- 2 gün önce
Kategori
📺
TV ve DiziDöküm
00:22İzlediğiniz için teşekkür ederim.
00:30Bu kimseye pek mantıklı gelmiyordu.
00:34Ve aynı havalimanında başka bir uçağında neredeyse aynı kaderi paylaştığını öğrenince...
00:43Ters dönüyoruz.
00:49İnsan hayatını riske atan tartışmalı bir kararın verildiğini keşfediyorlar.
00:53Keşke geri adımı atmayıp bu kadarı yeter deseydik.
01:26Kemer ikaz ışığını açıyorum.
01:28Kemer ikaz ışığını açıyorum.
01:30836 sefer sayılı Videro uçağı Norveç denizindeki Lofoten takım adasında ücra bir yerleşkeye gidiyor.
01:38Lofoten'in Norveç'in en güzel yerlerinden biri olduğunu söyleyebilirim.
01:44Norveçlilerin tatilde gidip elde ememiş doğayı tecrübe etmek isteyeceği bir yerdir.
01:49Özellikle de o bölgede bulunan güzel dağları.
01:55Bu gecenin uçuşunda on bir yolcu var.
01:59Yolcuların çoğu ana karadan adalara giden Norveçliler.
02:05Videro 836.
02:07Pist 25 boş.
02:09Rüzgar değişkenleri 260 derecede 10-21-6.
02:13Görüş mesafesi 2500 metre.
02:15Anlaşıldı.
02:16Videro 836.
02:23Videro, Norveç'in en büyük bölgesel havayolu şirketi.
02:26Ülkenin her yerinde ücradaki toplumlara hizmet sağlıyor.
02:311960 ve 70'lerden itibaren Norveç'in kırsal kesimlerine yerel havalimanları inşa etmeye yönelik bir hareket başladı.
02:39Bu sayede insanlar kendilerini o kadar uzak kalmış hissetmedi ve seyahat kolaylaştı.
02:46Uçak öncelikle küçük Varey adasına ardından Güneybatı'daki Rost'a gidip sonra Anakara'daki Bodo şehrine dönecek.
02:57Yaklaşma kontrol listesi.
03:00Havalimanına yaklaşık 19 kilometre kala inişe hazırlanıyorlar.
03:05Ekip tecrübeliydi.
03:07Ama kaptan ilk kez Varey'e uçuyordu.
03:116 metre.
03:15Hazır.
03:17Bir de Havillant Twin Utter uçuruyorlar.
03:21Bu küçük ve uzakta kalan havalimanlarına inip kalkmak için kullanılan çift turboprop motorlu bir hizmet uçağı.
03:31Dünyanın en iyi uçağı.
03:34İnanılmaz derecede sağlam bir araç.
03:37Oldukça pilot dostudur.
03:40Uzun, dağlık bir kıyımız var ve...
03:43Tivin Utter bunun için mükemmeldi.
03:49İniş ışıkları...
03:51Açık.
03:53836 sefer sayılı Videro uçağının Varey'e inmesine dakikalar kaldı.
03:58Emniyet kemerleri...
04:00Zaten açık.
04:01Bu havalimanı öngörülmez rüzgarlarıyla ünlüdür.
04:07Varey kelimesi hava adası anlamına gelir.
04:11Havalimanı adanın kuzeyinde, dağ ile denizin arasında bulunuyordu.
04:16Bu çok talepkar bir uçuş alanı.
04:20Çünkü hava şartları sürekli değişiyor ve pilotlar buna uyum sağlamak zorunda.
04:27Plaplar ayarlansın.
04:31Plaplar hazır.
04:33Pist görününce, pilotlar iniş için hizalanmaya başlıyor.
04:38Ama uçak tam döndüğü sırada...
04:40...türbülansa girip sallanıyor.
04:48Kontrol bende.
04:50Kontrol sende.
04:54Varey'e uçarken...
04:56...türbülansa girmeniz garantidir.
04:59Kesin olarak sallanırsınız.
05:04Bu böyle olmayacak.
05:07Pas geçelim.
05:11Belli ki hava durumunun inişe uygun olmadığına karar verip pas geçmiş.
05:16Çok iyi bir seçim yapmış.
05:19Plaplar kalkıyor.
05:21Kaptan inişi iptal ettiği halde, uçak aşağı yönlü güçlü bir hava akımına yakalanıp...
05:26...şiddetli türbülansa giriyor.
05:32Böyle bir durumdayken görüş alanınız fazlasıyla daralır.
05:37Ve elinizdeki her kaynağı kullanarak en iyi şekilde müdahale etmeye çalışırsınız.
05:45Kaptan iki dakika boyunca uçağı dengede tutmaya çalışıyor.
