00:00Tila tahimik at payapa ang kagubatan.
00:05Ito raw ang tamang lugar kung gustong mag-nature trip.
00:12Pero hindi ito simpleng pamamasyal,
00:16kunding pagtukla sa mundo ng maliit at kahangahangang mga nilalang.
00:28Sa Camigin Norte, may kakaibang tambayan daw ang mga palaka.
00:33Merong pinagmamalaki mga locals dito.
00:36Yung summit ng Mount Camigin Norte, eh, bihirang-birang puntahan daw ito.
00:41At paakit kami ng paakit ng bundok ng summit, nag-iiba yung vegetation doon.
00:53We are not yet even half of water trekking, ano?
00:57Bukhang gagabihin na tayo dito.
01:00Pinuntahan namin ang malamig at mahamog na tuktok ng bundok
01:05kung saan madalas naninirahan ang mga palaka.
01:12Maya-maya pa, may nagpakitang palaka sa dahon.
01:17Ginagamit ng tree frog ang kanilang malagkit na toe pads o suction pads
01:23bilang pandikit sa kanilang mga paa na tumutulong sa kanila para umakyat.
01:30We found a tree frog dito sa pinaka-peak or crater ng Mount Camigin.
01:42Sa mga tatalon, yan ang characteristics ng mga tree frogs.
01:47You know, their ability to twist their neck.
01:49Parang, kala mo, taong tinitignan yung kung isan siya tatalon, ano?
01:54Yung mga ordinaryong palaka, hindi nila kayang kumapit dito.
01:58Ito mo, ang dulos-dulos nito.
02:00Endemic o sa Pilipinas lang makikita ang mga tree frog.
02:05Nocturnal o mas aktibo ito sa gabi.
02:08Yung nakita ninyo sa Camigin, most likely endemic sa island.
02:11Sa mga high mountains kasi, kalimitan natin makikita ang mga frogs sa mga arboreal na yung mga nakikita sa puno.
02:18Ito ay isang common characteristic dito sa Pilipinas na pag merong malaking bundok,
02:23ikaw ay nasa taas ng mataas na elevation,
02:26maraming mga arboreal or mga tree dwelling na mga species ng mga frogs.
02:31Napapalibutan ng hot and cold spring ang kabundukang ito sa Mambucal, Negros, Occidental.
02:39Pero ang aming pakay, nakita ang isa pang natatangin palaka.
02:49Yan ang kaming narinig ng mga huni ng mga akala namin ibon.
02:55Pero isang napaka-leat na palaka pala siya.
02:58Ito.
02:59Ang lakas-lakas ng boses niya, pero ang lit-lit lang niya.
03:03So ito ang abangan nating si Meeple.
03:07It's under that leaf lang.
03:09Isang whistling ground wrinkled frog na endemic sa Pilipinas ang aming nakita.
03:17May kakayang itong gumawa ng malakas na huni na parang ibon.
03:23Isang napaka-leat na palaka pala siya na lumulobo-lobo yung leeg niya
03:27dahil doon siya kumukuha ng hangin to produce that sound.
03:31Mabuti na lang at marami pa ang populasyon o itunturing na least concerned
03:38ang mga whistling ground wrinkled frog.
03:41It's a form of advertisement call.
03:44Maaring itong mail na ito, mga mails lang kasi yung merong calls.
03:48Ito ay isang courtship signal ng mga lalaki
03:51to attract mga potential na mga female na mga mates.
03:56Mahalagang protektahan ang mga endemic ng palaka
03:58gaya ng mga tree frog at whistling ground wrinkled frog.
04:02Pag may nakikita ka pang mga frogs dyan,
04:05ang ibig sabihin, maganda pa yung environment.
04:08Wala pang mga pollutants kasi yung balat ng palaka,
04:12it absorbs any types of toxins.
04:15May mga mercury ba dyan, mga heavy metals,
04:18mga fertilizer.
04:20Once makontaminate yung area, sila yung unang-unang mamatay.
04:26Sa Kalawan, Laguna, malayang palakad-lakad ang isang insekto.
04:32Hanggang sa napadpad ito sa harapan ng isang spiny waterside skink.
