- 12 hours ago
Wyścig do Berlina
Category
📺
TVTranscript
00:28DZIĘKI ZA OBSERWACIE
00:30Zacznij się w mapie i zaznacza dwie drogi do Berlina.
00:34Nakreśla linie, która je oddziela, aby uniknąć ewentualnych tarć.
00:40Stalin ściera granice między dwoma frontami niedaleko Berlina.
00:45Jak mówiło, tutaj będziecie rozdzieleni, ale tu usuniemy pociał.
00:54Zostawia otwartą drogę dla obu generałów.
00:56Patrzy na nich na swój sposób i mówi, zobaczmy, który z was pierwszy zdobędzie Berlin.
01:07Wsiadają do samochodu i ścigają się na lotnisko.
01:12Starin organizuje wyścig do Berlina.
01:15Wierzę generałowie są na tyle bez względu i agresyjni, że wykonają zajęty.
01:22Samoloty już czekają i startują w ciągu dwóch minut.
01:27Tak bardzo chcieli zdobyć największą nagrodę.
01:31Berlin.
01:41Wyścig do Berlina.
01:46Berlin. Era dobrobytu.
01:50Dobrze ubrany tłum.
01:53Berlin.
01:54Żywy pomnik, 700-letniej europejskiej kultury i historii.
02:03Ale w 1933 roku jednoczy się wokół nowego ruchu społecznego.
02:10Stadion olimpijski w Berlinie jest wypełniony po brzegi podczas ceremonii otwarcia XI Igrzysk olimpijskich.
02:17Staje się sercem imperialnego i ludobójczego reżimu Adolfa Hitlera.
02:28Oraz symbolem jego wizji, tysiącletniej Rzeszy.
02:33Ale w kwietniu 1945 roku zjawiają się tu alianci.
02:40I stary Berlin leży teraz w gruzach.
02:47To stolica Rzeszy, centrum nazistowskiej władzy.
02:51Ale została doszczętnie zrujnowana.
02:58Wszędzie wiszą kable.
03:00Miasto jest zalane, budynki się tlą.
03:03Cywile żyją jak szczury w noże.
03:06Było jasne, że alianci i żołnierze radzieccy odniosą zwycięstwo militarne.
03:11Ale jest to także zapowiedź tego, co ma nadejść.
03:16Bitwa o Berlin pokazuje w jaki sposób Związek Radziecki, Stany Zjednoczone i Wielka Brytania zamierzają zająć się powojennym światem.
03:27Ruiny tej wielkiej metropolii stają się nagrodą w centrum zmagań pomiędzy aliantami.
03:37Nagrodą, która ukształtuje świat do końca XX wieku.
03:43Bitwa o Berlin jest nie tylko punktem kulminacyjnym największego konfliktu w historii ludzkości.
03:50Ale też początkiem nowego zatargu, który trwał kolejne 50 lat.
04:09Pięć lat po rozpętaniu przez Hitlera najkrwawszego konfliktu w dziejach, wojna zawitała do Niemiec.
04:20Gdy Anglicy i Amerykanie wkraczają od zachodu, a armie radzieckie napierają ze wschodu, niegdyś wielkie imperium nazistowskie kurczy się z
04:31dnia na dzień.
04:32W 1945 roku nazistowskie Niemcy militarnie są na wyczerpaniu.
04:40Doznali sromotnej porażki.
04:43Niewiele z nich zostało.
04:45Niemcy są teraz zdegradowane do stosunkowo wąskiego korytarza.
04:49Żołnierzy jest coraz mniej i panuje chaos.
04:53Sami wiedzą, że wojna nie potrwa długo.
04:58Gdy czas Hitlera dobiega końca, Józef Stalin zaprasza amerykańskiego prezydenta Franklina Roosevelta
05:07i brytyjskiego premiera Winstona Churchilla na Krym, na ostatnią konferencję wojenną i świętowanie rychłej wygranej.
05:22Wybrano Jautę, ponieważ jest luty.
05:25Trwa rosyjska zima, a to jest najcieplejsze miejsce jakie można znaleźć w Związku Radzieckim.
05:30Pałac ma ponad 100 pokoi, wygląda jak gigantyczny biały tort weselny usadowiony nad Morzem Czarnym.
05:39Widok takiego pokoju z lśniącymi kryształami, kawiorem i radzieckim szampanem musiał być urzekający.
05:48Stalin był czarującym gospodarzem, zaopatrzonym w wyborne, stare, krymskie wina.
05:5440, 50 letnie.
05:57Churchill mógł pić wino rosyjskich carów.
06:06Ale atmosfera robi się wkrótce napięta, kiedy zachodni alianci mówią Stalinowi, że ich wojska utknęły w martwym punkcie.
06:18Po przejściu od Normandii przez Belgię, Francję, Holandię, aż do granicy z Niemcami, przez większość zimowych miesięcy nie zrobiono dużego
06:27postępu.
06:32W lutym 1945 roku Churchill i Roosevelt stracili niemal tylu żołnierzy, co w rekordowym miesiącu.
06:42Wojna była wygrana, ale wciąż ginęły tysiące amerykańskich i brytyjskich żołnierzy.
06:54Zachodni alianci chcą poświęcać kolejnych tysięcy istnień.
06:59Jeśli wojna ma się szybko zakończyć, spadnie to na zmęczonego Stalina i jego udręczone armie.
07:11Stalin przyjął te informacje sceptycznie. Uważał, że chcą zwabić armię czerwoną, aby skupiła na sobie większy atak Niemców, dzięki czemu
07:20Brytyjczycy i Amerykanie poniosą mniejsze straty.
07:30Stalin choć niechętnie zgadza się, żeby to jego żołnierze wzięli na siebie ciężar walk o Berlin.
07:37Ale w zamian żąda gwarancji dotyczących sytuacji po wojnie.
07:44Chce się upewnić, że radziecka sfera wpływu będzie jak najlepiej chroniona i kontrolowana oraz zapewni możliwie największą przestrzeń dla buforu
07:54i ewentualnej ekspansji w przyszłości.
07:58Stalin żąda utworzenia po wojnie bloku komunistycznego w Europie oraz podziału Niemiec.
08:08Chciano, aby Niemcy nigdy więcej nie stały się potęgą militarną i nie zagroziły Europie i światu.
