- 2 days ago
Inwazja na Włochy
Category
📺
TVTranscript
00:00Sycyl oryginalny.
00:05Nowojowskiej doki w styczniu 1943 roku.
00:09Nawet amerykańskie marnarki uważa się, że kryją się tam nazistowscy agenci i powodują szkody.
00:17Ale jest większy problem.
00:21Dowódcy amerykańskiej armii dopiero co niechętnie zgodzili się na inwazję silnie ufortyfikowanej Sycylii na południowym krańcu faszystowskich Włoch.
00:32Nie bardzo mają na to ochotę, ale przyjęli plan sojusznika, Anglii.
00:39Sycylia to niebywale trudna operacja dla armii, która nie zna wojny.
00:45Rozwiązanie problemów mogą mieć pod samym nosem w Nowym Jorku.
00:51To mafia.
00:53Może nadzorować doki i zapewnić amerykańskiej armii ciepłe przyjęcie na Sycylii.
01:01W końcu to stamtąd pochodzi większość nowojorskich mafiozów.
01:06Szef mafii, Lucky Luciano, jest stałym gościem amerykańskiego rządu, bo siedzi w więzieniu.
01:12Sam powiedział, pochodzę z Sycylii, mam tam mnóstwo przyjaciół.
01:17Amerykańska marynarka rozpoczyna sekretne negocjacje z Lucky Luciano i mafią, planując inwazję na Sycylię.
01:27Nie informują o tym Brytyjczyków.
01:30Od tej pory, jeśli Ameryka ma walczyć, zrobi to na swój sposób.
01:45Inwazja we Włoszech
01:56Włochy znajdą się w centrum II wojny światowej przez ekstrawaganckiego wojskowego dyktatora Benito Mussoliniego,
02:06ojca faszyzmu i od 1922 roku przywódcę kraju.
02:14Decydując się na wojnę, stanie się największym sprzymierzeńcem nazistowskich Niemiec.
02:20Historia Mussoliniego jest jedną z najbardziej zadziwiających w Europie.
02:26Cały okres jego władzy to cyrk w coraz bardziej ozdobnych mundurach.
02:31Dumne paradowanie na balkonie Palazzo Venecia.
02:42Występowanie przed setkami tysięcy Włochów, wykrzykujących jego nazwisko i tytuł Duce.
02:51Co oznacza wódz.
02:54Wierzyć, pracować, walczyć.
02:57Tego chciał od narodu włoskiego.
03:04W rzeczywistości Mussolini uważany był za mentora Hitlera.
03:12Przynajmniej do 1934 roku.
03:16Hitler widział w nim symbol tego, kim chciał być, potężnym człowiekiem, niepodzielnie rządzącym narodem.
03:22W 1936 roku Mussolini i Hitler podpisują porozumienie państw osi.
03:28Zamierzają siłą zaprowadzić na świecie nowy porządek.
03:34Powstanie nazistowskich Niemiec byłoby praktycznie niemożliwe bez Mussoliniego.
03:41Za najszczęśliwszy dzień uważał ten, w którym Hitler powiedział, że umożliwił mu stworzenie osi z Rzymu do Berlina.
03:50Do końca pozostanie lojalny Hitlerowi.
03:56W 1940 roku dwóch dyktatorów ramię w ramię roznieca drugą wojnę światową.
04:03Kolejno podbijając terytoria w Europie i Afryce Północnej.
04:12Ale po trzech latach los przestaje sprzyjać Mussoliniemu.
04:21Jego siły w Afryce Północnej poniosą porażkę z rąk wojsk angielskich i amerykańskich.
04:29Jego rządy we Włoszech stają nagle pod znakiem zapytania.
04:36Wtedy Mussolini obarcza za to winą genetyczną niezdolność Włochów do walki.
04:44Ale to ducze jest odpowiedzialny za te sromotne porażki.
04:54Hitler zauważył, że koszty relacji z Mussoliniem są wyższe niż korzyści.
05:03Równowaga sił została przechylona na stronę Hitlera i nazistowskich Niemiec.
05:13W Kasablance w Maroku, niedaleko frontu, spotykają się na konferencji przywódcy Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych.
05:27Kampania w Afryce była pierwszą, w której walczyli razem, ale teraz muszą podjąć trudne decyzje.
05:35Prezydent Roosevelt działa pod presją, by uderzyć na okupowaną Europę i jak najszybciej zakończyć wojnę.
05:45Roosevelt chce uzgodnić inwazję we Francji w 1944 roku.
05:51To jest jego priorytet, zająć Francję i pomaszerować na Niemcy.
05:57Staje się to kością niezgody wśród aliantów.
06:00Churchill martwi się inwazją we Francji.
06:03Uważa, że dojdzie tam do ogromnego rozlewu brytyjskiej krwi.
06:11Churchill proponuje alternatywny plan.
06:16Sądzi, że sojusznik Niemców, Włochy, to czuły punkt okupowanej Europy.
06:22Uważa, że kluczowa wyspa, Sycylia, jest łatwym łupem.
06:27Piękna, lecz surowa wyspa stanowi dziki zachód Włoch i bramę z Afryki Północnej do Europy.
06:36Churchill mówi, w Afryce Północnej mamy miliony żołnierzy.
