- 2 days ago
Dunkierka
Category
📺
TVTranscript
00:00Netflix serial oryginalny
00:04Maj 1940 roku
00:08Najciemniejsza noc Anglii
00:10Porażka w Norwegii doprowadza do upadku rządu premiera Neville'a Chamberlain'a
00:16Izba gminy nalega, aby władzę przejął Winston Churchill, ale ma wielu wrogów
00:22Członków własnej partii konserwatywnej i angielskiego ministerstwa spraw zagranicznych
00:28Którzy chcą pokoju z Hitlerem
00:31Przekonanie gabinetu wojennego do kontynuacji walki stanowiło duże wyzwanie dla Churchilla
00:36Gdy Churchill zostaje premierem, Niemcy atakują Francję
00:44Anglia wysyła brytyjskie siły ekspedycyjne, by pomóc Francji
00:48Ale Churchill martwi się, że Francuzom brakuje woli walki
00:54Jeśli Francja się podda, a Anglicy zostaną pojmani, Ameryka uważa, że Anglia będzie skończona
01:02Bez pomocy Ameryki, tysiącletnia rzesza Hitlera będzie niepodzielnie królować w Europie
01:11Wojna skończyłaby się dla Anglii i żylibyśmy dziś w innym świecie
01:15Wręcz nierozpoznawalnym
01:18Francuzi się wycofują, Anglicy zostają odcięci i otoczeni w dunkierce
01:25Wszystko stracone
01:29Gdyby nie wysłano korpusu ekspedycyjnego, zostaliby pojmani albo wybici i to byłby koniec wojny
01:37Oto niewiarygodna historia walki Churchilla z Hitlerem i zwycięstwa aliantów
01:54Dunkierka
02:011 września 1939 roku Niemcy atakują Polskę
02:07Anglia przystępuje do wojny
02:11Rząd wysyła brytyjskie siły ekspedycyjne do Francji
02:18Oto pierwsze zdjęcia zaokrętowania korpusu ekspedycyjnego
02:22Nigdy przedtem żołnierze nie walczyli i w słuszniejszej sprawie
02:25Nigdy przedtem nie byli bardziej zdeterminowani by wygrać
02:32Ponad 152 tysiące żołnierzy wyruszyło by wspomóc swoich sojuszników na granicy francusko-belgijskiej
02:43Gdy dotarli na miejsce, okopali się i czekali na atak Niemców
02:55Czekają aż coś się wydarzy
02:58Choć wiedzieli, że w końcu walka się zacznie
03:01Oczekiwanie wprawiło ich w beztroskę
03:06Nadal czekają
03:08Zaczynają nazywać to śmieszną lub nudną wojną
03:14Ponieważ się nudzą
03:20Trzeba ich czymś zająć
03:23Są manewry
03:24Jadą do domu na Boże Narodzenie
03:26Ciągle grają w piłkę
03:28Potrzebują rozrywki
03:30Przedstawień
03:35Powstaje śmieszna sytuacja
03:37Żołnierze zastanawiają się
03:39Co to za wojna bez walki
03:45Ale wojna nadchodziła
03:49W 1940 roku
03:52Niemieccy generałowie mieli już opracowany plan ataku na Europę Zachodnią
03:57Ale Hitler nagle blokuje inwazję
03:59Zmuszając aliantów do dalszego oczekiwania
04:02Nie może uzgodnić najlepszego sposobu ataku na Francję ze swoimi generałami
04:10Nieortodoksyjny generał Heinz Guderian naciska by wysłać czołgi przez Ardeny
04:15Gęsto zalesiony górzysty region przecinany siatką wąskich, krętych dróg
04:20Uważanych za niemożliwe do pokonania przez czołgi
04:25Następnie czołgi pośpieszyłyby nad kanał La Manche
04:29Odcinając armię brytyjską od Francuzów
04:31Jednak jest to zbyt radykalny plan dla niemieckiego dowództwa naczelnego
04:36Którego odrzuca
04:37Aż do 10 stycznia
04:40Gdy niemiecki samolot z oficerem na pokładzie
04:43Wyrusza do kolonii
04:48Ląduje awaryjnie w pobliżu belgijskiego miasta
04:51Mekalen
04:54Na pokładzie znajdują się ściśle tajne dokumenty planu inwazji na Europę Zachodnią
05:05Tajne plany, które teraz są w rękach aliantów
05:08Ujawniają, że Niemcy zaatakują najpierw Holandię i Belgię
05:12Z północy
05:14Przed Francją
05:17Reakcja Hitlera na odkrycie planu inwazji Francji
05:21To ślepa furia
05:24W efekcie wrócił do poprzedniego
05:28Dużo bardziej ryzykownej koncepcji
05:30Którą dowódcy odrzucili
05:32To znaczy do przejścia przez lasy Ardenów
05:35I uderzenia w najsłabszy punkt Francuzów
05:38Wybierają zuchwały i ryzykowny plan
05:40Który przygotuje scenerię do nadchodzącej wojny
