- 2 days ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/X73Td0Ac068
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/X73Td0Ac068
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Category
📺
TVTranscript
00:00:28Transcription by CastingWords
00:00:43Medya Takip Programı'ndan merhabalar sevgili izleyenler.
00:00:46Haftanın öne çıkan başlıklarıyla karşınızdayız.
00:00:50Geçtiğimiz hafta Nevroz Kutlamaları ve sonrasındaki gelişmeler temel gündemlerden biriydi.
00:00:56Neroz Kutlamalarından sonra birçok kentte operasyon yapıldı.
00:01:02Çok sayıda gözaltı ve tutuklama meydana geldi.
00:01:04Peki bunlar ne anlama geliyor?
00:01:06Süreç devam ediyor mu etmiyor mu gibi birçok soru gündeme geldi.
00:01:11Bunlar konu başlıklarımızdan biri olacak bu akşam.
00:01:14Diğer önemli bir konu ise yerel yönetimlerde eş başkanlık sistemi ve eş başkanlık önündeki engeller nelerdir?
00:01:22Ne kadar gelişebiliyor?
00:01:23Nasıl aşılabilir?
00:01:25Bir temel konu başlığımızda bu olacak.
00:01:28Ve demokratik toplum aynı zamanda kadın kırımına engel olabilir mi?
00:01:32Bunu da masaya yatıracağız bağlantılı olarak.
00:01:35Son olarak, son gelişme olarak şunu da konuşmak istiyoruz bu programda.
00:01:41Başülük Kürdistan'a yönelik saldırılar devam ediyor.
00:01:46İsrail ve ABD'nin İran'a yönelik saldırısıyla başlayan ve günümüze kadar bir ay geride bırakan süreçte saldırılar hiç eksilmedi.
00:01:54Ancak artarak devam ediyor.
00:01:56Bunlar ne anlama geliyor?
00:01:58Canlı bağlantılarla konuşacağız.
00:02:00Ancak öncelikle haftanın öne çıkan başlıklarına bakalım.
00:02:06Cindergin'in 161. sayısı, Emeğimizin Görünmezliği ve Toplumsal Eşitsizlik manşetiyle çıktı.
00:02:13Yeni sayı, mülketin ilk kurbanı, Özgür'ün öznesi kadın, görünmeyen emek, meşvulaştırılmış sömürü, canavarlar zamanında kadın ve çocuk olmak gibi
00:02:22içeriklere yer verdi.
00:02:24Yeni Özgür Politika gazetesi 23 Mart'ta, İsyandan İnşa'ya Geçişi Nevrozu manşetiyle Kürdistan, Türkiye ve Avrupa'da kutlanan nevrozları tam sayfa
00:02:33gördü.
00:02:3424 Mart tarihli Yeni Yaşam gazetesi ise Kürdistan, Türkiye ve Avrupa'da özgürlük ve demokratik birlik inşasıyla kutlanan nevrozda milyonların mesajını
00:02:43Kürtler önderiyle özgürleşecek manşetiyle aktardı.
00:02:47Aynı tarihli Evrensel gazetesi ise 555 cinayet manşetiyle çıktı.
00:02:52İş cinayetleri raporuna yer veren gazete, 13 yılda kadın, çocuk, yaşlı, genç en az 555 işçinin yaşamını yitirdiğine dikkat çekti.
00:03:0125 Mart tarihli Yeni Özgür Politika gazetesi, Kürtlere reva görülen kardeşlik manşetiyle ağır hasta tutsak Mehmet Edip Taşar'ın hayatını
00:03:09kaybettiğini yazdı.
00:03:11Adletik kurumunun infaz erteleme başvurusunu hapishanede kalabilir raporuyla reddettiğini hatırlattı.
00:03:1726 Mart tarihli Ayna gazete, devlet işkence kabullendi manşetiyle cansız bedeni zırhlı araca bağlanıp sürüklenen Hacı Lokman Birlik davasının kararını
00:03:26paylaştı.
00:03:26Anayasa Mahkemesi'nin 11 yıl sonra devletin işkence yaptığını resmen kabul ettiğini yazan gazete,
00:03:32mahkemenin insan haysiyetine bağdaşmayan muamele yapıldığına karar verdiğini aktardı.
00:03:37Ayna gazetenin 27 Mart tarihli kadın sayfası Rojilat-i Kürdes'in Kadın Savunma Birliklerinin açıklamasını,
00:03:43HPC'de Askeri ve Toplumsal Dönüşüm başlığıyla verdi.
00:03:47HPC'nin jenoloji düşüncesi, gerile mücadele deneyimi ve modern öz yönetim modellerinin sentezi temelinde şekillendiğine dikkat çekti.
00:03:55Yeni Yaşam gazetesinin aynı tarihli kadın sayfası da dem parkili belediyelerin kadın çalışmalarını sayfasına taşıdı.
00:04:02Çalışmaların en başarılı olanlarının kadın projeleri olduğunu yazan gazete,
00:04:06Beşkent'in Kadın Kenti ilan edildiğini paylaştı.
00:04:09Aynı tarihli atılım gazetesi ise Barış için özgürlük, özgürlük için somut adım manşetiyle çıktı.
00:04:15AKP iktidarının Kürt halkının en küçük talebine dahi yanıt vermediğini yazdı.
00:04:20Yeni Yaşam gazetesi ise yasal adımları kim engelliyor sorusunun manşetine taşıdı.
00:04:25Gazete sürece dair hiçbir adım atmayan AKP ve MHP hükümetine yönelik siyasetçilerin tepkilerine yer verdi.
00:04:32Yeni Özgür Politika hafta sonu sayısında Kobani 71 gündür ablukada manşetiyle Kobani'de devam eden kuşatmaya dikkat çekti.
00:04:39Gazetenin Kadın Sayfası ise Adaleti Erişim için Yeni Protokol başlıklı haberinde Ahmet Büyükşehir Belediyesi ve 13 İlçe Belediyesi ile Ahmet
00:04:48Baruzlu arasında imzalanan protokolü paylaştı.
00:04:51Ahmet'te şiddete maruz kalan boşanma, baka ve velayet davalarında hak kaybı yaşayan kadınlara ücretsiz avukat desteği sallanacağını duyurdu.
00:05:0029 Mart tarihli Yeni Yaşam Gazetesi'nin kadın sayfası ise Ahmet'te Kadınlar Barışı Konuşuyor toplantısını Kadınlar Her Sürece Öncülük İtti
00:05:08başlığıyla paylaştı.
00:05:20Evet sevgili izleyenler ilk gündemle başlayacağız.
00:05:25İlk gündemimizde Başvuru Kürdistan'a yönelik saldırılar.
00:05:28Şimdi Başvuru Kürdistan'a gidiyoruz.
00:05:30Gazeteci arkadaşımız Feyruz Muhammed İsmail bizimle gelişmelere aktaracağız.
00:05:37Feyruz hoş geldin programımıza.
00:05:39Hoş bulduk.
00:05:41Evet 28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in İran'a saldırısıyla başlayan savaş devam ediyor ve yayılarak devam ediyor.
00:05:50Ve bu süreçten beri Başvuru Kürdistan'a yönelik de saldırılar hiç durmadı.
00:05:54Ancak son bir haftadır bu saldırılar artarak devam etti ve en son Doğu Ok'ta bölge yönetimi Neçivan Barzan'ın evine
00:06:06saldırı yapıldı.
00:06:07Şimdi bu tam olarak ne anlama geliyor?
00:06:09Nasıl bir mesaj veriliyor?
00:06:11Bu saldırılara tepkiler nelerdir?
00:06:13Senden almak isterim.
00:06:16Evet senin de söylediğim gibi yani İran Amerika-İsrail savaşı bir ayını geride bıraktı.
00:06:24Bu bir aylık süre zarfında savaş sadece işte karşılıklı ülkelerin saldırılarıyla sınırlı kalmadı.
00:06:30Bölge ülkelerine ciddi anlamda etkiledi özellikle ortada ülkelerini.
00:06:33E tabi sınır komşu ülke olmaktan kaynaklı Irak ve Kürdistan bölgesi de bu savaştan en çok etkilenen ülkeler arasından yer
00:06:43aldı.
00:06:44Yani sizin de söylediğiniz tabi son bir ay içerisinde Kürdistan bölgesine yönelik yani Güney Kürdistan'a yönelik yaklaşık 480'e
00:06:53yakın saldırı yapıldı.
00:06:54Yani gerek İran'ın birebir kendisinin füzelerle yaptığı saldırılar gerekse de İran'a bağlı vekil güçler üzerinden yapılan saldırılar vardı.
00:07:04Bu saldırılar tabi yani savaşın ilk başladığı günlerde daha çok böyle Rojda, Siyasi Partili güçlerinin bulunduğu kaplara yönelik saldırılar olmakla
00:07:15birlikte ama zamanla birlikte.
00:07:16Ama aynı zamanda Kürdistan bölgesinde bulunan Amerikan yine koalisyon güçlerine ait askeri üsler, yine konsolosluklar ama aynı zamanda Birleşmiş Milletler
00:07:29'e bağlı kurumlara yönelik saldırılar da gerçekleşti.
00:07:32Ama bu süre zarfında yani ayı 24'ündeki direkt Peşbeke güçlerine yönelik saldırıyı eğer ve son Leşven Marzani'nin evine
00:07:43yönelik saldırıyı eğer saymazsak dediğin gibi daha çok yani Rojda'lı güçlere ve işte koalisyon güçlerine bağlı ülkelerin kurumlarına üstlenen
00:07:53saldırılar da gerçekleşti.
00:07:54Ama ayın 24'ünde yani birebir yani İran'ın füzeleriyle yani 3'den 5'le değil aslında direkt İran'ın füzeleri
00:08:03yani KDP'ye bağlı Kürtür'deki Soran bölgesindeki Peşmerge üstünü hedef aldı ki o saldırılarda yani biliyorsunuz 6 Peşmerge'ye şimdi
00:08:13düşerken yaklaşık 30'un yaralandı.
00:08:15Yani bu saldırıya ilişkin çok sert tepkiler de gelişti. Her ne kadar İran o saldırı kendisinin yani hani kaza sonucu
00:08:22olduğunu ifade etsin ama aslında kaza olmadığını yani iddia ettikleri yani hedef aldıkları üstün Amerika üstü olduğunu ve o üstün
00:08:31söz konusu saldırının yapıldığı Peşmerge üstüne uzak bir mesafede bulması dolayısıyla bunun çok hani çok yerinde olmadığı yani doğru bir
00:08:41açıklama yapılmadı.
00:08:42Sadece böyle geçiştirmeye dönük bir açıklama olarak değerlendirildi ama sonuç itibariyle yani bu yani başülükür sanan birçok yani üst düzey
00:08:50güvenlik yetkisi ya da işte siyasi anetistler dediğimiz kişiler bunu aslında her ne kadar İran bir kaza olarak kullanılması da
00:09:00ama aslında bir işçi hedef alındığını yani hatta olasılığına çok az olduğunu dolayısıyla bunun aslında KDP'ye bir mesaj olduğu
00:09:08yer çevresinde olan yani değerlendirildi.
00:09:11Nitekim en son işte dün Neçirvan Barzani'nin evine dönelik İstanbul'da gerçekleşti ki Neçirvan Barzani devlet başları aslında en üç
00:09:19süzeyde askeri bir süzeyde yani direkt Neçirvan Barzani'nin halef alındası yani sadece şey kimle kanaklı değil dedim gibi siyasi
00:09:30temsileti de bir devlet meclisindeki bir temsilcisi söz konusu.
00:09:34Dolayısıyla bunun da tabii ki normal bir saldırı olmadığı kendi içerisinde siyasi mesajlar barındırdığı da biliniyor.
00:09:41E tabii bu saldırıya karşı hem Güney Kürdistan'da siyasi partilerin herisinde işte Bafu Taliban'ın birçok siyasi parti lideri yine
00:09:51aynı zamanda Bağdat'tan başbakan, cumhurbaşkanı düzeyinde çok sert tepkiler gelişti.
00:09:56Tabii bu tepler sadece Güney Kürdistan adı sınırı kalmadı ama aynı zamanda bildiğiniz gibi yani Bakure Kürdistan'dan, Rojavay Kürdistan'ından,
00:10:06aynı zamanda Rojlat güçlerinden, Pajak'tan bu saldırıya dair yine TCK'den doğru bu saldırıyı sert bir şekilde kınayan açıklamalar yapıldı.
00:10:14Ve hiçbir şekilde kabul edilemeyeceğine dair de net tutumlar belirtildi yani.
00:10:21Dolayısıyla böylesi bir durum var.
00:10:23Yani bunun bunları bu saldırıları nasıl okumak gerekiyor sorusuna gelince.
00:10:27Evet yani bugüne kadar birçok saldırı yapıldı ama dediğim gibi yani direkt devlet başkanı neslinde saldırılar yapılmamıştı.