06:41Musimy uderzyć na Sycylię, to dla nas tylko skok z Afryki.
06:46Logiczne działanie.
06:48Wysuwa argumenty trudne do obalenia dla Amerykanów.
06:52Jeśli opanują Sycylię, przejmą kontrolę nad szlakami morskimi na Morzu Śródziemnym.
06:58Zajęcie Sycylii byłoby ciosem w samo serce Mussoliniego.
07:02Brytyjczycy wykorzystali swoich świetnie wyszkolonych urzędników z księgami pełnymi informacji
07:08i przekonali Amerykanów, by ruszyć na Sycylię.
07:229 lipca 1943 roku potężny desant przeprawia się, nie bacząc na letni sztorm na Morzu Śródziemnym.
07:33Pod osłoną mroku ponad 3 tysiące statków transportuje 160 tysięcy żołnierzy w stronę Sycylii.
07:45Alianci wracają po raz pierwszy do Europy, odkąd Niemcy zniewoliły kontynent.
07:53Pokaz fizycznej siły zaledwie 3 lata po inwazji Europy przez Hitlera jest oszałamiający.
08:02Widzimy największy desant w historii.
08:08Wyobraźmy sobie zachwyt żołnierzy, gdy ich stopy w końcu dotykają europejskiej ziemi.
08:13To przełomowy moment wojny.
08:19Alianci uderzają na Sycylię z dwóch stron.
08:22Na wschodzie lądują Brytyjczycy prowadzeni przez generała Bernarda Montgomery'ego.
08:28A z zachodu siły amerykańskie pod dowództwem generała George'a S. Pattona.
08:35Alianci uważają Pattona i Montgomery'ego za najlepszych swoich dowódców.
08:39Cieszą się, że to oni prowadzą inwazję.
08:43Ale obydwaj są nieprzewidywalni.
08:46Wybuchowi i łasi na szybkie zwycięstwo.
08:50Starcie między nimi w wyścigu na północ było nieuniknione.
08:54Gdy alianci zaczynają wdzierać się w głąb lądu, obrońcy wyspy nadają alarm o inwazji.
09:05Około 200 tysięcy włoskich żołnierzy oraz kilka niemieckich dywizji weteranów
09:11śpieszą do okopów rozsianych po całej Sycylii.
09:16Gdy zaczął się atak, Mussolini wygłosił przemówienie,
09:22w którym oświadczył, że Włosi są gotowi do obrony ojczyzny.
09:27Miała być broniona każda pięć Sycylii.
09:32Stworzono oddziały na wybrzeżu, aby dać odpór alianckim najeźdźcom.
09:44Przez kolejne dni Sycylia broni się zaciekle i alianci ponoszą ciężkie straty.
09:54Ale później w niektórych częściach wyspy następuje przełom w bitwie.
10:00Do wielu miast i wiosek na zachodzie, Amerykanie wchodzą jak do siebie.
10:13Sycylijskie oddziały obrony wybrzeża dały z siebie wszystko w pierwszych dniach.
10:19Potem większość jednostek się rozpadła.
10:25W jednym z miasteczek panuje taki spokój, że starszy Sycylijczyk podchodzi do amerykańskiego czołgu.
10:33Ale to nie jest zwykły staruszek.
10:37Wydaje się, że Amerykanie mają ważne związki z wyspą.
10:4319 lipca 1943 roku amerykańskie czołgi wjeżdżają do miasteczka Villalba.
10:52A Don Calogero Vicini, swego rodzaju król miasteczka, wchodzi do amerykańskiego czołgu.
10:59Nie ma mowy, żeby 60-letni gangster wsiadł do Shermana bez pozwolenia.
11:05Oczywiście kampania sycylijska musiała zakończyć się zwycięstwem.
11:11Nawet za cenę per traktacji z kryminalistami i gangsterami.
11:16Przez ostatnie 6 miesięcy amerykański wywiad wojskowy układał plany wspólnie z amerykańską sycylijską mafią, nawiązując kontakty na wyspie.
11:27Nie znamy w pełni efektów ich współpracy, ale wiadomo, że szefowie na zachodzie Sycylii nienawidzą Mussolini'ego za zniszczenie ich
11:35interesów i chcą upadku reżimu.
11:39Uzgodniono z najważniejszym szefem mafii na Sycylii, że będzie zachęcał sycylijczyków do złożenia broni.
11:47A wiele oddziałów, szczególnie na wybrzeżu, złożone są z miejscowych żołnierzy.
11:56Interesującym aspektem inwazji aliantów na Sycylię jest fakt, że bardzo wielu amerykańskich żołnierzy pochodziło z Sycylii.
12:04Między napastnikami a lokalną populacją istniały więzy krwi, co oczywiście ułatwiło postępy Amerykanom.
12:15To korzystne dla Pattona i Amerykanów, bo zajmują olbrzymie połacie ziemi, co dobrze wygląda na mapie.
12:22Istnieje wiele zdjęć i filmów, na których Pattona witają w Palermo wiwatujące tłumy.
12:28To łatwe zwycięstwo dla Amerykanów przy praktycznie zerowych stratach.
12:34Brawo!
12:37Patton z Amerykanami pro naprzód.