05:5210 maja 1940 roku Niemcy przypuszczają atak na Europę Zachodnią
06:06Alianci spodziewają się ataku przez Belgię
06:09I tam koncentrują elity swoich sił
06:11Zarówno francuskich, jak i brytyjskich
06:16Wygląda na to, że główny atak będzie przypuszczony przez Niderlandy
06:20A w rzeczywistości odbędzie się przez Ardeny
06:26Francuzi i Brytyjczycy uważali Ardeny za teren nie do przejścia dla czołgów i uzbrojonych kolumn
06:31Logistycznie było to niemożliwe
06:35Niemcy sprytnie dokonali podstępnego ataku od Ardenów
06:38Ale również wysłali oddziały do Belgii, co stanowiło przykrywkę
06:43Alianci połknęli przynętę
06:51Niemcy przedzierają się przez Ardeny
06:54Używając techniki dotąd nieznanej na polu walki zwanej
06:59Blitzkrieg
07:01Błyskawiczny szturm na słaby punkt przeciwnika
07:04Przez użyciu przygniatających sił
07:07Szybkich czołgów
07:08Piechoty zmotoryzowanej
07:11I potężnego wsparcia z powietrza
07:13To był pierwszy przypadek użycia Blitzkriegu w historii
07:20Niemcy nazwali to
07:23Bewegungskrieg
07:24Wojną ruchu, kiedy uderza się mocno, tak szybko jak się da
07:28Unicestwia wroga, żeby nie mógł się pozbierać
07:31Powoduje to panikę
07:33Praktyczny efekt Blitzkriegu to wystawienie wroga na prawdziwe niebezpieczeństwo
07:38Efekt psychologiczny to całkowita dezorientacja
07:45Działa jak sztuczka magiczna
07:57Autor planu, generał Heinz Guderian, prowadzi niemieckie dywizje pancerne przez Ardeny
08:06General Guderian miał bardzo proste motto
08:10Które trudno przetłumaczyć
08:12Znaczyło tyle co
08:14Wyciągaj potężną broń i idź na całość
08:18Był impulsywnym, a jednocześnie świetnym ekspertem w działaniach pancernych
08:25Guderian ściśle współpracował z Luftwaffe
08:29By przedrzeć się przez Ardeny
08:31Przekroczyć Mozę
08:32I w ciągu kilku dni zaatakować aliantów we Francji
08:43Niemcy niewiarygodnie szybko pokonali duży dystans
08:46Brytyjczycy i Francuzi byli tak zaskoczeni
08:49Że cofnęli się do korytarza w północnej Francji i Belgii
08:53Co ich wyczerpało
08:57Nie spali
08:59Strzelano do nich i wiedzieli, że jest źle
09:02Bo się wycofują
09:03Morale żołnierzy upadło
09:09Czołgi Guderian rozwiły siły alianckie
09:12Spychając je na wybrzeże
09:22Hitlerowi przeciwstawia się Churchill
09:24Państwo z determinacją i gorliwością zbiera się by pokonać najpotworniejszego szaleńca, który chce podbić świat
09:31W międzyczasie nowy premier Anglii Winston Churchill otrzymuje szokującą wiadomość
09:4115 maja dostaje telefon od Raynoda, francuskiego premiera
09:45Bitwa jest przegrana po pięciu dniach walki z Niemcami
09:50Podczas pierwszej wojny światowej armii niemieckiej nie udało się to w cztery lata
09:55Teraz wystarczyło pięć dni
09:58Churchill zastąpił Chamberlain'a na stanowisku premiera tydzień wcześniej
10:03Trudno wyobrazić sobie gorszy moment
10:06Panuje sceptycyzm co do jego zdolności przywódczych
10:10Liczni członkowie rządu uważali, że Churchill był zbyt ryzykownym wyborem
10:15Popełniał błąd za błędem
10:18Jego przeszłość z czasów pierwszej wojny światowej jest pełna plam
10:22W efekcie obawiano się, że zachowa się jak słoń w składzie porcelany
10:30Nie ufano mu
10:32Uważono, że zbyt często zmienia poglądy polityczne
10:36Czy to był właściwy człowiek na te czasy?
10:42Ale Churchill to wojownik
10:45Więc jeśli mają walczyć, potrzebują go
10:48Nie krył swojej pogardy dla Hitlera
10:51Wszyscy wiedzieli, że jest zdeterminowany i nie zamierza się poddać
10:55Był też świetnym mówcą
10:56Potrafił przemawiać do Brytyjczyków i zachęcać ich do oporu
11:01Wobec zbliżającej się porażki sił brytyjskich we Francji
11:04Pierwsza mowa Churchilla w parlamencie brzmi złowieszczą
11:10Ciekają nas długie miesiące walki i cierpienia
11:15Pytacie jaki mamy cel?
