- 1 day ago
Kampania afrykańska
Pod koniec 1942 roku Stany Zjednoczone przystępują do wojny w Afryce Północnej, gdzie Brytyjczycy walczą z Niemcami i Włochami o kontrolę nad Kanałem Sueskim.
Pod koniec 1942 roku Stany Zjednoczone przystępują do wojny w Afryce Północnej, gdzie Brytyjczycy walczą z Niemcami i Włochami o kontrolę nad Kanałem Sueskim.
Category
📺
TVTranscript
00:00Jego roku, trzeci rok wojny.
00:04Amerykańskie żółtodzioby wkrótce wylądują na północnym wybrzeżu Afryki, kontrolowanym przez Francuzów.
00:12Gotowi na pierwszą walkę z Niemcami.
00:19Ale gdy schodzą z plaży, natychmiast znajdują się na linii ciężkiego ognia.
00:25Nie ze strony nazistów, a ze strony najstarszego sprzymierzeńca Amerykanów.
00:31Francji.
00:34Ich pierwsze doświadczenie to nie walka z wrogiem, z państwami osi, a z najstarszym sojusznikiem, który całkiem ich rozgromił.
00:44Nigdy nie przestanie to nas szokować.
00:48Oddziały francuskie i amerykańskie, które powinny walczyć ramię w ramię, wybijają się nawzajem.
00:55Do tej pory Afryka Północna stanowiła teren brutalnego, wyczerpującego meczu między mocarstwami europejskimi.
01:01Teraz to główny teatr wojny i zostali do niego wciągnięcie Amerykanie.
01:11Na tym mało znanym, pustynnym polu walki Stany Zjednoczone będą testować swoje umiejętności.
01:23I to zmieni bieg wojny.
01:41Inwazja w Afryce Północnej.
01:52Bitwa o Afrykę Północną zaczyna się na europejskich polach walki.
02:00W maju 1940 roku nazistowskie Niemcy zdobywają północną Francję i dochodzą do Paryża, upokarzając dwóch europejskich aliantów – Anglię i
02:13Francję.
02:16Francja poddaje się i naziści ustanawiają marionetkowy rząd w mieście Richie.
02:26A Brytyjczycy zostają rozgromieni na plażach Dunkierki.
02:34Lato 1940 roku stanowi głęboki szok dla Anglii.
02:39Nagle po przeciwnej stronie kanału La Manche powiewają swastyki, co jest nie do pomyślenia.
02:46W 1940 roku samotna Anglia przeciwstawia się Niemcom.
02:55Ale premier Wielkiej Brytanii, Churchill, nie ustępuje.
03:04Jesteśmy teraz w stanie wojny i będziemy walczyć.
03:10Wytrwamy w walce, dopóki druga strona nie będzie miała dosyć.
03:16Churchill potrafi dać nadzieję swojemu narodowi.
03:23Kraj zależy od dostaw produktów, szczególnie ropy naftowej, ze wschodniej części rozległego Imperium Brytyjskiego.
03:32A prawie cała przepływa przez kanał Suezki w północnoafrykańskiej kolonii brytyjskiej, Egipcie.
03:40Utrata kanału to przegrana wojna.
03:45Brytyjczycy oczywiście zdawali sobie sprawę ze znaczenia ropy naftowej i kanału Suezkiego, który łączy Europę przez Morze Śródziemne z Indiami.
03:56Utrzymają go za wszelką cenę.
04:00Kanał Suezki stanowi niezbędną część linii dostawczej.
04:04Brytyjczycy są w Egipcie od lat 30. XIX wieku.
04:09Nie zamierzają łatwo go oddać.
04:10Jednak gdy sojusznik Anglii, Francja znajduje się w rękach niemieckich, kanał staje się zagrożony.
04:23Wzór wybrzeża północnoafrykańskiego cumuje flota francuska w Mers-el-Kabir, francuskiej kolonii w Algierii.
04:36Churchill bardzo martwił się o te okręty.
04:39Uważał, że przejmą je Niemcy, a to tylko kwestia czasu.
04:46Francuska flota była druga w Europie.
04:48Jeśli wpadłaby w ręce Niemców, pozwoliłaby im kontrolować Morze Śródziemne,
04:53co odcięłoby Brytyjczykom dostęp do kanału i imperium.
05:01Dla Anglii utrata dostępu do kanału w konsekwencji przejęcia francuskiej floty przez Niemców
05:08stanowiłaby poważny problem.
05:17Churchill wysyła marynarkę królewską na Morze Śródziemne
05:21i wydaje rozkaz eskortowania floty francuskiej z wybrzeża Afryki.
05:30Ale sytuacja szybko się pogarsza.
05:36Admirał brytyjski wysyła jednego z oficerów do Francuzów, aby postawił im ultimatum.
05:43Zatopicie wasze okręty, aby nie dostali ich Niemcy, albo oddacie je nam.
05:51Francuski admirał nie jest skłonny do kompromisu.
05:54Mówi, nie ma mowy.
05:58Negocjacje toczą się w ten niebywale upalny dzień,
06:01z temperaturą wzrasta napięcie.
06:12Fada nieprzekraczalny termin.
06:14Jeśli nie dostaniemy odpowiedzi do 17.30, otwieramy ogień.
06:19Francuz i wniśloną to blef, nie będą do nas strzelać.
06:30Anglicy otwierają ogień z 15-calowego działa na okrętach wojowych.
06:35Zaczyna się rzeź.
06:44Wybucha jeden z francuskich krążowników.
