00:00Do you see the clothes and the candy inside of the sea?
00:16They are decoration for the flowers, but they are living.
00:22They are the Nudibran.
00:27Welcome to the underwater world.
00:30At the island of Tablas Romblon,
00:40may mga nilalang sa ilalim ng dagat na makukulay, cute at kakaibaang hugis.
00:48Pero hindi sila humihinga sa bibig o ilong,
00:57kundi sa pamamagitan ng mga malatentakils o serata na parang palamuti sa kanilang likod.
01:06Alright!
01:07We are going to dive today.
01:15Nandito tayo sa Tablas Island sa Romblon.
01:19Kilala itong Romblon sa mga micro, mga marine biodiversity nila dito.
01:25Hindi naman malalim yung ida-dive natin.
01:34Yes.
01:3520 meters.
01:42Ang mga bahura sa Tablas Romblon.
01:44Hindi lang mga isda ang aking nakita.
01:47Present din ang maliliit at makukulay na nilalang na gumagapang sa mga corals.
01:57Kahit kaakit-akit ang mga nudibrang.
02:08Hindi nila alam kung gaano sila kaganda.
02:12Dahil liwanag at dilim lang ang kailang nakikita.
02:17Wala silang makitang malinaw na hugis at detali ng paligid.
02:27Ang nudibrang na aking naispatan.
02:33Kalmadong nagsisyesta sa ilalim ng dagang.
02:37Parang sinasabi niyang,
02:39Relax lang.
02:45Sinasabing specialized predator ang mga nudibrang dahil
02:50sa tila, sungay at ulo nito na tinatawag na rhinopores.
02:57Ito ang nagsisilbi nilang pang-amoy sa dagat
03:00para makahanap ng pagkain at makaiwas sa panganib.
03:04Yung nandun ang nano dito,
03:10Marine Biodiversitude.
03:13Ang dami.
03:16Our first dive,
03:17sana na-capture natin yung napaka-brilliant na mga colors sa mga nudibrang na ito.
03:22Active sila ngayon, kumakain.
03:24Kaya, I'd say this is a good busy dive.
03:33Sa aking muling pagsisid sa karagatan ng tablasong blot,
03:37Ibat-ibang uri ng yamang dagat ang aking nakita.
03:43Isa sa nakapukaw ng aking palisin,
03:46ang animoy Marshmallow sa ibabaw ng mga bahura.
03:51Ang puting nudibrang.
03:53Ang mga nudibrang may kakayahan na gayahin ang kulay na kalangkapaligiran
04:02para makapagtago sa mga kalaban gaya ng isda.
04:06Kapwa nila nudibrang at iba pang lamang dagat.
04:12Aakalain mong bahagi ito ng corals,
04:15pero dahang-dahang gumagalaw para maghanap ng pagkain.
04:20Paborito nitong pagkain ang mga sea anemonies,
04:25corals, barnacles,
04:27at minsan, pati ang kapwa nilang nudibrang.
04:33Mahilap palang magutom ito.
04:40Maya-maya pa,
04:42dalawang magkasamang nudibrang ang aking nakita.
04:46Sweet na sweet na parang candy.
04:53Naabutan namin silang nagpaparami.
04:57Ang mga nudibrang ay hermaphrodite.
05:00Ibig sabihin,
05:02parehong itong may panlalaki at pambabae na reproductive organ.
05:09Pero hindi nila kayang magparami na mag-isa.
05:12Kaya kailangan pa rin nilang magtagpo sa kapwa nila nudibrang.
05:19Dahil walang shell na proteksyon ang katawan,
05:22mas mabagal gumalaw ang mga ito.
05:26Maaring tumagal ng ilang minuto hanggang isang oras ang kanilang pagpaparami.
05:31Ilang saglit pa,
05:39isa na namang pares ng nudibrang ang nakuna naming nagpaparami.
05:46Talaga namang love is in the air, este in the waters of Tablas Ramblong.
05:53Tinatayang may mahigit tatlong libong uri ng nudibrang sa mundo
06:02ayon sa Marine Biological Laboratory University of Chicago.
06:07Madalas itong makita sa tropical at mababaw na karagatan.
06:11Isang mahabang nudibrang naman ang dahang-dahang sumasayaw sa bahura.
06:28Halos nasa anim na pulgada ang haba nito at kasing haba ng palad.
06:34Ang ilang nudibrang kaya namang umabot ng labindalawang pulgada ang haba.
06:45Pero mayroon din mga uring na napakaliit,
06:50patulad ng berding nudibrang na ito na tahimik na nagpapahinga sa ilalim ng dagat.
07:05Ang mga nudibrang isa rin sa mga natural janitor ng dagat
07:10dahil kumakain sila ng malilit na organismo na maaaring makasira ng mga corals.
07:17Ang nudibranks ay predator din po ng maliliit na isda
07:23o predator din po sila ng mga sessile na organisms doon sa mga bahura
07:30kagaya ng sponges o yung mga nakakapit doon sa bahura.
07:34Kung ang nudibranks po ay mawawala,
07:37baka hindi ma-maintain na ang healthy reef system natin
07:43kung mas dumami itong iba pang mga organismo apart from our coral reefs
07:49kasi yung mga corals natin basically ang tumitigas para maging isang reef doon sa isang area.
07:57So itong mga nudibranks na ito ang kumakain doon sa mga nakakapit sa mga corals po natin.
08:02Paalala ng Bureau of Fisheries and Aquatic Resources, mag-ingat at huwag hawakan ang mga ito.
08:11Small but deadly kasi ang mga nudibranks.
08:13Toon po sa ating mga escuba divers o sa snorkelers, mas mainam po na they only take pictures kagaya ng itong mga nudibranks
08:26kasi hindi po natin sigurado kung ito po ay tinatawag natin ang mga marine stingers
08:32o may mga dalang lason o kaya pwedeng mag-cause ng pangangati po ng ating balat.
08:38Maraming salamat sa panonood ng Born to be Wild.
08:41Para sa iba pang kwento tungkol sa ating kalikasan, mag-subscribe na sa JMA Public Affairs YouTube channel.
Comments