00:10:34E bu saldırıları farklı şekilde yorumlayanlar var.
00:10:37Yani her ana kadar en sonunda Çıvan Bağdat'ın evine yönelik saldırıyı İran biz yapmadık şeklinde direkt reddetti.
00:10:43Hatta bunu terör örgütü bir Eros saldırısı olarak kınadı.
00:10:47Ama öte yandan Amerika İstel bunu bir İran saldırısı olduğunu kurguladı.
00:10:52Şu ana kadar resmi düzeyde bu saldırıya sahiplenen olmadı.
00:10:56Ama genel olarak yani Güney Kürdistan Kamyonu'nda, Irak Kamyonu'nda şu yönlü yorumlar, değerlendirmeler var.
00:11:03Bir bunun savaşın başından beri aslında Güney Kürdistan Hükümeti de en düzeyde de yani bu savaşa müdahil olmayacağınız yönünde açıklamalar
00:11:13yapıldı.
00:11:13Yani bu savaş bizim savaşımız değil dolayısıyla Kürtler olarak Güney Kürdistan Hükümeti olarak bu savaşa dahil olmayacağız şeklinde açıklamalar yapılmıştı.
00:11:21Bu tür saldırıların yani Kürtleri de savaşa çekmeye dönük saldırılar olması şeklinde yorumlanan yapıldı.
00:11:28Ama şu yorumlar tabii ama bu saldırının özellikle yani İran'a olası kare harekatının tartışmanın yoğunluştuğu bir dönemde denk gelmesi
00:11:40tabii ki şüphesiz düşündürücüdür.
00:11:41Çünkü biliyorsunuz yani en son başın posta da bugün bir haber geçmişti.
00:11:47Amerika'nın yani Irak'a kara operasyonu hazırlığı yaptığı yönünde ilerler vardı.
00:11:53Yine bugün İran parlamenti başkanının da bu yönü bir açıklaması vardı.
00:11:57Amerika'nın kara operasyonu yapmaya dönük bir hazırlığı oldu.
00:12:01Yani hepimiz çok iyi biliyoruz ki yani Amerika'nın birebir kendi gücüyle yani İran'a kara operasyonu yapma koşulları imkanları
00:12:08yok.
00:12:08Yani bunu ki savaşın ilk günlerinde hani Kürtler ve Kürtler ve Kürtler ülkelerindeki bazı yani ülkelerin askerleri üzerinden bir kara
00:12:18hareketli tartışmaları vardı.
00:12:20Ve nitekim biliyorsunuz yani şu ana kadar Kürtler ülkelerinden doğru bu savaşa birebir yani kınama olsa da yani ülke ünlü
00:12:28saldırılar olsa da ama birebir savaşa müdahil olma durumu söz konusu olmadı ve
00:12:32yani böylesi orası kara hareketinde de yer almayacaklarını ifade etmişlerdi.
00:12:37Yine Güney Kürt'ten açısından da böyle yani hani hükümet yetkililerde kesinlikle kara hareketinde yani peşvergenin yer almayacağını buna savaşa dahil
00:12:46olmayacaklarını belirtmişlerdi.
00:12:48Dolayısıyla özellikle bu tartışmaların yoğunlaştığı böylesi bir dönemde bu tür saldırıların özellikle yani Kürtleri de savaşa çekmeye dönük bir yani
00:12:57saldırı olarak yorumlayanlar oldu.
00:13:00Ama öte yandan da şöylesi yorumlar da gelişti.
00:13:03Ama Süden Beşik sonuçta bunların hepsi yorumlardır ya dediğim gibi sonuç olarak net bir şey yok.
00:13:08Ama diğer yandan da yani özellikle KTP'nin yani şöyle Amerika'nın koalisyon güçlerinin geçen yılın yani 2025 sonu itibariyle
00:13:20biliyorsunuz.
00:13:20Yani Irak'taki, Bağdat'taki askeri güçlerini çekmişti.
00:13:25Kimlik ekmeği yapılan anlaşma bu çerçevedeki güçlerini çekecekti.
00:13:28Bu güçlerin büyük bir çoğunluğu Kürtistan bölgesine geçti.
00:13:32Yani Kürtistan bölgesindeki üstlere konumlandılar.
00:13:35Dolayısıyla bir bu yönü de yani hani bu noktada artık yani hani KDP'nin hükümete de bir mesaj verildiği üzerinde.
00:13:42Bir diğer nokta ise yani KDP'nin ve Amerika'nın yine İsrail'in aslında yakını yakın ilişkileri bilmiyoruz.
00:13:49Yani hatta şunu da belki hatırlatmakta fayda var.
00:13:52Biliyorsunuz bundan yaklaşık iki yıl önce de aslında Heuler, Mossad'ın mekanı olmuş üzerinden,
00:13:59Heuler'deki bir yani işinsana ait bir erf yani Mossad'ın üstüdür üzerinden bombalanmıştı.
00:14:05Hatta o dönem üç kişide yani hayatını kaybetmişti.
00:14:08Dolayısıyla aslında bu saldırıyla yani KDP'ye de yani İsrail'de artık ilişkilerine mesafe kurulu,
00:14:14Amerika ilişkilerine mesafe kurulu üzerinden bir mesaj olarak tanımlayanlar da vardı.
00:14:20Ama genel olarak genel tam oyundaki genel yorum yani bu saldırının özellikle savaşın başından itibaren
00:14:28yani savaşa dahil olmayacağı herhangi olası bir kara operasyona yani peşmerge vermeyeceğini dair
00:14:35yani hani hükümetin tutuklarına karşılık yani Kürtleri de bu savaşa çekmek,
00:14:43ortak etmek üzerinden bir değerlendirmeler de var.
00:14:47Yorumlar da yapılıyor yani.
00:14:48Peki Feyruz Muhammed İsmail çok teşekkür ediyorum.
00:14:52Aktarımların için biz de takip ediyoruz ve umuyoruz çok da hedeflenen,
00:14:58istenen ve istenen yorumlanan şeyler olmamış olur.
00:15:03Tekrar teşekkürler ediyorum, iyi akşamlar diliyorum.
00:15:05Ben teşekkür ederim, iyi akşamlar.
00:15:08Evet sevgili izleyenler, savaş maalesef bölgede çok yayılarak devam ediyor ve
00:15:17özellikle mesafe koyan güçlere dönük de baskı değişik şekillerde yansıyor.
00:15:23Başarı Kürdistan'da bu anlamda hedeflerden biri haline geldi.
00:15:28Şimdi bu hafta dijital medyada neler vardı hazırladığımız kısa dosya ekranlarınıza getiriyoruz.
00:15:37Teja Merkez X hesabı Hindistan'dan gelen ekolojist, hukukçu ve kadın hakları savunucularıyla bir araya geldiklerini duyurdu.
00:15:45Üçüncü yolu tartıştıklarını paylaştı.
00:15:49Botin Kürdistani hesabı, Jolani güçleri ve HTŞ üyelerinin Suriye'nin Hama kentindeki Hristiyan bölgelerinde alkol satan iş yerlerine saldırdığı görüntüyü
00:16:00yayınladı.
00:16:01Hesap, saldırganların şeriat istiyoruz sloganlarıyla saldırı düzenlediğini paylaştı.
00:16:07Important X hesabı, İspanya'da kadın cinayetlerinde artış olduğunu, yılbaşından bu yana her beş günde bir kadının katledildiğini duyurdu.
00:16:17Aynı hesap, 3.4 milyar insanın sağlık veya eğitime ayırdıklarından daha fazla kaynağı borç geri ödemesine ayıran ülkelerde yaşadığını paylaştı.
00:16:28Viral Rush hesabı, El Salvador'da 91 yaşındaki bir kadının ilk kez okula başladığını ve öğrenmenin yaş sınırı olmadığını herkese gösterdiğini
00:16:37aktardı.
00:16:42Humanity hesabı da mülteci haklarında geri adım atıldığını duyurarak Avrupa Parlamentosu'nda sağ ve aşırı sağın göçmenleri AB dışındaki merkezlere
00:16:52göndermek için birleştiğini duyurdu.
00:17:19Evet sevgili izleyenler biz girişte de konuşmuştuk.
00:17:23Şimdi bu haftanın önemli konularından biri de eş başkanlık sisteminin yerel yönetimlerdeki etkisi ve ortaya çıkan durum hangi boyutlarda gelişti,
00:17:34hangi boyutlarda yaşanan sorunlar vardı.
00:17:37Mesela Potamya Haber Ajansı'ndan gazeteci Azat Altay, Elif Belediye Eş Başkanı Gülistan Sönük ile bir röportaj yapmıştı.
00:17:46Ve röportajda çarpıcı tespitler vardı.
00:17:48Röportajın bir kısmını ekranlarınıza getiriyoruz.
00:17:53Bu modeli iki odaya sıkıştırma, iki arabaya sıkıştırma, iki koltuğa sıkıştırma anlayışı maalesef ki var.
00:18:01Bu yönetimi paylaşma, halkla paylaşma, mecliste paylaşmaya gelemeyen birçok eş başkan seçim sonrası istifa etti.
00:18:08Bizim ihraç ettiklerimiz oldu.
00:18:10Bu model bir özgürlük modelidir.
00:18:13Biz ne kadar sözde söylesek de zihnimizde özgürleşmediğimiz müddetçe bu model oturmayacaktır.
00:18:18Bu model sadece kadınların modeli de değil.
00:18:21Eş başkanlık modelini sadece kadınların sahiplenmesi gerektiğini, kadının korunması ve oturtması gereken bir model olarak değerlendirilmesi de modelin oturtulmamasına sebep
00:18:32olabiliyor.
00:18:32Çünkü erkek bunu kadının işi olarak görüyor.
00:18:35Kendine özgür sanıp bu noktada bir mücadeleye ortak olmuyor.
00:18:39Erkek anlayışı kendini iktidarlık üzerinden bugüne kadar getirmiş.
00:18:44Ailede iktidar olmuş, siyasette iktidar olmuş, sokakta iktidar olmuş.
00:18:48Dolayısıyla bu modelin kendine yarattığı konfor alanına müdahale olduğunun farkında.
00:18:53Bu model oturdukça, bu model toplumsallaştıkça kendini yaşattığı bir iktidar alanı kalmayacağını biliyor.
00:19:00Bu yüzden biraz da dört elle sarılmış ve bırakmıyor.
00:19:03Her yerde tartışma konusu yaratıyor.
00:19:05Ama unuttukları bir şey var.
00:19:07Sen kendi ailende kendine iktidar yaratmışsın.
00:19:11Toplumda seni de kendine teba haline getirmiş bir iktidar var.
00:19:14Ya da sistemde, belediyede bahsediyorsun.
00:19:17Sen o iktidar alanını yıkmadığın sürece, birileri de senin üzerinden kendi iktidarını yaratacak.
00:19:24Birincisi, belediyeleri tanıma biçiminin değişmesi lazım.
00:19:27Toplum ve her bir seçilmiş açısından da,
00:19:30Kürtalkönderi Sayın Abdullah Öcalan, belediyeleri yeryüzünü kurtarma hareketi olarak değerlendiriyor.
00:19:36Bu alanların rant alanı olmadığı, bu alanların hizmet alanı ya da toplumun sorunlarını çözme alanları olduğu bilinciyle yaklaşılırsa,
00:19:44bu sorunların hiçbiri kalmayacak.
00:19:46Burası bir hizmet alanıdır.
00:19:48Ben geçiciyim.
00:19:49Toplumun sorunlarını ne kadar çözebilirsek, o kadar belediyelerin ya da bu alanların hakkını vermiş oluruz.
00:19:55Bir diğeri, eğitim ve atölyelerimizin süreklileşmesi lazım.
00:19:59Çünkü karşısında mücadele ettiğimiz sistem ve anlayış çok eski.
00:20:03Yıkıcı bir anlayış, karşısında bir tehlike olduğunda o tehlikeyi gözünü hiç kırpmadan yok edebilecek bir anlayış.
00:20:11Doğduğun günden bugüne seni şekillendiren bir sistem ve çok köklü.
00:20:15Bunun değişimi için sürekli zihin değişikliğinin olması, kendimizi eğitmemiz, bu noktada örgütlenmemiz lazım.
00:20:22Özellikle kadın örgütlülüğü açısından söylüyorum.
00:20:25Kadın örgütlülüğümüzün ne kadar güçlü yapabilirsek, bu modeli o kadar kılıcı hale getirebiliriz.
00:20:30Eş başkanlığı, eşi temsiliyeti, eş yaşamı ancak bu şekilde kalıcı hale getirebiliriz.
00:20:36Bunun önündeki bütün zinsel prangaları erkekler açısından da söylüyorum.
00:20:40Yıkmak lazım.