12:43W niecałe dwa tygodnie opanowują zachodnią Sycylię.
12:49Ale na wschodzie nadal muszą zdobyć kluczowy port, Messynę.
12:54A wewnętrzne rozgrywki aliantów mogą zaprzepaścić kampanię.
13:02Brytyjczykom trudno jest na wschodzie, gdzie walczą z Niemcami.
13:07Amerykańskie sukcesy kłują ich w oczy, tworzą więc przeszkody, by spowolnić postępy Amerykanów.
13:17Brytyjski generał Montgomery przesunął swoje siły na centralną autostradę w amerykańskim sektorze wyspy, blokując Amerykanom drogę do Messyny.
13:28Montgomery był niezwykle wrażliwy na punkcie prestiżu i wydumanych uraz.
13:33Montgomery czuł się lepszy od Pattona, a Patton uważał się za lepszego od Montgomery'ego.
13:41Rozwścieczony Patton musiał zmienić marszrutę i nadmorskimi drogami zmierzał do Messyny, którą chciał zająć pierwszy.
13:49Był niewiarygodnie niecierpliwy.
13:52Gdy osioł blokował drogę, Patton strzelił mu w łeb i ściągnął na pobocze.
13:59Patton musi być numerem jeden, zawsze najlepszym.
14:04Najlepsza musi być też Ameryka.
14:08Jeśli tak widzisz wojnę, weź się ogarnij.
14:12To nie zawody sportowe.
14:14Walczysz, żeby pokonać Niemców.
14:18Alianccy generałowie rywalizują między sobą, a silna niemiecka dywizja, której mogli odciąć odwrót i ją zniszczyć,
14:25ewakuuje się z Messyny, zabierając dziesiątki tysięcy wrogich żołnierzy.
14:32Zawsze uważałem wyrażenie wyścig do Messyny za najgłupsze określenia kampanii II wojny światowej.
14:40Patton dociera tam wcześniej, ale Niemców już nie ma.
14:44Uciekli z wyspy.
14:50Pattonowi i Montgomeremu nie udało się zniszczyć niemieckich oddziałów podczas walk o Sycylię.
14:59Dla reżimu faszystowskiego ucieczka Niemców stanowi słabe pocieszenie.
15:08Ich siły znów zostały rozgromione i utracili kluczową wyspę.
15:17Mussolini przebywa na konferencji z Hitlerem, gdy dowiaduje się, że Sycylia upadła, a stolica Włoch, Rzym, została zbombardowana.
15:29Mussolini jest zdruzgotany, a Hitler oczywiście wściekły.
15:33Alianci bombardują Rzym, a ty mi mówisz, że twoja armia jest silna i wszystko będzie dobrze?
15:41Bombardowanie włoskich miast powoduje ogromne straty emocjonalne.
15:46Naród włoski nagle zdaje sobie sprawę, że jest za słaby, by obronić się przed aliantami.
15:54Stanowi to punkt zwrotny dla Mussoliniego.
16:00Mussolini zostaje ściągnięty do Włoch na nadzwyczajne posiedzenie z Królem i faszystowską Wielką Radą.
16:08Panuje grobowa atmosfera.
16:12Sytuacja Mussoliniego staje się dramatyczna.
16:16Wtedy król i najważniejsze postacie reżimu decydują, że wystarczy już jego rządów.
16:24Jest skończony.
16:30Dla przywódcy, który miał całkowitą kontrolę nad krajem przez ponad 20 lat,
16:37Takie odstawienie na bok jest osobistą tragedią.
16:44Mussolini zostaje aresztowany i przewieziony do bezpiecznego górskiego hotelu w centralnych Włoszech.
16:53Tymczasowy rząd w tajemnicy sąduje aliantów w sprawie przejścia na drugą stronę.
17:05W Quebeku, w Kanadzie, Roosevelt i Churchill spotykają się na konferencji,
17:11aby omówić amerykańskie propozycje ataku na okupowaną Francję,
17:15gdy dostają wiadomości z Włoch.
17:18Churchill mówi, naciskajmy na Włochy, żeby do nas dołączyły.
17:23Wtedy od razu będziemy w Alpach.
17:26Chce, żeby Włochy były priorytetem w roku 1943 i 1944.
17:32Zamierza pozostawić Francję i przez Włochy od razu wejść do Niemiec.
17:38Na poparcie swojej strategii Churchill wskazuje na sukces w kampanii sycylijskiej.
17:46Roosevelt znajduje się w pułapce.
17:49Nie ma wyboru.
17:50I zgadza się na inwazję Włoch.
17:54Churchill jest bardzo bystry.
17:58Mówi, Włochy będzie łatwo opanować.
18:01Niemcy uciekają.
18:02Prawie nic tam nie ma.
18:04Czeka nas szybkie zwycięstwo przy niewielkich stratach.
18:10I tak znowu udało mu się przekonać Amerykanów do swojego planu,
18:15ale ci podejmują decyzję z ciężkim sercem.
18:19Lecz Churchill postawił na swoim.
18:24Niesamowite jak szybko wszystko się zmienia.
18:26Najpierw inwazja ogarniętej chaosem Sycylii, a za chwilę inwazja całych Włoch.
18:32Bo wydaje się, że Włochy przejdą na stronę aliantów i wszystko przebiegnie szybko.
