söyleyip buradan devam etsin insanlar.
04:39Teniz ediyorum. Genel konuşalım.
04:42Yani bir tercümanın gerekli özellikleri.
04:43Evet. Bravo. Ne olmalı?
04:45Bir tercümanın gerekli özellikleri sabırlı olması gerek.
04:47Sabır.
04:48Allah Allah. Yani ticarede bir şey konuşsan herkes sabır diyor ya.
04:52Tercüman niye sabırlı olsun?
04:54Şöyle bir durum var.
04:55Örnek veriyorum.
04:56Belki bir tane tapu tercümanına gittiniz veya noterde bir yabancı avukata vekalet verecek.
05:03Belki o sayfalarca sürecek ve o tek tek maddelerin hepsini zaten okumanız gerekiyor.
05:07Belki tek tek de sizden onun hakkında soru soracak yabancı.
05:10Onu anlatmanız gerekiyor.
05:12Sabırlı bir şekilde davranmamız gerekiyor.
05:13Örnek eğer teknik bir tercümansınız.
05:15Bizim tercümanın kategorisi var.
05:16Eğer teknik bir tercümansınız.
05:18Örnek veriyorum.
05:19Bir geminin kuruluşunun belgelerinin tercümesini yapacaksınız.
05:23Saatler sürecek.
05:24Sabırlı olmanız gerekiyor ki o bilgisayar başında saatlerce tercüme yapabilirsiniz.
05:29Ay bir de dil değil.
05:31Yani ay çok zor.
05:33Şimdi ben şeyi merak ediyorum.
05:34Sabır evet başka vermiyor bir özelliği.
05:36İstikrarlı.
05:37İstikrar.
05:38Bir de devamlı kendisinin geliştirmesi gerekiyor.
05:41Geliştirecek mecbur.
05:42Çünkü her şey bir de dijital durumlar da çoğaldı şimdi.
05:46Evraklar da çoğalmıştır.
05:47İstekler de çoğalmıştır.
05:49Doğru.
05:49Şimdi sizin bu başınızdaki yeminli kısmı beni küçüklükten beri çok etkiler.
05:55Yani bu işi belli ki manipüle edenler de var.
05:59Yeminden kastı şöyle bizim örnek noter yemin zaptını alırken noterde
06:06kaydımızı yaparken orada işte yemin ediyoruz bu ilgili dilden Türkçe diline,
06:12Türkçe dilinden ilgili yabancı dile şerefimiz, namusumuz, haysiyetimiz ve kutsal saydığımız
06:19üstün değerler üzerine bunları doğru isteklere ve doğru şekilde yasaların izin verdiği
06:26şekilde tercüme ederek ve bize gelen özel bilgileri paylaşmayacağımıza, insanların
06:31telkinleri üzerine herhangi bir bilgi paylaşmayacağımıza veya...
06:36Özel hayatın gizliliği de var.
06:37Aynen.
06:37Özel kimlik bilgileri var.
06:39Bunlar çok önemli.
06:40İkamet bilgileri var.
06:41Evet.
06:42Veya birisi bize şurada ben bekar yazıyorum ama beni evli yazar mısın?
06:47Evli veya bekar yazar mısın?
06:49Bekarka yazar mısın?
06:49Eğer hani tenzih ediyorum...
06:51Evli ama bekar mı yazıyor?
06:52Bak her yerde tövbe dedi.
06:54Allah Allah.
06:55Bir şey de atıyorum bir belge tercümesinde olmayan şey yazmamızı isterse veya ismim
07:01benim yanlış yazılmış bana pasaport verirken şöyle yazarım.
07:05Biz bunları yemin ediyoruz.
07:06Bunları yapmayacağımıza dair ondan sonra yemin evramızı imzalıyoruz.
07:10Yemin'in tercüman kısmı bu.
07:12Şimdi o zaman da şöyle bir durum olmuyor mu?
07:14Yeminle yazmayanlara da yani nasıl güveneceğiz ya?
07:17Ya şöyle yeminden kastımız, tekrarlıyorum, notardaki...
07:22Mat bu belgelerin onaylanması, siz bir belge tercüme edebilirsiniz.
07:27Ama bu noter onayını istiyorsa notarda kaydınız olması gerekiyor.
07:30Kaydınız olması için yemini tercüman belgeniz olması gerekiyor ilgili noterde.
07:34Mesela diyorum B noterinde yemininiz var.
07:37Gidip farklı bir mahalledeki noterde de yapamıyor.
07:39Her noterin yemin zaplığı da farklı.
07:41Güzel, güvenlik yine burada güvenilirlik söz konusu.
07:44Çok teşekkür ediyorum çok kıymetli bilgileriniz için.
07:47Sizi tanımak çok güzeldi.
07:49Biz sizi uğurlarken sabah kahvemize devam edelim.
07:52Sağ olun.
07:52Efendim sabah kahveniz devam ediyor.
07:56Yanımda kıymetli konu.
07:58Otizm süpervizörü Emin Ufuk Bilgin var.
08:02Hoş geldiniz.
08:03Merhabalar, hoş bulduk.
08:04Nasılsınız?
08:05Teşekkür ederim Bircan Hanım.
08:06Sizler nasılsınız?
08:07Ben de iyiyim.
08:07Çok teşekkür ederim.
08:08Kıymetli şeyler konuşacağız bugün.
08:10Evet, gerçekten kıymetli şeyler.
08:13Otizm nedir?
08:15Biz bir kere onu biliyor muyuz?
08:17Neden spektrum bozukluğu olarak tanımlanır?
08:20Evet Bircan Hanım şöyle ifade edelim.
08:23Otizm nöro gelişimsel bir farklılıktır.
08:26Burada aslında şu kelimeye dikkat edelim.
08:28Farklılık.
08:29Çünkü genelde bunu bir hastalık olarak düşünüyor toplum.
08:32Ama hastalık olmadığını ifade edelim.
08:34Bu bir farklı bir durum.
08:35O zaman ne yapacağız?
08:36Bu farklı durumu bizler bugün sizlerin aracılığıyla insanlara aktaracağız.
08:41Bu farklılığın ne olduğunu çok iyi analiz edeceğiz.
08:44Ona göre müdahale yöntemlerini anlatacağız.
08:47Otizmi inşallah bugün herkese çok çok iyi şekilde ifade edeceğiz.
08:51Süper.
08:51Neden spektrum derseniz.
08:53Zaten tanıda OSB olarak otizm spektrum bozukluğu olarak geçiyor.
08:57Spektrum da burada çeşitlilik anlamına geliyor.
09:00Otizmi en iyi anlatan kelime de gerçekten spektrum çeşitlilik anlamına geliyor.
09:05Ama toplumda yanlış bilinen bir şey var galiba.
09:09Sanki her otizmli aynı bireydir.
09:12Her otizmli birey aynıdır gibi bir algı var.
09:15Bu doğru mu?
09:16Şöyle diyelim.
09:16Şimdi sizce normal gelişim gösteren her birey aynı mıdır?
09:21Değil.
09:21O zaman otizmli bireyler aynı olabilir mi?
09:24Bu algı niye oluştu?
09:25Evet bu algı şundan oluştu.
09:27Etiketten oluştu.
09:28Çocuklara etiket yapıyoruz.
09:29Çocuk otizmli diyoruz.
09:31Bu algıyı hep beraber oluşturuyoruz.
09:32Peki o zaman spektrum dedik az önce.
09:35Açalım isterseniz.
09:36Evet.
09:37Şimdi şöyle bir U'yu yapalım.
09:39Bakın başlangıç noktasını hep beraber başlayalım.
09:42Atipik otizm.
09:43Başladık.
09:44Atipik otizm yani halk diliyle silikotizm başladı.
09:48Semptomlar yavaş yavaş gelmeye başladı.
09:51Orta noktadayız.
09:52Artık orta düzey işlevsel otizmdeyiz.
09:55Çıkıyoruz.
09:56En sonda da artık otistik bulguların hepsinin olduğu ağır işlevsel otizme geldik.
10:02Bakın lütfen beraber bakalım.
10:04Geldik.
10:04İkisi de otizm.
10:06Tekrar geldik.
10:07Yine otizm.
10:08Şimdi böyle yapalım.
10:09Bakın en baştakiyle en uçtaki ikisi birbirinden çok ayrı semptomların dereceleri.
10:15Ama bunlar birbirinden çok çok farklı pozisyonlar göstermekti.
10:20Böyle bir çan eğri.
10:21Tabii.
10:22Peki otizmin erken belirtileri var mı?
10:27Bu söyleyecekleriniz aileler için çok kıymetli.