11:18Odpowiem jednym słowem
11:19Zwycięstwo
11:21Zwycięstwo za wszelką cenę
11:25Jednak poruszająca retoryka wszelczy surowej rzeczywistości
11:32We Francji brytyjskie siły ryzykują rozdromienie, gdy usiłują powstrzymać Niemców
11:38Wraz z Francuzami przepuszczają atak w mieście Arras
11:47To ostatnia próba odwrócenia losu
11:50Ale nie udaje im się przełamać frontu
11:54Nie mają wystarczającej siły nacisku
11:57Ta porażka znaczy koniec
12:00Nie ma już nadziei
12:02Teraz to już tylko kwestia ograniczenia strat
12:06Ofiary i kapitulacje po stronie aliantów sięgają miliona osób
12:12Brytyjskie siły ekspedycyjne zostają otoczone przez Niemców
12:16A za sobą mają Atlantyk
12:21Na północnym skrzydle upadająca Belgia
12:24Niemcy nacierający ze wschodu i od południa
12:26Znajdują się na skrawku ziemi otoczeni ze wszystkich stron
12:29To koszmar dla żołnierzy
12:33Francuzi miotają się
12:35Morale się łamie
12:37Jednostki francuskie padają pod naciskiem Niemców
12:40A Brytyjczycy czują się jak przykuci do trupa
12:45Gdy szturm niemiecki powala aliantów
12:48Churchill leci do Paryża
12:50By spotkać się z premierem
12:52Paulem Reynodem
12:53I francuskim dowództwem
12:56Ma zamiar wzmocnić determinację Francuzów
13:00Podnieść ich morale
13:01Pokazać, że musi być rozwiązanie
13:04Zachęcić ich, by się nie poddawali
13:10Ale Reynod mówi Churchillowi, że sytuacja jest beznadziejna
13:14A jego rząd chce zacząć negocjacje pokojowe z Hitlerem
13:21Hitler zdobywa pole
13:23A korpus brytyjski masowo wycofuje się w stronę wybrzeża
13:29Dla Niemców to wyścig z czasem
13:31Trzymają w pułapce zbrojne elity aliantów
13:34I nie zamierzają ich wypuścić
13:42Naprawdę czuli, że pokonają
13:43Brytyjską i francuską armię na plaży
13:46I zdobędą decydujące zwycięstwo
13:48O którym nie mogli nawet marzyć
13:50Kilka lat temu
13:53Tysiące alianckich żołnierzy ucieka przed niebezpieczeństwem
13:57A tysiące innych ma zablokować natarcie Niemców na Dunkirkę
14:01Przez obronę strategicznych pozycji
14:03Takich jak Calais
14:06Każda godzina obrony Calais była bezcenna dla Dunkirki
14:11Na czele aliantów stoi 41-letni brygadier
14:15Claude Nicholson
14:17Churchill wysłał do Nicholsona telegram
14:21Mówiący, że oczy Imperium spoczywają na nim
14:25Taka wiadomość, gdy jest się dowódcą
14:27Oznacza, że nie można się poddać
14:34Następują trzy dni brutalnej walki
14:37Między dywizjami pancernymi Hitlera a aliantami
14:39Gdzie stosunek sił wynosi 3 do 1
14:42Na korzyść Niemców
14:44Churchill może ich ewakuować, ale nie chce
14:47Każe im walczyć
14:51To jedna z najtrudniejszych decyzji, jakie Churchill musiał podjąć w czasie całej wojny
14:58Powiedział, że chorował na myśl, że musi wydać ten rozkaz
15:01Ale to zrobił
15:03Oto przykład jego przywództwa
15:09Efekt dla brygadiera Nicholsona i jego żołnierzy jest taki, że nikt nie wyjdzie stamtąd cało
15:14Zostają zabici, ranni, albo pojmani
15:20Nicholson poddaje się i zostaje wysłany do obozu jenieckiego w północnych Niemczech
15:26Naprawdę smutne jest to, że w obozie popełnił samobójstwo
15:30Jakby czuł, że zawiódł ojczyznę
15:34Jednak patrząc na to, co zrobił w tej sytuacji
15:39Był bohaterem
15:49Po powrocie z Francji, Churchill spotyka się z członkami gabinetu wojennego
15:55Lord Halifax, minister spraw zagranicznych jest przeciwny wojnie
16:00Chce, by Churchill rozmawiał z Hitlerem o warunkach pokoju
16:04Lord Halifax ma wielu zwolenników w Izbie Lordów, a także w partii Torysów
16:09Podziwia go nawet król Jerzy IV
16:12Nie tylko jego partia widzi w nim premiera, również król
16:16Jednak on sam uważa, że się nie nadaje na to stanowisko i stoi z boku
16:24Halifax sądzi, że Hitler będzie chciał uzyskać tylko skrawki brytyjskiego terytorium
16:29Churchill obawia się, że zażąda kontroli nad królewską flotą i o wiele więcej
16:36Gabinet wojenny jest mocno podzielony
16:39Zwolennicy Halifaxa, realiści, uważają, że nie da się teraz wygrać wojny, więc trzeba negocjować
16:48Ale są też twardziele jak Churchill, którzy sądzą, że trzeba walczyć do końca
16:54Albo wyjdziemy na tym znacznie gorzej
17:0025 maja bez uzgodnienia z gabinetem wojennym, Halifax spotyka się z włoskim ambasadorem i prosi o mediację Włoch w sprawie
17:08zawieszenia broni z Niemcami
17:13Halifax nie jest odosobniony w myśleniu, że to najlepsze rozwiązanie
17:17Joseph Kennedy, ojciec Johna F. Kennedy'ego, amerykański ambasador w Anglii, również sądzi, że Anglia jest skończona i próbuje wysądować
17:26ambasadora niemieckiego w sprawie rozmów pokojowych
17:30Tak jak Halifax, Kennedy nie ma upoważnienia rządu
17:36Trudno uwierzyć, z czym Churchill musiał się wtedy mierzyć
17:40Nie tylko z atakiem Niemców, ale też z wewnętrznymi wrogami chcącymi negocjacji pokojowych