08:15Uzgadniają granice demarkacyjne.
08:20Zgadzają się, że Brytyjczycy, Amerykanie i Rosjanie będą mieli strefy zarówno w samych Niemczech jak i w Berlinie.
08:28W Jaucie dochodzi do fascynującego kompromisu, ponieważ według ustaleń Berlin znajdzie się całkowicie w strefie radzieckiej.
08:37Ale tu zrobiono specjalny wyjątek, żeby pokazać jego znaczenie.
08:42Amerykanie i Brytyjczycy dostali po kawałku miasta.
08:51Po uzgodnieniu powojennej mapy, Stalin zaczyna planować ostatni wielki atak tej wojny.
08:59To szansa, by wreszcie zabezpieczyć swoje dziedzictwo jako wspaniałego przywódcy.
09:06Stalin zawsze chciał być dowódcą wojskowym.
09:09Był synem gruzińskiego szefca.
09:11Przygotowywał się do kapłaństwa.
09:13Przeszedł na marksizm, stając się fanatykiem.
09:16I od tego dnia, będąc jeszcze nastolatkiem, wierzył, że jedynym sposobem, w jaki ludzkość może osiągnąć sprawiedliwość, był marksizm i
09:25komunizm.
09:26Równość dla wszystkich.
09:30Odkąd stanął na czele rewolucji, która przekształciła Rosję z starskiego imperium w państwo komunistyczne, ambicje Stalina rosły.
09:41Uważał się za postać historyczną, rosyjskiego przywódcę, następcę Piotra Wielkiego i Aleksandra I, który zdobył Paryż i pokonał Napoleona.
09:54Ale dla rosyjskiego Tuza zdobycie Berlina to coś więcej niż tylko militarny podbój.
10:04Chodzi o pomszczenie czteroletniej morderczej wojny Hitlera z Rosjanami.
10:12Adolf Hitler najeżdża Związek Radziecki z zamiarem totalnego podboju.
10:17Chce wymordować mieszkańców albo zrobić z nich niewolników służących niemieckiej rasie panów.
10:24Hitler rozpętał tam ludobójczy konflikt.
10:32Prowadzą ideologiczną wojnę, w której palą wioski, strzelają do bezbronnych ludzi,
10:38traktują jeńców wojennych jak niewolników, pozwalając im umrzeć z głodu.
10:43Zginęły dziesiątki milionów ludzi.
10:46Na polu walki doszło do masowej rzeźwi.
10:50Zniszczono wioski.
10:51To najstraszniejsza wojna wyniszczająca w historii ludzkości.
10:55Dlatego żołnierze radzieccy, którzy widzieli cierpienie swojego kraju,
10:58pragnęli sprowadzić wojnę Niemcom do ich domu.
11:07Niemcy były przez trzy lata polem bitwy i bombardowań.
11:12Prawie wszystkie większe miasta legły w ruinie.
11:15Berlin także.
11:16A teraz ma nadejść bitwa, która to zakończy.
11:20Hitler nazwał Berlin miastem, twierdzą.
11:24To oznaczało, że musiało walczyć do ostatniego człowieka.
11:28Ostatni żołnierz miał zginąć, broniąc Berlina i taka była jego mentalność.
11:33Dlatego strach i niepokój są tutaj niewyobrażalne.
11:39Hitler mówi, że każdy musi walczyć o każdy metr.
11:43Żadnej kapitulacji.
11:50Niemcy tak obawiają się Rosjan, że Armia Czerwona napotyka ostry opór.
11:57Aby dokończyć dzieła, Stalin wysyła Feldmarszałka Georgija Żukowa.
12:06Żukow był bezwzględny.
12:08Był też bardzo prymitywny i niezbyt wykształcony.
12:15Nie lubił wykształconych oficerów, bo sam nie przeszedł szkolenia wojskowego.
12:20Ale był utalentowanym człowiekiem z silną wolą.
12:24Jeśli wydasz mu rozkaz, zrobi wszystko, by go wykonać.
12:31Żukow dowodził wszystkimi decydującymi bitwami drugiej wojny światowej.
12:36Takiego człowieka chcesz mieć po swojej stronie.
12:39Jest jedynym generałem, któremu Stalin naprawdę ufa.
12:44Zahartowany weterem wojenny Żukow wie, że podczas szturmu na Berlin Rosjanie muszą użyć całej swojej artylerii.
12:54Ustalili datę ataku na połowę kwietnia.
12:56To da Armii Czerwonej kilka tygodni na zakończenie przygotowań.
13:01Muszą to zrobić dobrze, a nie mają wiele czasu.
13:06Historia kosztuje, więc zdobycie Berlina też będzie drogie.
13:10To miała być największa koncentracja sił w historii.
13:142,5 miliona ludzi.
13:167 tysięcy samolotów.
13:1840 tysięcy dział.
13:207 tysięcy czołgów.
13:23Ale zgromadzenie takiej siły nie jest łatwym zadaniem.
13:29Im dalej Armia Czerwona oddala się od własnego terytorium, tym dalej trzeba przewieźć zaopatrzenie.
13:35Żukow się niecierpliwi, ale jego ludzie nie mają zapasów.
13:39Są tak blisko.
13:41Od Berlina dzieli ich zaledwie 60 kilometrów.
13:44Ale brakuje im szybkości i energii.
13:48Potrzeba cierpliwości.
13:52Kiedy Żukow czeka na zaopatrzenie, Stalin dowiaduje się, że jego przyjaciele na zachodzie ruszyli.
14:04Winston Churchill jest podekscytowany perspektywą dotarcia brytyjskiej armii do Berlina przed Rosjanami.
14:16Pamiętajmy, że Churchill jest żołnierzem, który walczył wielokrotnie, w Indiach, w Sudanie, w wojnie burskiej i podczas pierwszej wojny światowej.
14:30Churchill widzi wszystko w kategoriach wielkiej historii.
14:35Jeśli przeczytasz jego relacje z drugiej wojny światowej, znajdziesz odniesienia do wszystkiego.
14:39Od Rzymian po Etrusku.
14:43Dla niego zdobycie Berlina jest jedną z takich chwil.
14:46Chcę pokazać zachodnim wojskom, które także walczyły na różnych frontach w Afryce Północnej czy na Sycylii, że mają szansę.