18:38Alianci przygotowują plan ataku na Włochy.
18:42Pracę zakłóca skandal.
18:47Najskuteczniejszy amerykański generał postradał rozum.
18:53Najsłynniejsze wydarzenie związane z Pattonem na Sycylii
18:56nie ma niestety nic wspólnego z pokonaniem Niemców.
19:00Dotyczy za to pobicia kilku własnych żołnierzy w szpitalu.
19:04Patton jest na obchodzie i pyta żołnierza, co tu robisz?
19:07Młody człowiek odpowiada, po prostu nie daje już rady.
19:11Zbyt długo znajdował się pod ostrzałem.
19:14Wtedy Patton go uderzył.
19:18Żeby nabrał charakteru.
19:21Ale amerykańscy ani brytyjscy oficerowie nie biją swoich żołnierzy.
19:27Na Sycylii Pattonowi siadła psychika.
19:35Skutek kontrowersji Patton zostaje usunięty z frontu,
19:40a jego miejsce zajmuje niedoświadczony generał Mark Clark.
19:48Pożąda sławy, a druga wojna światowa wywindowała go na szczyty.
19:58Powtarza, potrzebuje wojska.
20:01Zostanie poddany prawdziwej próbie dowództwa.
20:05W zawodzie, który jest znany z olbrzymiego Ego,
20:09Ego Clarka jest największe ze wszystkich.
20:14Nalegał na ponowne zdjęcia, jeśli źle na nich wyszedł.
20:17Niestety, łączył w sobie arogancję z przecenianiem własnych możliwości.
20:25Nie rozumiem, dlaczego tak go szkalują.
20:28Wszyscy amerykańscy dowódcy musieli jeszcze dużo się nauczyć
20:32i on nie należał do wyjątków.
20:37We wrześniu 1943 roku rozpoczyna się desant we Włoszech.
20:44Clark wysyła swoje siły w stronę Salerno,
20:48na południowo-zachodnim wybrzeżu kraju.
20:52W drodze dociera wiadomość, że Włochy mają skapitulować.
20:58Na pokładzie panuje prawie radosna atmosfera.
21:03Clark i jego żołnierze spodziewają się słabego oporu włoskich żołnierzy w Salerno.
21:09Clark uważa, że wkroczą do Włoch bez oporu,
21:13postanawia więc wysłać żołnierzy bez wstępnego bombardowania.
21:17I jawnie.
21:30Będzie to najbardziej niebezpieczne lądowanie amerykańskich żołnierzy,
21:34jakie podejmą w II wojnie światowej.
21:39Nie wiedzieli, że czekają na nich silne oddziały niemieckie.
21:47Niemieccy żołnierze, którzy uciekli z Sycylii, stacjonują w Salerno.
21:52Z niemieckiej perspektywy Sycylia była udaną operacją obronną,
21:57dzięki której zyskali na czasie.
21:59Armia niemiecka musi udowodnić światu, że zepchnie Amerykanów do morza.
22:05Zamierzają pokazać, że zdołali stworzyć prawdziwą obronę we Włoszech.
22:12Podczas gdy alianci planowali inwazję,
22:15naziści przejmowali kontrolę nad Włochami.
22:29Rankiem w połowie września szybowce lądują pod oknami włoskiego więzienia Mussoliniego.
22:38Niemieccy komandosi przybyli, żeby go odbić.
22:43To świetna historia dla niemieckich mediów.
22:46O niemieckich żołnierzach, superbohaterach.
22:49Do tego znakomita operacja.
22:52Odbito Mussoliniego i wszystko poszło dobrze.
22:57Zostaje przewieziony samolotem, aby spotkać się z Hitlerem i poinformowany, że naziści chcą ponownie go umieścić na czele włoskiego państwa.
23:07Obraz Mussoliniego, gdy zostaje, w cudzysłowie, uratowany, to nie obraz uszczęśliwionego wolnością mężczyzny.
23:14Wygląda raczej na zmęczonego, może lekko przestraszonego, gdyż boi się, co z nim zrobią Niemcy.
23:28Jest tam, by wykonywać niemieckie rozkazy.
23:35Wtedy Niemcy mówią, musimy zająć Włochy, bo jeśli Włosi chcą pozbyć się Mussoliniego, chcą też pozbyć się Niemców.
23:47Państwo włoskie może poddać się aliantom, a do tego nie możemy oczywiście dopuścić.
23:53Dla nich Włosi byli tchórzami, słabeuszami.
23:58Nastąpiła ostra niemiecka reakcja.
24:02Niemieckie oddziały wkroczyły do Włoch z północy, z rozkazem gotowości do zajęcia kraju.
24:11W międzyczasie włoski rząd pod przywództwem marszałka Badolio, podpisuje zawieszenie broni z aliantami i kapituluje 8 września.
24:21Ale odmawia poinformowania o tym żołnierzy.
24:26Włoscy żołnierze byli zupełnie skołowani.
24:30Za to Niemieccy w pełnej gotowości, żeby ruszyć przeciwko Włochom.
24:37Gdy Niemcy zbliżają się do nich, uważają ich za kolegów, towarzyszy broni.
24:43Tymczasem niektórzy z nich zostają zabici, inni rani.
