- 22 saat önce
Kategori
📺
TV ve DiziDöküm
00:00Özel bir charter jet bir parti için 15 yolcuyu Espin Colorado'ya götürüyor.
00:06Bu uçuş içindeki yolcular nedeniyle kamuoyunun ilgisini üzerine çekmişti.
00:12Kötü hava deneyimli pilotları uçağa indirmek konusunda zorluyor.
00:17Bir şey görüyor musun?
00:19Hayır.
00:21Espin ülkenin en tehlikeli havalimanlarından biri olarak kabul edilir.
00:25Uçak piste yaklaşırken kuledeki kontrolör felakete şahit oluyor.
00:31Ne yapıyorlar?
00:36Araştırmacılar cevap bulmak için Gulfstream'in enkazını inceliyor.
00:40Ben bir sorun görmüyorum.
00:43Yolcuların davranışları netlik kazandığında...
00:47Doğum günü çocuğu için yakıtımız azalıyor.
00:50Bu gizemin belirsiz noktaları açıklık kazanıyor.
00:53Bunu duyunca pilotlar baskı hissedip bu hiç iyi görünmüyor demişler.
01:20Güneş, Colorado dağlarının üstünde yeni battı.
01:24Avjet November 303 Golf Alpha, Espin yolculuğunun sonlarına yaklaşıyor.
01:30Bak, geceyi başlatan çizgi.
01:33Evet.
01:36Kaptan Robert Frisbee kariyerinde şu ana dek neredeyse 10 bin saat uçmuş.
01:41Resmi gün batımı saati kaçtı?
01:45O ve yardımcı pilot Peter Kovalchik neredeyse 5 aydır birlikte uçuyor.
01:5118-28
01:54İki pilot da Avjet'e gireli bir yıl olmamış.
01:59Burbank, Kaliforniya merkezli küçük bir özel uçuş şirketi.
02:04Avjet varlıklı tiplere, iş insanlarına, bir jet kiralamaya parası yetecek insanlara hizmet verir.
02:12Acelesi olan ama lükse de düşkün olanlara.
02:14Doğum günü çocuğu için yakıtımız azalıyor.
02:20Bu uçağı, arkadaşlarını Espin'deki özel bir mekanda yapılacak doğum günü partisine götürmek isteyen Miami'li bir finansçı kiralamış.
02:29Uçaktaki insanlar, genç yaşta büyük başarılara imza atmış bir arkadaş grubuydu.
02:34İleride daha da başarılı olabilirlerdi.
02:40İki bin yüz yetmiş yedi kilo yüz yirmi altı mı?
02:42Dur, iki bin iki yüz altmış sekizdi.
02:44Doğru ama ben değiştirdim. Yakıt çok farklıydı.
02:49Pilotların kullandığı uçak Gavstream 3'tü.
02:54Gavstream lüks uçak kategorisinde yer alıyor.
02:57İnsanlar bunu filmlerde görüyor.
02:59Zenginlerin ve film yıldızlarının bu uçakla uçtuğunu düşünüyor.
03:02Ama aslında bu çok sağlam bir uçak.
03:05İtibarı iyi.
03:07Los Angeles'tan Espin'e uçakla gitmek doksan dakika sürüyor.
03:14Gavstream 3-0, 3 Golf Alpha. Espin hızınızı iki bir sıfıra ya da altına düşürün.
03:21Kontrolör Gavstream'le Espin'e giden diğer uçaklar arasında güvenli bir mesafe olması için hızı düşürtüyor.
03:29İki bir sıfır ya da daha yavaş. Üç Golf Alpha.
03:35İnişe 17 dakika kala pilotlar alçalmaya başlıyor.
03:41Espin Pipkin County Havalimanı namı diğer Sardifield, Espin'in yaklaşık 5 km kuzeybatısında.
03:48Tek pistine uçak indirmek zorlu bir iş.
03:52Espin ülkenin en tehlikeli havalimanlarından biri olarak kabul edilir.
03:58Pisti de pek uzun değildir.
04:01Ve dört bir yanı da yüksek araziyle çevrili durumdadır.
04:08Espin'e son gelişimizde çılgın bir adam vardı. Hatırlıyor musun?
04:13Havalimanını görebiliyorum demişti.
04:15Ama görememişti.
04:19Yaklaşmayı ayarlayayım mı?
04:20Olur.
04:21Son aşamanın gözle görerek tamamlanması gerekiyor.
04:25Bu da inişi daha da zorlaştırıyor.
04:28Uçak Espin'e yaklaşırken bir işaret verici onu havalimanına yönlendiriyor.
04:32Ama doğrudan pisti göstermiyor.
04:36Havalimanı görüş açılarına girdiğinde pilotun pisti göz yordamıyla hizalaması gerekir.
04:42Yüksek arazi ve son yaklaşma hattına yakınlığı sebebiyle minimum irtifa yerden birkaç bin fit yukarıda.
04:50Güvenli bir şekilde iniş yapabilmek için bu aşamaya kadar görerek ilerlemek şart.