14:54Próbuję pokazać, że Brytyjczycy także się w to angażują.
14:59To niezwykle symboliczne, że w końcu docierają do Niemiec Zachodnich.
15:03Ale nadal muszą pokonać główną przeszkodę, czyli Renn.
15:09To duża rzeka i jej przekroczenie nie będzie łatwe.
15:15Niemcy zniszczyli mosty na Rennie.
15:18Alianci mają tylko grupy zwiadowcze w amfibiach, które są zbyt małe, aby przerzucić całą armię przez rzekę.
15:35Niemcy wysadzili mosty, a my mogliśmy przedostać się tylko amfibią.
15:40Dwa dni przed tą przeprawą zjadłem tylko kilka batoników.
15:44Czeka nas kolejna inwazja.
15:46To niebezpieczne.
15:50Ale gdy Amerykanie zdobywają ostatni nienaruszony most niedaleko Bonn, w szeregach Niemców pojawia się chaos.
16:00Alianci szybko idą na Berlin.
16:09Wiadomość o przeprawie aliantów przez Renn trafia do Stalina, ponieważ jego armie zmierzają donikąd.
16:17Zmienia taktykę.
16:20Wysyła wiadomość do aliantów.
16:23Berlin stracił dla nas jakąkolwiek wartość strategiczną.
16:29Mówi, nie interesuje nas Berlin.
16:32To już nie jest nasz główny cel.
16:35To mnie nie obchodzi.
16:36Nie ruszamy na Berlin.
16:40Stalin stempluje telegram 1 kwietnia.
16:43Właściwa data dla jego prawdziwych intencji.
16:46Po próbie przekonania aliantów, że nie chce zajmować Berlina,
16:51człowiek, który przechytrzył rywali, aby zastąpić Lenina, nadal stosuje stare sztuczki.
17:05Wzywa na Kreml Żukowa, żeby przekazać mu nowe wieści.
17:10Ale ku zaskoczeniu swojego zastępcy zaprasza też drugiego generała, Iwana Koniewa.
17:18Stalin jest geniuszem manipulacji.
17:22Jest niewywale sprytny i wie co zrobić, by jego generałowie się go bali,
17:28jednocześnie nie lubiąc się nawzajem.
17:32Poza tym między Żukowem a Koniewem toczy się stara rywalizacja.
17:38Marszałek Koniew, chętny do wojny, odważny, agresywny.
17:43Obaj generałowie byli zaprawieni w bojach.
17:45Patrzy na mapę, pochyla się nad nią i mówi,
17:49kto zajmie Berlin?
17:50My czy alianci?
17:54Stara się to zbagatelizować.
17:57Właściwie to Berlin mnie nie interesuje.
17:59Ale tak naprawdę bardzo mu na nim zależy.
18:02I dlatego organizuje ten wyścig, ponieważ czuje, że alianci mogą go wyprzedzić.
18:08Był mściwy i okrutny.
18:11W Jaucie uzgadniano różne rzeczy dotyczące przyszłości Europy Wschodniej,
18:16ale Stalin wiedział, że to wszystko się nie liczy.
18:20Tam, gdzie byli jego żołnierze, tam narzucał własny system.
18:24To była prawdziwa gra.
18:25Przekonuje aliantów, że nie jest to ważne dla Związku Radzieckiego,
18:30a jednocześnie gromadzi miliony żołnierzy do szturmu na Berlin.
18:38Jest 1 kwietnia i ten dzień nazwano najwspanialszym prymaprylisem w historii.
18:47Gdy generałowie ścigają się na lotnisko, Stalin daje znak do rozpoczęcia swojej totalnej gry wojennej.
18:56Wyścig do Berlina w każdym aspekcie jest niebezpieczny,
19:00zuchwały i bezproduktywny.
19:03Zwiększy ryzyko poniesienia śmierci z rąk własnych ludzi.
19:08To naprawdę zły pomysł,
19:10ale emocjonalnie, politycznie, motywacyjnie jest to przydatne,
19:16przynajmniej w umyśle Stalina.
19:22Jest jeszcze jeden powód, dla którego Stalin tak się śpieszy do Berlina,
19:25ale nie wiedzą o nim nawet jego generałowie.
19:30Istnieją mało znane fakty, które znaleźliśmy w radzieckich archiwach,
19:36że w drugiej połowie lutego Niemcom udało się odpalić bombę w Turyngii,
19:45pod wieloma względami podobną do bomby atomowej.
19:50Ściśle tajna informacja.
19:53Wiedziało o tym maksymalnie sześć osób.
19:59Jestem znając, że na laboratorium atomowe zraźnie się świetlnie.
20:06Stalina dyspansowały dwóch wojennych.
20:11Wielu jednym z nich z Instytutu C. Cesarza Gerhelma,
20:14który by niemniej chce eksperymentować z bronią klądrową.
20:19Stalina wiedział o tym, że ze swoich źródełów w jadłowczych.
20:23Częstę zdobyć tam uran, który ponoć tam jest.
20:27Zamierzacie się przejdą na obrotę tereniały,
20:30które przydadzą mu się do prowadzenia testów atomowych.
20:35Ale Stalin ma problem.
20:37I tajna laboratorium znajduje się na obszarze,
20:41w którym zgodnie z wyższeczniki z konferencji w Jaucie
20:43nie należy ze Związku Radzieckiego.
20:48Wielu Instytutu Czarza Austrii Amerykańskiej.
20:51A proszę przejąć Instytut,
20:53że trzeba się tam dostarczyć przed alianami z Zachodu.
20:59Znaczy wadła wyjście w Stalinach,
21:02kto za pomocnik do niego pozyska warto o koszulstwo.
21:09Czarze Czarze ma różnicami zamiary Stalina.
21:12Zdaję sobie sprawę,
21:14że Stalin nie jest tak wielkim przejusznikiem.
21:19Jest to naprawdę impolujące,
21:21że w Churchill jest do tego wyczucia o polityczniach.
21:24Wie jak ważna jest Europa,
21:25jak pasuje do świata.
21:27Jest świadomy zagrożenia komunizmem i tym,
21:30że jeśli nie będą ostrożni,
21:32Związek Radziecki
21:34zacznie wdzierać się na Zachód.