24:47Włosi są w szoku.
24:53Dziesiątki tysięcy zginęło w niemieckiej niewoli.
24:57Gdy naziści zajęli północne Włochy, nastąpiła brutalna i zbrodnicza walka przeciwko włoskim cywilom.
25:06Zabijali też kobiety i dzieci. Szczególnie oddziały frontowe dopuściły się masakr w 1944 roku.
25:17Włochy są nadal pod niemiecką okupacją, a Mussolini zostaje ich marionetkowym przywódcą.
25:24Dowództwo wojskowe obejmuje nazistowski weteran generał Albert Kesselring.
25:28Uśmiechnięty Albert otrzymał to stanowisko, bo obiecał, że będzie walczył o każdy metr włoskiej ziemi.
25:37Zachowało się wiele jego zdjęć, na których się uśmiecha, opowiada żarty, ale traktuje Włochy, jakby to było jedyne pole walki.
25:50Nie martwi się, że zostanie zniszczona każda pięć włoskiej ziemi.
25:56To nie jest jego kraj.
26:02Salerno, amerykański desant nadal tkwi niedaleko plaży.
26:07Cztery dni po wylądowaniu.
26:14Kesselring i jego niemieckie oddziały otoczyły Amerykanów i urządziły im piekło.
26:22Prawie trzy tysiące amerykańskich żołnierzy zginęło lub zostało rannych.
26:27A żółtodziób, Mark Clark, traci zimną krew.
26:32Salerno to chrzest bojowy Clarka, jego pierwsze prawdziwe doświadczenie jako dowódcy.
26:40Niezbyt dobrze mu idzie.
26:42Panikuje, gdy Niemcy kontratakują i pyta admirała, czy mogą się wycofać i wylądować w innym miejscu.
26:51Niemcy używają megafonów i mówią im, lepiej się poddajcie, bo zginiecie.
26:56I faktycznie wielu żołnierzy traci życie.
27:01Gdy Clark się miota, Montgomery lądujący z oddziałami na południu dowiaduje się, że potrzebują ich wsparcia.
27:09Rusza na pomoc, lecz się nie śpieszy.
27:14Dzięki zmasowanemu ostrzałowi z morza udaje się wyprzeć Niemców z Salerno.
27:25Jednak ten incydent upokarza Clarka.
27:30Żywi urazy do Brytyjczyków i koniecznie chce im pokazać, że w przyszłości będzie walczył po swojemu i zwycięży.
27:40Salerno Anglicy traktują go w zasadzie jak żebraka, bo potrzebuje ich wsparcia.
27:47Myślę, że w Clarku rozwinęło się patologiczne, prawie paranoidalne podejrzenie, że Anglicy manipulowali w kampanii włoskiej, aby przypisać sobie zwycięstwo.
28:02Problem polegał jednak na tym, że napotkali sprytnego przeciwnika, który okopał się na chyba najbardziej trudnym terenie na ziemi.
28:13Gdy Mark Clark i jego amerykańskie oddziały maszerują na północ z Salerno, są nieustannie ostrzeliwane przez wycofujące się siły Kesselringa.
28:31Górzysty teren Włoch idealnie nadaje się do zastawiania pułapek i sabotażu.
28:44We Włoszech bardzo łatwo jest się bronić.
28:47Góry z wąskimi przełęczami.
28:49Gdy się wycofujesz, wysadzasz mosty i minujesz cały teren.
28:54Naprawdę trudno tu walczyć.
28:59W połowie ostrej zimy oddziały Clarka mozolnie kroczą zachodnim dybrzeżem Włoch, ponosząc dziesiątki tysięcy ofiar.
29:09W styczniu 1944 roku docierają do miasteczka Monte Cassino, około 150 kilometrów w górę półwyspu, i widzą, że niemiecka obrona
29:20na południu była niczym.
29:23Przed nimi linia Gustawa.
29:26W jej centrum znajduje się wysoki szczyt, przecinają ją wystarczające rzeki i jest umocniona stanowiskami artylerii oraz gniazdami karabinów maszynowych
29:37w całym górskim łańcuchu.
29:40Linia Gustawa prowadziła od Morza Tyryńskiego na zachodzie do Adriatyku na wschodzie, przez wysokie góry, znakomicie bronione przez niemiecką armię.
29:52Włochy to naturalna forteca, szczególnie dla kreatywnych obrońców, Niemców.
29:58Wyrzeźbili każdy szczyt, drogę i wąbóz, stworząc umocnione pozycje, aby odciąć każdy wysuwający się naprzód oddziału aliantów.
30:06Pozycje te stanowiły pola walki stworzone przez niemieckich inżynierów.
30:13Niezrażony Clark wysyła swoich ludzi, żeby przełamali linię Gustawa.
30:18To misja samobójcza.
30:33Dowódca 36 Dywizji mówi do Clarka, niemożliwe, wybiją mi wszystkich chłopaków. Nie zmuszaj mnie do tego. Nie ma nadziei.
30:46Clark powtarza tylko, musisz to zrobić i bezsensownie poświęca życie ludzkie.
30:5336 Dywizja zostaje całkowicie rozbita przy kolejnych próbach przekroczenia rzeki.