05:52Şiddetli bir türbülans varmış.
05:55Bir anlığına kontrolü kaybediyorsun ve bazen geri kazanamıyorsun.
06:07Ters dönüyoruz.
06:10Rüzgarın gücü o kadar artıyor ki uçak ters dönüp hızla dağlara doğru ilerlemeye başlıyor.
06:18İrtifak!
06:22Hiçbir şey göremiyorum.
06:25Hadi!
06:28Hadi!
06:30Hadi!
06:33Hadi!
06:36Hadi!
06:43Yere yaklaşık 76 metre kala kaptan uçağı dengelemeyi başarıp uçağı dalıştan kurtarıyor.
06:56O kadar alçaktayken uçağı kurtarmış olmasına inanamıyorum.
07:04Rota'yı Rost'a ayarlayın.
07:11Bidero 836 inişi iptal etti.
07:14Şimdi Rost'a yönleniyoruz.
07:16Anlaşıldı Bidero 836.
07:18Dikkatli olun.
07:20Arkada herkes iyi mi?
07:29836 sefer sayılı Videro uçağı felaketten kurtuluyor.
07:33Uçakta kimse yaralanmadı.
07:37Buna hala inanamıyorum.
07:40Muhteşem bir pilotmuş.
07:44Bodo şehrinde Videro Airlines yetkilileri Vare'ye giden tüm seferleri iptal ediyor.
07:50Ve sefer 836'ya ne olduğunu çözmeye çalışıyorlar.
07:55İç soruşturmanın bir parçası olarak pilot da sorgulanıyor.
08:00Yaklaşma için hizalanmıştık.
08:03Turbülans giderek daha da kötüleşiyordu.
08:07Kontrol bende.
08:11İniş yapamayacağımız belliydi.
08:13Motorlara güç verdim ve ortalama 1800 fite yükseldikten sonra
08:19kendimizi aşağı yönlü büyük bir hava akımına kapılmış halde bulduk.
08:26Ters dönüyoruz.
08:33Uçağı düzeltmeye ve
08:37dağlardan uzak tutmaya çalıştım.
08:41Hadi!
08:45Hadi!
08:48Sonunda uçağı dengeleyip güvenli bir irtifaya çıktım ve rosta yöneldik.
08:57Eminim onlar için çok korkutucu bir deneyim olmuştur.
09:01O havalimanına dair hikayeler duymuştum.
09:06Hepsi doğruymuş.
09:10Pilotlar hiç mutlu değildi.
09:13Bunun ciddi bir olay olduğunu ve Varey'i daha güvenli kılmak için
09:19adanın operasyonel gereksinimlerinin sayısını artırmamız gerektiğini fark ettik.
09:27Videro yetkilileri ilk olarak Varey Havalimanı için kalkış ve inişte maksimum rüzgar hızını 20 nattan 15'e düşürdü.
09:38Videro Sivil Havacılık İdaresi'nden anemometre takılması istendi.
09:43Bu aygıtlar rüzgar hızını takip edip aktarıyor.
09:46Pistin iki ucuna birer tane ve dağda bir tane takıldı.
09:51Dağ kendi hava durumunu kendi yaratır.
09:53Rüzgarların yönünü ve hızını değiştirebilir.
09:56Bu da çok ciddi derecede türbülans oluşmasına neden olabilir.
10:02Buna arazi kaynaklı türbülans denir.
10:06Varey'de dağlara çarpan rüzgarlar zirveye doğru hızlanıp pist yönünde alçalma eğiliminde olur.
10:12Bu da aşağı yönlü güçlü hava akımları ve yan rüzgarlar yaratır.
10:17Rüzgar hızının ve yönünün aniden değişmesi rüzgar makası yaratıp pilotun kontrolü kaybetmesine neden olabilir.
10:25Uçak uçurması zor bir yerdi.
10:27Çünkü rüzgar dağların üstesinden geçip havalimanına iniyordu.
10:32Gereksinimleri hemen ve ciddi derecede sıkılaştırmak zorunda kaldık.
10:39Varey'deki kısıtlamalar gelecek uçuşların güvenle yapılmasını sağlamaya yetecek miydi?
10:518-3-6 sefer sayılı Videro uçağının Varey havalimanında felaketin eşiğinden dönmesinin üstünden 15 ay geçti.
10:598-3-9 sefer sayılı Videro uçağı Varey'e yeni iniş yaptı ve yakıt alıp Paskalia için ana karaya dönecek.
11:06Çarpışma önleme ışığı.
11:09Açık.
11:11Ön ve arka pompalar.
11:13Açık.
11:15Uçağın komutası Kaptan Idar Nils Persson'da.
11:19İdar gerçekten de çok aklı başında bir adamdı.