10:30Şimdi Bircan Hanım otizmin erken belirtilerinde en önemli husus çocuğun göz teması kurmaktan kaçınması.
10:38Birçok belirti var.
10:39Ancak buradan ailelere şunu anlatalım.
10:41Eğer çocuğunuz 3 yaşında ve 3 yaşından önce size bakmıyorsa artık şüphelenmeye başlayabiliriz.
10:48Göz teması kurmamak otizmi aslında biraz çağrıştırıyor.
10:53Çünkü Bircan Hanım şöyle düşünelim.
10:55Çocuklar, bebekler.
10:56Bebek doğdu.
10:57Yavaş yavaş büyüyor.
10:58Bir yaş.
10:59Buralarda ne yapması gerekiyor?
11:00Taklit etmesi gerekiyor.
11:02Peki biz Bircan Hanım bir şeyi nasıl taklit edeceğiz?
11:05Görerek.
11:06Tebrikler.
11:06Ona bakmamız lazım.
11:07Onu görmemiz lazım.
11:09İşte bu çocuklarımız bu yaşlarda 1 yaşında 1,5 yaşında kendilerini yavaş yavaş ele veriyorlar.
11:14Yani buradan en önemli nokta göz teması kurmadıkları zaman aileler yavaş yavaş şüphelenmeye başlayacak.
11:21Başka belirtiler var mı?
11:22Tabii ki var.
11:23Testler var mı?
11:24Minik testler.
11:24Evet.
11:25Hepsini konuşalım.
11:26Şimdi şöyle konuşalım.
11:28Erken çocukluk dönemi tarama ölçüyü dediğimiz M-Chat testi var.
11:33Şimdi burada M-Chat testini aileler bence eğer diyorlarsa ki hocam ben çocuğumun otizm olup olmadığından şüphe duyuyorum.
11:41Mesela işte duymadığını düşünüyorum.
11:43Çünkü otizmli çocuklar genelde böyle reaksiyonlar veriyor.
11:45Mesela çocuğun adını söylüyorsunuz.
11:47Çocuk bakmıyor.
11:48Sanki duymamış gibi hissediyorsunuz.
11:50Aslında çocuk duyuyor.
11:52Ama siz diyorsunuz ki acaba benim çocuğum işitmede mi bir problemim var?
11:55Böyle düşünen bütün ebeveynlere şu anda sizlerin aracılığıyla şunu söyleyelim.
12:00M-Chat testini çocuğumuza yapalım.
12:02Zaten bunu ararlarsa veya bizlere ulaşırlarsa biz bu testi onlara yönlendiririz, gösteririz.
12:0823 sorudan oluşur Bircan Hanım.
12:10Burada zaten veliler, ebeveynler bunu görecek.
12:13Buradaki soruların cevaplarında eğer 3 tane olumsuz dediğimiz cevabı yakalarlarsa otizmden şüphelenmeye başlasınlar.
12:21Ondan sonra da profesyonel yardım alsınlar, korkmasınlar, çekinmesinler.
12:25Bizler buradayız.
12:26Çok önemli insanlar var otizmle alakalı çalışmalar yapan.
12:29Yani otizmden korkmayalım lütfen.
12:31Otizmin bir farklılık olduğunu bilelim.
12:34Daha sonra zaten doğru çalışmalarla otizmin üstesinden gelebiliyoruz.
12:38E dediniz ya ismini sanki duymuyormuş gibi gelir bize ama söyleriz duyar.
12:43Bu neden oluyor? Niye bakmıyor?
12:45Evet çok güzel bir soru.
12:46Şimdi neden bakmıyor? Bircan Hanım şöyle yapalım.
12:49Şimdi ben sizin isminizi kullanarak birkaç eylem söyleyeceğim.
12:52İşte Bircan yanıma gel.
12:53Bircan suyu ver.
12:54Bircan ışığa bak.
12:56Bircan kameraya bak.
12:57Bircan seyircilere bak.
12:59Adınızı duymaktan sıkılmaya başlamadınız mı?
13:02Evet çok sıkıcı.
13:03İşte burada ebeveynlerin yaptığı hata şu.
13:05Çocuğun adını sürekli eylemlerle birleştiriyorlar.
13:10Evet.
13:11Otizmli çocuklar da inanılmaz ayrıntıya bakıyor Bircan Hanım.
13:15Şimdi burada ayrıntı ne demek?
13:17Şu.
13:18Çocuk şunu düşünmeye başlıyor.
13:19Şimdi çocuğun adı örnek verelim Ahmet olsun.
13:22Ahmet otistik bir birey.
13:23Otistik bulguları sunan otizmli bir birey.
13:26Şimdi Ahmet yanıma gel.
13:28Ahmet çayı getir.
13:29Ahmet televizyonun kumandasını getir.
13:32Ahmet düşünmeye başlıyor.
13:33Ben adıma ne zaman bakacağım?
13:37Şimdi eylemden önce adını söylediğimiz için çocuk şunu anlamaya başlıyor.
13:41Kendince şunu düşünüyor.
13:43Demek ki ben adım önemli değil.
13:46Ben demek ki eylemi yapmam lazım.
13:48O zaman da çocukta yavaş yavaş zaten iletişim kurmak istemeyen çocuklar bir de adını hep kullandığımızda adından zaten bıkıyor ve hiç bakmıyor.
13:56Nasıl düzelteceğiz?
13:57Nasıl düzelteceğiz?
13:58Evet adını fazla kullanmayacağız.
14:00Ya da eylemin önüne mi koymayacağız?
14:02Eylemlerle birleştirmeyeceğiz.
14:03Örnek veriyorum şunu yapacağız.
14:05Mesela Ahmet'e şunu diyeceğiz.
14:07Ahmet.
14:07Seni seviyorum.
14:09Mükemmelsiniz.
14:09Evet.
14:10Gerçekten de seviyoruz.
14:11Otizmli çocuklara aşığız zaten.
14:13Evet.
14:13Çok güzel bir şey söylediniz.
14:15Duracağız.
14:15Bircan Hanım adını söyledikten sonra duracağız.
14:19Çocuğun bize bakmasını bekleyeceğiz.
14:21Bakın o kadar güzel yerdeyiz.
14:22Bir şey söylüyoruz hocam şu an ya.
14:26Biraz da böyle şey oldum ya.
14:28Niye sürekli eylemlerle?
14:29Şimdi yani otizmle olsun olmasın çocuklarımızı.
14:32Çok güzel.
14:33Yani ben böyle biraz böyle kendimi de acaba yapıyor muyum diye düşündüm.
14:36İşte saygı.
14:37Ya kızım saygı yemek ye.
14:38Saygı bak saygı falan filan.
14:40Ay valla çocuk bıkacak ya bir süre sonra.
14:42Çok usandırıcı bir durum.
14:43Evet.
14:44Ben de şey yapıyorum.
14:46Hep ismimle eylem yan yana gelirse emir evri gibi olurum ya.
14:49Lütfen bundan sonra şöyle yapalım Bircan Hanım.
14:51Hep beraber bu hatamızdan vazgeçelim.
14:53Saygı.
14:54Saygı bize baksın.
14:55Göz temasını kursun.
14:57Efendim anneciğim desin.
14:58Hoş.
14:59Ondan sonra zaten saygı ne derse yaparız.
15:01Zaten şu anda tatile gitti.
15:03Üzgünümdür.
15:04Evet.
15:04Peki.
15:06Ya bütün çocuklarımızı korusun.
15:08Çok kıymetli ama sizin tabii ilgilendiğiniz alan çok çok daha özel ve çok kıymetli çocuklar.
15:12O yüzden de böyle uzun uzun soruyorum.
15:14Lafınızı da kesiyorsam heyecanımdan.
15:16Stafford'unla tam tersi sizinle sohbet etmek çok keyifli.
15:19Aynı şekilde.
15:20Şunları da isterseniz hemen cevaplayayım.
15:22Evet.
15:22Onların ne olduğunu bakalım.
15:23Şimdi bu görmüş olduğumuz davranış değiştirme tahtasıdır.
15:29Şimdi burada bakın çok basit bir düzenektir bu.
15:32Ancak çok önemli bir düzenek.
15:34Ben şu anda bizi izleyen Türkiye'deki bütün insanlara bunu ısrarla öneriyorum.
15:39Bakın bir mukavva kağıdı.
15:41Evet.
15:41Gördüğünüz gibi yapıştırıcı etiket ve düğmeler.
15:45Bakın renkli düğmeler.
15:47Üçle başlıyorum.
15:49Daha sonra sayıyı ne yapacağım?
15:50Beşe çıkaracağım.
15:51Peki bunu nasıl kullanacağım Bircan Hanım?
15:53Nasıl?