06:47Dwa zostają tak uszkodzone, że toną.
06:51Najgorsze, że ginie 1300 francuskich marynarzy.
06:55Francuzi uznają to za zdradę, której nigdy nie zapomną.
07:03W Mers-el-Kabir było widać desperację Anglików,
07:10gdy zwrócili się przeciw sojusznikom,
07:15z którymi razem walczyli zaledwie tydzień wcześniej.
07:23Zgliszcza w Algierii jeszcze się tlą,
07:25a Churchill musi stawić czoła kolejnemu zagrożeniu w Egipcie.
07:35Główny sojusznik Hitlera Włochy mają tysiące żołnierzy
07:39tuż obok w kolonii w Libii.
07:44We wrześniu atakują i idą na Suez.
08:00Włosi, co zrozumiałe, kalkulują, że Anglia,
08:05straciwszy większość wyposażenia regularnej armii w Dunkerce,
08:11nie da rady obronić swych imperialnych interesów w Afryce Północnej.
08:23Churchill szuka ludzi, aby stawić opór.
08:30Ma nadzieję, że Stany Zjednoczone przyłączą się do wojny.
08:36Ale amerykański prezydent Franklin D. Roosevelt
08:40szybko pokazuje mu, że musi szukać gdzie indziej.
08:46Churchill próbował uzyskać od Roosevelta obietnicę pomocy,
08:50ale amerykański prezydent powiedział mu wiele razy,
08:53że nie ma zamiaru mieszać się do kolejnej europejskiej wojny imperialnej.
08:58Naród amerykański go popierał.
09:03Churchill zdał sobie sprawę, że opinia publiczna w Ameryce
09:06jest przeciwna przystąpieniu do wojny.
09:09Jednym z interesujących mitów jest Anglia,
09:11która walczy samotnie.
09:14Nie była sama.
09:15Imperium Brytyjskie jest największe na świecie.
09:18To ponad 300 milionów ludzi wykorzystywanych bezlitośnie
09:21dla korzyści imperium.
09:29Odtrącony przez Amerykę,
09:31Churchill prosi Imperium i Kolonie
09:33o przysłanie ochotników do walki w Egipcie.
09:41Australijczycy, Nowozelandczycy,
09:43Południowoafrykańczycy i Hindusi
09:45jadą do Afryki Północnej,
09:46by walczyć obokół armii kryjskiej.
09:52W trakcie dziewięć milionów żołnierzy
09:55armii kryjskiej.
09:57Podczas II wojny światowej
09:58pochodziło ze Starego Imperium.
10:14Z pomocą nowych rekrutów
10:16Anglikom udaje się powstrzymać
10:18Błochów i zepchnąć ich
10:20z powrotem do Libii.
10:30Cześć nie może długo
10:31cieszyć się zwycięstwem.
10:36Anglikom udało się z Błochami,
10:38ale wtedy pojawiają się Niemcy.
10:50W lutym 1941 roku
10:53Hitler wysyła siły pancerne
10:55i 30 tysięcy ludzi,
10:57by wraz z Błochami
11:00odwrócili bieg wojny
11:01w Afryce Północnej.
11:05Na czele nowego korpusu afrykańskiego
11:07stoi były ochroniacz Hitlera,
11:09świetny dowódca oddziałów pancernych,
11:14generał Erwin Rommel.
11:19Rommel leci do Afryki,
11:21bo jest pupilem Hitlera.
11:24Świetnie się sprawdził w Polsce i Francji.
11:26Hitler go lubi i podziwia.
11:29Są blisko.
11:30Ma cechy preferowane przez Führera.
11:33Odważny, przystojny i śmiały.
11:39Erwin Rommel myśli nieszablonowo.
11:42Świetnie improwizuje.
11:45Ma niesamowitą intuicję,
11:47by wykorzystać okazję.
11:50Jest też narcyzem.
11:54Propaguje kult własnej osoby.
12:07Rommel wyrusza do Afryki
12:09z doświadczeniem wojskowym
12:11zdobytym w zwycięskich walkach w Europie.
12:18Szybkie czołgi i piechota
12:20zmechanizowana razem napierają,
12:22by wymanewrować wroga.
12:32Gdy tylko wysiada z samolotu,
12:35widzi, że surowy teren
12:37jest idealny dla jego metod walki.
12:47Na pierwszy rzut oka
12:49warunki na pustyni są straszne.
12:52Panuje uciążliwy upał
12:53w ciągu dnia.
12:56Dokuczają muchy.
12:58Jedzenie jest niedobre.
13:01Ale dla dowódcy wojsk pancernych,
13:04jak Rommel,
13:05czołowego zwolennika walki
13:07opartej na manewrach,
13:08który naprawdę zna się na nim,
13:10to wymarzona szansa
13:12ze względu na duże przestrzenie.
13:14To jest oczywna możliwość.
13:20Po kilku dniach w Libii,
13:25Rommel znienacka atakuje Anglików.
13:47Jego szybka, agresywna taktyka i czołgi
13:50to za dużo dla niedoświadczonych wojsk angielskich
13:53i z Imperium.
14:00Rommel działa też niezwykle zdecydowanie.
14:07Jego metoda to
14:08wbijemy się w nich,
14:10nie martwiąc się o flanki.
14:12Pędzimy na złamanie karku.
14:13Strzelać do wszystkiego, co widzicie.
14:20Używa niezwykle agresywnej taktyki.
14:23Rommel w wojnie pustynnej
14:25wbija się głęboko za pozycje
14:27obronne Anglików,
14:29siejąc spustoszenie na tyłach
14:31i wywołując chaos.