11:24Üst kalite bir pilottu ve yıllardır bizimle çalışıyordu.
11:29Başlatma düğmesi.
11:30Sol motor.
11:32Yardımcı pilotsa Arnd Vidar Groneflat'a.
11:37Açık. Sağ motor.
11:39Sağ motor.
11:41Açık.
11:44Yardımcı pilot nispeten yeni sayılırdı.
11:46Galiba bizimle yaklaşık bir yıldır çalışıyordu.
11:52Şu rüzgar tulumuna bak.
11:54Deli gibi sallanıyor.
11:57Varey'e hoş geldin.
11:59Kemerleri takın millet.
12:01Buradan ayrılırken biraz sarsılacağız.
12:04Uçakta üç yolcu vardı.
12:06Ve ikisi genç bir çift.
12:08Varey, Videros 839 taksiye hazır.
12:11Videros 839 anlaşıldı.
12:13Trafik yok, pist açık.
12:15Rüzgar değişkeni 250 derece ve orta yönlü.
12:1821 ila 57 nat arası.
12:21Basınç 988.
12:23Anlaşıldı 988.
12:27Kaptan yerli bir pilottu.
12:29Hava şartlarını iyi biliyordu.
12:31Uçağın ve havalimanının gerekliliklerini biliyordu.
12:37Pistin sonunda yerlerini aldıklarında mürettebat kalkış öncesi kontrol listesine bakıyor.
12:45Kulaplar 10'a ayarlı mı?
12:4610'a ayarlı.
12:48Rota 2-8-0 mı?
12:51Hadi 3-2-0 olsun.
12:54Kule'den 10'a yan.
12:55Şu an hava sakin gitmeliyiz.
12:58Anlaşıldı.
12:59Videros 839 onay istiyor.
13:02Videros 839.
13:03Bodo kulesi 5000 fitte 0135 transponder koduyla doğrudan Bodo'ya gitmesine onay veriyor.
13:10Anlaşıldı.
13:12Videros 839.
13:14Hadi bakalım.
13:20Rüzgar hızı 34 knot hızla 210 ve 290 derece arasında değişkenlik gösteriyor.
13:28Tamam anlaşıldı. Kalkıyoruz.
13:3170 knot.
13:3480 knot.
13:40Kalkış.
13:421443'te 839 sefer sayılı Videros uçağı ana kareye gitmek için Varey'den kalkış yapıyor.
13:50Bodo'ya dönmeleri 30 dakikadan kısa sürecek.
13:57Klapları kaldıralım.
14:01Kalkıştan 10 saniye sonra tuhaf bir ses pilotların dikkatini çekiyor.
14:09Uçuşun o aşamasında sıra dışı bir şey olmasını istemezsiniz.
14:14Çünkü yere çok yakınsınızdır.
14:18Uçağı dengede tutmakta çok zorlanıyorlar.
14:22Sakin.
14:27Bir terslik var.
14:38Sonra uçağın burnu düşüyor ve kaptan onu kaldırmayı bir türlü başaramıyor.
14:44Hayır.
14:46Hayır, hayır, hayır.
14:55Aman tanrım.
14:57Kalkıştan sadece 63 saniye sonra
15:01839 sefer sayılı Videros uçağı denize çakılıyor.
15:13Videros 839 burası Varey Kulesi duyuyor musunuz?
15:17Videros 839 119.4 üzerinden Varey'e bilgi verin.
15:29Saatler sonra arama kurtarma ekibi havalimanının 6,5 km kuzey batısında okyanus yüzeyinde uçak parçaları görüyor.
15:39Enkaz kaza gerçekleştikten 3 gün sonra bulundu.
15:43Zorlu deniz koşulları kurtarmayı zorlaştırmıştı.
15:503 yolcunun ve yardımcı pilotun naaşları denizden çıkarıldı.
15:55Kaptan Persson'ın naaşı ise bulunamadı.
15:59Kaza büyük bir yasa neden oldu.
16:03Varey herkesin birbirini tanıdığı küçük bir ada.
16:06O yüzden herkes bir yakınını kaybetmiş gibi hissetti.
16:09Norveç Sivil Havacılık Kaza Komisyonu yetkilileri çok geçmeden adaya varıyor.
16:20Videros soruşturmasının amacı kaza sırasında tam olarak neler olduğunu öğrenmekti.
16:30Ben Boeing Kanada'nın Dea Willem departmanında hava güvenlik müdürüydüm.
16:36Soruşturmaya yardım etmek için Varey'e gittim.
16:40Havalimanı çok güzeldi.
16:42Ama tüm pistte paralel uzanan dağ sırasına bu kadar yakın olması beni biraz şaşırtmıştı.