21:37Churchill po mistrzostwu przewiduje niebezpieczeństwo
21:40i dykadatury.
21:40Jako pierwszy pojął,
21:42że Hitler był zagrożeniem dla pokoju na świecie.
21:46Rozumiał też wcześniej niż ktokolwiek inny
21:49zagrożenie bolsze w tym.
21:51Władza należała do tego,
21:53kto miał więcej żołnierzy.
21:55Churchill uświadomił sobie,
21:57że rozkoczęła się nowa bitwa
21:58o Europę Wschodnią.
22:02Dlatego zachodni alianci mieli moralnie obowiązek
22:06chronić ten obszar przed Stalinem.
22:10Jeśli Churchill podtrzyma presję aliantów,
22:14mogą zająć Berlin i uratować przed komunizmem Niemcy
22:17oraz Europę Wschodnią.
22:20Wydaje się, że mają spore szanse.
22:24Po przekroczeniu Renu
22:26napotykają mocno osłabione siły niemieckie.
22:31Wojska Hitlera są tak wyczerpane,
22:33że nie mają już żadnych rezerw.
22:36Rozwiązaniem dla Hitlera zostaje stworzenie
22:39Volkssturmu, składającego się z cywilu.
22:44To młodzi chłopcy lub starzy mężczyźni,
22:46którzy przeważnie nie mają nawet mundurów.
22:49Nie są wyszkoleni i brakuje im spójności,
22:52więc cała niemiecka obrona upada.
22:59Problem Churchilla polegał na braku brytyjskich żołnierzy.
23:02Amerykanie całkowicie zdominowali zachodnich aliantów.
23:09Roosevelt stał się wtedy ważnym przywódcą.
23:17Zatrudną z ciałem Franklina Roosevelta w kondukcie do Białego Domu
23:21szła wdowa oraz członkowie rodziny.
23:24Przadze Churchilla na przekonanie Amerykanów
23:27do kontynuowania marszu na Berlin
23:29maleją po nagłej śmierci jego sojusznika,
23:32prezydenta Roosevelta.
23:37Decyzja o przejęciu niemieckiej stolicy
23:39należy teraz do
23:40pragmatycznego dowódcy sił alianckich
23:44Dwighta Eisenhowera.
23:47Eisenhower chętnie pomaszeruje na Berlin,
23:50jeśli zrobi to łatwo
23:52i bez
23:53większych strat.
23:56Ale w tle unosi się groźba tego,
23:58co ma związek z Japonią.
24:01Wszyscy się martwią, że będzie to kosztowny konflikt
24:05na niespotykaną skalę.
24:08Planują inwazję na południowe wyspy Japonii,
24:11a sądząc po japońskim oporze
24:13będzie to krwawa i kosztowna operacja.
24:17A zatem jeśli wy, cholerni amerykańscy żołnierze,
24:20niepotrzebnie gnacie do Berlina,
24:22osłabiacie atak na Japonię.
24:29Eisenhower wszedł na szczyt,
24:31ponieważ potrafi zachować spokój.
24:34Myśli, ruszę na Berlin,
24:36jeśli będę musiał,
24:37gdy Churchill da mi znak.
24:40Ale jeśli wydam rozkaz,
24:42muszę dokładnie wiedzieć, co robię.
24:47Gdy Eisenhower rozważa możliwości,
24:50wiadomość o manewrach
24:51Churchilla dociera do Kremla.
24:57Rosyjski przywódca postanawia wzmocnić swój plan
25:00z obawy, że alianci go uprzecą.
25:05W jego armie zbliżają się do Berlina,
25:09Stalin mówi generałom bez ogródek,
25:11że mają tylko dwa tygodnie na dotarcie do Reichstagu,
25:15zabytkowego gmachu parlamentu w centrum miasta.
25:22Upewnijcie się, że alianci nas nie pokonają.
25:25Chcę dostać zdjęcie Reichstagu
25:27z powiewającym na nim sztandarem.
25:30Wyścig ruszył.
25:39Żukow zbliża się od wschodu,
25:42a Koniew od południa.
25:44Dwa i pół miliona rosyjskich żołnierzy
25:45pędzi na Berlin.
25:52To nie jest jakaś mała armia.
25:56Ta była ogromna
25:57i zmierzała w kierunku
25:58jednej z największych stolic świata.
26:02Ogromnego miasta.
26:06Na atak Rosjan czeka nie tylko wojsko,
26:08ale też uwięziona tam ludność cywilna.
26:16Są naprawdę przerażeni tym,
26:18co ma nastąpić.
26:21Gdy wieść o zbliżających się Rosjanach
26:24obiega miasto,
26:25niektórzy mieszkańcy próbują uciekać,
26:28póki mają czas.
26:32Pojawiło się pytanie,
26:33czy wydostaniemy się z Berlina,
26:35bo za chwilę zjawią się tu Rosjanie
26:37i nas zabiją.
26:46Nie mogłem spać,
26:48chciałem uciekać.
26:49Byliśmy na pierwszym piętrze,
26:50pod nami był dach garażu.
26:54Nie mogłem zasnąć z obawy,
26:56że Rosjanin wyjdzie po dachu,
26:58a potem przez okno.
27:03Większość ludzi po prostu chciała przeżyć.
27:06Rodziny i matki pragnęły przetrwać tę katastrofę.
27:10Ludzie budowali umocnienia,
27:12aby bronić swojej stolicy.
27:18W parkach kopano rowy,
27:20rozmieszczano miny.
27:23Gdy Berlińczycy starają się chronić swoje domy,
27:26niemieckie wojska kopią rowy na obrzeżach miasta.
27:32Pierwszą linią obrony są wzgórza Zillow,
27:36znane Niemcom jako brama do Berlina.
27:41Wzgórza Zillow to ogromne klify z płaskim wierzchołkiem,
27:45co daje Niemcom doskonały widok na dolinę.
27:50Okopali się i ściągnęli tu tyle,
27:52ile tylko mogli.
27:57Bezpośrednio na ten stromy i dobrze broniony teren
28:00kieruje się armia marszałka Żukowa.
28:03Jeśli ma wykonać rozkaz Stalina,
28:05musi zaatakować z pełną mocą.