14:50Siły niemieckie bezlitośnie
14:52atakują armię brytyjską
14:54ponad 600 kilometrów od granicy.
15:01Kiedy wydaje się już,
15:03że Rommel dotrze do serca Egiptu
15:05i kanału Sueckiego,
15:08zostaje powstrzymany.
15:19Australijscy twardziele
15:20okopują się w libijskim porcie Tobruk.
15:27Tobruk to malutki port
15:29na wschodzie Libii.
15:30Trudno go zaatakować,
15:32bo trzeba zrobić to
15:33na otwartej przestrzeni.
15:37Mamy tam olbrzymie pola minowe,
15:41druty kolczaste,
15:43dominujące nad terenem
15:44pozycje strzelców.
15:47Tobruk stanowi twardy orzech
15:49do zgryzienia.
15:50Jest dużym problemem dla Rommela.
15:54Przed atakiem na Egipt
15:55trzeba sobie z tym poradzić.
16:20Rommel nastawił się na bezkrwawe zwycięstwo.
16:24Australijczycy dwukrotnie
16:25odparli jego atak.
16:33Brakuje im dyscypliny.
16:35Nie salutują starszym stopniem.
16:38Wyglądają niechlujnie.
16:44ale w walce są bardzo dobrzy.
16:52Wzięliśmy za punkt honoru,
16:54żeby być szczurami Tobruku,
16:56które nie dadzą się złapać.
17:04Dla Churchilla opór Tobruku
17:06jest ogromnie ważnym punktem
17:08trudnej kampanii.
17:17Tobruk dostaje porządne lanie,
17:20ale nadal się trzyma
17:21i pozostaje cierniem w boku wroga.
17:24Duch obrońców Tobruku jest niezłomny.
17:34Tobruk się nie poddaje.
17:37Siły brytyjskie w Egipcie
17:38w końcu się przegrupowują.
17:42Wiosną 1942 roku
17:45budują szeroką linię obrony
17:46na pustyni,
17:47by wspomóc Tobruk
17:48i utrzymać pozycję.
17:53Rommel planuje jednak
17:55przerwanie impasu.
18:0326 maja rusza z korkusem afrykańskim
18:07przez pustynię na południe
18:08na tyły linii obrony Brytyjczyków.
18:27Dzięki brawurze i wykorzystaniu okazji
18:30udaje mu się zaskoczyć Anglików.
18:40Nagle armia brytyjska ponosi klęskę.
18:43Ludzie zaczynają uciekać.
18:47Następuje dezintegracja.
18:53siły brytyjskie na pustyni uciekają na wschód.
19:01Porzucony Tobruk zostaje otoczony
19:02ze wszystkich stron.
19:07po czterystu dniach obrony
19:10w końcu
19:10upada.
19:1530 tysięcy żołnierzy
19:17z całego imperium brytyjskiego
19:19trafia do niewoli.
19:23Rodzi się legenda
19:25Romla, lisa pustyni.
19:33Jeden lub dwóch z naszych ludzi
19:35dostało się do niewoli.
19:37Bardzo się zdziwili,
19:38gdy zobaczyli Romla.
19:40spytał się,
19:41czy na coś narzekają.
19:45Wzbudzał ogromny podziw.
19:50Stał się swojego rodzaju
19:51supermenem.
19:55Po zajęciu Tobruku
19:57mit Romla został wzmocniony.
20:00Był generałem,
20:01który w zadziwiający
20:02i brawurowy sposób
20:03bierze to, czego chce.
20:05Uważano, że wkrótce
20:07zajmie kanał Suezki.
20:10Po zneutralizowaniu Tobruku
20:12Rommel napiera na Egipt.
20:14Dociera aż do ostatniej
20:15brytyjskiej linii obrony
20:16w El Alamein.
20:23Może już zaatakować
20:24tak ważny kanał Suezki.
20:35Churchill otrzymuje tę wiadomość,
20:37gdy jest na konferencji
20:39w Stanach Zjednoczonych.
20:42Brytyjczycy chlubili się
20:44obroną Tobruku
20:45i odpieraniem Romla.
20:46Było im trudno przełknąć,
20:48gdy upadł tak spektakularnie
20:50i szybko w 1942 roku.
20:55utrata Tobruku dotyka
20:57Churchilla do żywego.
20:58Wtedy wypowiada
20:59swe wielkie słowa
21:00porażka to jedno,
21:03hańba to co innego.
21:05W złych wieściach
21:07znajduje się jednak
21:08iskierka nadziei
21:09dla premiera.
21:12Jego gospodarze
21:13przystępują do koalicji
21:14antyhitlerowskiej
21:16i prezydent Roosevelt
21:17chętnie pomoże.
21:25Utrata Tobruku była koszmarem
21:27dla Churchilla,
21:28ale teraz mógł wykazać,
21:30że Afryka Północna jest ważna,
21:31a Egipt zagrożony.
21:36Churchill mówi,
21:38przyjedźcie do Afryki Północnej,
21:40przekonuje Rozwelta.
21:47Roosevelt informuje Churchilla,
21:49że ma zamiar wysłać
21:50amerykańskich żołnierzy do Afryki.
21:55Problemy jednak pojawiają się,
21:57kiedy plan zostaje przedstawiony
21:59amerykańskim dowódcom.
22:00Armia Stanów Zjednoczonych
22:02nie jest jeszcze gotowa.