15:53Buradan ne anlıyorsunuz?
15:54Sizce bu nasıl kullanılabilir?
15:56Bence her hareketin bir renk karşılığı var.
16:00Ve yapınca karşı tarafa geçireceğiz.
16:03Çok güzel.
16:04Şimdi her hareketi...
16:05Attım değil mi ben?
16:06Atmadınız.
16:06Gerçekten mi?
16:07Siz hayat tecrübenizle çok güzel konuştunuz.
16:09Öyle mi oldu?
16:09Gerçekten mi?
16:10Şöyle söyleyelim.
16:10Bircan Hanım lütfen sizle bu olayı yapalım mı?
16:13Yapalım.
16:13Davranış değiştirmeyi nasıl yapacağız?
16:15Bakın şimdi lütfen söylediklerimizi yapın.
16:17Benim söylediğimi lütfen yapın Bircan Hanım.
16:20Sizden talep ettiğimi lütfen yapın.
16:21Bircan el salla.
16:22Aferin tebrik ediyorum.
16:24El salladın sembol kazandın.
16:26Bircan...
16:27A de.
16:29El salla A de.
16:31Şu harikasın el salladın A dedin.
16:33Şimdi lütfen söylediğimi yapmayın.
16:35Bircan ayağa kalk.
16:37Söylediğimi yapmadın sembol kaybettin.
16:40Bakın sembolleri kazanıyoruz.
16:43Ve kaybediyoruz.
16:44Doğru davranışta kazanacağız.
16:46Davranışı sergilemediğinde kaybedeceğiz.
16:48Peki bunu görsün mü çocuk?
16:50Tabii ki.
16:51Bakın şimdi bütün sembolleri kazandığını düşünelim.
16:53Yaptım kazandım.
16:54Bircan Hanım.
16:54Son sembolü kazandınız.
16:56Sembollerini toplay önergesini vereceğiz.
16:59Çocuğumuz sembolleri...
17:00Zaten bir oyun gibi gelecek ona.
17:01Evet.
17:02Zevkle yapacak.
17:03Keyifle yapacak.
17:04Ama çocuğun davranışı değişecek.
17:06Her şey düzelecek.
17:08Bütün sembollerini kazandın.
17:10Oyuncak senin.
17:11Su senin.
17:11Dondurma senin.
17:12Ne isterse vereceğiz.
17:14Bakın.
17:15Evet.
17:15Bakın bu sembol dönüştürme sistemidir.
17:18Bu okuma yazmanın da temelidir.
17:20Neden?
17:21Otizimli çocuklardaki okuma yazmanın temeli.
17:23Neden?
17:24A bir sembol değil mi?
17:26Doğru.
17:26B sembol değil mi?
17:27Doğru.
17:27Semboller neye dönüşüyor?
17:29Sese.
17:30A sesine dönüşüyor.
17:32A sembolü bir sese dönüşüyor.
17:34Bakın bunu 3 yaşlardan itibaren kullanırsak...
17:36Müthiş durumlar kazanımlar sağlarız.
17:39Ben bunu herkese öneriyorum.
17:41Çok güzel.
17:41Bircan Hanım sizlerin aracılığıyla bunu herkese gösterdik.
17:45Bir şey daha var orada.
17:46Evet.
17:47Onu da bakalım.
17:47Tabii ki.
17:48Süremiz çok az.
17:49Tamamdır.
17:50Bircan Hanım bu benim alternatif iletişim kaynağım.
17:53Yani burada önemli olan tabii ki illa bu cihazın sahibi olmak değil.
17:57Şöyle söyleyeyim.
17:58Burada sesletim çalışması var mesela.
18:01Örnek verelim.
18:05Çocuk bunu görmüyor.
18:08Önünde bu olacak.
18:11Bakın lütfen.
18:22Aferin.
18:23Mükemmel dinledin.
18:24Her şey senin.
18:25Çocuğu dinlemeye.
18:27Çocuğu konuşmaya.
18:28Müthiş teşvik eden bir çalışma.
18:30Bircan Hanım.
18:31Bunlar gibi çok çalışmalar.
18:32Çok güzel ya.
18:34Emekleriniz o kadar kıymetli ki.
18:36Tabii bunların hepsi tecrübeden kaynaklı şeyler.
18:39İlk kez böyle bir şeyle karşılaştım gerçekten.
18:43Eklemek istediğiniz zaman bunu da söyleseydim.
18:45Keşke hakkı üstümde kalmasın.
18:47Bu çok önemli bir konu.
18:48Çünkü varsa bir şey ekleyelim.
18:50Eklemek istediğim tek şey şudur.
18:52Bizleri davet ettiğiniz için çok teşekkür ediyorum.
18:55Otizme vermiş olduğunuz değer sizin değerinizi gösteriyor.
18:58Çok çok değerli bir durum.
19:00Buradan bütün ailelere şunu söylüyorum.
19:02Otizmli çocuğunuz varsa sıkı sıkı sarılın.
19:05Doğru eğitimi aldırın ve kurtarın.
19:07Bu kurtarılabilinir ve bu tekrar hayata döndürülebilir bir durum.
19:14Kesinlikle öyle.
19:15Çok yaşadık.
19:16Yaşıyoruz.
19:17İnşallah bundan sonra da yaşamaya devam edeceğiz.
19:20Çok teşekkür ederim.
19:20Sizi tanımak çok güzeldi.
19:22Ailenizi de öyle.
19:24Öğrencenizi de öyle.
19:25Güzeller güzeli.
19:26Şimdi onu göstermiyoruz.
19:27O çok güzel.
19:29Çok keyifli.
19:30Sizi tanımak.
19:30Sizleri uğurluyorum.
19:32Çok memnun oldum Bircan Hanım.
19:33Ben de öyle devam ediyorum.
19:35Çok teşekkür ediyorum.
19:36Çok teşekkür ederim.
19:40Efendim sabah kahveniz devam ediyor.
19:42Kıymetli hocam gelmiş.
19:43Hoş gelmiş.
19:44Kadın hastalıkları ve doğum uzmanı operatör doktor Ayşe Korur.
19:48Hoş geldiniz.
19:49Hoş bulduk.
19:50Merhabalar.
19:50Yine çok önemli konular var.
19:52Evet.
19:52Menepoz.
19:54Bir dönem.
19:55Bu bir dönem.
19:56Evet ama biz bu dönemde hep bir panik halindeyiz.
20:01Bildiğimiz herkese bir afakanlar basıyor.
20:03Sinirler falan çok oluyor ama.
20:05Bir premenopoz dönemi var.
20:07Bir de menopoz dönemi var.
20:09Şimdi premenopozla menopoz dönemi arasındaki farkla başlayalım mesela dilerseniz.
20:13Premenopoz dönemi aslında hormonların azalmaya başlamasıyla menopoza dair semptomları başladığı dönem olarak geçiyor.
20:22O ateş basmaları, gece terlemeleri, adet düzensizlikleri genelde bu dönemden itibaren başlıyor.
20:30Geliyorum diyor.
20:30Evet ve bu süreç kişiden kişiye değişiyor.
20:33İki ila on yıl arasında sürebilir.
20:36Daha sonra bozulan adetler öyle bir hale geliyor ki on iki ay boyunca hiç adet olunmuyor ve işte onun adı menopoz oluyor.
20:44Peki ortalama bir yaşı var mı menopozun yoksa değişkenlik gösterebilir mi?
20:50Menopoz ortalama tüm dünyada gelişmiş ülkelerde yaklaşık elli yaşında.
20:55Türkiye'de kırk yedi yaş ortalamasında.
20:57Ortalamasında.
20:58Bir tık erken biz bunu istemiyoruz.
21:02Dünya Sağlık Örgütü'ne göre elli elli bir yaş ideal yaş.
21:06Herkesi en azından o döneme kadar getirmek istiyoruz.
21:09Çünkü östrojen bizim için çok kıymetli.
21:10Ama geç menopoza giren de var.
21:15Tabii.
21:1555 yaşına kadar, 56 yaşına kadar mense olan hastalarımız da var.
21:20Var.
21:20Avantajlılar öyle diyelim.
21:22Peki premenopoz belislerinden bahsetmiştik.
21:25Biraz tekrar söyleyelim mesela.
21:29Premenopoz belisleri neler?
21:30Premenopoz öncelikle adet düzensizlikleri.
21:33Öyle başlar.
21:33Sık sık adet görmeler, adet miktarında azalmalar ya da artmalar ya da seyrelmelerle başlıyor.
21:40Ateş basmaları oluyor, gece terlemeleri oluyor, sinirlilik, asabiyet, beyin sisi dediğimiz dikkat eksikliği, unutkanlık, her sabah yorgun kalkma, vajinada kuruluklar, ciltte kuruluklar başlıyor.