28:08Wszystko się wydarzy.
28:11Żukow nie ma znałych uśrodków.
28:15Wtedy zamiast rozpocząć ofensywę,
28:18zrobił to ja leży.
28:23Ostatnia przeważa największe oszaczenia,
28:25jak i kiedykolwiek widziano na naszej planecie.
28:35Znac nagle rozlega się przetarająca kafofonia,
28:39rodzajiem nieprawdopodobnego wałasu.
28:42Cała ziemia się trzęsie.
28:47Podnosi się uż, nic nic nie widać.
28:50Odtał załubu, a tak potężne,
28:53że ziemia naprawdę zaczęła pękać.
29:04W rezultacie Żukow ugrządził już pierwszego dnia,
29:09co uniemożliwiało wykonanie planu.
29:12Kiedy wiadomość o nieudanym ataku na wzgórza Zillow dociera do Moskwy,
29:18Żukow dostaje telefon.
29:23Stalin dzwoni i stwierdza,
29:26nie doceniłeś niemieckiej obrony.
29:31Ciekawe kto teraz dotrze do Berlina.
29:34W tym samym czasie dzwoni do marszałka Koniewa i mówi,
29:38słyszałeś?
29:39Żukow sobie nie radzi.
29:42Pół grządzu.
29:44Bronij do nich, żeby ich zachęcić i podrażnić.
29:49Nastawia jednego przeciwko drugiemu.
29:52Założę się, że mógłbyś być tam pierwszy.
29:55A co się stanie, jeśli to Żukow dotrze pierwszy?
29:58Będzie ci głupio, prawda?
30:01Ośmielony wiadomością o utknięciu Żukowa Koniew pokonuje lasy i przedalej.
30:10W tym momencie Stalin mówi,
30:13no dobra Żukow, co się dzieje?
30:17Dotrzesz do Berlina?
30:19Dlaczego stoisz?
30:23Niestety dla wojsk Żukowa
30:26jedynym sposobem na wygranie wyścigu z Koniewem
30:28jest brutalne przebicie się przez niemiecką obronę.
30:41Prowokacja działa, ponieważ Żukow
30:44wydaje rozkaz szturmowania wzgórz Zillow
30:46wbrew wszelkim zasadom sztuki wojennej.
30:55Traci 30 tysięcy ludzi.
31:00Ginie 30 tysięcy.
31:04Ale się przebija.
31:13Bezwzględna taktyka sprawia, że Żukow idzie łeb w łeb z Koniewem.
31:17Obie armie docierają do przedmieść Berlina.
31:21Nagroda Stalina jest w ich zasięgu.
31:24W dodatku okazuje się, że zachodni alianci
31:27dotarli do łaby na zachód od Berlina
31:29i postanowili się zatrzymać.
31:39Aliancki dowódca Dwight Eisenhower
31:42zrobił karierę dzięki spokojnym, wyważonym decyzjom.
31:48Postanawia nie przedzierać się do Berlina,
31:51aby uratować życie swoich żołnierzy.
31:55Mówi, Stalin jest naszym sojusznikiem,
31:58nie ma powodu się go bać,
31:59ani myśleć, że zrobi coś nieodpowiedniego.
32:02Ufamy mu.
32:03A tak nie ma militarnego sensu,
32:05zwłaszcza gdy zdobycie miasta
32:07będzie kosztować życie 100 tysięcy żołnierzy.
32:10To powoduje konsternację,
32:12szczególnie wśród Brytyjczyków,
32:14ponieważ Churchill i inni
32:15nadal chcą iść do Berlina.
32:19Stany Zjednoczone, Wielka Brytania
32:21to zachodnie kraje demokratyczne,
32:23które cenią życie swoich obywateli.
32:26Dla Stalina życie jego ludzi
32:27nie ma w ogóle znaczenia.
32:29Milion osób to tylko statystyka.
32:32Życie ludzkie w Armii Czerwonej
32:33nie ma żadnej wartości.
32:35Poza tym, co może dla niego osiągnąć?
32:41Mimo wiadomości, że Rosjanie mają otwartą drogę
32:44do zdobycia Berlina,
32:45Stalin nie chce ryzykować.
32:47Wysyła jeden z oddziałów Koniewa,
32:50by upewnić się, że alianci dotrzymają słowa.
32:54Stalin nikomu nie ufał.
32:57Eisenhower powiedział, że
32:59nie chce zajmować Berlina.
33:02Stalin i tak nie wierzył aliantom.
33:06Jest pełen obaw i paranoi,
33:08że ktoś go zdradzi.
33:09Alianci mogą powiedzieć
33:11w porządku, weź Berlin.
33:13Ale on w to nie wierzy.
33:17I myśli, że są równie perfidni jak inni.
33:2425 kwietnia 45 roku
33:27Rosjanie po raz pierwszy
33:28spotykają się z sojusznikami z zachodu.
33:32Ponieważ podejrzliwy Stalin
33:34wciąż gra w swoje gierki,
33:36żołnierze biorą to wydarzenie
33:38za triumfalne zgromadzenie przyjaciół.
33:43Oczywiście Stalin doskonale rozumiał
33:45działanie propagandy.
33:47Zadbał o to, aby wraz z żołnierzami
33:49były ekipy filmowe i fotografowie.
33:55Mój kolega z BBC zobaczył,
33:58że żołnierze zaczynają jeść
34:00i pić wódkę.
34:03Tego nie można było przegapić.
34:09Robione są zdjęcia propagandowe.
34:13To wydarzenie nazwano później
34:14Dniem Kłaby.
34:16Trwają wielkie uroczystości.
34:18Wszyscy piją i tańczą.
34:21Po spacyfikowaniu frontu zachodniego
34:24nad Łabą
34:26los Berlina jest przesądzony.
34:31Dla elity kulturalnej
34:33oznacza to pożegnanie
34:35ze wspaniałą historią tego miasta.
34:40Kiedy Rosjanie zbliżają się
34:43do bram miasta,
34:45Berlin praktycznie nie ma
34:46jak się bronić.
34:50Jednym z budynków,
34:52który jeszcze stoi
34:53jest Filharmonia.
34:57Zrodził się szalony pomysł
34:59na finałowy koncert.
35:01Pożegnanie z kulturą w mieście.