17:47W czasie, gdy Halifax i Kennedy samowolnie rozmawiają o pokoju, Churchill decyduje, że brytyjscy żołnierze nie mogą już walczyć we
17:55Francji
17:59Postanawia ich ewakuować
18:01Brytyjczycy nie mieli wyboru, albo wrócić przez kanał do bezpiecznej Anglii, albo poddać się i zostać jeńcami
18:11Jeśli brytyjskie siły ekspedycyjne nie zostałyby sprowadzone do Anglii, zostałyby pojmane albo rozgromione
18:19Churchill rozumiał, że nie można oddać Niemcom ćwierć miliona ludzi
18:23Oznaczałoby to koniec wojny
18:29Niemcy niebezpiecznie zbliżają się do sił ekspedycyjnych
18:34Churchill do nadzoru operacji ratowniczej powołuje zaufanego sprzymierzeńca, wiceadmirała Bertrama Ramseya
18:42Churchill wiedział, że to niezwykle spokojny dowódca, co było ogromnie ważne przy tej operacji
18:50Wiedział, że Ramsey wykona zadanie
18:54Z biura ukrytego głęboko w tunelach pod zamkiem Dover, zespół Ramseya planuje ewakuację, której nadano kryptonim Operacja Dynamo
19:07Na początku Ramsey skupia się na trzech dużych portach, Boulogne, Calais i Dunkerque
19:16Stąd ewakuuje brytyjskie siły ekspedycyjne
19:19W ciągu kilku dni niemieckie siły powietrzne ścierają z powierzchni ziemi porty Boulogne i Calais
19:29Drogą eliminacji zostaje tylko Dunkerque
19:33Nie było wyboru
19:37Ponadto Dunkerque to duży port o intensywnym ruchu
19:45Co stwarzało wiele możliwości ewakuacji
19:51Z pozycji niedaleko granicy francusko-belgijskiej, 65 km od wybrzeża brytyjskiego
19:57Ramsey wydaje instrukcję królewskiej flocie
20:04Są w niej kanonierki i niszczyciele
20:06Zmierzają do Dunkerque
20:08Ponad 300 tysięcy alianckich żołnierzy biegnie w stronę plaży z nadzieją na ratunek
20:16Niemcy zbliżają się szybko
20:18Czas ucieka
20:22Ocenia się, że mają 48 godzin
20:25Zanim Niemcy całkiem ich odetną
20:28W tym czasie zdołają ewakuować 45 tysięcy żołnierzy
20:33To był scenariusz optymistyczny
20:39To największa ewakuacja z wybrzeża w historii
20:46Szczerze mówiąc, wydawała się niewykonalna
20:53Mają tylko 48 godzin
20:56Więc marynarka królewska wyrusza bez zwłoki
21:03Ale do wieczora udało im się ewakuować tylko 7,5 tysiąca rołnierzy
21:14Przebiega to powoli, bo trzeba zaokrętować żołnierzy, którzy cierpliwie czekają na plaży w szeregach
21:20Nie może powstać panika, nie mogą rzucić się na łodzie
21:25Kiedy na plaży tłoczy się kilkaset tysięcy ludzi, powstaje wielkie zamieszanie
21:30Niezwykle trudno jest po prostu fizycznie dotrzeć do wody
21:34Nie mówiąc już o wsiadaniu na łódź
21:40Stanowią łatwy cel
21:42Musiało to być przerażające
21:52Czołgi Hitlera znajdują się już o kilka kilometrów od Dunkierki
21:56Gdy docierają wyjątkowe wiadomości z najwyższego dowództwa
22:02Dostają rozkaz zatrzymania czołgów na froncie, są wściekli
22:07Jak to? Już przekraczamy kanał, nie możecie teraz nas zatrzymać
22:11Jednym z pierwszych, którzy otrzymują wiadomość, jest Heinz Guderian
22:17Guderian nacierał w stronę kanału La Manche, kiedy dostał rozkaz zatrzymania ataku
22:23Był wściekły
22:25Nacierał, widział jak wróg ucieka, zalała go fala entuzjazmu, a wtedy nadszedł rozkaz zaprzestania walki
22:33Nie rozumiał dlaczego
22:39Rozkaz był spowodowany m.in. koniecznością poczekania na piechotę, która została w tyle
22:45Myśleli, że czeka ich kolejna bitwa z pozostałymi oddziałami francuskimi i potrzebowali jak najwięcej nieuszkodzonych czołgów
22:59Jednak ktoś w rozkazie zatrzymania widział świetną okazję
23:03To był as myśliwski z pierwszej wojny światowej i główny dowódca Luftwaffe, Hermann Goering
23:11Goering był chyba najwybitniejszym przywódcą nazistów
23:17Cieszył się całkowitym zaufaniem Hitlera
23:20Byli bliskimi towarzyszami z partii
23:23Goering był pompatyczny, jowialny i okrutny
23:29Uwielbiał jeść
23:31Wszyscy o tym wiedzieli
23:36Jedzenie nie było jedynym nałogiem Goeringa
23:38W 1923 roku został ranny w nogę podczas nieudanego płuczu nazistów
23:45Wtedy uzależnił się od morfiny
23:49I chociaż był prawą ręką Hitlera, dwa razy przebywał w szpitalu psychiatrycznym
23:57Jego nałogi sprawiły, że był skłonny przeceniać zdolności niemieckich sił powietrznych
24:03I składać imponujące obietnice, których nie mógł dotrzymać
24:14Kiedy wydano rozkaz zaprzestania walki na ziemi
24:17Idzie do Hitlera i mówi
24:19Nie martw się, Luftwaffe ich zniszczy
24:21Goering mówi
24:22Zbombardujemy plaże i wszystkie okręty, które Brytyjczycy przyślą do ewakuacji
24:28Ja się tym zajmę
24:32Gdy tysiące brytyjskich i francuskich żołnierzy usiłują uciec przez kanał La Manche
24:37Luftwaffe zaczyna niszczyć port
24:46W Dunkierce panuje chaos
24:49Jest pod ciężkim bombardowaniem
24:51Port płonie, na ulicach trup ścieli się gęsto
24:54Nie ma prądu, kończy się woda
24:56To scena rzezi
25:00Niemieckie samoloty sieją terror
25:02Podnosi się krzyk
25:08Gdzie jest RAF?
25:10Ciągle pytali, gdzie jest RAF?