04:56Bu akşam hava durumu da inişe hiç yardımcı olmuyor.
05:02Karın yağıyor olması durumunda güvenli iniş yapmak için gereken görsel referansları görmek de oldukça zorlaşır.
05:14Havalimanı çevresindeki gürültü kısıtlaması sebebiyle pilotların yalnızca 9 dakikası kaldı.
05:20Yasak 18.58'de başlıyor.
05:22Mürettebat acele ediyor.
05:26Bir şey görebiliyor musun?
05:31Hayır.
05:35Garsetliğim 3 Golf Alfa 050 yönü.
05:39050 yönündeyiz. 3 Golf Alfa.
05:43Pilotlar pistle hizalanmaya hazırlanıyor ve yolcularda iniş için yerlerini alıyor.
05:56Tamam, eşitleyiciler kapalı.
05:58Yalnızca bir iniş denemesine yetecek kadar yakıtları var.
06:01Başarısız olurlarsa başka bir havalimanına yönelmeleri gerekecek.
06:05Tamam, kapalı.
06:09Hidrolik basınç iyi.
06:20Havalimanına 8 dakika kalan kontrolör mürettebata yaklaşma izni veriyor.
06:251-4-0, 16.000'e son yaklaşma hattına giriyoruz.
06:293 Golf Alfa.
06:3316.000
06:39Pilotlar son yaklaşma için havalimanına yönelirken...
06:44Challenger 7 Juliet Alfa, havalimanı görüş mesafenizde mi?
06:48Espin'e yaklaşan başka bir uçak kontrolöre bilgi veriyor.
06:53Negatif, vazgeçiyoruz.
06:57O uçaktaki pilotlar pisti göremedikleri için iniş yapmaktan vazgeçiyorlar.
07:03Tüm uçakların dikkatine, son uçak pas geçti.
07:08Ne?
07:09Pas geçti.
07:10Pas mı geçti?
07:12Hadi canım.
07:14Bu hiç hoş olmadı.
07:16Pas geçmek, uçak başarıyla indirilemediğinde...
07:20...pilotların güvenli bir irtifaya çıkmak için uyguladığı bir prosedür olarak kabul edilir.
07:27Gulfstream Havalimanı'na yaklaştıkça havada kötüleşiyor.
07:39Gulfstream Havalimanı'na yaklaşık 18 kilometre uzaktaki uçağa son yaklaşma için izin veriyor.
07:49Gulfstream Havalimanı'na yaklaşık 18 kilometre uzaktaki uçağa son yaklaşma için izin veriyor.
07:57Doğru irtifada ve doğru hızda olmanız gerek.
08:01Aksi takdirde pas geçmeniz beklenir.
08:06Red Table 14.000'in VOR'ya yaklaşma izni.
08:09Gulfstream 303 Golf Alpha...
08:13Hadi bakalım.
08:16Pilotlar havalimanına giderek yaklaşırken, inişte hava durumunun iyileşmesini umuyorlar.
08:2314.000'e alçalıyoruz.
08:26Espin'e iniş yaparken sorunlar çok hızlıca ciddileşebilir.
08:31Yaklaşmaktan vazgeçmek veya tekrar denemek bazen mecburi olabiliyor.
08:36Başka seçenek olmuyor.
08:37İniş fılapları.
08:39İniş fılapları.
08:41İnişe yaklaşık 2 dakika var.
08:44Araçlar uçağı havalimanına başarıyla yaklaştırdı.
08:47Şimdi pisti tespit etmek onların görevi.
08:51Pisti görebiliyor musun?
08:58Gulfstream 3 Golf Alpha pist görüş mesafenizde mi?
09:04Olumlu.
09:05Evet şimdi görüyoruz.
09:06Evet pist görüş mesafesinde 3 Golf Alpha.
09:08Gulfstream 3 Golf Alpha görüş doğrulandı.
09:121000.
09:13İnişe 1000 kaldı.
09:16Uçağın piste inmesine bir dakikadan az zaman kaldı.
09:27200.
09:29Son anda bir sorun olduğunu fark ediyorlar.
09:33Hayır, hayır, hayır.
09:46Geçmiş.
09:4760.
09:49Avjet 303 Golf Alpha, Espin'in pistinin hemen gerisinde kaza yapıyor.
09:56Uçak tanımlama.
09:58Galifstream 303 Golf Alpha.
10:01Uçak konumu pistin kuzeyi.
10:03Shell Bluffs bölgesi civarında.
10:07Acil müdahale araçları avjet 303 Golf Alpha kazasından sağ çıkan birileri olması umuduyla olay yerine intikal ediyor.
10:24Ama 15 yolcu, 2 pilot ve 1 kabin görevlisi, yani uçaktaki 18 kişinin her biri öldü.
10:38Bu uçuş, içindeki yolcular nedeniyle medyanın ve kamuoyunun ilgisini üzerine çekmişti.
10:45Bu uçakta ölenler çok genç ve yetenekli insanlardı.