22:04Toradcy Roosevelta
22:06nie są pewni,
22:07czy Afryka Północna
22:08to dobre miejsce,
22:09a przystąpią do Wal-Wal.
22:13Wielu członkowatów
22:15było temu stanowczo przeciwnych.
22:18Toczyła się gorąca debata,
22:20co rząd powinien zrobić.
22:24Dowódcy amerykańscy
22:25twierdzą, że to pokaz,
22:26który pochłonie mnóstwo zasobów,
22:28co byłoby niebezpieczne.
22:33Pod naciskiem doradców
22:35Roosevelt informuje Churchilla,
22:37że nie może teraz
22:38zobowiązać się do walki w Afryce.
22:42Ale obiecuje dostawy broni
22:45i sprzętu dla brytyjskich żołnierzy
22:47w tym rejonie.
22:53Roosevelt powziął już zobowiązanie
22:55w Afryce Północnej.
22:56Wysyła amerykańskie czołgi.
22:58Mówi, jeśli nasi żołnierze
23:00nie mogą ich użyć,
23:01będą służyć oddziałom brytyjskim.
23:05Churchill wyjeżdża z Ameryki
23:07z determinacją,
23:08by odmienić losy wojny w Egipcie
23:10i udowodnić, że Roosevelt dobrze robi.
23:19Leci na pustynię
23:21i zwalnia dowódców.
23:28Na ich miejsce mianuje
23:30generała Bernarda Montgomery'ego.
23:34Monty, jak go nazywają,
23:37ma wymyślić plan,
23:38jak odeprzeć Niemców.
23:43Montgomery'ego uwielbiasz,
23:45albo go nienawidzisz.
23:46Jest świetnym instruktorem,
23:48genialnym planistą.
23:52Kiedy toczy bitwę,
23:53to ją wygrywa,
23:54metodycznie,
23:55może bez polotu.
23:59Stanowi przeciwieństwo Romla.
24:01Nie radzi sobie,
24:01kiedy bitwa toczy się zbyt szybko.
24:03Jego styl to systematyczna,
24:05powolna walka.
24:1123 października 1942 roku
24:14Montgomery przystępuje
24:15do kontroofenzywy.
24:19Wybiera atak nocny.
24:24By wydostać się z El Alamein,
24:27muszą oczyścić szlak
24:28w polu minowym,
24:29gdzie znajduje się ponad
24:30pół miliona min.
24:53Odłamki latały wokół nas.
24:55W powietrzu świstały pociski
24:57z karabinów maszynowych.
25:01Mimo, że Księżyc jasno świecił,
25:04ktoś ciągle wchodził na potykacz.
25:13Grytyjczycy są na widoku.
25:15Poruszają się powoli
25:17i ponoszą ciężkie straty.
25:22Ale w ciągu kilku dni
25:24udaje się oczyścić
25:25wąskie korytarze
25:26przez pole minowe.
25:33Z El Alamein
25:36na pole walki
25:37wydostaje się
25:38300 nowiutkich czołgów
25:40Roosevelta,
25:42co stanowi pokaz
25:44siły Amerykanów.
25:48Prezent od Roosevelta
25:50dla Churchilla,
25:51pieczętujący nowe partnerstwo.
25:56Montgomery po raz pierwszy
25:59ma naprawdę skuteczny czołg
26:01Shermana.
26:03Solidny,
26:05dobrze uzbrojony
26:06i dosyć szybki.
26:12Z pomocą amerykańskiego sprzętu
26:15siły Montgomery'ego
26:16zyskują przewagę liczebną.
26:21Korpus afrykańskich
26:23Rommel'a
26:23zostaje zaskoczony
26:24i wygląda na to,
26:25że może zostać rozgromiony.
26:30Ta okazja,
26:31gdy Rommel
26:32jest dość podatny
26:33na porażkę,
26:34trwa kilka godzin.
26:36Trzeba
26:37uderzyć,
26:38gdy Niemcy
26:39są najsłabsi.
26:46To była
26:48prawdziwa okazja,
26:49gdyby Montgomery'a
26:50szybko podejmową decyzję,
26:52mogliby odnieść
26:53druzgocące zwycięstwo.
26:55Ale to nie był
26:56jego styl.
26:57Montgomery nie chciał
26:59utracić zwarcia.
27:00Jest więc trochę wolniejszy
27:02i bardziej metodyczny.
27:04Nie posuwa się naprzód
27:06wystarczająco szybko.
27:12Gdy Montgomery się waha,
27:15Rommel podejmuje
27:16kluczową akcję.
27:20Wycofuje się
27:21do górzystej Tunezji,
27:231500 km na zachód
27:25i przygotowuje się
27:26do kontrataku
27:27na Brytyjczyków.
27:30Ale list pustyni
27:32nie powinien tracić czujności.
27:39W północno-zachodnich
27:41wybrzeży Afryki
27:42pojawia się
27:43ogromny transport morski.
27:47Ameryka właśnie
27:49wkracza do akcji
27:50z operacją Torch.
27:55Tunezji.
27:57Widok wywierał wrażenie.
28:00Po raz pierwszy
28:01ogromna amerykańska
28:02flota wojenna
28:03podejmuje działania
28:04przeciwko państwom
28:05osi.
28:09Wszystko zostało
28:11przygotowane
28:11w ciągu dwóch miesięcy,
28:13więc widzimy,
28:14że Ameryka
28:14wkrótce osiągnie
28:15status supermocarstwa.
28:17USA
28:17jest na
28:18wkrótce
28:19supermocarstwa.
