00:02Ambergris
00:03Ambergris, yan ang tawag sa suka ng balyena na ganagamit din sa paggawa ng mga pabango.
00:11Yan ang pinagihinalaang nalambat ng mga manging isda sa Sultan Kudarat na posible rin daw magkahalaga ng milyones.
00:23Sa malawak na karagatan ng Lebak, Sultan Kudarat, habang naglalayag pa-uwi ang manging isdang si Gabriel, may nakita siyang
00:34palutang-lutang sa dagat.
00:40Nakita ko itong puti kayo na parang tanawan mo, pum! Sinaw-sinaw siya nga, ganang gamantika.
00:48Yun nga lang, meron itong mga bantay.
00:52Nahan loko, nahan kayong bagis.
00:54Sa kabila nito, lakas loob pa rin itong nilapitan ni Gabriel.
00:59At dito na raw niya na langhap ang kakaiba nitong amoy.
01:04Tapos na may amoy ko nga, perfume nga, langsa.
01:08Agad siyang kinutuban na ang nakita niya na sa tansya niya, nasa 200 kilos ang bigat, hindi basta-basta.
01:16Nakita man ako sa kasuhu, muna nga, nana, kingon ko, positiban siya.
01:21Ang hinala niya kasi, ito raw ang napakailap na suka ng balyena, o kung tawagin, ambergris.
01:30Magkaingong ka na, milyon-milyon, anak.
01:32Ang problema, paano ito maiuuwi ni Gabriel?
01:36Nahan loko, nahan kayong bagis.
01:38Anak ng pating.
01:42Dahil hindi kaya ni Gabriel na maiahon ang hinihinala niyang ambergris.
01:48Itong daan.
01:50Hiniwan muna niya ito sa laot.
01:54Uli ko, nagwa ako o back up.
01:56Apat mo kami nagbalik sa laot.
01:58Pero dahil sa mga umaali-aligid na pating, nag-alinlangan sila.
02:06Dito na sila, tumiskarte.
02:23Hanggang sa nahila na nila ito at nadala sa pampang.
02:45Mas lalong lumakas ang kanilang hinala, nalihiti mo itong ambergris.
02:52Dahil nito lang Marso, meron daw 54 feet na sperm whale na nastranded at namatay sa katabing bayan lang, sa
03:02Kalamansig.
03:02Dito pa rin sa Sultan Kudarat.
03:05First time po ito nakita dito.
03:06Nandiri ako nung una.
03:07Ito ba yung mahal na mabaho?
03:09Saku ah.
03:10Nagtuugid ko, ambergris to.
03:11Tingnan ko, parang himala nga.
03:13Kaiba siya ba?
03:13Kinaumagahan, dahil sa nakakasulasok nitong amoy, napag-desisyon na ng barangay na ilibing muna ang dimano, ambergris.
03:25So nagpirmiso po tayo sa B-PAR, na ilibing po pagsamantala yung sukan ng balina o ambergris.
03:32Pero sa parehong araw, hinukay itong muli ng mga otoridad at dinala sa bayan ng isulan para suriin.
03:42Doon po, malalaman kung ito ba ay nagtataglay ng katangian ng isang diumano, ambergris.
03:51Kapag napatunayang ambergris nga ang nakita sa laot,
03:56umaasa si Gabriel na baka ito na ang mag-aahon sa kanya sa kahirapan.
04:01Base kasi sa kanyang pagsa-search online,
04:05ang bentahan nito nasa 300,000 pesos daw kada kilo.
04:09Kaya kung 200 kilos ito, maaaring pumalo ang presyo ng 60,000,000 pesos.
04:19Naari o ginaasa na nila ang milyon-milyon.
04:24Kung sigurado mang guto siya, kung naman may party para sa nagto,
04:28amo itong gamitong gawin muna na sa ministry.
04:30Tsaka makakatulog din kami sa mga ibang pamilya namin na mayawon din sila sa hirap.
04:35Ang ambergris na bubuo sa loob ng isang sperm whale.
04:40Ang main diet niya ay mga giant na squid na pwedeng magasgas yung chan ng sperm whale.
04:47Binabalutan niya ito ng isang substance na medyo waxy na galing sa gallbladder niya.
04:56Ito yung nagbabalot doon sa tuka na magiging ambergris.
05:00Pero may dalawang uri na ambergris nga itong age na age na siya sa dagat ng ilang taon.
05:06Parang bato na siya, hindi siya illegal, ipossess at itrade.
05:12Hindi kasi siya considered byproduct.
05:14Pero yung sariwang ambergris na mukhang galing pa sa katawan,
05:20considered byproduct siya, which is covered by yung Philippine law.