04:39Usually, pag merong kaming inoobserbahan ng mga behavior,
04:43inaasaan namin na may mangyayari tulad ng yung actual na pagkain.
04:47Pero itong naobserbahan naming skink, may dumaan sa kanyang insekto
04:52tapos hindi niya ginalaw ito, hindi niya kinain.
04:55And inoobserbahan niya lang yung insekto na palakad-lakad sa paligid niya.
05:00Makikita mo yung mata niya, parang kakainin ko ba ito or pababayaan ko ito.
05:05Ang itsura nito, nahawig sa mga batang buhaya.
05:09Kaya, tinatawag din itong Philippine Crocodile Skink.
05:15Kung papansinin natin ang katawan nito,
05:18ay yung mga kaliskes nila ay may mga malilita spikes.
05:22At pag tinignan mo yung scales nito, medyo serrated.
05:26Matigas at matulis ang balak ng spiny waterside skink
05:31na ginagamit niya laban sa kalaban.
05:34May kakayan din itong magpanggap na patay para limlangin ang mga predator.
05:42Mosi, mabato, madulas at malapit sa ilog.
05:48Ito yung mga conducive na habitat para sa kanilang survival.
05:52Kaya rin itong humaba ng labing isang sentimetro.
05:57Dahil cold-blooded animal ang mga spiny waterside skink,
06:01wala silang kakayan na kontrolin ang temperatura ng kanilang katawan.
06:07Kaya paborito nitong magbilad sa araw o basking para makapagpainit ng katawan.
06:14Itinuturing na least concerned ang spiny waterside skink
06:18ayon sa tala ng International Union for Conservation of Nature o IUCN.
06:25Endemic o sa Pilipinas lang makikita ang mga skink na ito.
06:29Kapag threatened, hindi sila gumagalaw for a few minutes.
06:36And then after that, bumabalik sila sa kanilang normal state.
06:42Kung tahimik ang mga spiny waterside skink,
06:45iba naman ang common sense skink na isang uri ng butiki na naninirahan sa Southeast Asia.
06:53Nakita namin ang common sense skink o bubuli na paikot-ikot at naghahanap ng pagkain.
07:01Maya-maya pa, hindi na malayan ang bubuli na nasa likuran na niya ang ligad.
07:23Hanggang sa hindi niya na malayan na nasa likuran niya na pala ito at gumagapang sa kanyang katawan.
07:31Bukong nabigla yung bubuli, kaya hindi niya na namalayan kung saan na punta yung higad.
07:42Gumagapang ito sa katawan ng bubuli.
07:45Paraan ito ng higad para makataka sa bubuli.
07:49Hindi gaya ng tao, walang epekto sa bubuli ang pagdapo ng higad dahil sa makapal nitong balat.
07:59In order for them to get their prey,
08:02umaasa sila sa kanilang bilis.
08:04Ginagamit din nila ito para makatakas sa kanilang predator.
08:08Ang mga bubuli kayang lumaki ng 35 cm o singhaba ng barbecue stick.
08:15Pero ang kanilang mga buntot ay mas mahaba ng bahagya sa kanilang ulo at katawan.
08:21The reptile kingdom includes lizards, skinks, and agamids.
08:27Pero ang kalimitang naisip natin ay yung mga malalaki.
08:31Yung crocodiles, yung mga payawak.
08:34Pero meron din itong malilit na scaly species.
08:38Yung mukhang malilit na dragons.
08:42Itong mga hype na ito ay importante din.
08:44Tulad ng mga malalaki nating mga reptiles.
08:47Dahil kahit malilit sila,
08:49malaki din ang role nila sa balanse ng ekosistem.
08:53They eat insects na pwede nilang makontrol ang mga pagdami nito na pwedeng maging peste.
09:01Sa ating paglalakbay sa malawak na kagubatan,
09:05isa ang ang-alang na ito ay tahanan din para sa mga malilit na nilalang
09:10na pubuhay sa ating kapaligiran.
09:18Maraming salamat sa panonood ng Born to be Wild.
09:21Para sa iba pang kwento tungkol sa ating kalikasan,
09:25mag-subscribe na sa JMA Public Affairs YouTube channel.
09:29Helo!
Comments