10:54Kuyruk bölümünden gelen her şeyi şuraya koyun.
10:59Ertesi gün araştırmacılar olay yerine geldi.
11:05Her yıl binlerce insan özel uçuşları kullanıyor.
11:09Bu uçuşlar yıllık 2,5 milyon saate tekabül ediyor.
11:13Bu sebeple bu kazanın neden yaşandığını anlamamız son derece önemliydi.
11:22Ona bir bakayım.
11:24Saatler içinde uçağın kokpit ses kayıt cihazı, yani CVR enkazdan kurtarılıyor.
11:30Bundaki veriyi hemen çekelim.
11:33Peki uçuş veri kaydedicisi?
11:40Görünüşe göre yokmuş.
11:43Peki.
11:46Uçak 1980'de üretilip 1981'de tescillendiği için, uçakta bir uçuş veri kaydedici olması zorunlu değildi.
11:55Ses kayıt cihazı analize gönderiliyor.
11:57Bu esnada Ulusal Ulaşım Güvenlik Kurulu araştırmacıları, pilotların neden sorunsuz inemediğini düşünüyor.
12:04Uçak, piste 732 metre kala kaza yapmış.
12:08Özellikle de Gulfstream gibi gelişmiş bir uçak piste gelmeden düşerse ortaya birçok soru çıkar.
12:14Oraya nasıl düştü, mürettebat hangi koşullar altındaydı, uçakta bir tür sorun mu yaşandı gibi sorular.
12:27Kaza alanında zeminde derin bir çukur görülüyor.
12:33Bundan olabilir.
12:35Araştırmacılar bunun sol kanadın yere çarpmasıyla olduğuna karar veriyor.
12:41Uçak yere yaklaştıkça, ağaç dallarını ve bitki örtüsünü keser.
12:47Bu dalların ve bitkilerin kesilme açılarına bakarak, uçağın irtifası ve alçalma profili hakkında bazı çıkarımlarda bulunabiliriz.
12:56Buna olanak sağlar.
12:59Sol kanat ağaçlara yaklaşık 49 derece ile girmiş.
13:08Çok yana yatmış.
13:14Bir uçağın havalimanına veya zemine bu kadar yakınken 49 derece eğime sahip olmasını normal kılabilecek hiçbir mantıklı sebep yok.
13:24Belki uçağın kontrolünü kaybetmişlerdir.
13:28Bir uçak anormal bir açıdaysa şunu sorarız.
13:31Pilotların uçağı dengede tutmasına engel olan bir şey mi oldu?
13:36Uçağın pozisyonu umut veren bir ipucu sağlıyor.
13:41Motor arızası mı?
13:44Motor arızası sebebiyle tek taraflı itiş gücü kaybının yaşanması bir uçağa yan yatırabilir ve pilotlar durumu zamanında ele alamazsa, uçağın
13:54kontrolünün kaybedilmesiyle sonuçlanabilir.
13:58Çarpma hasarının haricinde dış tarafta bir yangın izi yok.
14:03Ekip uçak düştüğü sırada motorların çalışıp çalışmadığını anlamak için motorların kompresör bıçaklarını inceliyor.
14:11Gavstream 3'ün motorları çalışırken kompresör bıçakları saat yönünde dönüyor.
14:18Uçak yere çakılırken motor çalışır durumda olsaydı bıçaklar saatin tersi yönünde bükülmüş olurdu.
14:29Hayır, hepsi saatin tersi yönünde bükülmüş yani, motor arızası değil.
14:35Motor incelemelerimiz sonucunda önceden oluşmuş bir hasarın varlığına veya uçuşta yangın çıktığına dair bir iz bulunamadı.
14:43Ayrıca çarpma anında normal ve tam güçte çalıştıklarını da öğrendik.
14:49Hadi dümene bakalım.
14:52Düşük hızla seyahat eden bir uçağın dümeni eğer uç noktalara kırılırsa, o zaman uçak yan yatabilir veya kanatlardan birinde perde
15:04vitese yol açıp yan yatma oranını arttırabilir.
15:08Araştırmacılar dümenin hareketini kontrol eden aktüatörü inceliyor.
15:13Piston tamamen sağlam.
15:17Herhangi bir hasar izliyor.
15:21Kazayı açıklayan hiçbir koşul veya arıza gözlenemiyordu.
15:26Uçak gayet sorunsuz çalışıyormuş.
15:29Yan yatmaya bir mekanik arıza sebep olmadıysa yaklaşmada ne sorun yaşandı?
15:36Güzergahını tespit etmek, kaza alanına nasıl geldiğini anlamamıza yardımcı olacak.
15:42Uçak ne yapıyordu?
15:43Nereye uçuyordu?
15:44Ne kadar hızlı gidiyordu?
15:47Şu radar verilerine bir bak.
15:51Uçuş veri kaydedicisi olmadığı için araştırmacılar Gulfstream'in alçalma profilini tekrar oluşturmak adına ESP'nin radar bilgilerine başvuruyorlar.