35:04Filharmonia wznawia aktywność.
35:07To makabryczny spektakl,
35:09w którym ludzie
35:10w straszliwych okolicznościach
35:11idą posłuchać symfonii.
35:14Wyróżnia go to,
35:15że członkowie Hitlerjugend
35:17mają ze sobą małe koszyczki
35:19z tabletkami cyjanku.
35:21Rozdają je publiczności mówiąc
35:23może tak będzie łatwiej
35:25gdy zjawi się Armia Czerwona
35:29i pomyśleć,
35:31że to było kiedyś cudowne miasto.
35:45Hitler siedzi w bunkrze.
35:48Próbuje dowodzić w ostatnich dniach
35:50ze świadomością,
35:51że to już koniec.
35:54Nad sobą słyszy wystrzały
35:57rosyjskich dział.
35:58Wie, że Rosjanie są bardzo blisko.
36:11Gdy Berlin zamienia się w ruinę,
36:13Hitler po raz ostatni zostaje
36:15sfilmowany z desperackimi
36:16obrońcami miasta.
36:20To ta straszna scena
36:22przed bunkrem Führera,
36:23gdy ostatni raz widziano go publicznie.
36:26klepie chłopców po głowie,
36:28a potem wręcza im medale
36:30i gratuluje męstwa.
36:35To żałosne,
36:36w najprawdziwszym znaczeniu tego słowa,
36:39że do tego doszło.
36:40Ale ten człowiek traci rozum.
36:44Prawdopodobnie cierpią
36:45na chorobę Parkinsona.
36:47Codziennie przyjmuje koktajl
36:48z narkotyków.
36:50Wszystko, o co walczył
36:51i o czym marzył,
36:52rozpada się w pył.
36:55Gdy czołgi są już blisko,
36:58najbliżsi współpracownicy
36:59próbują go przekonać,
37:01by uciekał.
37:03Ale dla Hitlera
37:05stawienie czoła rosyjskiemu
37:07Armageddonowi
37:08jest przeznaczeniem
37:09jego i Niemiec.
37:13Nazistowska ideologia
37:14opiera się na wyższości
37:16rasowej narodu niemieckiego.
37:18Niemcy żywią przekonanie,
37:20że są najlepszymi ludźmi
37:21i dlatego mają prawo
37:22pozbywać się innych.
37:23Za porażkę Niemiec
37:25odpowiada cały naród.
37:30Chcąc ukarać
37:31Berlińczyków
37:32za niepowodzenie,
37:33Hitler zostawia ich
37:34bez ostatniej
37:35deski ratunku.
37:38Wprowadza rozporządzenie
37:39zwane rozkazem Nerona.
37:43Każe wysadzić mosty
37:44i linie komunikacyjne,
37:46gdy zjawią się Rosjanie.
37:47Nie obchodziło go,
37:48że ludność cywilna
37:49pozostanie bez wody
37:50i jedzenia.
37:51Mają to, na co zasłużyli.
37:53Na pytanie,
37:54jak obywatele mają
37:55przetrwać po wojnie,
37:57jeśli wszystko zniszczymy,
37:58Hitler odpowiedział,
37:59naród niemiecki
38:01nie powinien przetrwać.
38:04Jeśli jest zbyt słaby,
38:05aby wygrać,
38:06powinien zginąć.
38:10Gdy obrońcy Berlina
38:14uginają się pod atakiem,
38:16armię Żukowa
38:16i Koniewa
38:17przedzierają się
38:18do centrum miasta.
38:21Kiedy w miastach
38:22toczą się wielkie bitwy,
38:23w krzyżowym ogniu
38:24ginie wiele osób.
38:27Zarówno żołnierzy,
38:28jak i ludności cywilnej.
38:34Ksiwilnej
38:35o Berlin
38:37była jedną z
38:37najkrwawszych
38:38i najbardziej brutalnych.
38:40Wszędzie snajperzy
38:42i zasadzki.
38:44Przerażające otoczenie.
38:47A pośrodku tego
38:48wszystkiego
38:49milion mieszkańców
38:50ukrytych w kanałach
38:51wentylacyjnych
38:52i piwnicach.
38:56Prawdziwy koszmar.
39:03Nie było wody,
39:04zostaliśmy odcięci.
39:07Przez 10 dni
39:09nie mieliśmy jedzenia.
39:10Niektórzy z nas
39:11wpadli na pomysł
39:13zakończenia tego wszystkiego.
39:18Musiałam pomóc dziewczynie,
39:20która południła
39:20tabelki nasenne,
39:21bo już nie dawała
39:22rady.
39:24Kilka tysięcy
39:25popłyniło
39:26co wójstwo.
39:27Ta cała
39:28dziewczyn
39:28dziecięc
39:29w cywilnej.
39:31Jedni jest
39:32z powodu
39:33głoszy, że
39:34byli
39:34wierzący
39:34a drudzyn, że
39:36byli
39:36oszczędzić
39:37słuchom
39:37i żonom
39:38gwałtu.
39:46Dostaliśmy
39:47telefon, że
39:47Rosjanie
39:48są po prostu
39:49wszędzie.
39:53Ostrzeżono
39:54nas, żeby
39:55cały alkohol
39:56wydać do toalety,
39:58bo
39:59pijani Rosjanie
40:00nie potrafią
40:01się opanować.
40:06Gwałcili
40:07wszystkie kobiety,
40:08które spotkali.
40:11Szacuje się,
40:12że w Berlinie
40:13zgwałcono
40:13około
40:14100 tysięcy
40:14kobiet.
40:15Armia Czerwona
40:16zachowuje się
40:17bardzo brutalnie.
40:19żołnierze
40:20pałają
40:20chęcią
40:21zemsty,
40:23gwałcą,
40:23plądrują,
40:24palą.
40:27Nic się
40:27dla nich
40:28nie liczy.
40:30To jak w
40:31powieści
40:32Dostojewskiego,
40:33Stalin powiedział
40:34musisz
40:34zrozumieć
40:35mentalność
40:35kogoś,
40:36kto walczył
40:36całą drogę
40:37od Moskwy
40:38do Berlina.
40:39Gdy
40:40dociera
40:40do Berlina
40:41może robić
40:41to co
40:42zechce.