16:52Teşekkür ederim.
16:53Önce pilotlara yerel hava şartlarını ileten kontrolörü sorguya çekmeye başlıyorlar.
16:58Özür dilerim.
16:59Sorun değil.
16:59Kaza günün neler olduğunu anlatır mısınız?
17:02Bizim standartlarımıza göre normal bir gündü.
17:05Saat 14.30'da indiler.
17:07Yakıt alıp yolcu değiştirdiler ve taksi yapmak istediler.
17:10Uçağın inip kalkması 15 dakikadan kısa sürdü.
17:13Kalkış sırasında rüzgar hızı neydi?
17:15Park sırasında şiddetliydi ama batı tarafında 34 knot civarına düştü.
17:20Her yönden rüzgar geliyordu. Bu sık sık olur.
17:24Pilotlar kalkış konusunda tereddüde düştü mü?
17:27Hayır, hem de hiç.
17:28Peki kalkışı nasıldı?
17:31Kontrolör uçağın kuleyi geçtikten sonra
17:37dönüp bulutların arasında kaybolduğunu anlatıyor.
17:40O sırada bulut tavanı neydi?
17:43Bin feet.
17:45Bir acil durum sinyali geldi ve birkaç saniye sonra bir patlama duydum.
17:51Hızlı olmuş.
17:52Havalanalı bir dakikayı biraz geçmişti.
17:56Mayday çağrısı veya mekanik sorun bildirimi gibi bir şey yaptılar mı?
18:01Hayır.
18:04Çok yardımcı oldunuz. Teşekkür ederim.
18:09Yapısal bir sorun ya da güç kaybı.
18:11Sefer 839'un denize bu kadar hızlı çakılmasının nedeni olabilir mi?
18:20Şimdi ise 839 sefer sayılı Videro uçağının enkazında kalkıştan hemen sonra kaza olmasını açıklayabilecek ipucu aranıyor.
18:28Burun ve kokpit tamamen ezilmiş.
18:33Burun ve kokpit tamamen ezilmiş.
18:34İki kanat, motorlar, iniş takımı ve kuyruk kısmı çarpmada gövdeden ayrılmış ve ilerlemeye devam etmiş.
18:45Yüksek enerjili bir çakılmaymış.
18:49Burnun ezilme şekline ve sol kanadın ucuna baktığımızda uçağın denize nasıl çakıldığına dair iyi bir fikrimiz oldu.
19:04Enkaz uçağın suya yüksek hızda ve burun üstü girdiğini gösteriyor.
19:14Ekip bu yüksek hızlı çakılmaya motor arızası mı neden oldu diye düşünüyor.
19:19Üreticiden rapor isteniyor.
19:21Yangın hasarı yok.
19:23İki motor da çakılma sırasında yüksek devir ve torkla çalışıyormuş gibi görünüyor.
19:29Üretici motorların çalıştığını belirledi ve ihtimaller arasından hemen elendiler.
19:37Motor arızası listeden elenince uçakta yunuslamayı ya da yönlenmeyi kontrol eden bir parça mı bozuldu da çakılmasına neden oldu diye
19:46düşündüler.
19:49Sağ irtifa dümeni ikiye bölünmüş. Belki çarpma yüzündendir.
19:56İrtifa dümeni Twin Hatter'ın kuyruğunda yunuslamayı kontrol eden bir kontrol yüzeyidir.
20:05İrtifa dümenini uçağa bağlayan kolda sıra dışı bir şey keşfediyorlar.
20:14Bu kollar kuyrukta irtifa dümenlerini indirip kaldırma görevini üstlenirler.
20:18Pilot lövyeyi ittiğinde ya da çektiğinde etkinleşirler.
20:25Üst kısmı kırılmış.
20:27Bu kadar önemli bir parça nasıl kırılmış olabilir?
20:31Parçanın neden kırıldığına dair hiçbir varsayım yapılmamalıdır.
20:37Bu irtifa dümeni kolunu metalürjiye verelim.
20:40Nasıl kırıldığını bilmek istiyorum.
20:45Parça bir üretim kusuru yüzünden mi kırıldı?
20:49Yoksa üstünde bir aletin izi kaldığı için mi kırıldı?
20:53Hikayenin aslını parçanın anlatmasına izin vermelisiniz.
20:58Araştırmacılar metalürji sonuçlarını beklerken uçağın geçmişini araştırıyorlar.
21:04İrtifa dümeni kolunu neyin kırmış olabileceğine dair ipucu arıyorlar.
21:09Twin Otter DHC 6300 Vidaro tarafından 1977'de alınmış.
21:15En son günlük denetim kaza günü yapılmış.
21:18Tüm bakım mevcut düzeye göre yapılmış.