00:20:41Tabii ki bu sorunları daha bir zeminde değil de daha geniş bir zeminde ya da daha cesur bir ortamda daha
00:20:47cesur sözcüklerle tartıştığımızda bu sorunlarla karşılaşmayacağız.
00:20:52Biraz bu noktada eksik kaldığımızı görüyoruz.
00:20:54Çabamız daha geniş zamana yayma, geniş kesimlerle tartışma, önerilerini alma çabasının içerisindeyiz.
00:21:08Evet, dosyamızı ve röportajımı istedik sevgili izleyenler.
00:21:12Önemli bir konuydu bu hafta ve çokça da konuşuldu.
00:21:18Şimdi haftanın öne çıkan diğer gündemlerini gazeteci arkadaşımız Kibriye Evren ile konuşacağız.
00:21:24Kibriye Evren, hoş geldin programımıza.
00:21:29Evet, ses konusunda bir sıkıntı var sanırım.
00:21:35Sesimi alabiliyor mu Kibriye Evren?
00:21:43Sanırım teknik bir sorun var sevgili izleyenler.
00:21:48Evet, sesimi alabiliyor mu acaba?
00:21:55Tamam, teknik sorun giderileneceği kadar sevgili izleyenler bir dosyamız daha vardı.
00:22:00Bu da özellikle kadın kırımına ilişkin bunlar.
00:22:02Aynı zamanda bugünkü önemli başlıklarımızdı.
00:22:08Jün derginin bugün çıkan sayısında canavarlar zamanında kadın ve çocuk olmak.
00:22:15Gülizar İpek'in yazısıydı.
00:22:17Ekranlarınıza getiriyoruz.
00:22:21Antonya Gramsci'nin eski dünyanın ölmekte olduğu ve yenisinin henüz doğmadığı zamanlarda canavarların ortaya çıktığı tespiti,
00:22:29bugün yaşadığımız toplumsal gerçekliği açıklamak için ürkütücü derecede günceldir.
00:22:34Kadın cinayetleri, cinsel şiddet ve çocuk istismarı haberleri artık istisnai olaylar olmaktan çıkmış,
00:22:40toplumsal hayatın neredeyse güncelik gerçekliğine dönüşmüştür.
00:22:44Fatma Nurkılıç ve küçük kızı İkran'ın yaşadıkları bu yapısal sorunun en çarpıcı örneklerinden biridir.
00:22:50Yıllarca yardım isteyen bir annenin korunmaması ve küçük bir çocuğun öz babası tarafından sistematik biçimde cinsel istismara maruz kalmasına rağmen,
00:22:58failin uzun süre korunabilmesi, tek bir gün dahi gözaltına alınmaması ve meclise sunulan raporlardan isminin çıkarılması yalnızca bireysel bir suç
00:23:08hikayesi değildir.
00:23:09Bu olay aynı zamanda kurumsal ihmalin, toplumsal sessizliğin ve cezasızlık kültürünün birleştiği bir tabloyu ortaya koymaktadır.
00:23:17Fatma Nurkılıç yaşadı cinsel şiddeti anlatırken şu sözleri dile getirmişti.
00:23:22Bana tecavüz etti ama sanki suçlu benmişim gibi davrandı.
00:23:26Beni zorla onunla evlendirdiler.
00:23:28Bu cümle yalnızca bireysel bir acının ifadesi değildir.
00:23:31Aynı zamanda patriarkat toplumlarda şiddete maruz kalan kadınların nasıl suçlu konumuna itildiğinin açık bir göstergesidir.
00:23:39Şiddete uğrayan kadın korunmaz.
00:23:40Aksine yaşadı şiddetin sorumluluğu kadının omuzlarına yüklenir.
00:23:44Bir kadının kendisine tecavüz eden erkekle evlenmeye zorlanması kadın için ölümdür.
00:23:49Yaşası bile her gün yeniden ölmek zorunda bırakılmasıdır.
00:23:53Kadın hayatta kalır fakat özgürlüğünü ve geleceğini kaybeder.
00:23:57Bu nedenle birçok araştırmada zorla evlendirme, kadının fiziksel olarak yaşamaya devam ettiği fakat iradesinin ortadan kaldırıldığı bir sosyal ölüm biçimi
00:24:06olarak tanımlanmaktadır.
00:24:07Yani kadını diri diri gömmek.
00:24:10Bir çocuğun öz babası tarafından cinsel istismara uğraması ve buna rağmen failin uzun süre korunabilmesi, yalnızca aile içi bir şiddet
00:24:18vakası değildir.
00:24:20Bu durum aynı zamanda kurumsal ihmali ve cezasızlık kültürünün de görünür kılmaktadır.
00:24:25Fatma Nur'un adalet nöbetinde söylediği, biz öldükten sonra gelen adalet, adalet değildir sözleri,
00:24:31kadınların ve çocukların korunmadığı bir sistemde adalet mekanizmalarına ne kadar geç ve yetersiz işlediğini acı biçimde ortaya koymaktadır.
00:24:39Bugün ne yazık ki hem ikra hem de Fatma Nur artık aramızda değildir.
00:24:44Kadınlara ve çocuklara yönelen bu şiddet biçimleri yalnızca güncel politikalarla açıklanamaz.
00:24:50Bu şiddet aynı zamanda tarihsel olarak kök salmış bir partiyarkal düzenin devamıdır.
00:24:55Abdül Hocalı'nın kastik katil sistemi olarak adlandırdığı yapı, kadınların toplumsal yaşamdan sistematik biçimde dışlanmasını ve erkek egemenliğinin kurumsallaşmasını ifade
00:25:05eder.
00:25:06Bu sistem yalnızca kadınların bedenlerini değil, kadınların dilini, bilgisini ve toplumsal kurucu rolünü de hedef alır.
00:25:13Kadınların kurduğu komünler, meclisler ve dayanışma ağları yalnızca bireysel güvenliği sağlamaya yönelik yapılar değil,
00:25:20aynı zamanda partiyarkal düzeni yarattığı sessizlik ve cezasızlık kültürünü kıran toplumsal örgütlenme biçimleridir.
00:25:27Kadınların kolektif örgütlenmesi güçlendikçe şiddetin görünmez kılındığı yapılar çözülmeye başlar.
00:25:33Çünkü kadınların ortak iradesi ortaya çıktığında hem toplumsal sessizlik hem de kurumsal ihmal daha görünür hale gelir.
00:25:41Fatma Nur ve İkran'ın yaşadıkları bize çok açık bir gerçeği hatırlatmaktadır.
00:25:46Kadınların ve çocukların yaşam hakkının güvence altına alınmadığı bir düzen yalnızca bireyleri değil, toplumun tamamını kırılgan hale getirir.
00:25:54Kadınların yaşamı dersizleştirildiğinde toplum da kendi ahlaki temelini kaybeder.
00:25:59Bu nedenle mesele yalnızca bireysel suçların cezalandırılması değildir.
00:26:03Mesele kadınların ve çocukların yaşamını dersizleştiren toplumsal düzenli yüzleşebilme cesaretidir.
00:26:09Kadınların özgürlüğü yalnızca kadınların meselesi değildir.
00:26:13Aynı zamanda demokratik, adil ve ahlaki bir toplumun kurulmasının temel koşuludur.
00:26:19Tarih boyunca yaşamı üreten, toplumsal dayanışmayı kuran ve ortak yaşamı örgütleyen kadınlar olmuştur.
00:26:24Kadınların iradesinin bastırıldığı bir toplum yalnızca kadınları değil, kendi geleceğini de karartır.
00:26:31Bu nedenle kadınların özgürleşmesi, şiddetin ve sömürünün meşrulaştırıldığı bir düzenin aşılması için yalnızca bir hak talebi değil.
00:26:38Aynı zamanda yeni ve özgür bir toplumsal yaşamın kurulmasının da en temel imkanıdır.
00:26:44Kadınların öz örgütlenmesi, öz savunması ve komünel dayanışması güçlendikçe şiddetin ve cezasızlığın hüküm sürdüğü bu düzende sarsılacaktır.
00:26:54Kadınların öz privacy может
00:27:04Kadınlar
00:27:05KadınlarınNot Nou
00:27:05Evet, tekrar konumuzu hatırlatmak istiyorum.
00:27:10Kibriye Evren Gazeteci arkadaşımız, hoş geldiniz.
00:27:15Hoş bulduk, iyi yayınlar, tekniklik mutatı çıktı sanıyorum.
00:27:18Evet, maalesef internet yayıncılığının böyle dezavantajları var.
00:27:23Thank you very much.
00:27:24Sanırım dosyaları izleme imkanınız oldu.
00:27:27Biz biraz sıralamada bir değişiklik de yapmış olalım böylece.
00:27:31Şimdi yerel yönetimler demokratik toplum açısından oldukça önemli bir konu.
00:27:35Eş başkanlık da yerel yönetimlerin demokratik mühtevasını oluşturma açısından oldukça
00:27:43önemli bir konu.
00:27:45Elif Belediye Başkanı Gülistan Sönü'nün bu hafta röportajı vardı.
00:27:49Aslında hafta boyunca da çokça konuşuldu.
00:27:51Eş başkanlık iki araba ve koltuğa sıkıştırılan anlayışı neden aşamıyor?
00:27:59Aslında soru biraz buydu ve buna dönük değerlendirmeleri vardı.
00:28:03En temel değerlendirmelerinden biri hani bütün kazanımlarına ve pozitif yanlarına rağmen
00:28:10zihniyet dönüşümünün özellikle erkek tarafından yapılamadığına dönüktü.
00:28:15Ne söylemek istersiniz?
00:28:16Röportajı da dinlediniz.
00:28:19Ne tür engeller var ve bu engeller eş başkanlık sistemi aslında ne ifade ediyor?
00:28:28Yani tabii Gülistan aslında çok geniş değerlendirmiş.
00:28:33Ama tabii eş başkanlık sistemi ve eş başkanlık modeli
00:28:39üzerine ne söylesek aslında eksik ve yetersiz kalır.
00:28:43Yani şu anlamda eksik ve yetersiz kalır.
00:28:46Eş başkanlık modeli aslında Türkiye'de siyasetin hem yerel siyasetin değişmesi
00:28:55önünde çok büyük bir adım oldu.
00:29:00Biliyorsunuz 2014 yılında ilk defa Kürdistan'da belediyeler tarafından hayata geçirilen bir sistem oldu.
00:29:12Dolayısıyla bu sistem daha önce siyasi partiler tarafından yani HDP ve tarafından siyaset alanında gündeme getirildi.
00:29:31Daha sonra da yerel yönetimlerde tartışılmaya başlandı ve 2014 seçimleriyle beraber yerel seçimlerde iki belediyede çoğunluğunda eş başkanlık sistemi hayata
00:29:44geçirildi.
00:29:45Ve Türkiye demokrasisinde, Orta Doğu demokrasisinde aslında eş başkanlık sistemi gerçekten önemli bir katlanım.
00:29:56Onu belirtmekte fayda var.
00:29:57Çünkü Türkiye, yani aslında dünyanın kendisinde sistemleri.
00:30:04Eş başkanlık sistem katında hem söz hakkı vermiyor hem de aynı zamanda yaşam hakkı vermiyor.
00:30:10Yaşam hakkı vermediği gibi kötü söylemeye yönetim hakkı da vermiyor.
00:30:15Dolayısıyla Kürt belediyeleri tarafından hayata geçirilen diğer her yönetimde eş başkanlık sistemi yok.
00:30:24Fakat henüz bu zihniyetin çok kısa yaşanılan ciddi sıkıntılar var.
00:30:29Yani 2014'den 2020'de kadar 12 bir zaman dilimi geçmiyor.
00:30:36Fakat böyle bir durum var. Eş başkanlık sistemi kullandığı dönemden sonraki dönemde biliyorsunuz kayyumlar geldi ve son dönemde kesinlikle kayyum
00:30:49sistemiyle belirtiler yoktu.
00:30:50Ama sadece başkanlık sistemi yerel yönetimlerde, belediyelerde olmadı.
00:30:57Bütün mekanizmalarda yani siyasi partileri, siyasi partilerden tutalım.
00:31:04Kürt kendisini örgütlediği bütün kurularda başkanlık sistemi var.
00:31:10Sivil toplum örgütlerinde, diğer kurum ve kuruluşlarında var.
00:31:16Sayısıyla yani sadece belediyelerin tarihinde doğru bir yöntem olmaz.
00:31:21Fakat belediyeci de biraz daha ön plana çıkıyor.
00:31:25Ama şunu üzüntüyle belirtmek isteriz ki gerçekten bir noktasına çok sıkıntı var.
00:31:33Hala bu zihniyete girememesi için de ciddi bir sıkıntı var.
00:31:36Şimdi bunun temel nedenleri var.
00:31:39Yani bir, gerçekten iktidarcı bir sistemde yaşıyoruz.
00:31:44Eri bir sistemde yaşıyoruz.
00:31:46Söz yetki karar erkeklerde, erkeklere etkisi verilmiş.