25:13Istnieją liczne kontrowersje dotyczące roli RAF-u w Dunkierce
25:17Gdyż z powodu ich nieobecności Niemcy mieli całkowite panowanie w powietrzu
25:21Stąd mit o nieobecności RAF-u
25:25Oddziały znajdują się w pułapce na plaży
25:28Żołnierze są przerażeni
25:30Są pod ostrzałem Luftwaffe i nie wiedzą czy nie zostaną zabici
25:34Albo pojmani w ciągu 24 godzin
25:37Oburzenie, plotki, ale nikt nie wie co się dzieje
25:44Zrasta żal do RAF i rośnie desteracja by dostać się do domu
25:48Ale port w Dunkierce został całkiem zniszczony
25:51Alianci utknęli w pułapce
25:57Z plaży nie mają jak dostać się na duże okręty
26:00Które powinny zabrać żołnierzy do Anglii
26:03A nie mogą zacumować na piasku
26:10Musieli wymyślić nowy sposób
26:12By okręty mogły dostać się do Dunkierki i zabrać żołnierzy
26:17Alianci nie mogą wydostać się z plaży
26:20Czeka ich niewola lub śmierć z rąk nazistów
26:26W kwaterze głęboko pod zamkiem Dover Ramsey wie, że kończy mu się czas na sprowadzenie wojska do domu
26:37Desperacko szukają ostatniej deski ratunku
26:39Marynarka wydaje pilny apel
26:43Marynarka królewska wysyła wiadomość różnymi kanałami
26:46W kronice filmowej, w kinach, w radio, BBC dzwonią też do stoczni
26:51Prośba jest zwięzła
26:54Potrzebują jachtów motorowych, długich na co najmniej 9 metrów
27:00Każdy kto taki posiada ma zgłosić się do admiralicji
27:06Wszelkiego rodzaju małe łodzie wylądowały w Dunkierce
27:09Motorówki, jachty motorowe, jachty żaglowe, łódki
27:15Wszelkie jednostki, które mogły być przydatne zostały zmobilizowane do służby
27:29Jednym z właścicieli łodzi, którzy wyruszyli do Dunkierki był Charles Lytoller
27:35Lytoller był długim oficerem, który przeżył katastrofę Titanica
27:39A w czasie pierwszej wojny światowej służył jako komandor Marynarki Królewskiej
27:44Wiódł dramatyczne życie
27:45Lytoller posiadał jacht motorowy o nazwie Sundowner
27:50Zarekwirowany przez marynarkę i wyznaczony do rejsu do Dunkierki z załogą wojskową
27:56Nie zgodził się, chciał sam popłynąć Sundownerem
28:00Zabrał jednego z synów i zwiadowcę morskiego
28:04We trzech wyruszyli małą jednostką do Francji
28:15Wypłynął do Dunkierki z setkami innych łodzi, Luftwaffe nie poddaje się
28:21Wśród oddziałów uwięzionych na plaży rosło rozgoryczenie z powodu rzekomej nieobecności rachu
28:34Problem polegał na tym, że w Dunkierce wielu ludzi ich nie widziało
28:38I dlatego uważało, że na miejscu nie było pilotów RAF-u i nie wykonywali swojego zadania
28:46Żołnierze na plaży nie wiedzieli, że w górze RAF ciężko walczy z potężną Luftwaffe
28:56Tylko pierwszego dnia odbyto 250 lotów bojowych nad portem
29:03Nie zawsze byli widoczni, gdyż znajdowali się nad chmurami
29:07Albo, co ważniejsze, odciągali niemieckie myśliwce z nad plaży
29:14Trick RAF-u polegał na tym, by nie zmagać się nad właściwym polem walki na ziemi
29:21Przekonanie, że RAF nic nie robiło jest niesprawiedliwe i niezgodne z prawdą
29:26Po fakcie wiemy, jak wiele zrobili brytyjscy piloci
29:31W trakcie ewakuacji Królewskie Lotnictwo zestrzeliło 240 wrogich samolotów
29:37A samo straciło 106 myśliwców
29:45W bitwie o Francję pojmano, zraniono lub zabito 1500 lotników
29:50Ale oddziały na plaży nic o tym nie wiedziały
29:59Żołnierze na plaży wyładowali swoją złość na tych kilku pilotach, którzy też chcieli dostać się do domu z plaży
30:08Można sobie wyobrazić, jak czuli się żołnierze na plaży
30:11Wyczerpani, pokonani
30:13W końcu dostają się na łódź i wtedy widzą brytyjskiego pilota
30:17Myślą, zaraz, przecież miałeś mnie chronić, a jesteś tu, zostałeś zestrzelony
30:22Piloci się nasłuchali
30:26Dowódca eskadry, Anthony Bartley, wspomina przed jakim wyzwaniem stali piloci
30:33Piechota była wrogo nastawiona do sił powietrznych
30:39Znajomy pilot został zestrzelony nad morzem w pobliżu dunkierki
30:43Zepłynął do łodzi, a członek floty powiedział mu
30:46Wracaj, skąd przyszedłeś?
30:50Sukin, syny
30:52Zabieram tylko żołnierzy
30:54Była duża wrogość
30:59W międzyczasie 27 maja na plażach były tysiące nowych, zdesperowanych żołnierzy, którzy chcieli wrócić do domu
31:08Mimo wsparcia małych łodzi, Ramsey zdaje sobie sprawę, że ewakuacja na plaży nie wystarczy, by ocalić wszystkich
31:18Setki tysięcy ludzi na plażach, a im mniejsza łódź, tym mniej osób zabierze na pokład
31:27Powszebny był masowy transport, a małe łodzie z natury się do tego nie nadają
31:36To olbrzymie przedsięwzięcie
31:39Ramsey próbuje ocalić armię ze szponów wroga
31:43Jak chce to zrobić?