21:21Yani sorun bakım değildi.
21:28Araştırmacılar tüm bakım belgelerini dikkatle inceledi.
21:32Bütün bakımlar gerektiği gibi yapılmıştı ve hiçbir kusur bulunamadı.
21:39Bakımda irtifa dümeni kolunun kırılma nedeni olamayınca
21:44araştırmacılar kola yapılan metalürji incelemesinin sonuçlarına bakıyor.
21:50Kaza öncesi kırık yok.
21:52Burada ve burada şeritlenme var.
21:56Şeritlenme aynı parçaya tekrar tekrar yük binmesi sonucunda meydana gelir.
22:02Her yük bindiğinde oluşan çatlak da giderek büyür.
22:08Ve bu da kırılan yüzeyde gökkuşağı etkisi yaratır.
22:13Rapor ayrıca şeritlenmenin kolun yana bükülmesi nedeniyle olduğunu gösteriyor.
22:20Bu oldukça sıra dışıydı.
22:22Bu kolda yan taraflarda hiç yük olmaz.
22:26Sadece yukarı çıkıp aşağı iner.
22:28O yüzden bu durum pek mantıklı değildi.
22:33Araştırmacılar Tiven Atır'ın kuyruk kısmının planlarını inceleyip
22:37irtifa dümeni kolunu neyin yana doğru büküp kırabileceğini anlamaya çalışıyor.
22:42Ya bu irtifa dümeni uçuşta kırıldıysa?
22:47Serbestçe sallanır ve kontrol edilemezdi.
22:52Kesinlikle kolun bükülmesine neden olurdu.
22:59Sağ irtifa dümeni uçuş sırasında montaj yerinden ayrıldıysa
23:03her yönde sallanır ve kola yanlamasına baskı uygulayıp
23:08nihayetinde kırılmasına neden olurdu.
23:12Önce irtifa dümeni sonra da kol.
23:17Sek mantıklı açıklama bu.
23:20Olayların yaşanma sırası tam tersiydi.
23:24İrtifa dümeni kırılmamış olsaydı kola hiç yük bindiremezdi.
23:30İrtifa dümeninin uçuşta kırılmasının nedeni neydi?
23:34Belki ses kayıtları buna biraz ışık tutabilir.
23:398-3-9 sefer sayılı Videro uçağında sağ irtifa dümeninin nasıl kopup
23:44bağlantı kolunu bütmüş olabileceğine dair ipucu arıyor.
23:4870 natt.
23:5080 natt.
23:52Kalkış.
23:54Uçakta kokpit ses kayıt cihazı olması bile inanılmaz bir şey sayılırdı.
23:59Çünkü o dönemde bulundurmak zorunlu değildi.
24:05Kalkış.
24:12Kalkış.
24:14Takırtıyı sende duydun mu?
24:17Tavallı.
24:22Sakin.
24:30Bir terslik var.
24:33Dur.
24:36Yine o ses.
24:38İrtifa dümeni miydi o?
24:41Tekrar eder misin?
24:44Kokpit ses kaydını dinlediğimde aklıma takıntının kaynağı olabilecek hiçbir şey gelmedi.
24:51Hiçbir bağlantı kuramadım.
24:58İrtifa dümeninin kırılması olabilir miydi? Bu mümkündü ama gerçekten emin değildik.
25:05Pervaneleri duyuyor musun?
25:06Kalkıştan 55 saniye sonra araştırmacılar pervanelerin eş zamanlı dönmediğini fark ediyor.
25:14Uçak yunuslama yaptığında böyle olur.
25:18Türbülans mı?
25:20Öyle olmalı.
25:21Aniden gelen sert bir rüzgar veya rüzgarın yön değiştirmesi pervanelerin uçağın değişen irtifasını dengelemeye çalışmasına neden olabilir.
25:35Araştırmacılar Videros 839'un kalkıştan kısa süre sonra şiddetli türbülansa yakalandığını keşfediyor.
25:42Sadece 10 saniye sonra kaza olmuş.
25:50Hayır, hayır, hayır, hayır, hayır, aman tanrım.
26:04Peki, şiddetli türbülansa yakalandıklarında tam olarak neredelerdi?
26:09Standart operasyon prosedürüne göre dakikada 1000-1200 feet yükselmeleri gerekti.
26:13Yani, 1000 feet de bulutlara girdikten hemen sonra türbülansa yakalanmışlar.
26:22Dağ sırası da bundan sadece biraz daha yüksek.
26:27Arazi kaynaklı türbülans gibi duruyor.
26:34Dağlardan ne kadar çabuk uzaklaşmayı başarırsanız, o kadar iyi olurdu.