28:25Na środku Atlantyku
28:27spotyka się
28:28850 okrętów
28:29wojennych
28:30z ponad
28:31100 tysiącami ludzi
28:32na pokładzie
28:33i wyrusza
28:34do Afryki Północnej.
28:38Pierwsze na świecie
28:40desant
28:41na wielką skalę.
28:46Jest to naprawdę
28:48niesamowite
28:49w tym momencie
28:50wojny.
28:51Wiele okrętów
28:52właśnie opuściło
28:53stocznię.
28:54Załogi to
28:55żółtodzioby,
28:56a jednak
28:56się udało.
29:04Decyzja
29:05prezydenta
29:06Roosevelta,
29:06by włączyć się
29:07do walki
29:08w Afryce
29:08nie należała
29:09do łatwych.
29:12Dowódcy wojsk
29:13chcieli walczyć
29:14z nazistami
29:15w okupowanej Europie.
29:17Prezydent
29:18był zmuszony
29:19wydać im
29:19rozkaz.
29:23Prezydent
29:24jest
29:26naczelnym
29:26dowódcą.
29:27Nie chce
29:28walk
29:28w nazistowskiej
29:29Europie.
29:31Uważa,
29:32że będą
29:32trudne
29:32i krwawe
29:33i zginie
29:34mnóstwo
29:34Amerykanów.
29:36Inwazja
29:37w Afryce
29:38Północnej
29:38odpowiada
29:39Rooseveltowi,
29:40gdyż
29:40armia
29:40amerykańska
29:41zdobędzie
29:42doświadczenie
29:42i będzie
29:44się uczyć.
29:45Armie
29:45innych
29:46państw
29:46walczą
29:47już
29:47od lat.
29:55A
29:56Winston
29:57Churchill
29:58przekonał
29:59Roosevelta
29:59do
30:00chrztu
30:00bojowego
30:00w Afryce
30:01Północnej.
30:07Amerykański
30:08desant
30:09może
30:09lądować
30:10nie na
30:10terytorium
30:11państw
30:11OSI,
30:12a w
30:13Algierii
30:13i Maroku,
30:14koloniach
30:15francuskich.
30:22Uważaliśmy,
30:23że
30:23Francuzi
30:24przyjmą
30:24nas
30:24z otwartymi
30:25ramionami
30:26jako
30:26wyzwolicieli.
30:28Hitler
30:29zajął
30:29ich państwo
30:30i stworzył
30:31marionetkowy
30:31rząd
30:32w
30:32Vichy.
30:33Jeśli jesteś
30:34Francusem,
30:35chcesz
30:35pozbyć się
30:36Niemców?
30:41Istnieje długa
30:42historia
30:42przyjaźni
30:43amerykańsko-francuskiej
30:44i wspólnej
30:45walki.
30:49Roosevelt
30:51przemówił
30:51po francusku
30:52w kolonialnym
30:53radio,
30:53by powitać
30:54najstarszych
30:55przyjaciół
30:55Amerykanów.
30:59Przyjaciele,
31:00niech
31:01żyje
31:02wieczna
31:03Francja.
31:07Rankiem
31:098 listopada
31:10rozpoczyna się
31:10pierwszy etap
31:11lądowania
31:11Amerykanów.
31:14400
31:15żołnierzy
31:15na dwóch statkach
31:16brytyjskiej
31:17floty królewskiej
31:17podpłynęła
31:18do algierskiego
31:19portu Oran,
31:20by pokojowo
31:21przejąć kontrolę.
31:28Akcja nie przebiega
31:30zgodnie z planem.
31:40Okręty
31:41przypłynęły
31:42pod amerykańską
31:43banderą,
31:44nadając sygnał,
31:45nie strzelać,
31:46jesteśmy
31:46Amerykanami.
31:51Jednak
31:52Francuzi
31:52natychmiast
31:53otworzyli
31:53ogień
31:54i ostrzelali
31:55ich
31:55od dziobu
31:56do ruchy.
31:58To było
31:58straszne.
32:03To
32:03krwawa
32:05jadka.
32:06Około
32:07700
32:07alianckich
32:08żołnierzy
32:09straciło
32:09życie.
32:09Głównie
32:10Amerykanie,
32:11ale też
32:12Brytyjczycy
32:12zginęli
32:13w tej operacji,
32:13która była
32:14totalną
32:15porażką.
32:18Francuzi nie
32:18przebaczyli
32:19Brytyjczykom
32:20zatopienia części
32:21ich floty
32:21w Mers-el-Kedir,
32:23co miało miejsce
32:24w Afryce Północnej
32:25w 1940 roku,
32:27tuż po zawarciu
32:28zawieszenia broni,
32:29a teraz
32:30Amerykanie
32:30za to
32:31zapłacili.
32:35Decyzja
32:36Churchilla,
32:36by zatopić
32:37francuską
32:37flotę
32:38w Algierii
32:38odbiła się
32:39czkawką,
32:40aliantą.
32:46Francuska
32:47flota
32:47wypływa
32:48z kasa
32:48w Maroc
32:49by sprowadzować
32:50amerikańską
32:51marynarkę
32:51do otwarcji
32:52w Alba.
33:04Podczas bitwy
33:05pod Casablanca
33:06wszystkie
33:07chwyty
33:07były
33:07dozwolone.
33:16Zanim
33:17Amerykanie
33:18rozprawią się
33:19z francuską
33:19flotą,
33:20port Casablanca
33:21staje się
33:22cmentarzem.