16:02Performans mühendisleri radar pozisyonunu, zaman bilgisini, uçağın irtifasını ve konumunu kullanarak uçağın hızını ne kadar hızlı alçaldığını ve bu hızın
16:12yaklaşma için uygun olup olmadığını tespit edebilir.
16:17Elimizde bu var.
16:21Bu şekilde yaklaşmaları gerekirdi.
16:24Araştırmacılar pilotların ESP'ne inerken takip etmeleri gereken güzergahı inceliyor.
16:31Havalimanının etrafındaki yüksek arazi sebebiyle ESP'ne iniş yaklaşımı adım adım ilerliyordu.
16:37Yani yandan bakınca merdivene benziyordu.
16:40Pilot arazinin uygunluğuna göre belli bir irtifaya kadar alçalmalıydı.
16:46Pilotlar belli bir mesafeye ulaşmadan o irtifanın altına inemezdi.
16:53Bu da pilotların gerçekte yaptığı alçalma.
17:00Radar verileri Avjet uçağının paylaşılan alçalma planından saptığını gösteriyor.
17:076,5 km kala minimumun 300 feet altına inmişler.
17:111,5 km sonra ise minimum irtifanın 900 feet altına inmişler.
17:15Ve böyle devam etmişler.
17:17Çok alçak uçmuşlar.
17:20Size izin verilmeden belli bir irtifanın altına inecek olursanız, uçağın güvenliğini riske atmış olursunuz.
17:35Bunu neden yapmışlar?
17:39Pilotlar bu yaklaşmayı olması gerektiği gibi yapmadığı için, bu kazanın yaşanma nedenini daha iyi anlamak adına pilotların geçmişlerini ve aldıkları
17:48eğitimi incelemek istedik.
17:53Avjet 3-0-3 Golf Alpha'nın pilotları Espin'e inerken neden planlanan yaklaşma prosedürünü izlemedi?
18:03Kaptan son yetkinlik testini geçmiş.
18:06Yardımcı pilot da öyle. Birkaç ay önce.
18:11Araştırmacılar tüm Avjet pilotlarının Espin gibi dağlık arazileri iniş konusunda eğitimli olduklarını öğreniyor.
18:17Daha önce Espin'e iki kez birlikte uçmuşlar. Sorumsuz şekilde.
18:23Kaza yok.
18:25Kınama yok.
18:28Kaptanın araba sicili bile tertemiz.
18:32Bu uçuştaki pilotların geçmişinde göze çarpan hiçbir şeyi bulamadık.
18:36İkisi de bu uçakla yolculuğu tamamlamak için gayet vasıflı, eğitimli ve deneyimliydi.
18:42Uçuştan önce ikisi de yeterince uymuşlardı. Yani yorgunluk sorunu da yoktu.
18:47Ben bir sorun göremiyorum.
18:51Bu çok mantıksız.
18:56İyi eğitimli iki pilot niye pervasızca sınırın altında uçmuş olabilir?
19:03İster özel uçuş pilotu olun, ister normal havayolu pilotu, hatta özel pilot olsanız bile,
19:09birinci öncelik her zaman güvenliktir.
19:12Yönetmelik konumasının bir sebebi var.
19:14Bu iki iyi pilota bu güvenlik sınırlarını ihlal ettiren şey ne olabilir?
19:21Pekala, şimdi.
19:22Bu pilotların Espin'e daha önce iki kez sorunsuz indiğini biliyoruz.
19:26Bu sefer farklı olan neydi?
19:29Belki pisti görmeye çalışmışlardır.
19:33Hava durumunu aç.
19:44Bulut katmanlarının durumu, bulutların yoğun mu yoksa dağınık mı olduğu gibi hava koşullarını tam olarak bilebilmek,
19:52pilotların yerdeki nesneleri ne kadar görebildiklerini anlamak açısından oldukça önemli bir konu.
20:01Kaza 19.02'de gerçekleşmiş, 18.30 civarına bakalım.
20:07Buradaki yoğun bulutlara girip çıkmış olmalı.
20:10Bu yüzden pisti net bir şekilde görmemiş olabilirler.
20:14Tamam ama bunlar deneyimli pilotlar biliyorlardır, pisti görmezsen...
20:18İnmeyi denemezsin.
20:19Ama onlar yine de denemiş.
20:21Ve yaklaşık 800 metre kadar ıskalamışlar.
20:24Pisti gördüler mi, görmediler mi?
20:28Kontrolörle konuşmalıyız.
20:32Bir hava trafik kontrolörü görüş mesafesini, hava durumunu, havalimanına inen uçakların ne yaptığını söyleyebilir.
20:40Ayrıca kazanın yaşandığı an için görgü tanıklığı da yapabilir.
20:46Aynı zamanda uçakla yaptıkları konuşmanın daha iyi anlaşılmasını da sağlar.
20:54Pisti görmekte zorlandıkları yönünde herhangi bir şey söylediler mi size?
20:59Hayır, hayır tam aksine.