26:40Rüzgarlar o kadar kötü müydü?
26:45Araştırmacılar 15 ay önce 836 sefer sayılı Videro uçağının da Vare'ye yaklaşırken neredeyse kaza yaptığını öğreniyor.
26:54Görünüşe göre 2 dakikalığına uçağın kontrolünü kaybetmiş, hatta ters dönmüşler.
27:04Kontrolü kaç irtifada kaybetmişler?
27:07Ortalama 1800 feet.
27:10Evet. Rüzgar nedeniyle pist 25'e inişini iptal ettikten hemen sonra.
27:17İki uçuşta sıra dağlarla aynı yükseklikte ya da daha yüksekte tehlikeli rüzgarlarla karşılaşmış.
27:23Peki bu tekrar etmesin diye önlem alınmış mı?
27:27Sefer 836 iniş yapamayınca uçuş talimatı 17 yürürlüğe girmiş.
27:33Yapılan değişiklik de şu.
27:3515 natanın üstünde değişen rüzgarlar varken iniş ve kalkış planlanmamalı veya gerçekleştirilmemeli.
27:42Yani kalkış ve inişte maksimum rüzgar hızını düşürmüşler.
27:48Widero çok tecrübeli ekiplerin yardımını da alarak çok ciddi rüzgar kısıtlamaları getirdi.
27:56Yine de hala bir öngörülemezlik vardı.
28:01Anemometreler de takılmış.
28:04Pistin her iki ucuna ve sıra dağlara.
28:12Dağın tepesinde anemometre olması iyi bir şey.
28:16Pilotlara iniş için daha fazla bilgi verir.
28:18Sefer 839 sırasında dağda rüzgar hızı neymiş?
28:28Dağ için hiç anemometre verisi yok.
28:34Size veri sağlayamıyorsa hiçbir işe yaramaz.
28:40Araştırmacılar 839 sefer sayılı Widero uçağının kaza yaptığı sırada dağ anemometresinden neden hiç rüzgar verisi gelmediğini tespit etmek için sivil
28:49havacılık idaresiyle temasa geçiyor.
28:51Teşekkür ederim.
28:55Anemometre sökülmüş de ondan.
29:00Dağdaki anemometrenin buzlu koşullar yüzünden güvenilir olmadığını fark etmişler.
29:05Takıldıktan bir yıl sonra tamir amacıyla dağdan alınmış.
29:12Dağısı da var.
29:14Bir daha takılmamış.
29:17Kasadan üç gün önce hizmetten alınmış.
29:25Anemometrenin kaldırılması güvenlik ihlalidir.
29:29Böyle bir havalimanında pilot kesinlikle bu aletin verdiği bilgilere ihtiyaç duyar.
29:34Tamam.
29:35Peki.
29:37Pilotlar rüzgar bilgisini nereden ve ne zaman alıyordu?
29:44Araştırmacılar 839 sefer sayılı Widero uçağının Vare'ye varmadan önceki kokpit ses kaydını dinliyor.
29:51Türbülansa girmeyelim diye adanın batısına yöneleceğim.
29:55Şimdiden alttan hava vuruyor.
29:56Anlaşıldı.
29:57Videro 839 pist boş.
30:01Rüzgar batı yönlü açı 270 hız maksimum 23.
30:04Anlaşıldı.
30:07Videro 839.
30:1023 nat.
30:12Yani sınırın 8 nat üstünde.
30:14Gelen uçak başta hiç iniş yapmamalıydı.
30:19Peki yerdeyken ne olmuş?
30:29Şu rüzgar tulumuna bak.
30:32Deli gibi sallanıyor.
30:33O araya hoş geldin.
30:38Pilot rüzgardan epey bahsetmiş.
30:42Kendi aralarında rüzgarın her yönden estiğini konuşuyorlarmış.
30:47Videro 839 anlaşıldı.
30:49Trafik yok.
30:50Piste açık.
30:51Rüzgar değişkeni 250 derece ve orta yönlü.
30:5521 ila 57 nat aralarında.
30:58Tekrar edebilir misin?
30:59Maksimum 57 mi?
31:00Evet.
31:01Maksimum 57.
31:06Anlaşıldı.
31:1057 nat.
31:1457 nat saatte 105 kilometreden fazla ediyor.
31:19Evet.
31:20Kılavuza göre
31:21Twin At'ı 50 nat'tan hızla rüzgarlar varken
31:24pistte kullanılmamalı.
31:28Kendini fazlasıyla riske attığını biliyoruz
31:30ve bunu neden yaptığından emin değilim.
31:34Kalkışta rüzgarlar o kadar güçlü müymiş?
31:39Kalkış öncesi kontrol listesine bakmışlar.
31:42Sonra da...