33:28To nie pasuje
33:31do triumfalnego
33:32dyskursu
33:32o drugiej wojnie
33:33światowej,
33:34bo niełatwo
33:35wytłumaczyć,
33:35że Amerykanie
33:36i Brytyjczycy
33:37walczyli
33:37przeciw
33:38Francuzom.
33:42Ale
33:43Francuzi
33:44strzelali
33:44do amerykańskich
33:45żołnierzy,
33:46broniąc
33:47swych kolonii,
33:50swojego domu.
33:56Ląduje
33:58coraz więcej
33:58amerykańskich
33:59żołnierzy.
34:04Miejscowi
34:05przedstawiciele
34:06marionetkowego
34:06rządu
34:07Wichy
34:07mają
34:08dylemat.
34:10Pozostać
34:11lojalnymi
34:11w stosunku
34:12do nazistowskich
34:13władców
34:13czy
34:14wpuścić
34:15Amerykanów.
34:17Wielu ludzi
34:18w Afryce Północnej
34:19obawia się
34:19co się stanie,
34:20jeśli nazistowskie
34:21Niemcy
34:21zaczną
34:22na nich
34:22wybierać nacisk.
34:24Niemcy
34:25mają
34:25dwa miliony
34:26francuskich
34:26jeńców,
34:27których wykorzystują,
34:28aby oddziaływać
34:29na rząd
34:29Wichy.
34:32To była
34:34niezmiernie
34:35skomplikowana
34:35sytuacja.
34:37Nie wiedzą,
34:37jakie będą
34:38skutki
34:38wkroczenia
34:39Amerykanów.
34:40Prowadzą
34:41walkę
34:41wewnętrzną
34:42i zmieniają
34:42zdanie.
34:46Amerykanie
34:47mają właśnie
34:47przepuścić
34:48ostateczny
34:49zabójczy
34:49atak
34:49na Casablanca,
34:50w którym
34:51zginęłyby
34:52setki,
34:52jeśli nie
34:53tysiące
34:54cywilów.
35:03W końcu
35:05dostaliśmy
35:06wiadomość,
35:06że naczelny
35:07dowódca
35:07francuski
35:08w Afryce
35:09Północnej,
35:10admiral
35:10Darlon,
35:11powiedział
35:11złóżcie
35:12broni
35:13i tylko
35:13dzięki temu
35:14uniknięto
35:15rozlewu
35:16krwi.
35:19Po kilku
35:21dniach
35:21ustał
35:22opór
35:22Francuzów.
35:28Lądują
35:29setki
35:30tysięcy
35:30żołnierzy,
35:31a siły
35:32francuskie
35:32współpracują
35:33z aliantami.
35:38Operacja
35:39w Afryce
35:40Północnej
35:41stała się
35:41punktem
35:42zwrotnym
35:42dla Francji,
35:43która wtedy
35:43przyłączyła się
35:44do koalicji.
35:48walczy
35:48o odzyskanie
35:49niepodległości,
35:50bo stała się
35:51wasalem
35:52nazistowskich
35:53Niemiec.
35:58W miarę
35:59rozładunku
36:00okrętów
36:00szybko
36:01ujawnia się
36:01nowy
36:02amerykański
36:02sposób
36:03prowadzenia
36:03wojny.
36:11Przywieźliśmy
36:12wszystko,
36:12traktory,
36:13drut kolczasty,
36:15wyposażenie
36:16szpitali,
36:17podkady kolejowe,
36:18silniki
36:19do lokomotyw.
36:20Przysłali
36:21nawet 6 ton
36:22bielizny
36:22do handlu
36:23wymiennego
36:24z lokalną ludnością.
36:28To czyste
36:29szaleństwo.
36:35Amerykanie
36:36przesadzają
36:37we wszystkim.
36:45jednak
36:46olbrzymie
36:47siły
36:47amerykańskie
36:48muszą poczekać
36:49zanim
36:49pokażą
36:50swą
36:50moc.
36:54Wylądowali
36:54ponad
36:55półtora
36:55tysiąca
36:56kilometrów
36:56od
36:56wojsk
36:56Rombla
36:57w Tunezji.
37:06A kiedy
37:08lądują
37:09początek
37:10zimy
37:10przekształca
37:11górzystą
37:11francuską
37:12Afrykę
37:12północną
37:13w nieprzejezdne
37:14grzęzawiska.
37:18Równocześnie
37:20Montgomery
37:23z Brytyjczykami
37:24nadchodzą
37:25ze wschodu
37:25i również
37:26grzęzną.
37:32Ruch
37:32aliantów
37:33na obydwu
37:34frontach
37:34jest powolny
37:35co daje
37:35czas
37:36Romlowi
37:36by się
37:37zaopatrzyć
37:37i zaplanować
37:38następne ruchy.
37:43Zastanawia się
37:44najpierw
37:44iść na
37:45Montiego
37:46i ósmą
37:46armię
37:47czy zacząć
37:47od ataku
37:48na Amerykanów.
37:50Decyduje się
37:50najpierw
37:51zaatakować
37:51Amerykanów.
37:52Dlaczego?
37:54Bo jeszcze
37:54nie są
37:55w pełni
37:55wyszkoleni
37:56i to
37:56może być
37:57łatwe
37:57zwycięstwo.
38:01Amerykańskie
38:01oddziały
38:02głównie
38:02składają się
38:03z rekrutów,
38:03którzy jeszcze
38:04rok temu
38:04byli
38:05sprzedawcami,
38:07mechanikami
38:08lub rolnikami.