21:01Pisti görebiliyorlar mı diye sordum ve görebildiklerini söylediler.
21:05Gars Stream 3 Golf Alpha, pist görüş mesafenizde mi?
21:08Evet, pist görüş mesafesinde. 3 Golf Alpha.
21:11Gars Stream 3 Golf Alpha, görüş doğrulandı.
21:15Hımm.
21:18Uçağı göremediğim için bunu doğrulamaya daha da özen gösterdim.
21:22Hava çok kötüydü.
21:24Pilotlarda şüpheyi uyandıran bir şey var mıydı?
21:28O zaman yoktu.
21:30Ama...
21:31Garip bir şey var.
21:33Görebildiklerini doğruladılar ama bulutların arasından çıktıkları zaman havalimanının sağına doğru gidiyorlardı.
21:47Ne yapıyorlar?
21:57Sanırım son ana kadar pistin o yönde olmadığını fark etmediler.
22:04Bu parçaları birleştirdiğimizde pilotların telsizden pisti görebildiklerini söylediğini de düşününce şunu sormamız gerekiyor.
22:11Gerçekten pisti gördüler mi?
22:13Yoksa gördükleri şeyin pist olduğunu mu umdular?
22:18Bu araştırmacıları zor bir soruyla baş başa bırakıyor.
22:24Pisti görememişler.
22:25Peki niye iniş kararı verdiler?
22:28Belki baskı altında kalmışlardır.
22:32Bu uçuşun amacını, takvimini ve pilotların Espin'e yola çıkmadan önce neler yaptığını bilmemiz gerekiyordu.
22:40Uçak Los Angeles'tan kalkmadan önce neler olduğuna bakmak, uçuş esnasında neler yaşanmış olabileceği hakkında fikir edinmemizi sağlayabilir.
22:50Bekletiğim için özgünüm.
22:52Hiç önemli değil.
22:54Pilotların Espin'e inmeye neden bu kadar istekli olduğunu anlamak için, araştırmacılar 303 Golf Alpha uçuşunu yöneten Avjet koordinatörü ile
23:04görüşüyor.
23:07Uçak Los Angeles'tan kalkmadan kısa süre önce özel uçuş koordinatörleri pilotlarla iletişime geçmiş.
23:13Pilotların endişelenmesine sebep olan şeyleri neye amaçladıklarını ve verilen bazı kararları onlardan öğrenebilmeyi başardık.
23:23Uçuş günü kaptanla konuştunuz mu?
23:27Tabii ki. En başından beri bazı sorunlar vardı.
23:29Öyle mi? Nasıl yani?
23:31Uçağın 16.30'da kalkması gerekiyordu.
23:34Saat 16.15'de arayıp yolcuların hala gelmediğini söyledi.
23:39Yolcular geç kalırsa, pistte yapacağımız taksinin de uzunluğunu düşününce Espin'e zamanında yetişemeyiz.
23:46Peki öneriniz nedir?
23:48Başka yere yönelmemiz gerekebilir.
23:52Kaptan Espin'de 19'da başlayan ses yasağı sebebiyle yaklaşık 97 kilometre ilerideki Rifle'a inmesi gerekebileceğini söyledi.
24:00Ses yasağını biliyordu. Gerekirse farklı yere yönelmeyi planlıyordu.
24:03Kesinlikle.
24:07Rifle Colorado Havalimanı'nın yakında olduğunu biliyorlardı.
24:10Daha kalkmadan alternatif planlar yapmışlardı. Tam da olması gerektiği gibi.
24:15Yolcular uçağa ne zaman bindi?
24:18Yaklaşık 16.30'da binmeye başladılar.
24:21Sonra ne oldu?
24:24Yaklaşık 10 dakika sonra müşterinin asistanı aradı.
24:27Ve bana müşterinin çok kızgın olduğunu söyledi.
24:33Rifle'a yönelmek ne demek şimdi?
24:35Nasıl yani?
24:38Uçağın yolcuları uçağa bindikten sonra özel uçuş müşterisinin asistanı arayıp
24:43başka bir havalimanına yönelme ihtimalinden rahatsız olduklarını bildirmek istemişti.
24:53Hoş geldiniz, hoş geldiniz.
24:55Binişteki gecikme sebebiyle Rifle'a yönelmek zorunda kalabiliriz.
25:03Müşteri asistanına beni arattı.
25:07Patronum size şunu söylememi istedi.
25:10Pilotunuza söyleyin.
25:12Yolcuların yanında çenesini kapalı tutsun.
25:15BDJ'yi varsa da inene kadar beklesin.
25:18İndikten sonra konuşuruz.
25:19Anladım.
25:20Endişelenecek bir şey yok.
25:21Ben halledeceğim.
25:22Haber verdiğiniz için teşekkür ederim.
25:27Tabii ki en önemli şey güvenlik.
25:30Ama yolcumuzu da üzmek istemeyiz.
25:33Bu durum kaptana ulaştı mı peki?
25:35Evet, hemen onu aradım.
25:38Müşteri çok kızgın.