31:45Wykorzystując wszystko, co ma
31:47Duże okręty wojskowe, statki cywilne, małe łodzie, wszystko, co się nada
31:54To prowizorka
31:57Jest naprawdę trudno
32:05Tego samego dnia odpowiednik Ramseya w Dunkierce, starszy oficer marynarki Bill Tennant
32:11Przybywa, by przyspieszyć ewakuację
32:17Są już tam braki, nurkujące niemieckie stuki
32:22Powitał go zgoła apokaliptyczny widok
32:35Co gorsze, brytyjskie dowództwo właśnie się dowiedziało, że Hitler cofnął rozkaz wstrzymania walk
32:42Więc niemieckie dywizje pancerne znowu ciągną na Dunkierkę
32:53Ze zniszczonym portem, tysiącami ludzi czekającymi na ewakuację i nazistami atakującymi z ziemi i powietrza
33:01Tenantowi perspektywa ewakuacji 45 tysięcy ludzi w ciągu dwóch dni wydaje się niemożliwa
33:10Wszystko dzieje się zbyt wolno, coś trzeba zrobić
33:14I musi działać szybko
33:17Tenant widzi iskierkę nadziei
33:20Zauważa molo, które wychodzi ponad półtora kilometra w morze
33:28Ma chronić port
33:30Nie jest przeznaczony do sumowania jednostek, ale w tej sytuacji potrzeba jest matką wynalazku
33:38Postanawia wykorzystać je jako przystań
33:43I udało się
33:47Ten pomysł wszystko zmienił, bo duży okręt jak niszczyciel czy parowiec łopatkowy może z mola przyjąć dużo więcej żołnierzy i
33:55stanie się to dość szybko
33:58Dzięki temu znacznie więcej ludzi mogło uciec z mola niż z plaży
34:06Odkrycie mola przez Tenanta to nie jedyny przykład inwencji w Dunkierce
34:13Wyścig by dotrzeć na plażę jest najważniejszy dla żołnierzy, a są obciążeni ciężką bronią, artilerią
34:21Niektórzy mają ciężarówki, nawet czołgi i wszelkiego rodzaju wyposażenie, szczątki wojenne
34:29Zdają sobie wtedy sprawę, że nie uda im się zabrać ze sobą
34:33Żołnierze uciekający na wybrzeże porzucają około 85 tysięcy pojazdów
34:39Ale kiedy czekali na pomoc, grupa królewskich inżynierów wpadła na sprytny pomysł
34:46Z jednej strony było molo z drugiej kolejki ludzi wzdłuż plaży
34:51Pomyśleli, możemy zbudować nasze własne mola przy pomocy ciężarówek
34:59Przedziurawione opony układano jedną za drugą i szczepiano
35:04Na wierzchu kładziono worki z piaskiem, które pokrywano deskowaniem
35:11I molo gotowe
35:18W ten sposób sobie radzili i choć trochę ułatwiali opuszczenie Dunkierki
35:38Liczba osób ewakuowanych z Dunkierki wtedy się podwoiła i osiągnęła 25 tysięcy
35:51Mówimy o około 15 kilometrach plaży, setkach tysięcy ludzi
35:56Na tych plażach było wszystko
36:00Ludzie mieli bardzo różne doświadczenia z Dunkierki
36:03Dla jednych panował tam nieopisany chaos, inni odsypiali na piasku
36:10Jeszcze inni rozbijają się po barach i kawiarniach w poszukiwaniu napojów
36:14A gdy wysadzono wodociągi w Dunkierce, nie było bieżącej wody
36:19Upijali się więc winem
36:23Niektórzy na plaży grali w krykieta
36:26Był cyrkowiec, który robił sztuczki na grzbiecie znalezionego konia
36:31Inny mężczyzna, z którym rozmawiałem, uwielbiał motocykle
36:35Znalazł motor i jeździł nim w tej z powrotem świetnie się bawiąc
36:39Ludzie używali sobie, a inni cierpieli
36:42Niektórzy walczyli ze sobą, inni byli porządni, a jeszcze inni wręcz przeciwnie
36:48Ludzie jak to ludzie
36:50Na plaży czekają na ewakuacja w miastach otaczających port w Rewalka
36:58Tysiące ludzi broni obwodu Dunkierki
37:0040 kilometrów długości i 13 głębokości
37:04Złożony jest z systemu kanałów i dróg wodnych
37:09Od zachodu bronią go Francuzi
37:11Od schodu Brytyjczycy
37:13Rozkaz dla tej tylnej straży jest prosty
37:17Walczyć do ostatniego tchu
37:20Jedną z najbardziej heroicznych i zapoznanych historii ewakuacji Dunkierki są dzieje tych ostatnich posterunków broniących obwodu wokół portu
37:33Mówi się o okrętach, mówi się o heroizmie marynarki wojennej, a często zapomina się, że wielu żołnierzy poświęciło życie, aby
37:41ich koledzy mogli się uratować
37:44Powiedziano im, że będą bronić tego obwodu
37:47Powiedziano, że będą mijać ich kolumny żołnierzy fala za falą i tak ma być
37:52Mieli poświęcić siebie, jeśli będzie to konieczne
37:57Dostali niezmiernie niebezpieczne zadanie wymagające złożenia ofiary
38:09W Londynie Churchill czeka w nieskończoność, by dowiedzieć się ilu ludzi z sił ekspedycyjnych uda się ocalić
38:15W międzyczasie jego minister spraw zagranicznych, Lord Halifax, nadal ma zamiar zawrzeć pokój z Hitlerem
38:23Churchill zdaje sobie sprawę, że musi złamać upór Halifaxa, zwałuje więc pełne posiedzenie rządu z ministrami ze wszystkich partii
38:36Przedstawia rządowi sytuację bez upiększania