21:54Bunların hepsi aslında birer premenopoz semptomları.
21:58Peki adet düzensizliklerini biz ne zaman ciddiye almalıyız?
22:03Bana göre adetin herhangi bir ay düzensiz olması da ciddiye alınacak bir konu da tetikte olacağımız konu nasıl olmalı?
22:11Aslında üreme dönemine girdiğimiz ergenlik döneminden itibaren çeşitli dönemlerde hep adet düzensizlikleri görüyoruz.
22:18Ama bazıları dikkate değer, bazıları önemli olan belirtiler oluyor.
22:24Mesela genç kızlarda ilk üç yıl zaten mens başladıktan itibaren adet düzensizlikleri çok normaldir.
22:31Durmayan aşırı kanamalarda ancak müdahale ederiz, ilaç vermeyiz.
22:35Ya da daha ileri dönemde doğum zamanlarında yine doğum sonrası veya başka hormonal düzensizliklere göre bir adet düzensizlikleri olabiliyor.
22:48Adet görememeler, sık görmeler oluyor.
22:50Onların da çözümü var ve çeşitli sebepleri var.
22:53Ancak menopoza doğru giderken zaten azalan yumurta rezerviyle beraber vücudumuzda östrojen azalıyor.
23:02Bunun ilk belirteci aslında adet miktarımız azalıyor ve bir tık arası kısalıyor.
23:09Normalde 28 günde bir görüyorken 24-25 günde bir görmeye başlıyoruz.
23:14Daha sonra daha da azalan yumurta rezervinde sanki yumurtalıkların son çırpınışıymış gibi daha çok kanama, yoğun kanamalar, ayda iki kez adet görmeler başlıyor.
23:27Daha sonra da bu adetler seyrelmeye başlıyor.
23:32İki ayda bir, üç ayda bir, beş ayda bir oluyor.
23:35Öyle ki bir an geliyor, 12 ay hiç olmuyoruz ve işte menopoz oluyor.
23:40Bu vücudumuzda östrojenin bittiği, yumurtalıkların çalışmasının tamamen durduğunun göstergesi.
23:47Bittiği, direkt acımasızca.
23:49Yüreme dönemi bitmiş oluyor ama hayat devam ediyor.
23:52Tabii.
23:52Bu çok önemli.
23:53Ama öyle bir empoze ettiler ki yıllarca menopozu.
23:57Menopoza giren kadını sanki dükkan bu kapattık tamam falan gibi.
24:01Yani çocuk yapmadığı dönemi sanki hayatı sadece çocuk yapmakmış gibi aslında kalıplara sokup bir anlamda kadınlara haksızlık bu bence bu tabir.
24:13Kadın her haliyle hayatın içinde devam ediyor.
24:17Devam ediyor tabii ki.
24:18Ve üreme dönemi belli bir dönem olmalı tabii ki de.
24:21Çünkü eğer menopozu olmasaydı 80 yaşında hamile teyzeler görebilirdik.
24:27Görebilirdik doğru.
24:29Her şeyin bir doğalı var, oluru var değil mi?
24:32Peki hocam ateş basmasından sürekli bahsediyoruz.
24:35Nedir bu ateş basması?
24:36Neden olur?
24:37Vücudumuzda östrojenin azaldığı zaman merkezi sinir sistemimizde hipotalamus dediğimiz ısı regulasyonu, ısı ayarını yapan bir bölge var.
24:45Temel zaten yaşam kaynağımız diyelim hipotalamus ve orada östrojenin eksikliği ısı kaybı var gibi gösteriyor kendisini.
24:57Ve vücut o ısıyı arttırmak için terlemeler, o damarlarda etkisinden dolayı flaşing dediğimiz kızarmalar, o enseye vuran ateş basmaları başlıyor.
25:10Üstler istemez östrojenin azalmasıyla doğru orantılı.
25:14Tabii.
25:14Peki, hormonal değişimler ruh halimizi nasıl etkiliyor?
25:19Ya bunu sormadan önce şunu da söylemek istiyorum.
25:22Biz hep bir hormonal değişiklik yaşayan kadınlar ya, regli dönemi başlıyor ya, ergenlik başlıyor, hamilelik başka, lohosalık başka.
25:30Hep de bizde bir hormon bir sıkıntı var yani.
25:32Her şeyin sebebi hormon, aşkın da sebebi hormon aslında.
25:35Doğruya hiç girmeyelim.
25:36Ve tüm hayatımızda hormonlar bizi yönetiyor.
25:39Ay içindeki hormonal dalgalanmalarla biz hem üreme dönemimiz, hem cilt sağlığımız, vücudumuzdaki ödemin miktarı bile aslında hormonlardan dolayı.
25:49Kah artıyor, kah azalıyor.
25:51Buradaki duygu, durum, bozukluğu menopozdaki daha mı yüksek?
25:55Hep menopozun hormonları konuşuluyor.
25:56Menopozda bir sürü faktör bir araya geliyor.
25:59Çünkü östrojen azalmasına bağlı olarak o ateş basmaları çok ciddi uykusuzluk yapıyor.
26:04Uykusuzlukla beraber ciddi anlamda öfke patlamaları, tahammülsüzlük, anksiyete başlıyor, endişeler artıyor.
26:13Aynı anda da yaşlandığını görüyor.
26:16Cildindeki kırışıklıklar, kuruluklar, vajinal kuruluk, cinsel hayata yansıması, sosyal hayata yansıması, artık daha unutkanım diyor.
26:25Böyle böyle bunların hepsi aslında depresyona, anksiyeteye yönelim yapıyor.
26:32Evet, bunların hepsi herhangi bir yaşta olursa olsun zaten bütün ruh halimizi etkiler.
26:38Bir ruh halini etkileyen durum daha var, o da kilo.
26:41Evet.
26:41Bu kilo işte açtığından mı oluyor yoksa bir şey azalıyor?
26:45Yine iki faktöre bağlı.
26:47Yine östrojen azalması başrolde.
26:50Östrojen azalmasıyla beraber yağ depolanması artıyor.
26:53Ama bu kez yağlar öyle bacakta basende değil, bel çevresinde artıyor.
26:57Bel çevresinde artan yağlar insülin direnci oluşturuyor.
27:01Ve o zaman metabolizma yavaşlıyor.
27:03Ve artık su içse yaramaya başlıyor.
27:06Çok şiddetli diyetler bile istediği kiloyu vermesine engel oluyor.
27:1240 yaşından sonra zaten her insanın, tabii ki başta kadınların metabolizması yavaşlıyor.
27:19Artık aynı öğünlerle kilo alır hale geliyor.
27:22Yine eğer hareketsizse kas miktarındaki azalma.
27:25Biliyorsunuz ki kas aslında yağ yakan bir doku.
27:29Kasınız çoksa hem daha gençsiniz hem de daha çok yağ yakarsınız.
27:33Ve metabolizmanız dolayısıyla hızlanır.
27:36Bunlar tüm faktörler birleşiyor.
27:38Ve yine kilo alma artıyor menopozda.
27:42Kemik erimesi de çok konuşulan ve merak edilen bir durum.
27:47Ne zaman başlar?
27:48Premenopoz döneminde yine östrojen azalmasıyla.
27:52Her şeyin, her bütün kapılar östrojene çıkıyor.
27:55Bunu arttıracak bir şey yok mu?
27:56Takviye bir şey.
27:58Östrojen azalmaya başladığında, semptomlar başladığında,
28:01muayeneler ve testler sonrası zaten hastalarımıza hormon replasman tedavileri uyguluyoruz.
28:06Menopozu hem öteliyoruz hem de bu premenopozal dönemde bu etkilerin, semptomların azalmasını sağlıyor.
28:14Daha sağlıklı geliştirmeye çalışıyoruz.
28:16Evet.
28:18Menopoz da çok sıkıntılıymış ya.
28:20Evet.
28:20Hep şey derler.
28:21Menopozun ayak sesleri o.
28:23Zaten o kötü.
28:24Hani hep şey derler.
28:26Bu ne bu menopoza mı girecek ya bu bu sinir ne bu bu?
28:29Menopoza mı girecek sorumuz premenopoz aslında.
28:33Değil mi?
28:33Evet.
28:33O belli ediyor.
28:35Bir sıcak basmazı falan.
28:37Evet.
28:38Bu kadınların çektikleri.
28:40Kemik erinmesi riski.
28:42Yine o yaşları premenopoz dönemine mi denk geliyor?
28:46Premenopoz da aslında 20 yaşına kadar yapım aşamasında olan kemiklerimiz 20 yaşından sonra zaten zayıflamaya başlıyor.