05:23Kaya mahal ang bentahan ito dahil ang ambergris ginagamit sa perfumery o paggawa ng mamahaling pabango
05:33at bilang fixative o sangkap na nagpapahaba ng kapit ng amoy ng pabango sa katawan.
05:42Nasa kustodoy namin, ipong safekeeping lang.
05:45Ang akong ampo, mapasitive siya nga, sukra sa balina.
05:48Nakipag-ugnayan ang aming programa sa BIFAR para maipasuri ang pinagihinalaang ambergris.
05:56Mula Maynila, nagpalipad kami ng isang marine biologist papunta ng Sultan Kudarat.
06:02At sa unang pagkakataon, bubuksan ang container van kung saan nakatago ang pinagsususpechahang ambergris.
06:13Ito na nga kaya ang mag-aahon sa mga manging isda ng Sultan Kudarat mula sa kahirapan.
06:21I could already assert it.
06:23Ano siya?
06:24May mga kababayan nga kaya tayong papaldo?
06:29Alamin sa aming pagbabalik.
06:36Ang naiuwi ng manging isdang si Gabriel mula sa karagatan ng Lebah sa Sultan Kudarat.
06:45Hindi toneto nila ng isda, kundi ito.
06:59Pinala niya, posibleng ambergris ito o suka ng balyena na sangkap sa mamahaling pabango.
07:07Ang bentahan nito, base sa pagsa-search online ni Gabriel, pumapaluraw ng 300,000 pesos kada kilo.
07:16Ang estimate ng mga kabugatan ka na, delay maubo sa 200 kilos.
07:19Sa makatuwid, kung magkataon na 200 kilos nga ang bigat nito, pwede itong umabot ang presyo ng 60 million pesos.
07:30Ang ambergris ito o lamang isda ito?
07:33Para malaman kung papaldo nga ba si Gabriel itong Webes, nagpalipad ang aming team ng isang marine biologist mula sa
07:42BIFAR o sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources sa NCR region papunta ng Sultan Kudarat si Noni Enolva.
07:51Ang pinagihinalaang suka ng balyena, inilagay muna ng mauturidad sa isang container van.
07:59Dahil ilang araw na raw itong nakaimbak sa loob, kinailangan nilang magsuot ng face mask dahil sa hindi nito kaaya
08:07-ayang amoy.
08:10Sa unang pagkakataon, binuksan na nila ito.
08:17Sa unang tingin pa lang, may kutob na si Noni.
08:22At first glance, hindi ito ambergris.
08:30More likely siya na laman ng balyena. I have seen many carcasses na kasi ng balyena. Ganitong ganito ang itsura.
08:38Kung itis na ito, sa ilalong sir, kaluto din ka.
08:42Para makasiguro, pumasok pa si Gabriel sa container van para tumapyas ng bahagi nito.
08:51At isinailalim sa tinatawag na hot needle test.
08:56Makikita natin yung estriations ng kanyang muscles.
08:59Itong mga parang fibers, ibig sabihin yan po ay muscle ng animal.
09:03May certain scent din yung ambergris. Ang amoy niya ay parang nasusunog na buhok, na may konting alat, na medyo
09:12musky.
09:12Right now dito sa meat na pinagtestingan natin, hindi natin yung nakita.
09:17Ang resulta, negative pa rin.
09:20Pwede din na spermacity organ. Ito yung ginagamit ng mga whales for echolocation.
09:25Ginagamit natin sa paggagawa ng kandila noong mga 18th to 19th century.
09:29I would highly recommend na ilibing na natin siya.
09:32So, kahit dito sa area, maging pataba sa lupa.
09:36Nalismaya ako, sir. Positive pa siya o negative, pero padayon niya po kung nangalagad si Ginoo.
09:41Kung hindi man ito ang inaasahan nilang suka ng balyena, patuloy ang paghahanap ng mga manging isda ng lileba.
09:50Oh my God! Ano yan? Ang laki!
09:52Nang mag-aahon sa kanila sa nakakasuka nilang kahirapan.
09:58Naari o ginaaahon. Sana nila ang milyon-milyon.
10:04Thank you for watching mga kapuso!
10:07Kung nagustuhan niyo po ang videong ito, subscribe na sa GMA Public Affairs YouTube channel.
10:14And don't forget to hit the bell button for our latest updates.
10:18And don't forget to hit the bell button for our latest updates.
10:18And don't forget to hit the bell button for our latest updates.
10:19And don't forget to hit the bell button for our latest updates.
10:19And don't forget to hit the bell button for our latest updates.
10:19And don't forget to hit the bell button for our latest updates.
Comments