31:45Kuleden 10'a yan.
31:46Şu an hava sakin.
31:47Gitmeliyiz.
31:48Anlaşıldı.
31:50Kaptan hava sakin demiş.
31:52Neye dayanarak öyle dedin?
31:53Tulumlara mı?
31:54Yağmur durmuş.
31:56Belki de hava açılıyor gibi duruyordu.
32:00Sağınak yaklaşıyorsa değişken rüzgarlar görmek olasıdır.
32:04Ama sağınak geçtiğinde rüzgarda dinme olabilir.
32:13Ses kaydına göre bir sonraki rüzgar raporu kalkışa geçmek üzereyken gelmiş.
32:20Rüzgar 34 nat hızla 210 ve 290 derece arasında değişkenlik gösteriyor.
32:26Tamam.
32:27Anlaşıldı.
32:28Kalkıyoruz.
32:31Rüzgar hızı 34 natmış.
32:34Bu iki katından fazla.
32:37Rüzgar hızı yerde 57 natsa kim bilir dağ rüzgarları ne kadar güçlüydü.
32:45İrtifa dümenini kıracak kadar.
32:52Dağın zirvesine vardığında bana kalırsa 60-70-80 nat hızda rüzgarlar görmüştür.
33:00Bu da şiddetli hatta tehlikeli tribülansa neden olur.
33:05Sakin.
33:06Ekip güçlü rüzgarların sağ irtifa dümenini montaj yerinden ayırmasıyla bağlantı konunun kırılıp iki dümeni de kullanılamaz hale getirdiği sonucuna varıyor.
33:17Bir terslik var.
33:20Videro'nun yer rüzgar sınırlarını görmezden gelmişler.
33:24Ve dağ etrafındaki tehlikeli alanda hiç rüzgar sınırı yokmuş.
33:29Gitmeye niye bu kadar hevesliydiler?
33:33O hafta sonu Paskalya Bayramı'ydı ve eve gitmek istiyorlardı.
33:38Bundan eminim.
33:42Endişeleri olduğu belliydi.
33:44Ama yine de havalandılar.
33:54Sefer 839 kaptanının neden şirket kısıtlamalarını aşan rüzgarlarda havalandığını anlamak için araştırmacılar Videro pilotlarıyla Varey'in rüzgar sınırları hakkında konuşuyor.
34:06Varey seferlerinde neler yaşadın?
34:10Varey'i sevmiyorum.
34:11Hiçbir pilot sevmiyor.
34:12Rüzgar raporları güvenilir değil.
34:19Tarmaktayken bir rüzgar bildirimi alsanız bile, piste ilerleyince başka bir bildirim alabiliyordunuz.
34:26Rüzgar hızı sınırı 20 nat'tan 15'e düştüğü halde mi?
34:30Düşmüştü ama sonra yine 20 nat oldu.
34:36İlk Videro seferinin kazasından 9 ay sonra rüzgar sınırı değişikliği geri alınmıştı.
34:44Bunu neden yaptılar ki?
34:47Tahminimce çok sefer iptali oldu diye.
34:53Videro rüzgar sınırını düşürdükten sonra sefer iptalleri artmış.
34:58Bu da basında olumsuz karşılanmış, yerel halk da öfkeye neden olmuş.
35:02Sefer iptal kararı o dönem hiç popüler değilmiş.
35:09Varey'de ne olacağı hiç belli olmuyormuş.
35:15Pilotlar seferleri tamamlama baskısı mı hissetti?
35:20Evet ama baskı hava yolundan değildi.
35:24Ben de bir keresinde fırtına çıktığında kalkış yapamamıştım.
35:29Ve bazı yolcular beni epey azarlamıştı.
35:34Araştırmacılar bu rüzgar kaynaklı iptallerin Videro operasyonlarına etkisini araştırıyor.
35:42Kamu baskısı giderek artıyormuş.
35:45Son 12 ayda iptaller 3 katına çıkmış.
35:50Avrupa'daki diğer havalimanlarına kıyasla Varey'de çok sefer iptali oluyordu.
35:55Bu seferler genelde rüzgar güçlendiğinde hemen iptal ediliyordu.
35:59Ama aslında sefer saati geldiğinde hiç rüzgar olmayabilirdi.
36:04Bu da iptallerin sorgulanmasına neden oldu.
36:08Neredeyse bütün iptallerin nedeni rüzgarmış.
36:11Bu da basına yansımış.
36:13Ve hükümetin dikkatini çekmiş.
36:19Hükümet oraya uçması için şirkete ödeme yapıyordu.
36:23Şirket hükümete yazıp orada operasyon yürütmenin çok zor olduğunu söylemişti.