38:11Mróstwo
38:12żołnierzy,
38:12którzy przybyli
38:13na plażę
38:13Afryki Północnej
38:14nigdy nie widziała
38:15czołgu,
38:16nie mówiąc
38:16o jego obsłudze.
38:20Amerykańscy
38:20rekruci
38:21to naprawdę
38:21żółtodzioby.
38:24Gdy zmierzają
38:26na wschód
38:27do Tunezji
38:28nawet ich
38:28dowódca
38:29generał
38:29Lloyd
38:30Fredendall
38:31po raz pierwszy
38:33bierze udział
38:34w kampanii.
38:36Być może
38:37z powodu
38:38odpowiedzialności
38:39albo lęku
38:40zachowuje się
38:41bardzo dziwnie.
38:47Mówi dziwnym,
38:48szyfrowanym
38:49językiem.
38:50Nikt go
38:50nie rozumie.
38:53Na przykład
38:54prowadź oddział
38:56to jest
38:57spacerujących
38:58chłopców
38:59pukawki,
39:01strój piekarza
39:01i duże draby.
39:05Do M.
39:07Chłopaki
39:08mają
39:08zameldować się
39:09u francuskiego
39:10dżentelmena,
39:10którego nazwisko
39:11zaczyna się
39:12na J.
39:13W miejscu,
39:14które zaczyna się
39:15na D,
39:15pięć kwadratów
39:16siatki
39:17w lewo
39:17od M.
39:22Nie rozumiał
39:23dobrze warunków
39:24pola walki,
39:27więc kiedy
39:29zmierzył się
39:30z Niemcami,
39:33doszło
39:34do katastrofy.
39:35W lutym
39:371943 roku
39:40Fredendall
39:40dociera
39:41do gór
39:41Atlas
39:41i wysyła
39:43niedoświadczoną
39:43piechotę
39:44w wąski
39:45przesmyk
39:46bez
39:47zwiadu
39:48i bez
39:49wsparcia.
39:58Wpadają
40:00w zasadzkę
40:00afrykańskiego
40:30korpusu
40:34są w pośrodku
40:37wąskiego przejścia,
40:38nie mogą się
40:39przebić
40:39ani zawrócić.
40:41Rommel
40:42uderza
40:42z przerażającą
40:43siłą.
40:47Dla żołnierzy
40:49straszne
40:49było to
40:49pierwsze
40:50zetknięcie
40:50z umierającymi
40:51kolegami.
40:52Nigdy wcześniej
40:53tego nie widzieli.
40:56Rommel
40:57odnosi
40:57zwycięstwo
40:58psychologiczne.
40:59Amerykanie
41:00mają przewagę
41:01liczebną,
41:02więcej
41:03czołgów
41:04i sprzętu,
41:08ale
41:08doznają
41:09załamania
41:10nerwowego.
41:16W ciągu
41:1948 godzin
41:20ginie
41:21ponad
41:213000
41:21Amerykanów.
41:24Tyle
41:24samo
41:25trafia
41:26do niewoli.
41:28To
41:29brutalna
41:31lekcja
41:31dla Amerykanów.
41:34Taka
41:36jest
41:36wojna.
41:37Bezlitosna,
41:38arbitralna
41:39i nie
41:42można
41:42być
41:42amatorem.
41:46Afryka
41:47Północna
41:47stanowiła
41:48dla Amerykanów
41:48zło konieczne,
41:49aby zobaczyli,
41:50co to znaczy
41:51walczyć
41:54z Niemcami.
41:58Dlatego
41:59właśnie
42:00Roosevelt
42:01przekonywał ich,
42:02by lądowali
42:03w Afryce,
42:04żeby zdobyli
42:05trochę doświadczenia,
42:06zanim zmierzą się
42:07z Rzeszą
42:08Hitlera.
42:12Znaczy
42:13Kilka dni po bitwie
42:14bezceremonialnie
42:15wyrzucają
42:16Fredendala.
42:19Amerykańskie dowództwo
42:21naczelne
42:21przekopuje się
42:22przez listę kandydatów
42:23i nowym dowódcą
42:24mianuje
42:25generała
42:26Georgia
42:27S.
42:28Pattona.
42:32Afryka Północna
42:34odkrywa silne
42:35i słabe strony
42:36duży oficers
42:36amerykańskich.
42:41Paton
42:42nie ma sobie
42:43równych,
42:44jest aniołem
42:45stróżem
42:45dla walczących
42:47Amerykanów.
42:50Ostroj
42:51ich ćwiczy,
42:52żeby bardzo szybko
42:53zrobić z nich
42:53jednostkę bojową,
42:55co mu się
42:55udaje.
43:00Bywa
43:00wulgarny.
43:03Na pokaz
43:04sika do każdej
43:05rzeki,
43:06którą
43:06przekraczają.
43:07ale ma
43:09charyzmę
43:10i
43:11uwielbia
43:12walczyć.
43:19Generał Patton
43:21był dowódcą
43:22czołgów
43:22pierwszej wojnie
43:23światowej.
43:24Szybko
43:25okazuje się,
43:26że jest
43:26geniuszem
43:27w taktyce
43:27wojennej
43:28i pionierem
43:29agresywnych
43:30manewrów
43:30wojsk
43:31pancernych.
43:35Patton
43:36to
43:36brawurowy
43:36ryzykant.
43:38Wyprawia
43:38dziwaczne rzeczy.
43:40Jest
43:40antidotum
43:41dla
43:41tradycyjnych
43:42oficerów.