31:03Walcząc maszerują ze wzgórza do wąwozu, przez szczyt do następnej rzeki.
31:16Trwa to wieczność i pewnego dnia nie będzie już ludzi.
31:29Kolejne szturmy na linię Gustawa kończą się krwawą porażką, aż w końcu Clark zmuszony jest odwołać atak.
31:40Alianci natrafili dosłownie na mur, nie do przebicia.
31:44Nagle przesłanka, na którejś budowano kampanię we Włoszech, legła w gruzach.
31:52Problem polegał na tym, że Churchill naraził swoją reputację.
31:56Utknęli i wydaje się, że nie ma sposobu, aby pokonać opór Niemców.
32:05Ale Churchill nie zrezygnuje ze swojego planu.
32:09Wierzy, że pokaże Amerykanom, jak wygrać we Włoszech.
32:15W styczniu 1944 roku przekonuje Amerykanów do desantu za linią Gustawa, aby odciągnąć Niemców.
32:29Rądują w Anzio, na zachodnim wybrzeżu, na południe od Rzymu.
32:34Ale wpadają w pułapkę.
32:42Kesselring zniszczy każdy centymetr Włoch, jeśli uważa, że powstrzyma to aliantów.
32:49Nie przejmuje się stratami.
32:55Mussolini kontynuował dzieło starożytnych władców Rzymu i osuszał bagna na południe od Rzymu.
33:02W ten sposób ludzie wiedzieli, że cesarz się o nich troszczy, jeśli zajmuje się robotami publicznymi.
33:11Instalacja pomp stworzyła zdrowsze środowisko dla osiedlenia się biednych rolników z północno-wschodnich Włoch.
33:22Tuż przed Bożym Narodzeniem zbliżają się alianci, a Niemcy przejmują kontrolę nad pompami.
33:30Głosi błagali Niemców, aby nie niszczyli pomp.
33:38Oni to zrobili.
33:41Ich pola i domy zostały zmyte z powierzchni ziemi.
33:47A będzie jeszcze gorzej.
33:52Naziści wiedzą, że słona woda będzie pożywką dla malarycznych komarów.
33:58Wokół Anzio wybucha epidemia malarii.
34:04Niemcy wykorzystali malarię jako broń biologiczną przeciwko atakującym aliantom.
34:11Wręcz pompowali na bagna morską wodę, bo przenoszące malarię komary najlepiej rozmnażają się w słonawej wodzie.
34:22Celem było zakażenie aliantów, ale także Włochów.
34:28Siły amerykańskie na przyczółku w Anzio nie mają dokąd uciec.
34:33Otaczają je malaryczne mokradła.
34:40Wrzęzną w błocie, zostają otoczeni, a następnie ostrzelani z dział kolejowych.
34:47Żołnierze są nieokrzesani, przyczółek nazywali więc wysrułkiem.
34:53Miejsce było straszne.
34:55Pogoda, niemiecka obserwacja, poczucie uwięzienia, pozbawienia możliwości manewru.
35:02Amerykanie posłuchali Churchilla po raz ostatni.
35:10Tymczasem marionetkowy przywódca Mussolini przygląda się bezczynnie jak naziści gnębią jego naród.
35:22Jednocześnie jest potworny i bezbronny.
35:27Wykonuje rozkazy Niemców.
35:30Nakazuje egzekucję swojego zięcia, gdy tego żądają.
35:35Staje się postacią żałosną, bezbronną, a jednocześnie okrutną.
35:47Tamtego lutego, na linii Gustawa pokazuje się nowa postać, która próbuje przerwać krwawy dla aliantów impas.
35:55Montgomery tajnym rozkazem zostaje wezwany do Anglii,
35:59a do Clarka dołącza Bernard Freiberg z korpusem brytyjskich żołnierzy.
36:08Clark nie jest zbyt szczęśliwy,
36:11ale Freiberg jest szanowanym weteranem kampanii północnoafrykańskiej i ma plan.
36:18Proponuje ciężkie bombardowanie starego klasztoru na szczycie góry Casino.
36:25Bernard Freiberg prawdopodobnie nie był najbystrzejszy.
36:29Mówi, jedyny sposób to dosłownie zasypać je bombami.
36:36Na szczycie góry króluje biały klasztor.
36:40Monte Casino.
36:42Stanowi perełkę włoskiej kultury.
36:46Jego budowę rozpoczęto w VI wieku.
36:51To Kesselring powiedział, że walka we Włoszech jest niczym walka w muzeum.
36:56Każda zrzucona bomba bezpowrotnie niszczy dziedzictwo kulturowe.
37:02Clark jest przeciwny bombardowaniu klasztoru.
37:06Mówi, byłoby to zbrodnią przeciwko ludzkości.
37:10Oznaczałoby zniszczenie ogromnego skarbu kultury w zamian za niewielki zysk militarny, bo Niemcy i tak z niego nie korzystają.
37:20Ostatecznie podjęto jednak decyzję o zbombardowaniu klasztoru.
37:24K такой, nikt odwrotnie nie cidadezенного og survive.
37:33W적인 recess Wu w są prog, z breach tre lớn, bo odwrotnie się zagadniej zniszczenia od 네jnej明ich aż Midwestu.