00:31:52Ve kadınlar tepsilin yüksekli saadette belediye piyesi olarak seçilmişler.
00:31:59Orada çok fazla söz söyleme etkisi verilmedi.
00:32:03Tabii böyle bir sistem oluştuktan sonra bunun zihniyetine girmek de çok kolay oluyor.
00:32:08Çünkü çalışkanlıklar, yaşkanlıklar var.
00:32:11Yine devletin portlattığı bir erkeklik algısı var.
00:32:17Yine toplumsal cinsiyet rolleri var.
00:32:20Bunu gerçekten çok ciddi engel.
00:32:22Fakat bunlar bir engel olmakla beraber diğer bir engel de aslında...
00:32:32Özür dilerim ama sesim bana geri geliyor.
00:32:35Evet, sanırım teknik anlamda bir sorun olabilir.
00:32:40Evet, siz devam edin. Arkadaşlar o şeyi çözebilir sanırım.
00:32:46Yani diğer bir engel de zihniyet meselesi belirtildiği gibi.
00:32:53Ama bu sadece eril zihniyetten de bahsedemeyiz.
00:32:58Yine kadının toplumsal cinsiyet rolleri çerçevesinde aslında edindiği alışkanlıklar var.
00:33:07Yaşam alışkanlıkları var.
00:33:09Örgütlenme alışkanlıkları var.
00:33:12Ama kadınlar da bu noktada henüz buna girme noktasında ciddi sorunlar yaşıyorlar.
00:33:17Bunu belirtmek isterim.
00:33:19Şimdi mesela birkaç örnek vermek isterim.
00:33:222014 yılında ilk yerel seçimlerde eş başkanlık sistemi oluştuğunda biz bir belediyeye gittik.
00:33:29Bir belediyede şöyle bir masa vardı.
00:33:32Bir masa, iki tane sandalye.
00:33:35Biz ilk gördüğünüzde çok şaşırdık.
00:33:37Yani dedik bu nedir böyle?
00:33:38Niye bir masa, iki sandalye?
00:33:40Yani ilk defa işte bir tane masa etrafında bir kadın, bir erkek, eş başkan oturuyor.
00:33:47Başka bir belediyeye gittik.
00:33:50İki tane masa, iki sandalye var.
00:33:52Orada da şaşırdık.
00:33:54Yani dedik mesela bu ne, neden iki masa, iki sandalye?
00:33:57Yani bu noktada hani toplumsal cinsiyet rollerini aşamamaktan kaynaklı yaşanılan sorunlar vardı.
00:34:052014 yılında.
00:34:07Hala bu sorunlar devam ediyor ama kimi noktalarda devam ediyor.
00:34:11Ama geçmiş yıllara oranla yani özellikle 2014 yılına ilk deneyimlere oranla ciddi bir yol, mesafe kaydettiğimizi belirtmekte fayda var.
00:34:20Yani bu konuda çok gözle görülür bir farkındalık var.
00:34:26Evet.
00:34:26Ama yeterli mi? Değil.
00:34:28Onu da belirtmek lazım.
00:34:29Şimdi yerel yönetimler meselesi, mevcut sistemin yerel yönetimlerden algıladığı şey bir tane belediye başkanının bu bütün ili, ilçeyi artık hangi
00:34:43belediye ise yönetmesi.
00:34:45Dolayısıyla şimdi özellikle erkek zihniyeti bu noktada hala sorun yaratıyor.
00:34:51Ama kadınlar da bu noktada mücadele etmede yeteri kadar cesur değiller.
00:34:57Onu da belirtmekte fayda var.
00:34:59Yani henüz o ciddiyeti yakaladıklarını düşünmüyorum.
00:35:03Bir nedeni bu.
00:35:04İkinci bir nedeni de aslında evet yani yerel yönetimlerde hizmet olarak şöyle yapılıyor.
00:35:15Yani yol yapalım, temizlik yapalım, çevre düzenlemesi yapalım tarzında bir yaklaşım var ama yerel yönetimlerde halkı dahil etme meselesinde hala
00:35:27yaşadığımız sıkıntılar var.
00:35:29Yani bu da aslında bir zihniyet meselesi.
00:35:32Şimdi ben 2014 yılında belediyelerde toplumla birlikte demokratik belediyecilik yapmayan devletin bekçiliğini yapar tarzında bir yaklaşım vardı.
00:35:45Yani o dönem yerel yönetimlerde yaşanan pratiklerden kaynaklı yapılan temel eleştiriler.
00:35:52Eğer toplumla birlikte bir belediyecilik yapılmayacaksa o zaman devletin bekçiliğini yapıyoruz.
00:35:58Bu mantığı çok hakimdi ki aslında biraz yapılan da oydu.
00:36:02Yani bunu ne için söylüyorum?
00:36:04Yerel yönetimler yani yerel bir belediyecilik aslında toplumla yapılan belediyeciliktir.
00:36:10Ama mevcut bir şey, kim belediye başkanıysa o belediyeyi yönetip karar yetki olundur.
00:36:20Yine belediyecilik meclis üyesinin il genel meclis üyesini çalıştırma, ortak karar alma, ortak hareket etme noktasında ilk dönemlerde kimi aksaklıklar
00:36:33vardı.
00:36:33Fakat bunlar zaman içerisinde kısmen de aşıldı.
00:36:37Ama yeterli mi? Değil.
00:36:39Mesela biz bugün komün ve meclisleri tartışıyoruz.
00:36:42Aynı zamanda meclisler yani yerel yönetimler komün ve meclislerin birinci dereceden örgütlendiği yerler.
00:36:50Neden birinci dereceden örgütlendiği yerler?
00:36:52Onu söylemekte fayda var.
00:36:54Çünkü halkla beraber yani belediyeler halkla direkt temas halinde olan yapılar, kurumlar ve kuruluşlar.
00:37:05Dolayısıyla yapılan bir mahallede bir çalışma yapılacaksa yani oraya yol yapılacaksa, temizlik yapılacaksa, çocuk parkı yapılacaksa, yaşlı bakım alanları oluşturacaksa,
00:37:19kadın yaşam alanları oluşturulacaksa, oradaki halkın karar süreçlerine katılması gerekiyor.
00:37:25Yani bu noktada hala yaşanılan kimi sıkıntılar var.
00:37:30Kararı daha fazla ya eş başkanlar alıyor ya da belediye meclisinde alınan kararlar veya işte daire başkanlarının veya müdürlüklerin aldığı
00:37:43kararlarla yönetilmeye çalışılıyor.
00:37:44Bu yapılan temel yanlışlık.
00:37:47Dolayısıyla bu aslında…
00:37:48Olurum eğer sesimi alabiliyorsan.
00:37:51Şimdi bu konuda yani röportajda da vardı belki yakından takip ettiğin için sormak istiyorum.
00:37:58Şimdi belediyecilik algısı da bu konuda sanırım tam olarak işte Kürdistan'da eş başkanlık sistemiyle uygulanılanla uyuşmuyor sanki.
00:38:08Çünkü Gülistan Sönü'nün şöyle eleştirileri vardı.
00:38:11Yani normal iktidarın belediyecilik anlayışıyla DEM Parti'nin belediyecilik anlayışı arasındaki farktan da bahsediyordu.
00:38:20Sen ne söylemek istersin?
00:38:23Tabii ki.
00:38:24Yani biraz önce belirttim.
00:38:25DEM Parti'nin belediyeciliği yani Kürdistan'da kazandığımız belediye modelimiz demokratik, ekolojik, kadın özgürlükçü aynı zamanda toplumla yapılan bir belediyecilik.
00:38:38Yani böyle bir paradigma ile böyle bir zihniyetle belediyecilik yapıyoruz veya yapılıyor.
00:38:46Fakat devletin belediyeciliğine baktığımızda daha fazla tek kişinin söz, karar, yetki aldığı işi daha fazla tırnak içerisinde söylüyorum.
00:39:00Yani paraya döken, ranta döken hatta biliyorsunuz bu son dönemlerde birçok belediyelere özellikle CHP belediyelerine yapılan operasyonların temelinde yolsuzluklar vardı.
00:39:13Yani çünkü belediyecilik daha fazla.
00:39:15Yine AKP belediyeciliğini biliyoruz yani.
00:39:18AKP biz burada Büyükşehir Belediyesi'ni biliyoruz.
00:39:21Yani kayyum kendisine altından neredeyse tuvaletler yapmıştı, banyolar yapmıştı.
00:39:30Yani daha fazla parayla ve ranta alınan bir belediyecilikten bahsediyoruz.
00:39:34Fakat DEM Parti'nin belediyeciliği daha fazla demokratik ekolojik kadın özgürlükçü yani kadın, kadına duyarlı, kadın sorununa duyarlı, kadın için
00:39:45çözüm üreten, yine ekolojik değerleri koruyan, yaptığı bütün hizmetlerin temelinde ekolojiyi gözeten yani bir belediyecilikten bahsediyoruz.
00:39:58Aynı zamanda toplumla beraber hareket eden, yani toplumun yönetimin belediyede söz sahibi olduğu, alınan kararlarda söz sahibi olduğu, ortak hareket
00:40:11eden bir belediyecilikten bahsediyoruz.
00:40:13Mesela bütçelerden bahsediyoruz değil mi?
00:40:15Yani belediyelerin bütçeleri var.
00:40:17Üçlerde yapılan harcamalar, halkın ortak tartışmalarıyla beraber yani yapılacak toplantılar, halkın ihtiyacı verilecek, belediye başkanının ihtiyacı değil.
00:40:32Ama biz bakıyoruz ki sistemin belediyeliği böyle değil.
00:40:37Dolayısıyla yani bu noktada bir fark bu.
00:40:39Diğer bir fark eş başkanlık sistemi, yani eş başkanlık sistemi sadece Kürdistan belediyelerinde uygulanan bir belediyecilik.
00:40:48Diğer belediyelerde çöpüyor.
00:40:50Onun dışında mesela kadın noktasında, yine toplum noktasında ekonomik güçlenmeyi kendisine hizmet edinen yani bir belediyecilikten bahsediyoruz.
00:41:06Mesela bunun için işte halı, kilik, kuaförlük, dikiş, nakış gibi yani aslında kadın merkezleri açıldı ve açılmaya devam ediyor.
00:41:16Biliyorsunuz özellikle kayyumdan önce gerçekten çok ciddi kadın belediyelerin olduğu yerlerde, belediyelerin olduğu yerlerde daha doğrusu kadın hizmetleri yapıldı.
00:41:26Yine burada üretim, gelir elde etme, yüzlerce kadına ve aslında insanlara istihdam sağlama alanları oluştu.
00:41:35Yine tarım ve üretim alanları yapıldı.
00:41:40Yani hatırlıyorum mesela daha önceki dönemde belediyelere ait tarım alanları alındı, işletildi.
00:41:47Oradaki halka verildi, kadınlar ve oradaki ailelere verildi ve aileler bunun üzerinden hem kendi geçimlerini sağladılar,
00:41:56hem de ekolojik ürünler yani hormonsuz ürünler üreterek pazarlarda satışını yaptılar.
00:42:02Yine burada yerel üretim güçlendirildi, kadın emeği çok ciddi mesela görünür oldu.
00:42:09Yine bunun dışında mesela kadın daire başkanlıkları, kadın müdürlükleri kuruldu, hala kuruluyor ve kadın müdürlükleri var.
00:42:18Mesela genel diğer sistem belediyelerinden bir farkı da bu.
00:42:22Kadın daire başkanlıkları, kadın müdürlükleri, yine belediyelerde büyük bölümde aktif olarak kadınlar çalışıyor.
00:42:31Burada kurumsallaşma, süreklilik esas alınıyor kadınlar çerçevesinde.
00:42:36Yine mesela şiddete karşı mücadele noktasında gerçekten den belediyeleri birçok belediye oranına fark yaratan bir belediyecilikten bahsediyoruz.
00:42:45Yani mesela tüm belediyelerde şiddete karşı tutum belgesi var.
00:42:50Mesela bu önemli bir belge.
00:42:52Yine alo şiddet hakları var.
00:42:55Kadınların yaşam haklarını koruyabilmek için kadının şiddete karşı çıkabilmesi.
00:43:01Sesimi alıp biliyorsun.
00:43:04Evet şimdi araya girdim fakat bu zaten bu hafta sanırım bu belediyeler raporu da açıklanmıştı ve belediye raporlarında özellikle kadın
00:43:15projelerinin yani çalışmaların en iyi olduğu alanın kadın projeleri olduğu söyleniyordu.
00:43:21Ve bu hem bahsettiğin özellikle senin bahsettiğin kadın kurumlarının oluşturulması yine kadın ihtiyaçların giderilmesi konusunda bu da özellikle raporlarla yani
00:43:33raporlarla da ortaya çıkan bir durumdu.