28:53Ancak osteopeni dediğimiz kemiklerdeki zayıflama yaş ilerledikçe herkeste oluyor zaten.
28:58Ama premenopozla beraber östürojen azaldığında artık olay kemik erimesi yani osteoporoza gitmeye başlıyor.
29:07Ve menopozdan sonra o ciddi miktarda her geçen gün eriyen o kemikler parçalanan kemiklerde kırıklar meydana geliyor ve hayati sonuçları olabiliyor.
29:17Bu büyük bir sorun.
29:20Bir de cinsel isteği olumsuz yönde etkilediği hep söylenir menopozun.
29:27Doğru mu?
29:28Tabii ki hormonların hepsi düşüyor.
29:30Aslında libidoyu bize gösteren testosterondur.
29:33Menopozda hatta bazı hastalarım soruyor östürojenim azalıyor ama testosteronum var benim artması lazım diyor.
29:41Ama ne yazık ki östürojen azalırken menopozda testosteron da düşüyor.
29:45Böyle olunca iki yönden dolayı libidoda ciddi anlamda düşme.
29:49Zaten fiziksel olarak da vajinal kurulukta o cinsel ilişkide ağrı, rahatsızlık zaten o isteği de alıyor fiziksel olarak şikayetlerde.
29:59Bu yüzden yine birçok faktör ilişki isteğini azaltıyor.
30:05Kendimle zorlaşıyorum bir de seninle mi uğraşacağım diye değil mi öyle bir durum oluyor yani bir hey hey durumu oluyor diye tahmin ediyorum.
30:12Peki hormon tedavisi kimler için uygundur?
30:16Yine prem menopoza girmiş veya erken menopoza girmiş tüm hastalarda 50 yaşından önce hedeflediğimiz yaş 50-51 yaş menopoza herkesin girmesi gereken.
30:27Ancak bu vakitten daha önce menopoza girmişlerse bu süreci vücuttaki östürojenin devamlılığını sağlamak, kemikleri korumak, kalp damar sistemini korumak, cilt sağlığı, hücresel gençliğimizi korumak adına östürojene desteğini vermemiz gerekiyor hastalarımıza.
30:4550 yaşından önce menopoza girmiş ya da çok çok daha önce menopoza girmiş 40'lı yaşların başında veya 30'lu yaşlarda bu hastalarımıza muhakkak hormon replasman tedavisi vermeliyiz.
30:57Çünkü adeta şöyle 50 yaşında menopoza giren birisinin 60 yaşındaki görüntüsüyle 40 yaşında menopoza giren birisinin 60 yaşındaki görüntüsü çok başka oluyor.
31:10Erken menopoza girmiş ve tedavi almamışsa östürojen vücudundan erken gitmişse 60 yaşına geldiğinde adeta 80 yaşında gösteriyor.
31:18Yani riski var mı bu tedavinin?
31:22Şöyle ciddi bir karaciğer hastalığı olmaması gerekiyor.
31:26Herhangi bir damar tıkanıklığı geçirmemiş olması ve ailede hormona bağlı bir meme kanseri durumu olmaması gerekiyor.
31:35Bunları o yüzden kontrollerini yapıp testlerini yapıp muayenelerden geçirip öyle karar veriyoruz tüm hastalarımızda.
31:41Bu süreçte sağlıklı geçirmek için de önerirsiniz diyelim bu konuyu kapatalım.
31:46Menopoz döneminde hastalarımızın her zamanki gibi aslında sağlıklı beslenmesi, düzenli egzersiz yapması, stres ve uyku yönetiminde dikkatli olması, sosyal aktivitelerden kaçınmaması, kendisini bu dönemde eve kapatmaması.
32:04Çünkü bu bir süreç ve daha iyi geçirilebilir.
32:07Bütün orada yaşadığınız sorunlar çözülebilir.
32:10Yıllık takiplerinizi aksatmayın.
32:12Bu konuda biz size yardımcı her zaman olacağız.
32:14Çok teşekkür ediyoruz Ayşe.
32:16Hocamla bu keyifli sohbeti sonlandırıyoruz.
32:19Sizi uğurluyorum.
32:20Haftaya tekrar görüşmek üzere diyorum size.
32:22Sizi hiçbir yere bırakmıyorum.
32:24Hemen geliyorum sabah kahve izleyicilere.
32:28Efendim şimdi stüdyomuzda değil ama şimdi ekranları başında bir konum olacak.
32:33Merih Lakerta.
32:35Kendisi Isı Pelet Orman Ürünleri Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve İş İnsanı aynı zamanda.
32:40Günaydın Merih Bey hoş geldiniz.
32:41Günaydın Bircan Hanım hoş bulduk.
32:44Sabah kahvemize iyi ki geldiniz.
32:47Bugün sizlere orijinal sorularım var.
32:50Hazırsanız başlıyorum.
32:52Memnuniyetle tabii ki.
32:53Yenilenebilir enerji dediğimizde biyokitle ve pelet enerjisi tam olarak neyi ifade ediyor?
32:58Sizden öğrenmek isteriz.
32:59Tabii ki.
33:01Yenilenebilir enerji kaynak bakımından dünyada sürekli yenilenebilir enerji.
33:06Mesela yenilenemez enerjiye örnek vermek gerekirse akaryakıtlar kullandığımız benzin, mazot, kömür, doğalgaz.
33:17Yani dünyamızdaki kaynakları belirli bir zaman sonra tükenecek olan enerji kaynakları.
33:23Fakat yenilenebilir enerji dediğimizde mesela güneş enerjisi, rüzgar enerjisi, jeotermal kaynaklar, biyokitle, hidroelektrik santralleri bunlar yenilenebilir enerjiler.
33:38Yani sürekli dünyada yenilenen kaynaklara sahip olan enerjiler.
33:42Aradaki fark bu.
33:43Pelet enerji nedir?
33:45Hangi kaynaklara denk gelir yani anlamı tam olarak?
33:48Pelet de biyokütleden elde edilen aslında sadece pelet dediğimiz zaman ilk akla ağaç artıklarından geliyor.
33:57Ama bu sadece ağaçla sınırlandırmamak lazım.
34:00Sokaklara dökülen yapraklardan tutun da samanlar, ondan sonra tavuk gübresi, zeytin pirinası, zeytin çekirdeği, saman.
34:11Yani çok çeşitli ürünlerden pelet yapılabiliyor.
34:14Ama dünyada en çok tanınan, bilinen ağaçlardan üretilen peletler.
34:19Bunların da en makbulü çam, köknar, gürgen gibi daha böyle sağlamlığı ve yanma özelliği kuvvetli olan ağaçların peletleri.
34:31Biz objektif cevap vereceğinize inandığım için soruyorum.
34:35Bizim ülke olarak biyokütle açısından, böyle enerjiler açısından ne durumdayız?
34:40Zengin miyiz, potansiyelimizin gerçek potansiyelimizi merak ettim.
34:44Aslında zengin bir ülkeyiz ama potansiyelimizi tam olarak kullanabiliyor muyuz?
34:49Orada birazcık daha çalışmamız gerekiyor.
34:52Çünkü Türkiye ciddi bir tarım ülkesi ve tarım atıklarından da biyokütle enerjisi elde edildiği için
34:59hem Orman Bakanlığı'nın bu konudaki çalışmalarını biraz daha hızlandırması gerekiyor
35:05hem de tarımsal anlamdaki atıkları biraz daha iyi kullanabilirsek
35:10en azından pelet enerjisi olmayabilir ya biyogaz olabilir veyahut da mesela biyo enerjilerin çeşitli bir şekilde farklı yöntemleri var.
35:23Bunları hayatımıza daha çok entegre edersek fosil yakıtlardan o derece kurtulmuş oluruz.
35:30Şöyle bir örnek vereyim Bircan Hanım.
35:34Fosil yakıtlar biliyorsunuz küresel ısınmaya sebebiyet veriyor.
35:37Ve küresel ısınmanın etkilerini de en yakından iklimdeki bu dalgalanmalarla, değişikliklerle bizzat herkes yaşıyor.
35:46Aslında yaşamayan, hissetmeyen kimse yok.
35:48Biz yenilenebilir enerjiyi hayatımıza ne kadar adapte edebilirsek
35:53o kadar önümüzdeki nesillere, gelecek nesillere daha güzel, daha yaşanılabilir bir dünya bırakmış oluruz.
36:00Dolayısıyla aslında dünyanın geleceğinde yenilenebilir enerji çok önemli bir rol oynuyor.