25:40Diğer yolcularla konuşulmasını istemiyor.
25:42Sadece onunla konuşulacak.
25:43Anlaşıldı.
25:44Tamam.
25:44Başka yere sapmaktan bahsetmeyeceğiz.
25:46Çok teşekkür ederim.
25:52Patronumuzu hayal kırıklığına uğratmaktan korkuyoruz.
25:56Hatta müşteriyi kızdırdığı için başının belaya girmesinden.
26:00Ama başı belaya girmezdi.
26:02Özel bir uçuş operasyonunda yolcularımızın ihtiyaçları en önemli şeylerden biridir.
26:08Bu ihtiyaçlarının farkında olmalısınız.
26:11Bir arkadaş grubunun yemeğe yetişmesi gerekiyorsa ve bu uçuşun tüm amacı buysa, yetişememeleri durumunda o uçakta olmalarının da hiçbir anlamı
26:20kalmaz.
26:22Kaptana diğer yolcuları kızdırmaması söylenmişti.
26:25Bu talimatın uçağı rifle'a yöneltmeme kararına bir etkisi olmuş olabilir miydi?
26:30Tüm bunlar havalanmadan önce mi yaşandı yani?
26:32Evet.
26:33Kaptanla son konuşmanız bu muydu?
26:35Hayır.
26:36Espin'e giderken beni tekrar aradı.
26:38Peki saat kaçtı?
26:4118.30
26:4420-25 dakikaya Espin'e inmiş olacağız ama geceyi burada geçirmemiz gerekecek.
26:49Sorun değil odalarınızı ayarlarım.
26:52Yolcular nasıl? Hala kızgınlar mı?
26:55Sanmıyorum.
26:57Peki ya müşteri?
26:59Müşteriyle konuşmuştum.
27:01Espin'e ulaşmamız onun için çok önemliymiş.
27:03Söylediğine göre bu yemeğe çok para harcımış.
27:08Müşteri rifle'a gitmek istemiyordu.
27:11Rifle 97 kilometre mesafedeydi. Bu gecikmelerine yol açardı.
27:14Anladım.
27:16Tamam.
27:19Zaman ayırdığınız için teşekkür ederim.
27:21Rica ederim.
27:24Pilotlar yolcuların ihtiyaçlarından haberdar olsa bile bu hiçbir zaman pilotların profesyonelliğinden daha önemli olamaz.
27:33En önemli ve tek gerçek işiniz o uçağın güvenliğini sağlamaktır.
27:39Bence hem uçuştan önce hem de uçuş sırasında Espin'e inme konusunda büyük bir baskı altında kalmışlar.
27:48Kaza yapılan son telefon görüşmesinden en az yarım saat sonra yaşanmış.
27:53Acaba ticari baskı pilotları 18 cana mal olan riskli bir karar vermeye itmiş olabilir miydi?
28:00Bu aslında her zaman konuşulan bir konu.
28:03Özel uçuş pilotları sohbet odalarında ve şikayet hatlarında insanları mutlu etmek ve başa çıkması zor müşterileri memnun etmek için çok
28:11zor ve tehlikeli şeyler yapmak zorunda kaldıklarını dile getiriyorlar.
28:15Bu çok tehlikeli.
28:18Yine de durumu kurtarmak için zamanları vardı.
28:21Peki, son 30 dakikada ne yaşandı?
28:31Araştırma görevlileri, pilotların başka yere yönelmek yerine neden iniş yapmayı tercih ettiklerini anlamak için Avjet 303 Golf Alpha'nın kokpit
28:40ses kaydını dinliyor.
28:42Pilotların aralarındaki konuşmaları dinleyerek karar verme süreçlerini ve ne yaptıklarını, Espin'e yaklaşırken gelen bilgilere göre neyi nasıl planladıklarını öğrenebiliriz.
28:54Bence son alçalmadan da öncesinden dinlemeye başlayalım.
29:08Espin'e son gelişimizde çılgın bir adam vardı. Hatırlıyor musun?
29:12Havalimanını görebiliyorum demişti ama görememişti.
29:17Burada durdur.
29:20Peki, kazadan 14 dakika önce, pisti göremeden inmeye çalışan başka bir pilotla dalga geçiyorlar.
29:29Niye aynı şeyi yaptılar ki?
29:32O noktada hala biz bunu başarırız diye düşünüyorlarmış.
29:36Hatta bunu başaramayan bir pilot hakkında şakalaşıyorlar.
29:45Tamam, yaklaşmaya başlayalım.
29:51Geldik ama tek şansımız var.
29:53Pekala, tek şans.
29:55Olmazsa rifle'a değil mi?
29:57Evet, tekrar denemek için saat çok geç.
30:03Evet, burada pas geçme ihtimali hakkında konuşuyorlar.
30:07Saat 18.50'de, yani 2 dakika sonra.
30:12Havalimanına 12 dakika kala pilotlar gerekirse rifle'a yönelme planlarını doğruluyor.