00:43:35Şimdi böyle bir durumun yani belediyede bu tür adımların kadınlara ve topluma yerelden kazandırdığı ne oluyor?
00:43:44Yani sadece ihtiyaçlar üzerinden mi bir kazanım ama toplumsal dönüşümde de bir karşılığı var mı?
00:43:51Tabii ki yani zaten işte den belediyelerinden bir de bu yani şimdi mesela sistem belediyeleri daha fazla şunu yapıyor belediye
00:44:02başkanı üzerinden veya belediye meclisi üzerinden hizmetlerini oluşturuyor.
00:44:08Fakat den belediyelerin burada farkı toplumla beraber yapıyor.
00:44:12Yani toplumla beraber yaparken asıl amaç toplumsal değişim ve dönüşünü sağlamak.
00:44:18Dolayısıyla mesela son 20 yılda Kürdistan'da belediyecilerin yani belediyeler eliyle de ciddi toplumsal değişim ve dönüşümler yarattı.
00:44:29Yani bir zihniyet devrimi yarattı diyebiliriz aslında.
00:44:34Yani onun için söyledik aslında.
00:44:36Den belediyelerinin temel özelliklerinden biri toplumla beraber sistemi değiştirme.
00:44:43Yani şimdi toplumla beraber değiştirme derken şundan bahsediyoruz.
00:44:47Toplumun aktif olarak çalışmalara katılması.
00:44:51Yine eğitim atölyeleri, atölyeler ve benzeri şeylerle toplumsal değişim ve dönüşümü hızlandırma.
00:44:59Bunun için kadınların ve toplumun yaşamının içerisinde çok daha fazla görünür olabilme.
00:45:05Bakın yani hemen hemen Türkiye'de 65 yaş ve üstü yaşamın içerisine çok fazla katılamıyor.
00:45:15Yine ev kadınları yaşamın içerisine çok fazla katılamıyor.
00:45:19Çocuklar dezavantajlı gruplar olarak yaşamın içerisine katılamıyorlar.
00:45:23Dolayısıyla aslında belediyelerin yani demokratik yerel yönetimler modelimizin bir de böyle bir farkı var aslında.
00:45:34Modelin bir de böyle bir farkı var.
00:45:36Yani 7'den 70'e herkesin kendisini temsil ettiği bir alan yaratması.
00:45:41Bu sadece onların yaşamını düzeltme anlamında bir farkındalık yaratmıyor.
00:45:46Aynı zamanda şöyle bir farkındalık yaratıyor.
00:45:48Kişide, bireylerde değişim ve dönüşümü de esas alan yani hem ki…
00:45:58Evet sevgili izleyenler maalesef teknik sorun böyle bir sorun.
00:46:03Özellikle internet yancıra özür diliyorum özellikle.
00:46:06Bu teknik sorunlardan dolayı arkadaşlarımız sorunu çözdüğünü söylüyor.
00:46:12Evet yine bir teknik sorun yaşandı.
00:46:14Lütfen devam edin belediyecilikten özellikle toplum yansımasını değerlendiriyordunuz.
00:46:20Evet yani dolayısıyla kendi toplumu için kendi yaşadığı çevre için söz söyleyen bir toplumsal kesimden yani hem gençlik hem kadın
00:46:31hem yaşlı aktif tabii bu yaşamın içerisinde söz ve karar mercinin içerisine katılıyorlar.
00:46:38Ama tabii bu yeterli mi?
00:46:40Değil.
00:46:41Onu da belirtmek lazım.
00:46:42Yani yine söylüyoruz fark yaratan bir belediyecilikte toplumun her kesiminin kendisini en üst düzeyde katabilmesi lazım.
00:46:51Yani en üst düzeyde katabilmesi derken kendisini komün ve meclisler aracılığıyla aslında yeniden yerel yönetimlerde söz ve karar sahibi olabilmesi
00:47:03gerekiyor.
00:47:03Çünkü bakın gelişmiş ülkelerde eğer belediye başkanı kendi görevini yerine getiremiyorsa halkın onu geri çekme ilkesi uygulanır.
00:47:12Dolayısıyla bu temel ilkedir.
00:47:14Çünkü belediye başkanını seçen oradaki halktır.
00:47:18Eğer hizmetlerinden memnun değilse bir yolsuzluk varsa bir hırsızlık varsa istediği hizmetler devreye girmiyorsa oradaki halkın çekme yetkisi vardır.
00:47:28Dolayısıyla ileriki dönemde yani komün ve meclisleri oluştuğunda komün ve meclislerle beraber aynı zamanda belediye başkanlarını, belediye meclis üyelerini, ilgenel
00:47:42meclis üyelerini yani yerel yöneticileri toplumun denetleme gibi bir hakkı var ve denetleyecekti aslında.
00:47:50Dolayısıyla daha önce yani sistem belediyelerinden gördüğümüz o hırsızlıklar, yolsuzluklar ve benzeri halkın denetimiyle aşılmış olacak.
00:48:01Burada aslında biraz DEM Belediyeciliği, DEM Parti'nin de yani yerel yönetimlerin de yaptığı bu biraz.
00:48:09Yani halkın aslında yaptığı bu.
00:48:12Yani ortak bir bütçe hazırlanması, yapılan giderlerin halkla beraber tartışılması, yine bir çocuk farkı yapılacaksa oradaki halkla beraber bunun tartışması
00:48:23bunun bir örneklerinden biri.
00:48:25Ama dediğim gibi yeterli mi?
00:48:27Tabii ki değil.
00:48:27Bunu çok daha fazla geliştirmekle, bunun için de bilinç oluşturma atölyeleri, bunun için eğitimler, bunun için seminerler, paneller,
00:48:40yani toplumun kendi demokratik hakkını kullanabileceği alanları daha fazla geliştirmek gerekiyor.
00:48:47Evet şimdi tabii geçmişte şöyle örneklerle karşılaştığımızı söylemek istiyorum.
00:48:52Yani özellikle senin de altını çizdiğin yani son talide bu belediyeler halka hizmet belediyeleridir ve bu belediyelerdeki yetersizlikleri denetleme, takip
00:49:03etme hatta tamamlama da halk açısından çok önemli.
00:49:07Ancak öylece o yetersizliklerin belki önüne bir kısmıyla geçilebilir.
00:49:11Şimdi Kibriye Evren bir diğer dosyamız da özellikle geçtiğimiz Mart ayı içerisinde Fatma Gürkılıç ve kızı İkran'ın yaşadıklarına ilişkindi.
00:49:23Mart ayı boyunca aslında kadın hareketlerinin örgütlerini ve kurumlarının gündeminde oldu.
00:49:29Gülizar İpekkalem'e almıştı JIN dergide Canavarlar Zamanında Kadın ve Çocuk Olmak diye yani oldukça etkileyici yanları da vardı.
00:49:40Tabii derginin bütün yazıları önemliydi fakat bu da çok önemli bir yazıydı.
00:49:44Şeyi sormak istiyorum.
00:49:48Şimdi hani belediyecilik, yerel yönetimler ve demokrasi üzerinden konuşuyoruz.
00:49:54Kadın kurumlaşmasını da konuşuyoruz.
00:49:56Bu bir örnek aslında belki de tek bir örnek değil ama bu ayın en çarpıcı örneklerinden biriydi.
00:50:02Çünkü yaşadıkları da yani ders çıkarılması gereken toplum dediğimiz gerçeğin de ders çıkarması gereken yanlarda tecavüzcüsüyle evlendirmeye zorlanan artı çocuğunun
00:50:17da yıllardır istismarda olduğunu,
00:50:19tecavüzde olduğunu söyleyen, mücadele eden bir kadından bahsediyoruz ve bunu ne kadın kurumları ne devlet ne toplum koruyamadı.
00:50:30Belki de toplum bazı yanlarıyla izin de verdi.
00:50:33Şimdi dolayısıyla bunun üzerinden şunu sormak istiyorum.
00:50:36Bu kadın kırımı önüne geçmek için kadın kurumlara toplum hangi yanlarıyla aşılabilir, hangi yanlarını aşması lazım?
00:50:47Demokratik toplum oluşumu bu kadın kırımı önüne geçebilir mi?
00:50:55Şimdi tabii yani Türkiye'de kadın katliamları, tecavüz gerçekten son yıllarda giderek arttı.
00:51:06Dolayısıyla biz biraz önce bir zihniyet devriminden bahsettik.
00:51:09Yani toplumun demokratikleşmesi, kadının demokratikleşmesi, erkeğin demokratikleşmesi, yerel yönetimlerin demokratikleşmesi, devletin demokratikleşmesi aslında paralel giden bir durum.
00:51:22Fakat biz Türkiye'de demokratik bir devletten, demokratik bir yapıdan bahsedemiyoruz.
00:51:27Aslında kadın katliamlarının temel nedeni de bu kadar antidemokratik uygulamalarla hem toplumu baskılayan ama toplumu baskılarken de kadını baskılayan bir
00:51:39sistemden bahsediyoruz.
00:51:41Biz son dönemlerdeki kadın katliamlarından şunu çok açık ve net gördük ki aslında devlet bu kadın katliamlarını önlemediği gibi önlemek
00:51:51istemiyordu aynı zamanda.
00:51:52Bunu altını böyle kırmızı kalemle çizmek lazım.
00:51:57Yani devlet kadın katliamlarını önlemek istemiyor.
00:51:59Biz bunu nereden görüyoruz devlet kadın katliamlarını önlemek istemediğini?
00:52:04Çünkü cezasızlık politikasına baktığımızda yani çocukları istismar ediyorlar taciz, tecavüzler var fakat adamlar elini kolunu sallayarak çıkıyor.
00:52:16İyi hal indirimini alarak çıkıyor.
00:52:19Veya işte açık cezaevine konuluyor daha sonra eve geliyor tırnak içerisine söylüyorum kaldığı yerden işini tırnak içerisine söylüyorum bitirip kadını
00:52:30katledip gidiyor.
00:52:31Yine mesela cemaatlerde kapalı kurumlarda biz taciz, tecavüz çok fazla gördük.
00:52:40Şimdi biz artık şunu çok iyi biliyoruz ki devlet kadınları korumak için herhangi bir çalışma yürütmüyor.
00:52:45Peki bu konuda toplum ve kadınlar ne yapmalı sorusu aslında önemli.
00:52:50Fakat kadın hareketleri noktasında şunu çok açık ve net belirtmem lazım.
00:52:55Hem öz eleştirimizdir aslında hem de eleştiri olarak alınması gereken durum var.
00:53:01Hem Kürdistan için bunu söyleyebilirim hem Türkiye için söyleyebilirim.
00:53:05Kadın katledildikten sonra aslında sahip çıkılma durumu gelişiyor.
00:53:09Yani eylemler gelişiyor.
00:53:10Ben Kürdistan'da birçok örnek verebilirim.
00:53:14Kadınlar çeşitli kurumlara gitti, başvuruda bulundu fakat korunamadı.
00:53:19Korunamadıktan sonra da katledildi.
00:53:22Dolayısıyla bu noktada kadın kurumlarımızın gerçekten bu konunun üzerine çok daha fazla yoğunlaşması, bunun mekanizmalarını oluşturması lazım.
00:53:31Yani çözüm mekanizmalarını oluşturması lazım.
00:53:34Kadını koruyacak mekanizmaları oluşturmaları lazım.
00:53:37Bu bizim temel Kürdistan'da ve Türkiye'de temel handikaplarımızdan biri.
00:53:42Aslında kadın devleti bir çözüm gücü olarak görmüyor.
00:53:46Çünkü gidiyor tekrar evine geri gönderiliyor.
00:53:49Kadın kurumlarına geliyor fakat kadın kurumları da kadınları koruyamıyor.
00:53:52Çözüm üretemiyor.
00:53:54Bu çok bariz.
00:53:55Bir örnek mesela yakın tarihte yaşanan bir şey.
00:53:58Bir kadın istemediği bir evlilik yaptırılmak isteniyor.
00:54:05Evlenmiyor.
00:54:05Daha sonra bir de akraba bunlar.
00:54:08Amcasının oğlu sanıyor.
00:54:09Tecavüze uğruyor.
00:54:11Daha sonra tecavüzcüsüyle evlendirilmek zorunda kalıyor.
00:54:13Bu kadın defalarca kurumlara başvuruda bulunuyor.
00:54:16Fakat kurumlar bunu koruyamıyorlar.
00:54:19Şimdi mesela bu önemli bir şey.
00:54:21Tam da burada kadın kurumlarının kadınları koruyabilecek mekanizmalarını oluşturması lazım.
00:54:29Yani hem onları hukuksal anlamda hem psikolojik anlamda hem de onları getirip yaşam alanlarını oluşturmak zorunda.
00:54:38Bu temel handikaplarımızdan biri.
00:54:40Bu bir öz eleştiri konusudur aynı zamanda.
