00:00In the Black Island in Botswana,
00:03they are known as Seiga and Tyson
00:10and who will come up with him.
00:14They are away.
00:30Cold-blooded ang mga bayawak at kailangan itong magpaaraw para tumaas ang kanilang temperatura.
00:44Nagsisilverin itong warm-up para sa pinakamahalagang parte ng kanilang araw, ang pagkahanap ng pagkain.
01:00Dahil scavengers, mga nabubulok mabagay sa gubat ang lagi nilang target.
01:08Pero hindi pala sa gubat ang kanilang punta, kundi sa bakurang ito kung saan malapit sa mga tao.
01:16Dahil sa pagdami ng pagdating ng turista dito sa Black Island, kasama na dyan yung mga naiiwan nilang pagkain.
01:32Naging dependent na tuloy yung mga bayawak doon sa pagkain na available para sa kanila.
01:37Yung mga bayawak, kapag dilapitan natin sila, hindi tayo makakalapit ng ganito.
01:44Kasi talagang tatakbo na yan palayo ka agad.
01:48Siguro, over time, na-condition na rin sila na they don't feel threatened here.
01:53Nasanay na rin sila.
02:00Kailangan mag-double time ng mga bayawak sa pagkain dahil parating na ang sigang bayawak ng si Tyson.
02:07Na-observahan natin na kapag may dumating na pagkain, siya yung unang pupunta doon sa kainan.
02:23Palawan Water Monitor ang species ng bayawak na nandito sa Black Island.
02:44Endemic o sa Palawan lang din sila, makikita.
02:47Sabi nung mga taga-bantay dito, may isang araw daw na bumaba halos 50 na bayawak na nandito sa lahat.
03:03Ang feeding area, isa ring battleground kung saan ang pinakmalakas ang siyang nakakalawa.
03:10Bukod kay Tyson, palagi ring nangumuna sa kainan si Ray.
03:25Isa siya sa karibali Tyson pagdating sa pagiging leader.
03:31Maya-maya pa, may mas maliliit na bayawak na lumapit sa kanya.
03:35Sa unang tingin, aakalaing nag-iaya ka paan si Ray at isa pang bayawak.
03:53Wrestling behavior ang tawag dito.
03:55Nagtatagisan ang dalawang bayawak dahil sa pagkain o teritoryo.
04:06Patibayan ang katawan at ang maunang mawala na lakas.
04:15Siya ang talo.
04:16Si Ray pa rin ang nanayos.
04:23.
04:44Sa huli, si Ray pa rin ang nanalo.
04:53One of the things that we noticed is that many of the boats here,
04:59in fact, the big ones and the big ones,
05:03they are the ones who put on their boats.
05:06We noticed this by Tyson and other great boats.
05:11These boats are actually battle scars.
05:18They have to get rid of the boats,
05:23and some of them have to see that they have to get rid of the boats.
05:28They are like a little bit of the boats,
05:31but they are leaving the scars.
05:38At the point it is,
05:40it's the natural habitat.
05:42It's the land where the boats are,
05:44and it's the land where they are.
05:46We're actually changing their behaviors, making them less wild and more dependent on the ratios that we give as being humans.
05:59The set from video na ito, nakuha sa Laguna, makikitang may hinuhugot at pilit na tinatanggal ang isang lalaki mula sa kanal.
06:10Bumabara daw kasi ito at inipigil at ang pagbaba ng tubig.
06:16Ayon, magandang araw po.
06:24The first born to be wild.
06:28Ayon kay Robilin, nakapatid ng lalaking nasa video, laking gulad daw nila nang makita ang nakatirang hayop sa kanilang kanal.
06:40Naglalama po yung papa ko nung gabi. Ngayon, nung nakita po nung kuya ko yung bunto,
06:46hinihila na po niya.
06:52Hello, mama!
06:53Ang pilit na hinihila, nakumpirma na ang bumabara sa kanilang kanal ay isang bayawak.
07:00Ay!
07:01Ay!
07:03Nakita natin doon kung paano niya i-manhandle yung isang wildlife.
07:08The best is just to really ilagay siya sa isang sako or kung hindi niya kaya, tumawag ng kasama para hulihin.
07:16Na-turnover na rao ni Robilin ang bayawak sa Department of Environment and Natural Resources or DNR.
07:23Ang isa sa mga theories natin is yung baka sinusundan niya yung mga daga na pwedeng nakatira nandun sa loob ng mga drainage na yan.
07:33Which is highly likely.
07:35Nung nag-investig kami doon sa paligid nila, nakita natin yung area, medyo swampy, lalo na kapag bagong tapos ang ulan.
07:42At may mga hayop din na nakatira doon sa paligid, like yung mga manok, mga bibe, na pwedeng kainin, pwedeng maging source ng pagkain itong mga bayawak.
07:52Ang nakunghanin ng bayawak ay dinala sa Calabarzon Wildlife Rescue Center,
07:57ang otorizadong pasilidad sa regyon na maaaring pagdalahan ng mga narescue na buhay lang.
08:04Pinuntahan natin, chinect natin yung bayawak.
08:08O, lalaki.
08:09Lalaki, o. Tignan mo.
08:10One, two, three.
08:12Kita mo?
08:14Kita mo?
08:15Yan, lalaki.
08:17This is still very young, no?
08:20Kasi, tingnan mo yung size niya, yung belt and all.
08:23Slim pa siya, at saka napakaligsi.
08:26Kitang-kita mo yung wild instincts niya, nandyan pa.
08:29So, we're just gonna check yung kanyang bibig.
08:33Okay naman yung kanyang oral cavity.
08:36Very healthy yung itsura.
08:37Malaki ang chance na ito na mabuhay sa wild.
08:41Kung may bayawak na makikita sa ating mga kabahayan,
08:45itawag agad ito sa mga otoridad para sa tamang paghandle nito.
08:50Nakakatulong ito sa pagbalanse ng environment,
08:53tsaka yung pagkontrol ng ibang population ng mga animals.
08:56Nunaan dito.
08:57So, if they're not going to do that,
08:59we are tipping the balance.
09:00And we may not see the effects right now,
09:03but definitely, in the near future.
09:05Maraming salamat sa panunood ng Born to be Wild.
09:18Para sa iba pang kwento tungkol sa ating kalikasan,
09:22mag-subscribe na sa JMA Public Affairs YouTube channel.
09:26mabuhay message.
09:27Mabuhay message.
09:28Go home.
09:33Ho!
09:33Go home.
Comments