38:39Nie ukrywa trudności, ale mówi też, że poddanie się w tej chwili będzie miało konsekwencje
38:46Anglia zostanie zredukowana do państwa niewolnika
38:51Najbardziej dramatyczny jest koniec przemówienia, w którym mówi
38:55Jeśli historia naszej wyspy ma się skończyć teraz, niech stanie się to tylko wtedy, gdy każdy z nas leżąc na
39:02ziemi zachłyśnie się własną krwią
39:05Reakcją na to wystąpienie według Churchilla był aplauz członków rządu
39:09Było jasne, że chcą kontynuować walkę
39:17Halifax zrozumiał, że nie będzie więcej sekretnych rozmów o pokoju z Hitlerem
39:22Anglia potrzebuje jednak cudu
39:30Uratowano już ponad 40 tysięcy żołnierzy
39:33W dużej mierze dzięki pogodzie
39:39Pogoda odegrała kluczową rolę w ewakuacji Dunkierki
39:43Na początku sprzyjała aliantom
39:46Chmury utrudniały niemieckiej Luftwaffe obserwacje wydarzeń na ziemi
39:50Dzięki temu znaczna liczba żołnierzy zdołała uciec
39:56Kuszące było założenie, że Brytyjczycy dotarli do domu dzięki pomysłowości
40:01W rzeczywistości mieli też dużo szczęścia
40:07Ale w południu zaczęło się przejaśniać
40:10Brytyjskie siły powietrzne broniły terenu z całą zaciekłością
40:15Ale Luftwaffe wykorzystało okazję by zacząć najbrutalniejsze bombardowanie od początku ewakuacji
40:31W miarę jak pogoda się poprawia sytuacja Brytyjczyków staje się coraz bardziej tragiczna
40:37Luftwaffe bezkarnie lata nad plażami ostrzeliwując i bombardując dowoli
40:46Luftwaffe jest bardzo młoda, zapalona, ma silnego ducha
40:50Chcą zatapiać jednostki, pokonać wroga tak szybko jak się da
40:54Nie myślą o cierpieniu żołnierzy, bombardując plażę
41:03Z tamizy wypływa parowiec łopatkowy
41:07Crested Eagle
41:08W czasach pokoju pływał po kurortach nadmorskich
41:13włożąc wycieczkowiczów wzdłuż wybrzeża Anglii
41:16Na początku wojny wykorzystywano go do ewakuacji dzieci
41:20Szykuje się do wywiezienia z dunkierki 600 żołnierzy, gdy namierzają go Stuki Luftwaffe
41:32Stuki stworzono by zanurkować tak blisko jak się da i wypuścić ładunek z jak największą dokładnością
41:39Nurkowały niemal pionowo
41:43Wychodziły z tego manewru na wysokości około 500 metrów
41:47A niosły jedną dużą bombę i dwie małe pod skrzydłami
41:51Do tego ryczały
41:55Stukom dodano syreny, by przerazić żołnierzy, zwiększyć lęk przed nimi
42:02Kiedy obrały za cele przysumowane statki, łodzie na morzu czy nawet ludzi na plaży
42:08Mogły narobić ogromnych szkód
42:14Crested Eagle dostał cztery bomby jedna po drugiej i stał się płonącym piekłem
42:22To była krwawa jadka nie do opisania
42:25Ci którzy przeżyli mówią, że nie mogli rozpoznać ludzi
42:28Ich twarze były tak zmasakrowane
42:33Ludzie wyskakują ze statku
42:35Jeden człowiek zdołał dotrzeć na brzeg i dopiero wtedy zauważył, że jego dłonie zamieniły się we wstążki, bo ciągnęły się
42:44za nimi płaty skóry
42:48W ataku zginęło około 300 ludzi
42:51Kapitan zdołał wyprowadzić Crested Eagle na mieliznę
42:58Nie tylko ten statek mocno uzierpiał tego dnia
43:0110 niszczycieli, 8 transportowców i wiele pomniejszych jednostek zostało całkiem zniszczonych
43:12Trzeba sobie wyobrazić jak tam było
43:14Godzinami czekasz na molo
43:16W końcu dostajesz się na pokład
43:18Myślisz, że jesteś w domu
43:20Kiedy nagle jednostka wylatuje w powietrze
43:23Charles Lytoler
43:25Wraz z synem i zwiadowcą morskim
43:28Desperacko usiłuje opuścić dunkierkę na swej łodzi Sundowner
43:34Zmierza do Ramsgate
43:36Ma na pokładzie 130 żołnierzy ocalonych z płonącego niszczyciela
43:40Należy pamiętać, że Sundowner miał miejsce tylko dla 20-25 osób
43:46Ale kiedy Sundowner wypływa
43:48Lytoler zauważa zmierzającego wprost na niego nurkującego bombowca
43:53Wykorzystał taktykę, której nauczył go syn lotnik
43:56Nie spuszczał oka ze stuki i za każdym razem, gdy samolot nurkował, ostro skręcał w bok
44:01Tak, że bomby go nie trafiały
44:14Taktyka się sprawdziła
44:161 czerwca Sundowner zawija do portu ze 130 żołnierzami na pokładzie
44:24Bawili się w kotka i myszkę
44:26Malutka łódź
44:27I nadzwyczajny, potężny, śmiercionośny samolot
44:40Wieczorem 1 czerwca z 41 niszczycieli wysłanych do dunkerki tylko 9 pozostaje nieuszkodzonych
44:49Oficer marynarki Bill Tennant tak bardzo się martwi, że zarządza ewakuację nocną
44:5524 godziny później ostatnie łodzie z brytyjskimi siłami ekspedycyjnymi
45:00Opuszczają dunkerkę
45:07Tenant z innym dowódcą przeczesują plażę w poszukiwaniu żołnierzy
45:13Przemierzają całą długość plaży z megafonem wołając
45:17Ktoś tu jeszcze jest?