36:06O bakımdan bu pelet yakıtı olabilir, güneş enerjisinden elektrik üretme olabilir, güneş enerji santralleri,
36:16RES dediğimiz rüzgar enerji santralleri olabilir, jeotermal enerjiler olabilir.
36:21Çeşitli anlamda yenilenebilir enerjilerin kaynakları çok fazla.
36:25Dolayısıyla biz bu enerjileri ne kadar çok arttırırsak o kadar çok hem ülkemiz adına hem de dünyamız adına çok iyi işler yapmış oluruz.
36:37Tam da buradan hareketle bu tarım ya da orman atıkları gibi kaynakları biz ülkece iyi değerlendirebiliyor muyuz diye sormak istedim.
36:46İşte az önce onu söyledim.
36:48Yani değerlendirmemizi biraz daha fazla yapabiliriz.
36:51Çünkü Türkiye'de ciddi bir tarım potansiyeli var.
36:53Hem tarım potansiyelini arttırmak anlamında hem de ormandaki atıklarımızı daha verimli değerlendirmek anlamında.
37:01Aslında ormanda bu istisal yapıldığı zaman yani orman üretimi yapıldığı zaman atıkların bir kısmı orada kalıyor.
37:09Onları tam anlamıyla enerjiye ve endüstriye yakalandırabilirsek o anlamda daha verimli, daha başarılı oluruz.
37:18Şu anda bir takım kayıplar oluyor.
37:20Onları birazcık daha verimli yani hem tarımsal tarafta hem ormancılık tarafında kullanabilirsek dediğim gibi ülkemiz adına da çok faydası olacak.
37:31Çünkü şöyle bir noktaya değinmek istiyorum.
37:34Biz enerjiyi dışarıdan alıyoruz.
37:36Yani döviz ödüyoruz ve enerji satın alıyoruz.
37:39Doğalgaz alıyoruz, akarlakat alıyoruz.
37:41Dolayısıyla ülkemizde ürettiğimiz yenilenebilir enerji kaynaklarıyla cari açığı da azaltmış olacağız.
37:50Yani o döviz kendi ülkemizde kalmış olacak.
37:53Dolayısıyla hem ekonomik anlamda hem enerji anlamında bir taşla iki kuş vurmuşçasına böyle etkili bir iş yapmış olacağız.
38:03Atıkların kullanılması hem de ülkemizi maddi açıdan elini kuvvetlendirecek bir şeyken dışa bağımlılığımızı da azaltacak bir durum.
38:14Böylelikle de bu atıkların kullanılması çok kıymetli diyor Merih Bey.
38:19Şimdi peki biyokütle enerjisinin en büyük avantajı nedir?
38:22Son yıllarda çok ismini duyduğumuz için bunun avantajlarını da merak ediyoruz tabii ki.
38:27Şimdi biyokütle enerjisinin çok avantajı var.
38:31Az önce dediğim gibi aslında en büyük avantajlarından birisi ülkemizdeki potansiyeli kullanmak.
38:35Yani cari açığı azaltmak, ülkemizdeki o tarımsal ve bitkisel atıkları kullanmak.
38:43Aynı zamanda hayvansal atıklar da kullanıyor.
38:45Mesela tavuk gübresinden de pellet yapılabiliyor.
38:48Yani pelletin şeyi çok geniş aslında perspektif anlamda baktığımız zaman kullanılabilirlik sahası.
38:55O anlamda biyokütlenin çok faydası var.
38:58Yani mesela pelletten örnek vermek gerekirse bir ton pellet yaktığınız zaman 7 kilo kül çıkıyor.
39:07Çok temiz tabii ki ya çok temiz bir enerji.
39:10Kullanımı çok kullanıyor.
39:11Bir tona mı bu kadar?
39:13Evet bir ton pellet yakıldığı zaman yüksek standartlı bir eğer pelletse bunun Avrupa'da normları var.
39:22Standartları ve sertifikasyonları var.
39:247 kilogramın üzerinde çok fazla kül alamazsınız kaliteli bir pelletse.
39:30Muhteşem yani çok acayip bir orandan bahsediyorsunuz.
39:32Evet evet yani dolayısıyla yanma verimi çok yüksek.
39:36Doğaya bıraktığı yanarken doğaya bıraktığı duman çok çok az.
39:40Çok çok az.
39:41Tabii kömür yandığı zaman bilirsiniz o kömürün meşhur dumanını.
39:46Doğal gazla çok az su buharı gibi bir şey çıkıyor.
39:49Pellette onu bile göremezsiniz.
39:51Sadece ilk yandığı anda biraz duman çıkar.
39:54Ondan sonra böyle sıcaklığın sade vadakisini görürsünüz.
40:00Yani bu sene özellikle ülkemizde daha yaygınlaşmaya başladı.
40:06Belki siz de kafelerde restoranlarda görmüş olabilirsiniz.
40:10Böyle buru tipi sobalar var.
40:12Evet.
40:12Cam.
40:14Cam.
40:14O camın içinden alev çıkıyor.
40:16İşte orada yanan yakıt pellet yakıtı.
40:19Aa muhteşem bir de çok da şık ya güzel de görünüyor.
40:22Evet.
40:22Çok da şık güzel.
40:23Dekoratif tarafı da var.
40:26Göze de hitap ediyor.
40:28Çok güzel.
40:29Dediğim gibi kendi ülkemizdeki ham maddeleri kullanarak orman atıklarını, tarımsal atıkları,
40:35biyolojik atıkları kullanarak hem ülkemize enerji anlamında katkı sağlıyoruz hem de yerli bir enerji üretmiş oluyoruz.
40:42Ve bu da dediğim gibi en tepede cari açığı azaltabilecek seviyede bir etki yaratıyor.
40:48Bu alternatif yakıt sanayideki bu alternatif yakıt fikri yetersiz olan diğer yakıt kaynaklarından mı kaynaklandı?
40:55Niye böyle oldu bir anda?
40:57Şimdi şöyle aslında Bilge Hanım.
40:59Biz elektriği üretirken çok fazla kömür kullanıyoruz.
41:02Hem yerli kaynaklardan hem yurt dışından ithal kaynaklardan.
41:06Yanı sıra doğa gaz çevrim santrallerimiz var.
41:09Yani hala daha ithal yakıtlarla elektrik üretiyoruz.
41:12Çünkü elektriğe çok ihtiyacımız var.
41:14Türkiye gelişen ve büyüyen bir ekonomi.
41:17Dolayısıyla gelişen ve büyüyen bir ekonomide neye ihtiyaç var?
41:21En önemli kaynak enerji.
41:24Dolayısıyla bu enerjiyi üretmek için de yakıta ihtiyacımız var.
41:30Biz mesela firma olarak bir katalog hazırladık.
41:33Katalogda bir tarafta pellet yakıtı, bir tarafta doğal gaz yakıtı.
41:39Çünkü doğal gaz da çok kullanılıyor.
41:40Bunun mukayeseli bir şekilde sanayicilerimize net anlayabileceği bir şekilde bir broşu hazırladık ve dağıttık.
41:48Hem pelleti tanıtmak adına hem de doğal gazdan pellete geçişte ne kadarlık bir avantaj sağlayacaklarını net bir şekilde görmeleri bakımında.
41:57Ve bunu civardaki işte Denizli, Konya, Antalya gibi Afyon gibi vilayetlerdeki sanayicilerimize dağıttık.
42:06Tabii burada bunu çok memnuniyetle karşılayanlar oldu.
42:11Bir düşünelim diyenler oldu.
42:13Birazcık daha geleneksel bakanlar biz bu şekilde devam edelim diyenler de oldu.
42:19Ama eninde sonunda ben yenilenebilir enerjinin sanayide özellikle hızlı bir şekilde dönüşeceğini tahmin ediyorum.
42:28Çünkü doğal gaz da fosil bir yakıt, yani birçok insan aslında temiz bir yakıt olduğunu düşünüyor ama yer altından çıktığı için fosil bir yakıt, yenilenemez bir yakıt ve doğaya karbon salıyor.
42:41Peletin ve biyokütlenin en önemli özelliklerinden birisi de doğaya saldığı karbon miktarı çok çok az.
42:48Çok daha az doğa koruyucu, doğa dostu da bir yöntem.
42:53Tabii ki doğa dostu bir enerji.
42:55O bakımdan sanayi tesislerimizin, yani bu büyüyen gelişen Türkiye'deki sanayi tesislerimizin ne kadar fazla yenilebilir enerjiye geçmesi o kadar daha temiz ve ülke ve dediğim gibi de ekonomiye de artı katkıları olacaktır.
43:12Çok teşekkür ediyorum kıymetli bilgileriniz için.
43:15Ben teşekkür ederim.
43:16Bu şekilde geleceğe yönelik bilgi amaçlı bir sohbet oldu benim için de.