37:50Polskie do
37:51Drowia
37:51Na W
38:05Następnego dnia z klasztoru pozostają ruiny.
38:09Wkiną setki włoskich obywateli, którzy się tam ukrywali.
38:13A Clark, wściekły o bombardowanie, odmawia zmiany pozycji.
38:22Nie uważam, aby bombardowanie klasztoru w kasino przyniosło jakiekolwiek korzyści aliantom.
38:28Wydawało im się, że w środku mogą być Niemieccy żołnierze, a wiemy, że ich nie było.
38:32Niemcy szanowali klasztor.
38:34W tej sytuacji sądzę, że bombardowanie było błędem.
38:40Po zbombardowaniu klasztor stał się idealną pozycją obronną dla Niemców.
38:44Zajęli pozycję w ruinach, a przełamanie linii Gustawa stało się, jeszcze trudniejsze.
39:02Po pięciu miesiącach kampania włoska stała się krwawą jadką, bez wyjścia.
39:09Obietnica Churchilla, że kraj stanowi słaby punkt państw osi, była teraz śmieszna.
39:22Na konferencji aliantów w Teheranie, Roosevelt ma dosyć forsowania pomysłów brytyjskiego premiera.
39:31Nie cieszą się z faktu, że wydarzenia we Włoszech udowodniły, że Amerykanie mieli rację.
39:37Chcąc uderzyć we Francji, panuje smutek z powodu strat, bez strategicznych zysków.
39:44Kiedy staje się jasne, że Włochy nie są słabym punktem, na który liczyli, umiejętności strategiczne Churchilla zostają skompromitowane.
39:52Po tylu wysiłkach jest wyczerpane psychicznie, Amerykanie nalegają na inwazję we Francji.
39:58Churchilla robi co może, aby nie przerywać rozmów zmierzających do nakłonienia ich do zmiany zdania, ale Amerykanie w końcu wychodzą.
40:05Mówią, do widzenia, uderzamy na Francję, zgodziłeś się.
40:13Po konferencji w Teheranie, plany desantów Normandii zostają w końcu potwierdzone, ale są tajne.
40:24Jednym z niewielu ludzi, który dostaje te informacje jest Sir Harold Aleksander, brytyjski dowódca we Włoszech.
40:34Churchill mówi mu, żeby nie odpuszczał kampanii włoskiej.
40:38Chce dużej nowej ofensywy, aby odciągnąć siły niemieckie z Francji przed lądowaniem w Normandii.
40:46Aleksander wie, że to ostatnia szansa dla brytyjskiego premiera, by pokazać wagę kampanii we Włoszech.
40:54Aleksander rozumie, że jego oddziały odgrywają kluczową rolę, starając się zniszczyć Niemców we Włoszech.
41:02Odciągają nazistowskich żołnierzy z Francji przed dniem desantu, by zapewnić mu sukces.
41:10Harold Aleksander wyznacza Markowi Clarkowi ważną rolę w nowej włoskiej ofensywie.
41:18Clark obejmuje dowództwo nad silnie dozbrojonymi oddziałami na przyczółku w Anzio.
41:25Aleksander mówi mu, że gdy Niemcy zaczną się wycofywać z linii Gustawa, musi ich zniszczyć.
41:33Wojska Clarka faktycznie otaczało 50 tysięcy niemieckich żołnierzy.
41:38Może więcej?
41:40Jeśli udałoby im się ich rozbić, byłby to poważny cios dla sił nazistowskich.
41:50Aby plan był skuteczny, Aleksander dostaje olbrzymie wsparcie.
41:57Do walki dołączają żołnierze z całego świata, także z Brazylii oraz Polacy, którzy przyszli tu uwolnieni z niewoli na wschodzie.
42:14Prawie pół miliona żołnierzy ciągnie na nadwyrężoną bitwami linię Gustawa.
42:2611 maja 1944 roku rozpoczyna się potężna ofenzywa aliantów.
42:39Tym razem jest obezwładniająca.
42:52Albert Kesselring na próżno próbuje stworzyć obronę.
42:57Lotnictwo niemal całkowicie niszczy kwaterę główną Kesselringa, któremu zamiast przegrupować siły, ledwie udaje się przenieść kwaterę.
43:19Walki są krwawe, ale alianci w końcu przełamują obronę i przekraczają rzeki, które do tej pory tak bardzo ich frustrowały.
43:33Wojska niemieckie pośpiesznie wycofują się na północ, jak przewidział Aleksander.
43:44Wiadomość dociera do Clarka.
43:46Wychodź z Anzio, idź na wschód i odetnij Niemcom drogę.
43:53Ale kiedy Amerykanie w końcu opuszczają przeczułek w Anzio, Clark zmienia zdanie.
44:04Clark gardzi brytyjskimi sojusznikami.
44:07Nie dosyć, że Niemcy strzelają do nich od sześciu miesięcy.
44:11Anglicy się nad nimi wywyższają.
44:16Ma też własne zdanie co do tego, jak poprowadzić kampanię.
44:21Zamiast przeciąć drogę Niemcom, jego oddziały skręcają mocno w lewo.
44:26Wystarczy spojrzeć na mapę Włoch.
44:29Zmierza bezpośrednio do Rzymu.