36:28Hükümetin cevabı ise oraya uçmazsanız paramızı geri almamız gerekir oldu.
36:35Meraktan soruyorum.
36:37İptal edilen seferlerin kaçı Varey çıkışlıymış?
36:46Sıfır.
36:49Kısacası eve varma arzusu bu.
36:52Havalimanındalarsa pilotlar kendilerine kalkış yapabileceklerini söyler.
36:58Hala anlamadığım bir şey var.
37:03Şartlar bu kadar kötüyse buraya ne diye bir havalimanı yapıldı ki?
37:16Havalimanı için neden bu konum seçilmiş?
37:21Araştırmacılar, yolcular ve mürettebat gereksiz yere riske mi atıldı görmek için yetkililere Varey Havalimanı'nın konumunun uygunluğunu soruyor.
37:33Videro'nun havalimanı için adada iki olası konumu vardı.
37:37Güncel konumu, sıradağ yakınında olmanın yol açtığı rüzgar kaynaklı zorluklara rağmen seçilmişti.
37:47Tamam, karar verilirken hangi testler yapıldı?
37:52Videro, havalimanını inşa etmeye karar vermeden önce Varey'de test uçuşları yapılmıştı.
37:57Çok rüzgarlı şartlarla karşılaşıp oraya bir havalimanı yapmamayı önermişlerdi.
38:07Videro bu fikre karşıysa niye havalimanı yapıldı?
38:12Varey'in rüzgar şartlarının fazlasıyla zorlayıcı olup organizasyonu etkileyeceğini biliyorduk.
38:20Ama yetkililer adaya havalimanı yapılması kararında meteoroloji uzmanlarına danışmıştı.
38:27ve bu uzmanlar bizim vermiş olduğumuz tavsiyelerin hepsini görmezden geldi.
38:33Melfi'de bu durumda verilen bazı kararlar pratiklikten ziyade daha siyasi nedenlerle verilmişti.
38:43Araştırmacılar, 803-9 sefer sayılı Videro uçağındaki üç yolcu ve iki pilotun ölümüne neden olan unsurları artık biliyor.
38:52Öncelikle dağın hemen yanında bir havalimanı var ve bu yüzden tehlikeli rüzgarlar oluyor.
38:58Rüzgar sınırları düşürülmüş ama bu yüzden de sefer iptali artmış.
39:03O yüzden sınır tekrar değiştirilmiş.
39:06Sınır tekrar yükselmiş ve son olarak güvenilmez rüzgar verileri yüzünden pilotlar rüzgar raporlarını görmezden gelmeye başlamış.
39:21Kurallar belli nedenlerle koyulur.
39:24Kurallara uymazsanız büyük bir risk alırsınız.
39:28Rüzgar 34 Nattles'la 210 ve 290 derece arasında değişkenlik gösteriyor.
39:36Tamam anlaşıldı kalkıyoruz.
39:438-3-9 sefer sayılı Videro uçağı dağdan gelen şiddetli rüzgarların etkisiyle türbülansa girmiş.
39:51Rüzgarların gücü sağ irtifa dümeninin kopmasına neden olmuş.
39:58Bir terslik var.
40:01Ve bağlantı kolu da bükülüp kırılmış.
40:08Hayır. Hayır, hayır, hayır.
40:15Kuyruğun yapısal gücüne fazla gelen aerodinamik yüklere maruz kalmış.
40:25Bu dehşet verici bir an olmalıydı.
40:28Çünkü pilot löbüyü çektiğinde hiçbir işe yaramadığını görmüştür.
40:34Aman tanrım.
40:46Norveç Sivil Havacılık Kaza Komisyonu mürettebata rüzgar bilgisi dağıtımında yeni düzenlemeler öneriyor.
40:53Ve Videro'yu pilotların belirlenen kurallara uymasını sağlaması konusunda uyarıyor.
41:00Kaptan kalkalım gitsin dedi ve muhtemelen bunun yanına kaldığı da olmuştur.
41:05Ama bu sefer işler öyle yürümedi.
41:13Varey için başka önerilerde de bulunuyorlar.
41:17Ama nihayetinde havalimanının çok tehlikeli olduğuna kanaat getiriliyor ve bir daha ticari trafiğe açılmıyor.
41:25Varey sadece 4 yıl açık kaldı.
41:28Bu onu dünyanın en kısa ömürlü havalimanlarından biri yapıyor.
41:36Keşke geri adım atmayıp bu kadarı yeter deseydik.
41:43Keşke şirket de aynısını yapsaydı.
41:49Keşke o zamanlar hükümet ve uzmanlar yaptığımız uyarılara kulak verseydi.
41:56O zaman belki meslektaşlarımız hala hayatta olurdu.
Yorumlar