43:21Ben böyle şeylere çok meraklıyım.
43:23Hatta program ettikten sonra size bir şey sormak istiyorum.
43:26İzleyici önünde sormayayım şimdi yatırımla ilgili bir şey çünkü.
43:29Çok teşekkür ediyorum herif beye kıymetli bilgileriniz için.
43:31Ben size uğurlarken sabah kahvemize devam edeceğim ama size özel bir sorun olacak programdan sonra.
43:38Ve geldik çok kıymetli hocam.
43:42Fitoterapist, doktor Hakan Özkul.
43:44Size bayılıyorum fitoterapiye zaten bayılıyorum.
43:47Şimdi sizinle konuştuktan sonra araştırıyorum.
43:49Siz diyorsunuz ya bunların böyle şeyleri var.
43:51Gidilmesi gereken yerleri var.
43:53Herkes yapamıyor, herkes olmuyor.
43:54Her doktor da yok bu özellik.
43:56Ben arada bakıyorum.
43:57Tam doktor değilim ama benim bir şeyim oldu, hobim oldu fitoterapi konuşmak.
44:01Bugün de yine kısırlık konuşacağız kıymetli hocam sizinle.
44:06Biraz artıyor mu bu kısırlık?
44:09Aslında birçok kronik hastalık günümüzde daha çok artıyor tabii.
44:12Yaşam koşulları, modern dünyanın insanın maruz bıraktığı çevre ve yaşam koşulları birçok kronik hastalığı da arttırıyor.
44:20Yani kanser artıyor, işte şeker rahatsızlıkları çok artıyor.
44:25Neredeyse işte çok kısa bir zamanda iki katını.
44:28Hele ki Türkiye'de daha da fazla artıyor.
44:30Dünyada da fazla, Türkiye'de de fazla.
44:32Pek çok kronik hastalık arttığı gibi kısırlık vakaları da artıyor.
44:36Kadın da erkek de?
44:37İkisinde de.
44:38Eşit miktarda artıyor.
44:39Ve bakıldığında bugün zaten kısırlığını hani yarı yarıya bölüyoruz.
44:42Elma yarısı gibi.
44:43Yani yarısı erkekle ilgili sebeplerse yarısı da kadınla ilgili sebepler.
44:48Ha bir oranda var ki takriben bir yüzde yirmi.
44:50İkisinde de problem olabiliyor.
44:54Sebepleri aynı mı?
44:55Kadının kısırlığının sebebiyle erkeğin kısırlığın sebepleri aynı.
44:59Yakın tabii ki.
45:00Yakın.
45:00Yani çevre faktörleri dediğimiz o bozucu faktörler, yaşam koşulları, obaziteler, kötü, sağlığa zararlı olan alışkanlıklar, sigara.
45:08Eskiden hani erkeklerin belki bir sorunuydu ama bugün kadınların da sorun olduğunu biliyoruz.
45:13Obezite günümüzün temel bir sorunu.
45:17Hareket eksikliği herkesin bir ciddi bir sorunu.
45:21Çevrede maruz kaldığımız hava kirliliği, radyasyon problemi, kirli hava her şey aslında herkesin ortak problemi.
45:29Değil mi cinsiyet fark etmeksizin?
45:30Tabii ki kendi işleyişine göre kadın kısırlığıyla ilgili erkek kısırlığıyla ilgili farklı farklı sebepler var ama
45:36aynı ortamda yaşadığımız için, aşağı yukarı aynı şeyle de yediğimiz, aynı davranış tarzlarına sahip olduğumuz için
45:44tabii ki sebepler de aynı.
45:47Ve stres de önemli bir faktör.
45:48Erkekleri de ilgilendiriyor.
45:50Belki kadınları daha da fazla ilgilendiriyor.
45:52Yani günümüzde kadınların rolleri daha da zorlaştı.
45:56Yani bir taraftan çalışmak zorunda.
45:58Yani bir evin stres şeyi var, işin stresi var.
46:01Kocanın stresi.
46:02Evin kocanın stresi var.
46:03Çocuk bakımı, yani sorumluluklar, yükler gerçekten kadınlar için çok arttı.
46:08Stres de kısırlıkla ilgili özellikle hormon dengelerini bozmak suretiyle etki eden faktörlerden bir tanesi.
46:15Çok özür diliyorum ya.
46:16Genetikle bir ilgisi varmış.
46:17Annesi kısırdı da.
46:18Genetik faktörler tabii ki bu hastalıkta etkili.
46:22Ama bu genetikle ilgili bağlantılı problemlerin oranı düşüktür.
46:27Çoğu başka faktörlere bağlı olan faktörler.
46:31Yani annenizde çok erken menopoza girme varsa, siz de erken menopoza girebilirsiniz.
46:37Veya tersi varsa, bazen çok ileri yaşlarda ancak menopoza girdiyse,
46:42sizin de muhtemelen öyle olabileceğinizi düşünebilirsiniz.
46:48Ama dediğim gibi birçok faktör kalıtsal değil.
46:53Yani anne ve babadan gelen rahatsızlıkla ilgili değil.
46:56Bununla ilgili önemli delillerinden bir tanesi zaten istatistiklerde bunu söylüyor.
47:01Şöyle söyleyebilirim.
47:03Bugün erkek sperminin, mesela erkek kısırlığının en temel unsuru nedir?
47:08Erkeğin sperm değerleridir.
47:09Yani bugün erkeklerde sperm sayısındaki düşme korkunç fazla.
47:15Son, yani meta analizler gösteriyor ki, son 40 yıl içerisinde, tabi bu sürekli incelemeler devam ediyor.
47:23100 yıldır, 100 yıldır, hatta belki daha uzun bir sürede.
47:26%50 erkek sperm değerleri daha azalıyor.
47:29%50.
47:29Korkunç bir rakam.
47:31Zaten oranı o kadar düşük ki dövlenme oranı.
47:33Aynen öyle.
47:34Yani düşünebilir musunuz?
47:36Erkeklerin, yani 50 yıl, 40 yıl önceki erkeklerin sperm sayıları ortalama olarak konuşuyoruz.
47:42Bugünkünden %50 daha fazla.
47:44Bu yarı yarıya düşmek demektir.
47:46Ve aşağı yukarı bakıldığında neredeyse %2'lik, yıllık olarak bir azalma var.
47:51Her yıl.
47:52Her yıl azalma var.
47:53Bu genetikle ilgili bir şey değil.
47:55Yani insan genetiği, yani 40 yılda değişmedi.
47:58Doğru.
47:59Her yıl değişmiyor.
48:00Epigenetik faktörler dediğimiz genlerdeki genlerin okunmasını etkileyen faktörler.
48:09Yani bazı bozucu genlerin çalışmasını, hareketen geçmesi veya tamir edici genlerin çalışmaması.
48:17Epigenetik faktörler dediğimiz faktörler var.
48:20Bunlar bir genin çalışmasını etkileyen, fazla veya az çalışmasını etkileyen faktörler.
48:26İşte çevre faktörleri bu mekanizmalarla da, epigenetik mekanizmalarla da kadın ve erkek kısırlığını tetikliyor.
48:35Bu manada baktığımızda evet genetik ama kalıtsal değil.
48:38Yani anne babadan gelen bir rahatsızlık değil.
48:41Bizimle ilgili, kendi genimizle ilgili bir şey.
48:43Özellikle günümüzde tabii şöyle bir problem de var.
48:47Tabii yaş artılaması uzadı.
48:49İyi güzel.
48:50Ama evlenme yaşı geriledi.
48:53Buna iktisadi sebepler de mutlaka sebep oluyor.
48:57Eskiden nasıl bir kültür vardı?
48:59Hani Anadolu'nun kültürü.
49:02Bir erkek çocuk işte 18 yaşına girdiği zaman askere gider.
49:06Geldiği zaman da evlenirdi.
49:0720'de geliyordu zaten.
49:0820'de geliyordu askerlik.
49:10Ve muhtemelen evlendiği kadın da 18 yaşındaydı.
49:14Bilemedin en taş çattası 20 yaşındaydı belki de yani 18 yaşındaydı.
49:18Bugün tabii ki hem erkekte hem kadında kariyer kaygıları, ihtiyaçları diyelim tabii ki bu ihtiyaç.
49:25Bu evlenme yaşının geriye atılması hem erkekte bir sorun yani yaşın ilerlemesi erkek için de bir sorundur.
49:33Kadın için çok daha büyük bir sorundur.
49:35Kadın da bakıldığında 35 yaşından sonra kadının üreme kapasitesi belirgin derecede azalmaya başlıyor.
49:45Yani 35 yaşından sonra belirgin azalma var.