44:36Clark sprzeciwia się rozkazom Aleksandra.
44:40Chce ukraść mu zwycięstwo i dotrzeć przed nim do Rzymu.
44:45Zamierza pierwszy za wszelką cenę zdobyć Rzym,
44:48Pozwalając nawet Niemcom uciec z linii Gustawa do następnych fortyfikacji.
44:53Myślę, że Clark widzi w tym osobisty wyścig po nagrodę zamiast walki przeciwko Niemcom.
45:05Niemcy, którym mógł przeszkodzić Clark uciekają z linii Gustawa.
45:11A 4 czerwca oddziały amerykańskie wkraczają na przedmieścia Rzymu.
45:21Naziści dawno opuścili miasto uznając, że nie ma wartości strategicznej.
45:29Mimo tego Mark Clark prowadzi zwycięską paradę przez miasto.
45:41Chciał wjechać do Rzymu jak zdobywca i w końcu mu się to udaje.
45:46Tłumy wiwatują, gdy zostaje cesarzem Rzymu.
45:51Zapewne tak się czuł.
45:53Ma sesję zdjęciową, gdy Jeepem objeżdża koloseum.
45:59To niesamowity materiał.
46:06Dla Włochów przybycie aliantów oznacza koniec brutalnej niemieckiej okupacji i promyk nadziei, że wojna, choćby częściowo, dla nich się skończyła.
46:25Rzym staje się pierwszą europejską stolicą uwolnioną z okupacji państw osi.
46:31To wielkie zwycięstwo.
46:35Następnego dnia 5 czerwca nagłówki gazet i kroniki filmowe ogłaszają tę wiadomość.
46:43Ale zaledwie dzień później, triumf Clarka w Rzymie znika z wiadomości.
46:53W północnej Francji rozpoczyna się operacja, do której nie jest włączony.
46:58Rozpoczął się desant w Normandii.
47:03Clark walczył 9 miesięcy, czekając na tę chwilę, która trwa zaledwie sekundę.
47:13Jest śmieszny, gdy żali się publicznie, że nie dali mi się tym cieszyć nawet przez dwa dni.
47:21Rzym upada, ale nie stanowi to takiej sensacji, jak desant w Normandii.
47:26Choć to skrzywione myślenie.
47:29Nie po to walczą, żeby reklamować siły zaangażowane w Normandii.
47:33Walczą, aby wygrać wojnę z Niemcami.
47:36We Włoszech też czeka ich jeszcze długa walka.
47:39Dlaczego?
47:40Bo mnóstwo Niemców uciekło.
47:42Bez wątpienia Alexander zbeształ Clarka za decyzję marszu na Rzym,
47:45zamiast odegrać wyznaczoną mu rolę w kampanii.
47:53Podczas decyzji z Normandii Clarka
47:55dostaje rozkaz upoczenia przymóg i kontynuacji marszu.
48:00Przed nim jeszcze co najmniej cztery duże linie obrony Niemców,
48:04które należy przełamać.
48:09Który podążają na północ,
48:12a każde pięć metrów w tej ziemi linie człowiek.
48:16A cała uwaga i wsparcie skierowano jest nad bitwę we Francji,
48:20a potem w nazistowskich Niemczech.
48:24W tym momencie powinni się zatrzymać,
48:26ale z jakiegoś powodu uważają,
48:28że coś może się wydarzyć we Włoszech.
48:3728 kwietnia 1945 roku
48:41ocze świata zwracają się ku Włochom na jeden dramatyczny moment.
48:48Mussolini zostaje skrytany przez włoskich partyzantów
48:51podczas próby ucieczki do Austrii.
48:56Egzekucji dokonuje wyznaczony pluton.
48:59Jego zwłoki wraz z ciałem kochanki
49:03zostają powieszone na stacji benzynowej w Mediolanie.
49:09Widok ciała Mussoliniego
49:11to ostateczny dowód końca faszyzmu we Włoszech.
49:15W 1945 roku
49:18kraj jest doszczętnie zniszczony.
49:21Niecałe trzy miesiące po śmierci Mussoliniego
49:23alianci z desantów w Normandii
49:26wchodzą do Berlina
49:27i druga wojna światowa
49:29zmierza do końca.
49:34We Włoszech
49:35poległo prawie 60 tysięcy
49:37alianckich żołnierzy.
49:39Żaden z walczących tutaj
49:40nie dotarł do nazistowskich Niemiec.
49:48W 1945 roku
49:50boss nowojorskiej mafii
49:52Laki Luciano
49:53prosi o zwolnienie z więzienia
49:56za pomoc aliantom
49:57w inwazji Włoch.
50:00Zostaje ułaskawiony
50:02i deportowany na Sycylię
50:03gdzie pomaga mafii
50:05w odzyskaniu kontroli nad wyspą.
50:09Włoski rząd
50:11do dziś
50:11zmaga się
50:12z sycylijską mafią.
50:18Jeśli istnieją jakieś korzyści
50:21z trwawych tragedii
50:22walk we Włoszech
50:23należy do nich
50:25osłabienie sił niemieckich.
50:27Ale patrząc jako historyk
50:30mogę tylko zapytać
50:31dlaczego nie postąpiliśmy mądrzej?
50:40Zdjęcia
Comments