43:44Jest
43:45dziko
43:45agresywny,
43:46ma świetne
43:47umiejętności
43:48techniczne,
43:49staje się
43:49więc jednym
43:50z wielkich
43:50praktyków
43:51walk
43:51oddziałów
43:52pancernych.
43:55Potrafi
43:56stawić
43:57czoła
43:59romlowi.
44:12W końcu
44:13niemiecki
44:14list pustyni
44:14ma godnego
44:15siebie
44:15przeciwnika.
44:19W bezlitosnych,
44:21błyskawicznych
44:21atakach
44:22Patton
44:22posuwa się
44:23w głąb
44:24Tunezji.
44:27W marcu
44:281943 roku
44:30otacza
44:31i rozbija
44:31zachodni front
44:32wroga.
44:37W międzyczasie
44:38brytyjski
44:39generał
44:39Montgomery
44:40kończy
44:40odciera
44:41ze wschodu.
44:44Rommel
44:45i państwa
44:46osi
44:46znajdują się
44:47między
44:48młotem
44:48a kowadłem.
44:57Niemiecka
44:58i włoska
44:59armia
44:59w Tunezji
44:59zostaną
45:00starte
45:01na proch
45:01przez potężniejsze
45:02siły
45:03przeciwników.
45:08Nie mogą
45:10już
45:10stawiać
45:10oporu.
45:20Generał
45:22Erwin
45:23Rommel
45:23widzi
45:23co się
45:24święci.
45:30Bardzo
45:32się stara.
45:33Jak świetnym
45:34jest
45:34dowódcą
45:35wychodzi
45:36ze skóry
45:36ale nie
45:37może
45:37odnieść
45:38sukcesu.
45:40Doprowadza
45:40go to
45:40do
45:41załamania
45:41zarówno
45:42fizycznego
45:42jak i
45:43psychicznego.
45:44Wpada
45:44w depresję.
45:47Musi
45:48jechać
45:48do Niemiec
45:48na urlop
45:49zdrowotny.
45:53Rommel
45:54odlatuje.
45:55Lepiej
45:55żeby był
45:55nieobecny
45:56kiedy nie
45:57układa się
45:57dobrze.
45:58Jest
45:58zbyt
45:58duży
45:59na porażkę.
46:01Opuszczone
46:01przez dowódcę
46:02który działał
46:03jak talizman
46:0413 maja
46:051943
46:07siły
46:07państw
46:08osi
46:08muszą
46:09się
46:09poddać
46:09w Tunezji.
46:23230
46:24tysięcy
46:25niemieckich
46:25włoskich
46:26żołnierzy
46:26łącznie
46:27ze swoim
46:27kompustem
46:28afrykańskim
46:29dostają się
46:30do niewoli
46:31a ja
46:31to
46:36jedyna
46:37karibolacja
46:38w ciągu
46:38całej wojny.
46:44W
46:46kolejnych latach
46:47Rommel
46:48spektakularnie
46:49utraci pozycję
46:50i będzie
46:50podejrzewany
46:51o udział
46:52w spisku
46:52przeciwko
46:53Hitlerowi.
46:57Rommel
46:58dostaje
46:59wiadomość
47:00od tajnej
47:00policji
47:01że ma
47:01popełnić
47:01samobójstwo.
47:07Jeśli tego
47:08nie zrobi
47:08jego rodzina
47:10łącznie
47:10z dziećmi
47:11zostanie
47:12aresztowana
47:12i być może
47:14torturowana.
47:17Wziął
47:18więc
47:19truciznę
47:19którą mu
47:20podano.
47:23Został
47:24pochowany
47:24jako bohater
47:25a samobójstwo
47:27utrzymano
47:27w tajemnicy.
47:36Dla
47:36Anglii
47:37i Ameryki
47:37jest to
47:38pierwsze
47:38zwycięstwo.
47:41Po
47:41trzech i pół
47:43roku
47:43wojny
47:43w której
47:44walczyło
47:44pięć
47:45różnych
47:45państw
47:46i żołnierze
47:46z całego
47:47świata
47:47w końcu
47:48alianci
47:49kontrolują
47:49całą
47:50Afrykę
47:50Północną.
47:55Na
47:56tym
47:57olbrzymim
47:57pustynnym
47:58polu
47:58walki
47:59szala
48:00zwycięstwa
48:00w końcu
48:01przechyla się
48:02na stronę
48:02aliantów.
48:11Walka
48:12w Afryce
48:13Północnej
48:13była chrztem
48:14bojowym
48:14żołnierzy
48:15brytyjskich
48:15i amerykańskich.
48:17Zdali
48:18celująco
48:19egzamin.
48:20Ponieśli
48:21porażki
48:21ale wynieśli
48:22z nich
48:23naukę.
48:23W efekcie
48:25mamy siły
48:26aliantów
48:27które walczą
48:28razem.
48:33Brytyjczycy
48:34wiją nam
48:35brawo
48:35a my
48:36im
48:36jesteśmy
48:37szczęśliwi.
48:40Chodź na
48:41herbatę
48:41Jankesie.
48:44Świętowanie
48:44w Tunezji.
48:48Długa
48:49trudna
48:49droga
48:50wyszła
48:50aliantom
48:51na dobre.
48:56Nastąpił
48:57punkt
48:58zwrotny
48:58w wojnie.
48:59Sam
49:00Churchill
49:00tak mówi.
49:03To nie
49:04koniec.
49:05To nie
49:06jest nawet
49:06początek
49:07końca.
49:08Ale być
49:09może
49:09koniec
49:10początku.
49:10KONIEC
Comments