00:54:42Şimdi biz Kürt Halk Öneri Sayın Abdullah Öcalan'ın kastik katil tanımlamasını çok iyi biliyoruz.
00:54:51Ve kastik katil aslında şu anda hepimizin evinde de var.
00:54:56Hepimiz sokakta da kastik katille.
00:54:59Zaten devletin kendisi kastik katil.
00:55:02Şimdi bu kastik katille karşı kadın örgütlüğü burada önemli.
00:55:05Toplumu bilinçlendirmek önemli.
00:55:07Yani bu konuda da aslında daha önceki dönemlerde çok ciddi bir açılımda yapıldı.
00:55:13Kadın kurumları bu noktada toplumu bilinçlendirmek için hem atölyeler gerçekleştirdi,
00:55:19hem ev ziyaretleri yapıldı, erkeklere eğitimler verildi.
00:55:23Bu noktada psikolojik ve hukuksal anlamda kadınlar ne yapmalı üzerinden eğitimler verildi.
00:55:30Tam da bu noktada aslında toplumu da buna duyarlı hale getirmek lazım.
00:55:35Yani eril zihniyet aşılmadığı müddetçe erkek kendisini hep haklı gördüğü gibi kendisini uzun süre yaşatmak isteyecek.
00:55:47Kadını da her zaman eve kapatıp itaat etmesini bekleyecek.
00:55:52İtaat etmeyen kadını da katledecek.
00:55:54Yani biraz yaşadığımız problem aslında bu.
00:55:56Dolayısıyla bu noktada biraz önce bahsettiğimiz yerel yönetimlerden tutalım.
00:56:02Aslında kadın kurumlarına çok ciddi işler ve sorumluluklar düşüyor.
00:56:07Bu noktada kadın kurumlarının gerçekten öz eleştiri vermesi gerekiyor.
00:56:10Evet.
00:56:11Bunu çok açık ve net söylemek lazım.
00:56:13Şu anlamda öz eleştiri vermesi lazım.
00:56:15Bu konuya daha sık eğilmeleri lazım.
00:56:18Evet eylem yapılabilir.
00:56:20Evet sokağa çıkmak gerekiyor.
00:56:23Yasaları bu noktada talep etmek gerekiyor.
00:56:25Ama bu mekanizmaları kendi mekanizmalarını oluşturması lazım.
00:56:31Yani bir kadın aile yaşamak istemiyorsa kadını yani babasının evinde ailesinin evinde yaşamak istemiyorsa
00:56:37orada tacize uğruyorsa tecavüze uğruyorsa getirip onu konumlandırabileceği yaşatabileceği yerler oluşturması lazım.
00:56:46İstihdam sağlaması lazım.
00:56:47Bu noktada aileye ve erkeklere özellikle toplumsal cinsiyet eğitimlerini vererek ev evde olarak kapı kapı dolaşarak bunu yapmak zorunda.
00:56:58Çünkü kastik katil gerçekten hayatımızın her tarafında ve hem ekonomik olarak hem psikolojik olarak hem şiddet olarak hem sosyal ve
00:57:11kültürel olarak aslında kadını kuşaklarında.
00:57:13Dolayısıyla bu noktada yerel yönetimlik de çok ciddi aynı zamanda görevler delirtiyor.
00:57:22Yani bunda bir de fayda var.
00:57:24Evet şiddet hatları oluştu.
00:57:26Ayrıca şiddet hatları oluştu.
00:57:27Kadınların yaşamlarını biraz daha rahatlatabilecek imkan ve olanaklar oluştu.
00:57:34Ama bu yetmez.
00:57:35Aynı zamanda kadınları aktif yaşamın içerisine katıp söz karar gücü haline getirip kendi ekonomik imkanlarını oluşturabilecek meşralara da oluşturmak gerekiyor
00:57:48ki kadınlar erkeğe bu noktada muhtaç olmasın.
00:57:51Bakın kadınlar ayrılmak istiyor aslında.
00:57:54Ama çocuğu var çocuğunu bırakamıyor.
00:57:56Gidip çalışmak istiyor ama çocuğunu bırakacak kreşler yok.
00:57:59Yani belediyelere ait veya bağımsız kreşler yok.
00:58:03Var olan kreşler çok pahalı.
00:58:05Yine gidip bir yaşam evinde yani boşanıp bir yaşam evine gidip kalacak ama yaşam evi yok.
00:58:12Yani kadını orada destekleyecek alanlar yok.
00:58:15Dolayısıyla belediyelerin bu noktada gerçekten ciddi hizmetler üretmesi gerekiyor.
00:58:20Bunun dışında da yine mesela boşanmak isteyen, şiddete uğrayan kadınlara ulaşmak lazım.
00:58:27Ulaşılıyor mu?
00:58:28Evet ulaşılıyor.
00:58:29Yeterli mi değil?
00:58:30Yani onu da belirtmekte fayda var.
00:58:31Fatma Nur için şeyi hatırlatmak istiyorum.
00:58:34Hani Fatma Nur'un mücadelesi de vardı.
00:58:36Yani hani çokça algı...
00:58:38Tabii ki ben bütün kadınların bu konuda farkındalık konusunda sıkıntı yaşıyor olabilir ama farkındalık...
00:58:45Farkında olan, bunun mücadelesini veren bir kadındı Fatma Nur.
00:58:49Fakat bu anlamda bir yalnızlık da vardı yanlar için.
00:58:52Sesini duyuramadı herkese.
00:58:54Yani bahsettiğim o açıdan da çok önemli.
00:58:57Şimdi son bu konuya ilişkin son bir soru sormak istiyorum, görüşünü almak istiyorum.
00:59:02Yani bir yıldan fazla bir süreçtir.
00:59:05Özellikle demokratik toplum oluşmasında komün çok temel bir nokta olarak gündeme geldi.
00:59:11Kürtlerin gündeminde.
00:59:12Ve Kürtal Gönder Abdullah Öcalan özellikle demokratik toplum inşasının temeli olarak da tanımladı.
00:59:17Şimdi demokratik toplum inşasının temeli olan komün, bu bahsettiğin özellikle kadınların yalnızlığını,
00:59:25belki engellilerin yalnızlığını, belki o çocukların ihtiyacını nasıl karşılayabilir?
00:59:30Bu ona gerçekten bir zemin yaratabilir mi?
00:59:35Tabii ki yaratır.
00:59:37Yani bu noktada gerçekten biz şunu belirtmekte fayda var.
00:59:40Yani 2014'te Kürdistan'da komün deneyimleri vardı ve bu komün deneyimleriyle birçok çocuğun, birçok kadının aslında yaşamına dokunduğu ve bu komünler
00:59:54diyebilirim ki birçok yerde hayat kurtardı.
00:59:57Yani ne için bunu söylüyorum?
00:59:59Şu açıdan, yani bizim deneyimlerimiz var.
01:00:02Yani bu konuda sıfırdan başlamıyoruz.
01:00:05Yani bir, Kürt toplumu zaten kendi tarihsel toplum olarak böyle bir deneyimi var.
01:00:13Yani komün yaşayan bir toplum.
01:00:17Mesela geçen gün birisiyle böyle sohbet ettiğimizde komün üzerinde şöyle bir şey söyledi.
01:00:23Kulplu bir arkadaş.
01:00:24Dedi ki biz hala şunu yapıyoruz dedi.
01:00:27Ekinlerimizi biçiyoruz.
01:00:29Ekinlerimizi biçtikten sonra bütün köy olarak, mesela incelenmesi gereken bir yer aslında, onu da belirtmekte fayda var.
01:00:36Bütün köy olarak bir araya geliyorlar.
01:00:38Çıkan ürünlerin hepsini kendi aralarında bölüşüyorlar.
01:00:42Onlar yani köy kendi arasında bölüştükten sonra daha sonra aile kendi arasında bölüşmeye başlıyor.
01:00:48Yani bizim komün deneyimlerimiz var.
01:00:50Şimdi komün dediğimiz mesele nedir?
01:00:53Toplumun en ücran köşesine ulaşmak.
01:00:57Yani sokaktan tutalım, mahalleye kadar, mahalleden tutalım, ilçeye, ilçeden tutalım, kente kadar bütün kente ulaşmak.
01:01:07Hatta artık biliyorsunuz mesela Kürdistan'ın birçok yeri büyük metropoler haline geldi.
01:01:14Van öyle, Amed öyle, Mardin öyle, diğer şehirlerde neredeyse 500-600 binlik nüfus yani nüfusun yoğun olduğu yerler.
01:01:24Aynı zamanda siteler var yani hemen hemen her yerde siteler var.
01:01:29Sitelere kadar oluşturacak komünler yaratılabilir.
01:01:32Yani komün toplumun ulaşamadığı yani devletin ulaşamadığı hatta yerel yönetimlerin bile kendisinin ulaşamadığı en kırsal kesimlere ulaşılabilecek alanlardır.
01:01:44Yani bu köy komünleri olabilir, mahalle komünleri olabilir, sokak komünleri olabilir.
01:01:50Komin yaşamı yani komin aynı zamanda toplumun birbirinden haberdar olması demek.
01:01:57Yani benim mahallemdeki veya benim sitemdeki veya benim apartmanımdaki kadının, bir gencin, bir yaşlının yaşadığı sorunlara vakıf olabilmek.
01:02:09Şimdi kapitalist modernite toplumu yalnızlaştırdı, sitelere, apartmanlara hapsetti.
01:02:17Kimse birbirini tanımıyor, bilmiyor.
01:02:20Yani meclis ve komünlerle aslında özellikle komünlerle insanların birbirine dokunabileceği, birbirinin sorunlarını dinleyebileceği ama sorunlarını dinlerken buna çözüm olabilecekleri mekanizmalar
01:02:32yaratılabilir.
01:02:33Yani bunun komünleri oluşturabiliriz, bunun sorunları ortak tartışma alanın ihtiyacını ortak belirlemeye, belirlediğimiz sorunları, belirlediğimiz ihtiyaçları bir araya gelerek bunun
01:02:51kooperatifini oluşturarak, bunun istihdam alanlarını oluşturarak aslında birbirimize dokunabiliriz.
01:02:59Yani tam da aslında birbirine dokunabilme, kadının yaşadığı, toplumun yaşadığı, yaşlının yaşadığı sorunlara çözüm olabilecek en iyi idare ve yönetim
01:03:10şeklidir aslında komünler.
01:03:12Yani toplumun birbiriyle sıkı diyalog ve ilişkisinin olduğu, birbirlerinden haberdar oldukları alanlar olarak örgütleniyor.
01:03:23Dolayısıyla aslında komün ve meclislerle biraz önce belirttiğimiz yani Fatma Nur'un yaşadığı şey aslında sadece sesini duyuramama meselesi de
01:03:33değil.
01:03:34Yalnızlık ve yalnızlıkla beraber aslında kendi kendisine, kendi kendisine mücadele etme halidir.
01:03:42İşte mesela komün ve meclislerle kişi tek başına yalnız kalmayacak.
01:03:47Yani ben kapı komşumun yaşadığı sorunları bileceğim.
01:03:51O benim yaşadığım sorunları bilecek ve ortak çözüm üreteceğiz sorunlarımıza karşı.
01:03:55Yani ben bir şiddet görüyorsam evin içerisinde, bir kadın bir şiddet görüyorsam buna karşı oturup bu şiddete karşı ne yapabilirse
01:04:04ortak tartışacağız.
01:04:05Ama bakın şu anki meclis sistemde bunu yapmak mümkün değil.
01:04:10Çünkü çok ciddi bir yalnızlık var.
01:04:12Hiç kimse birbirinden haberdar değil.
01:04:15Yani ekonomik olarak ciddi sorunlar var, psikolojik olarak.
01:04:20Türkiye'de mesela çok ciddi şekilde psikolojik olarak ilaç kullanılıyor yani.
01:04:27Şimdi bunun temel nedeni nedir aslında?
01:04:29Aslında yalnızlaştırılan birey aslında komün ve meclislerle bu yalnızlaştırılan birey, yalnızlaştırılan kadın, yalnızlaştırılan yaşlı toplumla tekrar karşı karşıya gelecek, yüz
01:04:41yüze gelecek ve birbirlerinin yaralarına böyle saracaklar, birbirlerinin ihtiyaçlarına böyle giderecekler.
01:04:46Bu sosyal, siyasal, ekonomik bir bütün ihtiyaçtan bahsediyorum ben aslında.
01:04:50Evet, şimdi süremiz az kaldı fakat şey çok önemliydi, onun altını da çizmek istiyorum.
01:04:57Yani günümüz dünyasında insanların birbirinden haberdar olacağı bir yaşamı kurabilmeleri çok önemli.
01:05:05Bu hem kadınlar aslında hem de belirttiğim birçok konu aslında.
01:05:09Son soruya gelmek istiyorum.
01:05:11Haftanın önemli konulardan biri de Nevroz kutlamazları ve Nevroz'un ortaya çıkardığı mesajlardı.