40:44Ulica
40:45po ulicy,
40:45dom
40:46po domu.
40:46Armia Czerwona
40:47plądruje wszystko
40:48na drodze
40:49do historycznego
40:50centrum miasta.
40:53Na czele
40:54niemieckiej
40:55obrony
40:55stoją
40:56członkowie
40:56Hitlerjugend,
40:58rzuceni
40:58jako mięso
40:59armatnie
41:00na pierwszą
41:00linię
41:01ognia.
41:04Dzieci,
41:05które nie
41:05wiedziały
41:06co robić.
41:07Postawiono
41:08ich naprzeciwko
41:08wojsk
41:09z Moskwy,
41:10jednej z
41:11najlepiej
41:11wyszkolonych
41:12i najskuteczniejszych
41:13armii
41:13na świecie.
41:15Do obrony
41:16wyznaczono
41:17dzieci.
41:18To obrzydliwy
41:19i haniebny
41:20rozdział
41:20w historii
41:21nazistów.
41:26Zostawiwszy
41:27berlińskie dzieci
41:28aby walczyły
41:29do samego
41:29końca
41:29jego wojny
41:30ukryty
41:32pod ziemią
41:32Hitler
41:32uznaje,
41:33że
41:34nadszedł
41:35koniec.
41:37Rozumiał,
41:38że naczelny
41:39dowódca
41:39nie idzie
41:40do niewoli.
41:41Ani
41:41nie ucieka
41:42do Argentyny
41:43w okręcie
41:43podwodnym.
41:45Nie miał
41:45innej możliwości.
41:49Opełni
41:50samobójstwo.
41:52Hitler postanawia
41:54zakończyć żywot
41:5530 kwietnia
41:5645 roku.
41:58Nie chce być
41:58schwytanym
41:59przez Rosjan.
42:00Nie chce też
42:01by jego ciało
42:01zostało
42:02zmasakrowane
42:03i zabrane
42:03do Moskwy.
42:04Dlatego
42:05każe je spalić.
42:06Gdy na wpół
42:07zwęglone
42:07zwłoki
42:08Hitlera
42:08leżą
42:09w bunkrze,
42:10Armia Czerwona
42:12jest już
42:12w samym sercu
42:13jego rzeszy.
42:19Po tygodniach
42:21ścigania się
42:22obaj generałowie
42:23docierają
42:24do budynku
42:24parlamentu.
42:27Prawie równocześnie.
42:30Na ostatnim zakręcie
42:33generał Koniew
42:34wysuwa się
42:34na prowadzenie.
42:35Gdy nagle
42:37zostaje
42:37zatrzymany
42:38przez swojego
42:39rywala.
42:41Marszałek
42:42Żukow
42:43będący
42:43w pobliżu
42:44krzyczy
42:44do jednego
42:45z dowódców
42:45Koniewa
42:46To mój
42:47teren.
42:49Koniew
42:50musi
42:50powstrzymać
42:51swoje siły
42:51i pozwolić
42:52Żukowowi
42:53szturmować
42:53Reichstag.
42:58Żukow
42:59dostał
42:59od Stalina
43:00rozkaz
43:00zajęcia
43:01budynku.
43:05Po miesiącach
43:06brutalnych
43:07walk
43:07poświęcając
43:08życie
43:08dziesiątków
43:09tysięcy
43:09swoich ludzi
43:10Koniew
43:11zdaje sobie
43:12sprawę,
43:13że
43:13nie zdobędzie
43:14trofeum.
43:15Był
43:16tylko
43:16pionkiem
43:17w grze.
43:26Koniew
43:27nie mógł
43:29zrobić
43:29nic
43:29przeciwko
43:30Żukowowi,
43:31do ten
43:31był
43:31człowiekiem
43:32Stalina.
43:33Dyktator
43:34uwielbiał
43:35takie rzeczy.
43:36Był
43:36mistrzem
43:37kreowania
43:37rywalizacji
43:38i
43:39enigmatycznej
43:40aury.
43:45Teraz
43:45gdy Berlin
43:48kapituluje
43:49przed
43:49Armią
43:49Czerwoną
43:50Żukow
43:51musi
43:52zrobić
43:53zdjęcie
43:53na które
43:54czeka
43:54Stalin.
44:00Drugiego
44:01Maja
44:01Żukow
44:01udaje się
44:02do
44:02Reichstagu
44:03i mówi
44:05wciągnijmy
44:06sztandar.
44:08Najsłynniejszym
44:09fotografem
44:10radzieckim
44:10w czasie
44:10wojny
44:11był
44:11żydowski
44:11korespondent
44:12wojenny
44:14Ewgenii
44:15Haudiei.
44:17Większość
44:17jego rodziny
44:18zginęła
44:18podczas
44:19okupacji
44:19niemieckiej.
44:21Przywiózł
44:22czerwony
44:22sztandar
44:22i powiedział
44:23po wojnie,
44:23że to był
44:24czerwony
44:24obrós,
44:25który uszył
44:26mu przyjaciel
44:26w Związku
44:27Radzieckim,
44:28także Żyd.
44:29Tak więc
44:30na Reichstagu
44:31zawieszono
44:31czerwoną flagę
44:32uszytą
44:33przez Żyda
44:34i sfotografowaną
44:35przez Żyda.
44:37Bardzo
44:37wymowna
44:38chwila.
44:42To jeden
44:44z tych
44:44zdumiewających
44:45i spektakularnych
44:46momentów.
44:47Stalin
44:48wiedział,
44:48że to punkt
44:49jest kulminacyjny.
44:55Gdy zdjęcie
44:56obiega świat,
44:58można świętować
44:59długo oczekiwany
45:00koniec wojny.
45:06Marszałek Żukow
45:07wraca,
45:08by zająć
45:09honorowe miejsce
45:10w moskiewskiej paradzie,
45:12okrzykniętego
45:13największym
45:13bohaterem
45:14wojennym
45:15ojczyzny.
45:18Ale dla
45:20Stalina
45:20to dopiero
45:21początek
45:22zadania.
45:23Nakazuje
45:24swoim oddziałom
45:25w Berlinie
45:25polowanie
45:26na łupy
45:27wojenne.
45:31Rozpoczyna
45:32wielki projekt
45:33przyjmowania
45:34reparacji
45:34przed przybyciem
45:35aliantów.