30:18Pilotlar Espin'e yaklaşırken havanın iniş için gittikçe daha zorlaştığını düşünmeye başladılar ve bunun hakkında konuştular.
30:26Ve bir kez daha, burada tek şansımız var, olmazsa rifle'a yönelmek zorundayız dediler.
30:32Yani doğru şeyleri söylüyorlardı.
30:36Tüm uçakların dikkati ne? Son uçak pas geçti.
30:41Ne?
30:42Pas geçti.
30:43Pas mı geçti?
30:45Hadi canım.
30:47Bu hiç hoş olmadı.
30:51Kazaya 9 dakika var.
30:54Önlerindeki uçağın iniş yapamadığını biliyorlardı.
30:57Bunun kötü bir işaret olduğunu da.
31:00Bunu duyunca pilotlar baskı hissedip, bu hiç iyi görünmüyor demişler.
31:07Bunun üstüne, pilotlar uçağı indirmek yerine pas geçmeyi düşünmeye başlamış olmalılar.
31:13Yani inmeyi denememeleri gerektiğini anladılar.
31:17Şimdiye kadar her şeyi kitabına uygun yapmışlar.
31:20Evet.
31:21Acaba bu neden değişti?
31:25Araştırmacılar CVR raporlarında sıra dışı bir şey fark ediyor.
31:33Görünüşe göre kabin görevlisi kokpite birini getirmiş.
31:38Kazadan yaklaşık 8 dakika önce kokpite birileri geldi.
31:43Yolculardan biriydi.
31:45Çok teşekkür ederim.
31:53Sence müşteri miydi?
31:57Olabilir.
32:01Karanlık çökmüşken, üstelik kötü hava koşullarında dağlık bir araziye yaklaşmaya çalışan pilotların yanına birini almak hiç de iyi bir fikir
32:10değildir.
32:15Kokpitte bir yolcunun olması kazada bir rol oynamış olabilir mi?
32:27Hava kötüleşti.
32:30İnemiyorlar.
32:32Uçak S-Bine yaklaşırken hava şartları daha da kötüleşti.
32:36Yani uçakların inmesi artık daha da tehlikeliydi.
32:39Öyle mi?
32:41Öyle mi diyor?
32:45O sırada sadece mürettebat birbiriyle uçuş hakkında konuşmalıydı.
32:50Biri kokpite gelip verilen kararları, havayı ve operasyonu sorgulamaya kalkarsa bu, pilotların dikkatini dağıtır ve onları baskı altında bırakır.
33:00Uçak havalimanına yaklaşırken durum daha da sertleşti.
33:05Challenger 9-8 Romeo, birinci sıradasınız.
33:089-8 Romeo, görüş olumsuz, pas geçiyoruz.
33:13Avjet 303 Golf Alpha'nın önündeki uçağın da pisti göremediği için pas geçtiğini öğreniyorlar.
33:21Bu koşullarda bu piste inmek gerçekten çok tehlikeli.
33:25Peki ne oldu?
33:32İniş izni aldık mı?
33:34Henüz almadık.
33:35Şimdi pas geçti.
33:37Yani önümüzdeki uçak da inemedi.
33:38Öyle mi?
33:44Pekala, bu adam pilotlara bir mesaj vermeye çalışıyor sanki.
33:48Kesinlikle.
33:51Öyle mi, önemsiz bir cümle gibi görünebilir ama şu ana kadar olanları göz önüne alınca, öyle mi demesi bir uyarı
33:57atışı gibi duruyor.
33:58Bu uçağı espine indir der gibi.
34:02Pilotların yedek planı uygulayıp başka bir havalimanına yönelmek için bir şansı daha vardı.
34:11Pist nerede?
34:14Belli ki pisti hala göremiyorlar.
34:19Sağ taraftan.
34:21Sağ taraftan.
34:27Pas geçme prosedürünü uygulamak yerine pisti aramaya devam ediyorlar.
34:32Ama pist sollarındaydı.
34:34Yakınlarda bir nehir vadisi ve bazı yollar vardı.
34:37Acaba farklı bir şey.
34:38Örneğin köy ışıklarını mı pist sandılar?
34:41İnecekleri pisti gördüklerini sandılar ama yanılıyorlardı.
34:44Gittikçe daha dağ alçalarak havalimanını arıyorlardı.
34:50İyi kararlar veremeyecek kadar yoğun baskı altındaydılar.
34:56Bir yasak vardı.
34:58Yani zaman baskısı vardı.
34:59Üstüne yolcudan gelen bir baskı da vardı.
35:02Ayrıca alçaldıkça değişen hava koşulları da vardı.
35:06Zemini arada bir ve kısmen görebiliyorlardı.
35:09500.
35:11Ref artı 5.
35:13İltifa kaybı.
35:14İltifa kaybı.
35:17Pas geçme noktasını geçtikten 22 saniye sonra
35:20Avjet 303 Golf Alpha yere çakılıyor.
35:47Yani Los Angeles'teyken başka yere yönelmeye hazırlardı.