49:4840 yaşından sonra menopoz değilse bile evet menopoz yaşı ortalama diyelim 50'dir kadınlarda ortalamada.
49:56Ama çok daha erken yaşta erken menopoza giren insan çok sık karşımıza geliyor.
50:01Menopoza girmediyse bile doğurganlık yüzdesi çok düşüyor.
50:07O yüzden kadınlara tabii ki kaygıları var hani işte kariyer kaygıları var vesaireleri kaygıları var ama şunu bilsinler.
50:15Çocuk hedeflerine biraz daha erken yaşta ulaşmaya çalışsınlar.
50:20Ben çok denk geldim yani biz korunduk işte evlendik işte 7-8 zaten geç evlenmiş bir de 3-5 senede borçlar var bunları ödeyeceğiz diye tehir ettik çocuk sahibi olmayı ciddi bir sorun.
50:34Çok sorun.
50:35Ve bugün bakıldığında %20'ye yakın çifte bence daha da bile fazla olabilir bu infertilite yani bir yıl boyunca çocuk sahibi olmak istediği halde çocuk sahibi olamadığını görüyoruz.
50:47Ne görüyoruz?
50:48Erkeklerde bahsettiğimiz gibi sperm sayısıyla ilgili problemler var.
50:55Yani ya hiç sperm yok hiç sperm üretimi yok bakıldığı zaman analiz yapılıyor sperm analizleri yapılıyor işte 3-5 günlük beklemeden sonra yapılan analizlerde hiç sperm yok hiç sperm görülmüyor.
51:11Ha bu hiç olmadığı anlamına gelmiyor bunu da söyleyeyim şöyle ki sperm dışarı çıkacak kadar değil ama içeride testisin içerisinde sperm var olabilir işte tese dediğimiz
51:24testisten bir operasyonla parça alıp testisin içinde var olabilecek olan spermleri alma tekniği uygulanabiliyor.
51:33Kısırlıkta en azından böyle avantajlar var yani kadın ve erkek faktörlü kısırlıklarda teknolojinin ilerlemesi aslında bir şans oldu.
51:44Ciddi bir şans oldu düşünebiliyor musunuz?
51:46Normalde bu kadar yani hiç sperm yok dışarıda bu insanın geçmiş çağlarda yaşasa çocuk sahibi olma şansı yok.
51:54Hiç sperm yok.
51:55Ama işte tese ile parça alarak oradan bir sperm elde edip yumurtayla birleştirip tüp bebek yöntemiyle çocuk laboratuvarda çocuk üretimi yani anneye sonra konularak çocuk üretimi gerçekleşiyor.
52:08Belki anne rahmine bile gerek kalmayacak.
52:11Yani teknoloji ilerliyor yapay rahimlerle ilgili çalışmalarda devam ediyor.
52:16Evet teknolojinin ilerlemesi kısırlığı önlemede de daha doğrusu tedavi etmede bize alternatifler getiriyor.
52:23Bu güzel ama hala da çocuk sahibi olmak istediği halde çocuk sahibi olamayan insanlar var.
52:29Bazen bakıldığında hiçbir problem yok.
52:31Yani her şey dört dörtlük erkekle ilgili ya dört dörtlük ama çocuk olmuyor.
52:35Kadınla ilgili bakılıyor her şey var ama sebep yok.
52:37Bazen yüzde yirmilere hatta yüzde otuzlara kadar kadın da bu yüzde otuzlara kadar çıkabiliyor.
52:42Sebep belli olmadan kısırlık karşımıza da çıkabiliyor.
52:46Erkekte dediğimiz gibi ya azospermi olabiliyor bir sperm yok ya da sperm sayısında hareketlerinde morfolojisinde bozukluklar var.
52:55Sperm sayısının yeterli olması gerekiyor ki dölleme gerçekleştirilsin.
53:01Şimdi bu konunun fitoterapi ile olan bağını konuşacağız.
53:05Aslıma kısa bir ara verelim hemen kahveleri tazeleyin.
53:08Biz kısa bir aradan sonra kısırlıkla fitoterapi bir konuşalım.
53:12Ben kısırım çocuk sahibi de olamıyorum yıllarca nice kapıları da çaldım diyen insanlar tabii ki var.
53:19Ama böyle insanların mutluluğa kavuştuğuna da şahit olmuş bir insan olarak ben söylüyorum.
53:24Asla umutsizliğe kapılmasınlar.
53:25O kadar çok derin mekanizmalarla ve bunlar bilimsel olarak da tespit edilmiş mekanizmalar.
53:32Varlığı bilimsel olarak ispatlanmış mekanizmalar.
53:35Kimisi kök hücreleri geliştirerek hem kadın hem erkek kısırlığı ile ilgili kök hücreleri geliştirerek.
53:41Kimisi kan akışlarını iyileştirerek.
53:43Kimi enflamasyonu azaltarak.
53:46Kadın kısırlığı ile ilgili pek çok hastalığın temelinde enflamasyon vardır.
53:50ROS dediğimiz reaktif oksidatif maddelerin ortadan kaldırılmasıyla.
53:54Erkek kısırlığında kan testis bariyenin iyileştirilmesi fonksiyonuyla.
54:01Yöntemler.
54:01Otofajinin geliştirilmesi mekanizmasıyla vücuttaki kısırlıkla ilgili iyileştirici mekanizmaların aktif edilmesiyle.
54:11Sirtüün gen sistemi.
54:13AMPK gen sistemi.
54:14Yani fitoterapi iyileştirici vücudun iyileşme mekanizmalarını doku ve hücresel boyutta iyileşme mekanizmalarını aktif edici bir mekanizmadır.
54:25Bir tedavi yöntemidir.
54:27Doğanın harikasıdır.
54:30Doğayı bize ihsan edene boynumuz kıldan ince.
54:33Ve de kaynağı sınırsız değil mi?
54:34Ve kaynağı sınırsız.
54:36Yani sadece 3-5 bitkiyle ilgili değil.
54:39Sonsuz bir hazine var.
54:40Ve o kombinasyonları düşünemiyorum.
54:43Ve biz bugün modern tıbbın gücüyle bu sonsuz kaynaklara, bitkilerdeki o sonsuz zenginliğe ulaştığımızda ve bunları hastayla birleştirdiğimizde önümüzde engel yok.
54:56Ben iddia ediyorum.
54:58Bizim önümüzü açsınlar.
54:59Fitoterapinin önünü açsınlar.
55:02Sadece kısırlıkla ilgili değil.
55:03Dünyada, dünyada hastalıkların tedavisiyle ilgili olarak Türk damgasını vuralım.
55:10Ben bu kadar iddialı konuşuyorum.
55:11Rabbim size çok uzun ömür versin.
55:13Bir konuda üzgünüm.
55:14Sizi üniversite zamanında tanısaydım hocam fitoterapist olmak isterdim biliyor musunuz?
55:20Biraz yaşım geçti artık.
55:21Bir daha tıp mı?
55:21Şimdi başlayamayacağım konuya ama çok isterdim fitoterapist olmayı.
55:25Ben de istiyorum ki gençler özellikle tıp dünyasının içerisinde bu konuya daha çok ilgilensinler.
55:31Evet kesinlikle.
55:32Çünkü bizim büyük potansiyelimiz var.
55:34Bakın Hipokrat'ın, İbn-i Sinan'ın Anadolu topraklarından çıkması tesadüf değil.
55:38İnanılmaz bir gelenekselden bahsediyor hocam.
55:40Geleneksel bir süreçten bahsediyor.
55:42Bugün hani söylenir ya Çin tıbbı.
55:45Çin tıbbında bile bizim Türk atalarımızın, Orta Asya'daki Türk atalarımızdan öğrendikleri var.
55:52Yani bu bizim malımız.
55:54Bizim.
55:54O yüzden sahip çıkalım.
55:55Bizim bilgimiz.
55:55Bizim kültürümüz.
55:56Bu kıymetli şey.
55:57Buna sahip çıkalım.
55:57Kediler mediler geldi hep sürdük.
55:59Gidiyor muyuz?
55:59Bunlar bizi gönderiyor mu?
56:00Bitti.
56:01Program bitip yediler.
56:02Programı artık.
56:04Çok teşekkür ederim hocam.
56:04Ben teşekkür ederim.
56:05İzlediğiniz için hakkınızı helal edin.
56:07Çok kıymetli yine bilgiler.
56:10Bize zamanınızı ayırdığınız için çok teşekkür ediyoruz.
56:12Biz Hakan Hocam'la gidiyoruz.
56:13Yarın yine aynı saatte görüşmek üzere.
56:14Hoşçakalın.
Yorumlar