45:37Grabi
45:38fabryki,
45:39biblioteki,
45:39dzieła sztuki.
45:41Rozsyła
45:41oddziały,
45:42aby
45:42wywiozły
45:43naukowców
45:44do Związku
45:44Radzieckiego.
45:46Skupia się
45:47też na
45:47Instytucie
45:48Cesarza
45:48Wilhelma
45:49i materiałach
45:50atomowych.
45:52W laboratorium
45:53jego szpiedzy
45:54odkrywają,
45:55że poza
45:55porcją
45:56uranu
45:56i kilkoma
45:57pracami
45:57badawczymi
45:58atomowy
45:59projekt
45:59Hitlera
46:00zatrzymał się
46:00na fazie
46:01wczesnych
46:01testów.
46:05Ale
46:06Stalin
46:08wierzy,
46:09że wpadł
46:09na trop.
46:11Wiedział,
46:12że to będzie
46:12broń
46:13przyszłości.
46:14Dopiero po
46:15bitwie
46:16o Berlin
46:16zrozumiał,
46:17jak daleko
46:17w tej dziedzinie
46:18zaszli
46:19Amerykanie.
46:21B-29
46:23pojawił się
46:24nad Hiroshima
46:25o 8.15 rano
46:276 sierpnia.
46:28Pierwsza bomba
46:29atomowa
46:30spadła
46:30na wrogi cel.
46:31Kiedy
46:32Kiedy Amerykanie
46:34zrzucają
46:35dwie bomby
46:35atomowe
46:36na Japonię,
46:37chmura po
46:38wybuchu
46:38widziana
46:39z odległości
46:39setek
46:40kilometrów,
46:41daje
46:41Stalinowi
46:42mrożącą
46:43krew
46:43w żyłach
46:44wizję
46:44przyszłości.
46:50Można to było
46:51nieomal
46:52zobaczyć
46:52z okien
46:53Kremla.
46:54Stalin
46:54rozumiał,
46:55że było to
46:56wymierzone
46:56bardziej
46:57w Związek
46:58Radziecki
46:58niż w
46:59Japonie.
47:03Stalin,
47:04rozworzone
47:05uszczenie
47:05Berlina
47:06z pustymi rękami
47:07i amerykańskim
47:08sukcesem atomowym,
47:09popada
47:10w coraz
47:10większą
47:11paranoję.
47:13najpierw
47:13odczuwają
47:14to ci,
47:15którzy są
47:15mu najbliżsi.
47:20Wierzy,
47:21że najlepszy
47:22jest rozwór
47:22w krwi.
47:23Zaczyna się
47:24okres
47:24zabijania,
47:25dyspek,
47:26terroru
47:27i aresztowań,
47:28wszystkiego w czym
47:28można pokazać
47:33swoją siłę.
47:34Niemal natychmiast
47:35osłabia też
47:36rolę generałów.
47:39Jeden z tych,
47:40którzy wypadli
47:40z łaski
47:41jest bohater.
47:42z Berlina.
47:44Nikt nie zapomni
47:46Żukowa
47:47jadącego
47:47na białym
47:48koniu
47:48przez
47:48plac
47:49czerwony.
47:50Żukow
47:51cieszył się
47:51dużym
47:51zainteresowaniem,
47:53a Stalin
47:53nie lubił,
47:54gdy inni
47:54skupiali
47:55nadmierną
47:55uwagę.
47:58Dlatego
47:58po wojnie
48:00umniejszył
48:01jego rolę.
48:02Wysyła
48:02Żukowa
48:03do Odessy,
48:04niewielkiego
48:04okręgu
48:05wojskowego
48:06i tak
48:07zakończyła się
48:08kariera
48:08marszałka
48:09Żukowa.
48:13Zdobywca Berlina
48:14popada w zapomnienie,
48:15a zrujnowane miasto
48:16wkracza w nową erę.
48:20Gdy alianci
48:22przejmują swoje strefy,
48:23Berlin staje się
48:24symbolem walki
48:25ideologicznej
48:26między nimi.
48:30Od teraz
48:31świat jest podzielony
48:33pomiędzy
48:33zachodnich
48:34aliantów
48:35dowodzonych
48:35przez pierwsze
48:36supermocarstwo
48:37Stany Zjednoczone,
48:40a Związek
48:41Radziecki,
48:41który szybko
48:42staje się
48:42potęgą atomową
48:43i drugim
48:44supermocarstwem.
48:46Niemcy są
48:47podzielone
48:47na pół,
48:48na wschodnie
48:49i zachodnie,
48:49a w Berlinie
48:51widać początki
48:52późniejszego
48:52muru berlińskiego.
48:54Berlin
48:54wpada
48:55za żelazną
48:55kurtynę.
48:56Cały obszar
48:57NRD
48:57i Europy
48:58Wschodniej
48:58staje się
48:59komunistyczny
49:00w wyniku
49:00wydarzeń
49:01z Berlina
49:01w kwietniu
49:02i maju
49:0245 roku.
49:05Churchill
49:05czuje się
49:06winny
49:06tego co się
49:07stało,
49:08bo gdyby
49:08postawił
49:09na swoim
49:09i był perfidny
49:10dotarłby
49:11do Berlina
49:11jako pierwszy.
49:16Koniec wojny
49:17miał dla
49:18Winstona
49:18Churchilla
49:19słodko-gorzki
49:20smak.
49:21Widział jak
49:21potężnie
49:22Amerykanie
49:23zdystansowali
49:23osłabione
49:24imperium
49:25brytyjskie.
49:25Zobaczył też
49:27jak Stalin
49:28zabezpieczył
49:29Berlin
49:29i Europę
49:30Wschodnią
49:30i zdał sobie
49:31sprawę,
49:32że Zachód
49:33poniósł
49:33moralną
49:34porażkę.
49:36Wiedzieli o tym
49:37wszyscy wielcy
49:38gracze,
49:39ale ludzie
49:40tacy jak
49:40Churchill
49:41czy Stalin
49:42rozumieli,
49:42że od teraz
49:43zaczyna się
49:44nowy
49:44konflikt.
49:44zimna
49:46wojna
49:50zimna.
49:52Dziękuje.
49:53Dziękuje.
Comments