45:20Kiedy nikt nie odpowiada o 23.30
45:24Tenant wysyła wiadomość do Ramzeja
45:27Brytyjskie siły ekspedycyjne ewakuowane
45:30Zabraliśmy wszystkich
45:35Brytyjczycy osiągnęli niemożliwe
45:38Początkowo planowali ocalić 45 tysięcy żołnierzy
45:42A do 4 czerwca z dunkerki ewakuowano prawie 340 tysięcy osób
45:49W tym 100 tysięcy francuskich żołnierzy
45:57Ewakuację często nazywa się cudem dunkerskim
46:00Nie bez przyczyny, bo nie powinna się udać
46:04Nie udałaby się bez rozkazu Hitlera zatrzymującego ofenzywę
46:08Bez pogody przeszkadzającej Niemcom
46:11I na pewno bez bohaterstwa królewskiej marynarki i małych łodzi
46:15Bez ogromnie ważnych żołnierzy broniących okręgu dunkerki
46:19I poświęcających się za nich
46:21Bez tego nie byłoby cudu
46:29Tysiące żołnierzy wracają do Anglii
46:32Niepewni jak zostaną przyjęci
46:37Obawiali się wrogości
46:39Oskarżeń o tchórzostwo i ucieczkę
46:43Bardzo się denerwowali
46:46Wielu z nich, trzeba pamiętać, nie oddało nawet jednego strzału
46:50Od razu przeszli do odwrotu i wrócili
46:54Uważali się za pozostałości podbitej armii
46:58Myśleli, że nie mają być z czego dumni
47:02Porucznik Ian English wspomina powrót do Anglii
47:08Przadzono nas do pociągu
47:10A gdy się zatrzymaliśmy
47:12Pojawili się ludzie z kawą, papierosami i tym podobnym
47:19Widzieliśmy niesamowitą euforię, bezpodstawną
47:22Jakbyśmy byli bohaterami i wywalczyli zwycięstwo
47:29To było niesamowite
47:31Przecież wszyscy wiedzieli, że zostaliśmy podbici
47:38Zadziwiło ich traktowanie jak bohaterów
47:44Narodził się wtedy duch Dunkierki
47:52Wyrósł zupełnie naturalnie, z ulgi
47:56Że bracia, wujowie, ojcowie i synowie
48:01Wrócili bezpiecznie do domu
48:02A także z faktu, że kraj nie poddał się
48:06Nadal walczył, nie został pokonany
48:10Nie musimy być bardzo troszczącym
48:13A także w opracowaniu atrybutów zwycięstwa
48:19Nie wygrywa się pojem przed ewakuację
48:23Będziemy walczyć po Polsce
48:25Będziemy walczyć po Francji
48:28Na plażu
48:32Będziemy walczyć na Polak i na ojce.
48:38Nigdy się nie poddamy.
48:43Churchill zwrócił się szczerze do rodaków.
48:46Nie zamierzał sprzedać dunkierki jako zwycięstwa.
48:51Wiedział, że nim nie jest.
48:55A jednak to przemówienie wywarło niesamowicie silny wpływ na morale Brytyjczyków.
49:02Wyjaśnił narodowi, co rząd i dowództwo naczelne zamierza robić, a także czego się od niego oczekuje.
49:10Zrobił to językiem, który będzie żył tak długo jak angielski.
49:15Uratowanie żołnierzy z dunkierki zmienia nastawienie w Anglii i za granicą.
49:20Ci, którzy mówili o Anglii układające się z Hitlerem są teraz wyrzutkami.
49:26W końcu wysiłki Halifaksa, by przekonać rząd do negocjacji spełzają na niczym.
49:31Pod koniec roku zostaje wysłany do Ameryki jako ambasador.
49:36Churchill mówił o nim, nie ma przyszłości w tym kraju.
49:43Podobnie Joseph Kennedy, który miał nadzieję na prezydenturę i nie wierzył, że Anglia kiedykolwiek pokona nazistów, staje się coraz mniej
49:51lubiany jako ambasador w Anglii.
49:55Pod koniec 1940 roku nie ma wyboru i musi podać się do dymisji.
50:01W tym momencie jego kariera polityczna jest skończona.
50:07Ewakuacja brytyjskiej armii z dunkierki jest kluczowa dla końcowego sukcesu aliantów, ponieważ dzięki niej Anglia żyje i jest ostatnią broniącą
50:18się demokracją w Europie.
50:22Anglia walczy, dając czas na uformowanie się koalicji alianckiej i ostateczne rozgromienie państw osi.
50:33Wydaje mi się, że udana ewakuacja z dunkierki to nie tylko historyjka, dzięki której miło jest być Brytyjczykiem.
50:47Gdyby brytyjskie siły ekspedycyjne nie wróciły z dunkierki, gdyby zostały pojmane albo zniszczone, gdyby Anglia wtedy upadła, żylibyśmy dziś w
51:00strasznym świecie.
Comments