01:05:16Şimdi Nevroz'un önemli mesajları ortaya çıktı aslında geçtiğimiz hafta çok da konuşuldu.
01:05:23Acaba iktidar bu mesajları nasıl aldı?
01:05:26Özellikle bu gözaltılar ve tutuklamaları dikkate aldığımızdan.
01:05:33Yani tabii gerçekten Kürdistan ve Türkiye'de çok ciddi yani mesajlar herkeste büyük bir heyecan, Nevroz herkeste çok büyük bir heyecan
01:05:43yarattı onu belirtmek isterim.
01:05:44Yani 8 Mart'tan hemen sonra Nevroz kutlamaları vardı.
01:05:49Bugün de Avrupa'da Nevroz kutlamaları devam ediyordu.
01:05:55Yani aslında Orta Doğu halkları başta Kürtler olmak üzere birçok yerde Nevroz kutladılar.
01:06:02Milyonları bulan Nevrozlar kutladılar yani.
01:06:04Tabii 2026 Nevroz'u sadece bir nevroz değildi, bir bayram değildi aslında.
01:06:11Halklarının tarihsel bir beyanıydı.
01:06:14Yani onu belirtmekte fayda var.
01:06:16Ahmet'ten İstanbul'a, İstanbul'dan Vana, İzmir'e kadar milyonlar sokağa çıktılar.
01:06:21Aslında inkar, asimilasyon ve yok etmeye karşı ciddi bir şekilde hayır dediler.
01:06:28Yani bu önemliydi.
01:06:29Burada eşitlik ve özgürlük istediler.
01:06:33Yani ortak yaşam, demokratik bir şekilde ortak bir yaşam talep ettiler.
01:06:39Bu bence çok önemliydi.
01:06:41Ama gelin görün ki sizin de belirttiğiniz gibi yani mevcut iktidar kendi imha, inkar konseptinden yine vazgeçmedi.
01:06:54Yani yaklaşık bir yıllı aşkın bir süredir Barış ve Demokratik Toplum çağrısı var.
01:07:00Sayın Öcalan'ın böyle bir çağrısı oldu.
01:07:03Son bir yılda, bir buçuk yılda da görevçi olarak Türkiye'de en azından savaş yaşanmadı, katliamlar olmadı, kimyasallar kullanılmadı, insanlar tutuklanmadı.
01:07:15Ama şunu anladık ki gerçekten yine iktidar nevrosu kendine göre alkıladı, kendine göre ele aldı.
01:07:24Şimdi biz en azından şunu bu nevrosda bir daha çok bariz açığa çıktı.
01:07:31Tek taraflı ve özverili bir adım var Kürt tarafında, özellikle Sayın Öcalan'da.
01:07:36Kürtler cephesinde yaşananlara baktığımızda gerçekten bu savaşın artık bitmesini istiyor Kürtler.
01:07:46Öncelikle Kürt sorunun demokratik bir tarzda çözülmesini istiyorlar.
01:07:50Yani nevros kutlamaları bunu çok açık ortaya koydu.
01:07:54Fakat gelin görün ki nevrosdan hemen sonra yaklaşık 300'e yakın kişi gözaltına alındı.
01:08:01Evreni yine şapak operasyonları, baskınları yapıldı.
01:08:05Tırnak içerisinde şapak operasyonu söylüyorum.
01:08:07Baskınları yapıldı, yaklaşık 300 kişi gözaltına alındı.
01:08:11Bunlardan 30'a yakını da içinde çocukların olduğu kişiler de tutuklandı.
01:08:16Şimdi yani bu noktada şunu söylemekte fayda var.
01:08:22Yani devlet bu konuda henüz kendisini ikna etmiş değil.
01:08:26Bu bir devletin içerisinde Sayın Öcalan'da norm devlet olarak tanımlıyor.
01:08:33İki ayrı kanadın olduğundan yani bir taraftan aslında bu Kürt sorunu çözmek isteyen bir kesim var.
01:08:42Fakat bu kesim şöyle çözmek istiyor.
01:08:44Kürtler silahlarını bırakmışlar zaten gelsinler bize teslim olsunlar tarzında bir yaklaşım var.
01:08:51Küçük.
01:08:54Evet sevgili izleyenler.
01:09:04Bağlantı kesildi sevgili izleyenler.
01:09:07Maalesef bugün çok sık bir bağlantı sorunu yaşadık.
01:09:11Eğer bağlanırsa konuşmasını tamamlamasını rica edeceğiz.
01:09:16Fakat teknik sorun çözülene kadar biz dünya manşetlerini ekranlarınıza getiriyoruz.
01:09:26Meksika'nın El Sol de Meksiko gazetesi 23 Mart'ta kadın haklarını tercüme ediyorlar manşetiyle çıktı.
01:09:34Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum'un Santo Domingo Tehuantepec'te yerli kadınların haklarını 67 yerel dile ve 69 dil varyantına çevirmek için
01:09:44ulusal bir strateji başlattığını yazdı.
01:09:51Reuters haber ajansı 24 Mart tarihinde kırbaçlar ve inançla donanmış Nijeryalı gönüllü kadın güvenlik güçleri suçla mücadele ediyor başlıklı haberi
01:10:01paylaştı.
01:10:02Ajans, Nijerya'nın Ajoz kentinde şiddet, hırsızlık ve uyuşturucu ile ilgili suçlarla mücadele etmek için tamamı kadınlardan oluşan bir sivil
01:10:12güvenlik gücü kurduğunu duyurdu.
01:10:15Kadınların, hükümetin güvenlik vaatlerini defalarca yerine getirilmemesi nedeniyle harekete geçtiklerini aktardı.
01:10:2325 Mart'ta Euronis haber sitesi Roma'da Filistin ve İsrailli annelerin ortak yürüyüşüne yer verdi.
01:10:30Çıplak ayaklı yapılan yürüyüşe onlarca kadının da katıldığını ve barış çağrısı yaptıklarını duyurdu.
01:10:42Aynı tarihli Kanada'nın EC radyo sitesi Birleşmiş Milletler'in Afrika'daki köle ticaretini insanlığa karşı işlenmiş en ağır suç olarak
01:10:51kabul ettiğini duyurdu.
01:10:52Haberde kararın bağlayıcılığının olmadığı da aktarıldı.
01:10:57Arjantin'in Kronika gazetesi Plaza de Mayo'da darbe girişiminin 50. yıl dönümünde devasa bir etkinlik düzenlendiği manşetine yer verdi.
01:11:07Binlerce Arjantinli'nin Casa Rosa'da düzenlenen 24 Mart anma törenine katıldığı bilgisini paylaştı.
01:11:15Ana etkinlikte Plaza de Mayo Büyük Anneleri ve Anneleri tarafından hazırlanan ve yürütme organına yönelik sert eleştiriler içeren bir belgenin
01:11:24okunduğu aktarıldı.
01:11:2626 Mart tarihli İngiltere'nin The Times gazetesi Angelikan Kilisesi'nin ilk kadın liderini birinci sayfasına taşıdı.
01:11:33Gazete Dame Sarah Canterbury'nin başbiskopos olarak göreve başladığını, bunun 1400 yıllık tarihte göreve gelen ilk kadın olduğunu duyurdu.
01:11:44Fransa'nın Humanity gazetesi Ala Abu Hasira'nın Filistin'in Fransa Büyükelçisi olarak tanındığını duyurdu.
01:11:53Ala Abu Hasira'nın 25 Mart'ta Elis Saray'ına Filistin devletinin olağanüstü ve tam yetkili büyükelçisi olarak gönderdiği belgelerin Cumhurbaşkanı
01:12:02tarafından kabul edildiğini.
01:12:05Gazete Emanuel Macron'un 22 Eylül 2025'te Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda duyurduğu Filistin devletinin tanınmasının en somut adım olduğunu
01:12:14yazdı.
01:12:16Hollanda'nın Eidi Haber sitesi, Daeshli Kadının Temiz Mahkemesi'nde insanlığa karşı suçlar ve terör örgütü üyeli suçlarından 9 yıl
01:12:25hapis cezasına çarptırıldığını yazdı.
01:12:28Hengeloğlu Daesh üyesi Ağa, 2024 yılı sonunda Lahey Mahkemesi'nde 10 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı.
01:12:37Ağa'nın karara itiraz etmesi sonucu Şipol Adalet Kompleksinde Temiz davasının görüldüğünü yazan site, görülen davada 9 yıl ceza verildiği
01:12:47bilgisini aktardı.
01:13:00Evet, Kibriye Evren tekrar bizimle.
01:13:07Bugün maalesef biraz teknik sorun fazla oldu.
01:13:11Şimdi özellikle iktidarın nevroz mesajlarına yaklaşımını değerlendiriyordun.
01:13:16Tabii bu şöyle bir şey de ortaya çıkardı.
01:13:20Bu kadar gözaltı, tutuklama, bir de açıklamalar vardı tabii ki.
01:13:26Bir yandan Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın da açıklaması vardı.
01:13:29Nevroz'a dönük açıklaması vardı.
01:13:31Aslında sert de açıklaması vardı ve nitekim operasyonlar sonrasından gelişti.
01:13:38Şu tartışmayı yapıldı aslında.
01:13:41Yani süreç devam ediyor mu edilmiyor mu?
01:13:44Çünkü uzun süredir bir hareketlik de adım da yoktu.
01:13:47Son olarak bunu sormak istiyorum.
01:13:48Ne söylemek istersin?
01:13:49Süreç devam ediyor mu?
01:13:51Bu gözaltı ve tutuklamalardan farklı bir sonuç çıkarmak mı gerekiyor?
01:13:58Şimdi şöyle bir algı.
01:13:59Evet, gerçek bir taksaklık üst üste geldi.
01:14:03Yani kötü oldu tabii.
01:14:05Yani şunu, devlet bu konuda net değil.
01:14:08Yani devletin içerisindeki kanatlar net değil.
01:14:12İki kanat devletin içerisinde görev görüyoruz.
01:14:15Bir kanat sorunu çözmek isteyemez sorunu çözerken de küçük kırıntılarla aslında Kürtlerin,
01:14:25yani yasal değişiklik yapmadan, ayasal değişiklik yapmadan,
01:14:30Kürtlerin kimliklerini tanımadan, eşit bir yurttaşlık hakkı vermeden,
01:14:35yerel demokrasi vermeden küçük kırıntılarla aslında Kürtleri haklar vermek istiyorlar.
01:14:42Ama bir kesim hiç hak vermek istemiyor.
01:14:44Yani görünen o ki aslında Sayın Öcalan'ın da tarif ettiği norm dışı devletler şu anda
01:14:55sahnede ve aslında bu operasyonları da böyle değerlendirmek lazım.
01:14:59Yani Nevroz'da yapılan göğüs altıları tutuklamaları da böyle değerlendirmek lazım.
01:15:04Ve siz dikkat ederseniz çok absürt şeylerle insanlar tutuklandı.
01:15:09İşte tırnak içerisinde söylüyorum, terör örgütünün propagandasını yapma.
01:15:15Şimdi bu gerçekten yani gülünecek bir durum.
01:15:20Şimdi PKK kendi feshetmiş bir hareketin propagandasını nasıl yapılabilir?
01:15:27Yani aslında burada şunu çıkarabiliriz.
01:15:30Çok net çıkartabiliriz ki norm dışı devletler bu sürecin ilerlemesini istemiyorlar.
01:15:38Dolayısıyla bunun öncülüğünü de AKP yapıyor.
01:15:43Bunu çok açık ve net söylemek lazım.
01:15:45Bunun öncülüğünü AKP yapıyor.
01:15:47AKP'nin kendi içerisindeki kanat, AKP'nin kendisi bu süreç içerisinde çözüm üretmek istemiyor.
01:15:54AKP'nin derdi iktidar derdi.
01:15:57AKP'nin derdi kendisini bir dönem daha ileriye götürme, iktidara götürme derdi.
01:16:02Fakat biz Orta Doğu'daki mevcut duruma baktığımızda İran'ın başına gelen, Suriye'nin başına gelen,
01:16:09Türkiye'nin başına da geleceğini Sayın Öcalan gördüğü için zaten halkların tekrar bir savaşla karşı karşıya gelmemesi için
01:16:17ısrarla izin verirsek 50 tane gazle yaşanır derdi Sayın Öcalan.
01:16:24Dolayısıyla yani bu noktada biz şunu çok açık ve net görüyoruz.
01:16:30Bu süreci götüren Sayın Öcalan'ın oradaki direnişidir.
01:16:33Yani Sayın Öcalan eğer orada direnmezse, bu sorunu çözmek istemezse devletin çözmediğini bu operasyonlarda çok net görüyoruz.
01:16:45Devletin çözmediğini bir buçuk yıldır var olan bir süreç var.
01:16:52Kürt tarafı bütün adımlara attı ama devlet atmamakta ısrar ediyor.
01:16:56Bir oyalama politikası yürütüyor.
01:16:58Kullandığı dil, kullandığı uslup, kullandığı argümanlar ve oyalama taktiğiyle aslında devletin bu süreci ilerletmek istemediğinin çok açık, net göstergesi.
01:17:12Dem heyeti geçtiğimiz günlerde İmralı'ya gitti.
01:17:16Beş saatlik bir görüşme yapıldı.
01:17:18Biz görüşmenin detaylarına ulaşamadık bilmiyoruz ama
01:17:21ama görünen o ki yani beş saatlik bir görüşmede olduğuna göre gerçekten çok ciddi sorunların olduğunu görebiliyoruz.
01:17:29Ve toplumda genelde şöyle bir kanı da var.
01:17:31Bu süreç yürümez tarzında bir kanı da var.
01:17:34Sayın Öcalan'a bir güven var, Kürt tarafına bir güven var.
01:17:37Ama bu halk devleti tanıdığı için devlete bir güven yok.
01:17:40Bu da gerçekten yeni bir tekrar bir sürecin heba edileceğini, kaygısını halkta yaratıyor.
01:17:47Bunu da belirtmekte fayda var.
01:17:52Söyledim fakat özellikle şey söylediğim için tekrar etmek istiyorum.
01:17:59Yani hani terör propagandası yapıyorsunuz cevabının şöyle oldu.
01:18:05Yani hani pek kefes edildi, bunu propagandası yapılamaz.
01:18:09O zaman zaten sorun da şöyle, Kürtler de şöyle algılıyordu.
01:18:13En az bu hafta çokça konuşuldu.
01:18:15Sorun aslında pek kefes edildi.
01:18:17O değil, Türkiye'nin norm dışı devlet denilenin algısındaki Kürtlük sorunu.
01:18:25Bunun için bir şey eklemek ister misin?
01:18:29Yani tabii Kürtlük sorunu şimdi onlar Kürtleri kendisi için bu günahları nasıl olarak gördüler?
01:18:37İdare edilmesi gereken ikinci sınıf vatandaş olarak gördüler.
01:18:42Şimdi dolayısıyla yani daha önce de bir terör sorunu yoktu, bir PKK sorunu yoktu.
01:18:48Daha önce de Kürt sorunu vardı.
01:18:49PKK'nin çıkışı da bu Kürt sorununun temel sebebiydi.
01:18:55Yani Kürt halkının dili yok, kimliği yok, kültürü, kültürüne dair bütün yasaklar var.
01:19:03Yani dolayısıyla şimdi biz şunu çok açık ve net görüyoruz ki gerçekten Türkiye devletinin Kürtlerle,
01:19:10Kürtlükle ilgili bir sorunu var.
01:19:12Şimdi öncelikle bunu düzeltmesi lazım.
01:19:15Yani evet Bahçeli kalkıyor her gün, her grup toplantısında şiirler diziyor, metiyeler söylüyor.
01:19:24Yani her gün, her grup toplantısında yeni bir tartışma yürütüyor ama bunların hepsi bir oyalama politikası.
01:19:31Onu çok açık ve net belirtmek lazım.
01:19:35Bu devlet yüzyıllık kodlarından vazgeçiliyor.
01:19:39Geçmemek için de ısrar ediyor.
01:19:41Yani yüzyıllık kodu nedir?
01:19:43İnkardır, imhadır, asimilasyondur.
01:19:46Yine diyor ki evet siz her şeyinizi bırakın gelin bize teslim olun diyor.
01:19:51Dolayısıyla Kürtleri kabul etmiyor.
01:19:54Şimdi Nevroz nedir?
01:19:56Nevroz Kürt halkı için sadece bir bayram değil bir direniştir aynı zamanda.
01:20:01Yani tarihsel bir direniştir.
01:20:03Dehak'tan günümüze kadar gelen zalimlere karşı bir direniştir.
01:20:09Yani Kürt halkının aslında kendisini var ettiği alanlardan biridir.
01:20:14Şimdi Nevroz'dan hemen sonra, Nevroz'dan yani İstanbul'da sadece neredeyse bir buçuk milyon insan toplandı.
01:20:21Bu çok önemli şey.
01:20:22Sadece orada Kürtler yoktu.
01:20:24Orada aynı zamanda demokratik ulus vardı.
01:20:27Laz'ı vardı, Çerkez'i vardı, Arab'ı vardı, Türk'ü vardı.
01:20:31O meydan aslında demokratik ulusun, yani Kürt'ün ve Türk'ün beraber ortak yaşayabileceği, ortak bir vatanda yaşayabileceğinin göstergesiydi.
01:20:43Bunu çok net açığa koymak lazım, ortaya koymak lazım.
01:20:47Yine Ahmet'te verilen mesajlar önemli mesajlardı.
01:20:50Bakın, öz yönetim süreçlerinde neredeyse yerle bir edilen Cizre'de, Nusaybin'de, Şırnak'ta verilen mesajlar önemli mesajlardı.
01:21:01Mesaj şuydu, Kürtler Türkiye halkıyla, Türk halkıyla ortak ve eşit bir vatanda yaşamak istiyor.
01:21:09Kürtler artık asimile edilmek istenmiyor.
01:21:12Kürtlerin kimliği, diliği artık tanınsın.
01:21:16Bu noktada gerçekten Türkiye devletinin kodlarında artık değiştirmesi lazım ve bundan vazgeçmesi lazım.
01:21:23Yani kadınla sorunu var, çocukla sorunu var, yaşlıyla sorunu var, Kürtle sorunu var, Aleviyle sorunu var, Arap'la sorunu var.
01:21:33Yani bu devlet kiminle barışık?
01:21:36Hiç kimseyle barışık değil.
01:21:38Barışık olmadığı için de savaş kapıya dayandı.
01:21:42Şimdi tam da bu noktada Kürtler kabul etmediğiniz müddetçe, Kürtlerle sorun yaşadığınız müddetçe bugün İran'ın başına gelen, Suriye'nin
01:21:53başına gelen, Türkiye'nin de başına gelir.
01:21:56Onun için Kürtlerle ortak bir vatanda dilini, kimliğini, kültürünü tanıyarak yaşamayı kabul etmek zorunda ve artık bu kodlarını değiştirmek zorunda.
01:22:07Bu topraklar, bu vatan sadece Türklerin değil, Kürtlerin, Alevilerin, Şerkezlerin, yani halkların ve bu halklara kimliklerini vermek zorunda en fazla
01:22:18da Kürtleri bu noktada tanıyıp asli unsur olarak kabul etmek zorunda.
01:22:22Ve vatanda, anayasada Kürtlerin hak ve hukuklarını tanıyarak örgütlenmenin önündeki engellerin kaldırılması lazım, eğitim hakkının verilmesi lazım, özgür şekilde kendisini
01:22:34örgütleyebilmeli.
01:22:37Kürtlerin istediği budur aslında, Kürtler çok fazla bir şey istemiyor.
01:22:39Türklerin yaptıklarını Kürtler de istiyor.
01:22:42Dolayısıyla gerçekten Türkiye devletinin Kürtler de çok ciddi bir sorunu var ama bu söylediklerimiz aşılmadığı müddetçe de Türkiye yeniden bir
01:22:52savaşa karşı karşıya geleceğinin çok açık, net göstergesi de emareleri de var maalesef.
01:22:59Kibriye ben çok teşekkür ediyorum zaman ayırıp katıldığın ve değerlendirmelerini bizimle paylaştığın için.
01:23:05İyi akşamlar diliyorum.
01:23:08Teşekkür ederim, iyi yayınlar.
01:23:10Teşekkürler.
01:23:11Evet sevgili izleyenler, öncelikle teknik sorunlar için tekrar özür diliyorum.
01:23:17Çünkü bu programda biraz yayını da etkiledi.
01:23:21Programımızı burada noktalayacağız.
01:23:24Özellikle hem Nevroz sonrası yaşananlar önemliydi bu hafta açısından.
01:23:28Hem de Türk, yani Kürdistan'da yerel yönetimler, yerel yönetimlerde eş başkanlık, yine demokratik toplumun oluşmasının kadın kırımı ve toplumsal sorunlarını
01:23:41çözme düzeyi önemli konulardı.
01:23:44Geçtiğimiz hafta biraz gündemde de tartışıldı.
01:23:49Tabii ki Başarı Kürdistan'a yönelik saldırılar da çok önemliydi ve tüm bunları biz de Şın TV olarak tartışmaya, takip
01:23:57etmeye devam edeceğiz.
01:23:58Savaş'ın gölgesinde halklar ve barış üzerine düşünceler Seher Yıldırım'ın Jirnis'teki yazısını ekranlarınıza getiriyoruz.
01:24:07Programı burada noktalıyoruz.
01:24:08İyi akşamlar diliyorum.
01:24:31Bu süreçler çoğu zaman halklar açısından sancılı oldu.
01:24:35Bu sancının en ağır bedelini ise yine toplumlar ödedi.
01:24:39Bugün dünyayı cennete de cehenneme de çeviren aslında insanın kendisidir.
01:24:44İnsanlar birbirine zulmettiğinde savaşlar çıkarıp halkları kurban ettiğinde dünya bir cehenneme dönüşür.
01:24:51Ama adalet, merhamet ve eşitlik egemen olduğunda dünya insanlar için bir cennet olabilir.
01:24:58Bir Kürt kadın olarak şunu özellikle söylemek isterim.
01:25:01Kürt halkı, tarih boyunca başka halkların toprağına, diline, kültürüne ya da kimliğine göz diken bir halk olmamıştır.
01:25:10Kürtler çoğu zaman devletsiz bırakılmış bir halk olarak varlığını sürdürmüş, buna rağmen başka halkların varlığına düşmanlık üzerinden bir kimlik kurmamıştır.
01:25:19Bugün Kürdistan olarak anılan ve kelime anlamı dağlar ülkesi olan bu coğrafya, insanlığın en eski yaşam alanlarından biridir.
01:25:28İnsanlığın beşiği sayılan bu topraklarda yaşayan halkların ortak değerleri, devletlerin baskı ve sömürü politikalarıyla zaman zaman zayıflatıldı.
01:25:38Politik mekanizmalar iki halkın ortak yaşam kültürünü tahrip etti.
01:25:43Türk ve Kürt halkları bu politikaların bedelini ağır ödedi.
01:25:48Savaşların içinde en değerli, en zeki, en umut dolu genç hayatlar kaybedildi.
01:25:54Özellikle Kürt toplumunun çok sayıda aydınını, gencini ve umut taşıyan insanını kaybetmesi büyük bir acı bıraktı.
01:26:01Oysa onlar yaşamalıydı.
01:26:03En azından uğruna bedel ödedikleri değerleri iki halkın rehine büyütme fırsatı bulmalıydılar.
01:26:10Ne yazık ki dünya siyasetinde güçlü devletler çoğu zaman Orta Doğu'yu kendi çıkarları doğrultusunda dizayn etmeye çalışıyor.
01:26:18Bu politikalar bölge halklarını birbirine karşı savaşa sürüklüyor.
01:26:23Sonuç ise hep aynı oluyor.
01:26:25Acı, kayıp ve yıkım.
01:26:27Bu acının bedelini çoğu zaman kadınlar, çocuklar ve yoksul halklar ödüyor.
01:26:32Türk ve Kürt halkları da tarih boyunca çok büyük acılar yaşadı.
01:26:36Artık bu acıların sona ermesi gerekiyor.
01:26:39Enerjimizi, bilgimizi ve imkanlarımızı çatışmaya değil, adil paylaşım, eşitlik ve onurlu barışa yöneltmeliyiz.
01:26:48Halklar olarak birbirimize karşı değil, bizi çatıştıran portikalara karşı bilinçli olmalıyız.
01:26:55Artık insanların kurban edildiği çağları geride bırakmalıyız.
01:26:59Hiçbir insan başka bir insanın çıkarı için feda edilmemelidir.
01:27:03Halklar lehine mücadele edenlerin vicdanı huzur içindedir.
01:27:08Halkların aleyhine savaş çıkaranlar ise insanlığın vicdanında ağır bir sorumluluk taşır.
01:27:13Bir halk değişindeki gibi aklın yolu birdir.
01:27:17İnsan olarak hepimiz huzurlu, onurlu ve güvenli bir yaşamı hak ediyoruz.
01:27:22Temennimiz kimsenin kimseye kurban edilmediği, halkların kendi diliyle, kültürüyle ve kimliğiyle özgürce yaşayabildiği bir dünyadır.
01:27:30Barışın, adaletin ve eşitliğin egemen olduğu bir dünya, yalnızca bir hayal değil, insanlığın ortak sorumluluğudur.
01:28:07Abone olmayı, yorum yapmayı ve beğen butonuna tıklamayı unutmayın.
01:28:16Abone olmayı, yorum yapmayı ve beğen butonuna tıklamayı unutmayın.
Comments