35:54Ama sonra bu konuda konuştukları için azar işittiler.
35:58Müşteri bu yemeğin çok önemli olduğunu söyledi.
36:00Üstüne bir de yolcu kokpite girdi.
36:03Yani Espin'e yaklaştıklarında...
36:05İniş yapmak zorunda olduklarını düşündüler.
36:10Maalesef başta alay ettikleri pilotlara dönüştüler.
36:16Araştırmamızdaki bütün çıkarımlar bu iki pilotun işlerinde iyi olduklarını açıkça gösteriyor.
36:23Uçaktaki pilotlar pisti görmeden alçaldıktan sonra...
36:28...kaza artık kaçınılmazdı.
36:32Zorlayıp durdular.
36:34Durum adım adım daha da kötüye gitti ve en sonunda çakılacak kadar fazla alçaldılar.
36:39Pilotların iniş yapmak için yaşadıkları baskıya rağmen...
36:43...bu trajediyi önleyebilecek bir önlem daha vardı.
36:47Buna inanamayacaksın.
36:58Avjet 303 Golf Alpha'nın araştırmacıları...
37:02...Espin Havalimanı'nın kazayı önleyebilecek güvenlik bildirimini inceliyor.
37:07Notam.
37:09Notam, havacılara yapılan duyuru demektir.
37:13Bu duyuru FAA tarafından pilotlara hava sahasında bir anormallik olduğunda haber vermek için yayınlanır.
37:20Bir yaklaşma prosedüründe değişim, seyri sefer yardımcısı ve her konuda.
37:27Kazadan iki gün önce Espin'e inişler hakkında bir notam yayınlanmıştı.
37:33Anladığım kadarıyla burada geceleri turlamak yasaklanmış.
37:37Yani aslında akşam vakti Espin'e uçmaları yasakmış.
37:42Yani aslında akşam vakti bu yaklaşmanın yapılması yasaklanmıştı.
37:48Doğrudan inişe geçseniz bile bu yaklaşmada bir tür turlama yaklaşmasıydı.
37:53Yani aslında gece vakti bu yaklaşmanın yapılması yasaklanmıştı.
37:59Kaza 19.02'de oldu. Güneş kaçta batmış?
38:02Resmi olarak gün batımı saat 18.55'teymiş.
38:07Yani kazadan 7 dakika önce notama neden uyumamışlar?
38:14Araştırmacılar bu son duyurunun yer alıp almadığını öğrenmek için Gulfstream'in briefing kayıtlarını inceliyor.
38:22Görünüşe göre bu notam uçuştan önce yardımcı pilota telefonla iletilmiş.
38:27Acaba bunu kaptana iletti mi?
38:32Notamları okumak zordur. Bir sürü alakasız bilgilerle dolu olur.
38:3724 kilometre ötede bir kulede patlayan ampulden tutun, pistin kapalı olduğuna kadar her şeyi haber verirler.
38:50Notamlar hava trafik kontrolü tesislerine de dağıtılır.
38:53Hava sahasını etkileyen şeylerden haberdar olmaları gerekir.
39:07Kulenin notamı almamasının sebebi şu, ister inanın ister inanmayın, duyurunun kuleye faxla gönderilmesi gerekiyormuş ve bilinmeyen bir nedenle bu fax
39:16ilgili kontrol tesisine ulaşmamış.
39:18Bu notam kontrolöre ulaşsaydı, bu kaza önlenebilirdi.
39:25Araştırmacılar son analizlerinde kazanın muhtemel sebebinin, pilotların pisti açık şekilde görmeden uçağı minimum alçalma irtifasının altına indirmesi olduğu sonucuna varıyor.
39:38Yani aslında bu kazanın yaşanma sebebi, kaptanın pas geçme manevrası yapmaması diyebiliriz.
39:45Bunu yapmış olsaydı, rifle'a yönelebilirlerdi.
39:50Ve yolcular kızabilirdi.
39:52Çok sinirlenebilirlerdi.
39:53Büyük bir tartışma yaşanabilirdi.
39:55Ama hepsi hayatta olurdu.
40:00Araştırmacılar ayrıca dış baskıların, pilotların karar verme sürecini etkilediğini düşünüyor.
40:07Varmak zorundayım psikolojisi diyoruz.
40:10Varış noktasına yaklaşmışken, neredeyse gelmek üzereyken, pilotlar karar verme konusunda baskılarla karşılaşır.
40:17Bu basit bir karar olmaktan çıkar, varmak zorundayım psikolojisine bürünürler.
40:24Bu kazanın sonrasında Avjet, Espin'e güneşin batışıyla doğuşu arasındaki uçuşlarını kısıtladı.
40:30Federal Havacılık İdaresi de Espin'e yapılan uçuşlara dair yönergeleri düzenledi.
40:35İnişlerde minimum görüş mesafesinin 8 kilometre, bulut tavanının ise en az 4400 fit olmasını zorunlu kıldı.
40:46Pisti görüyor musun?
40:48Pilotların inişten önce pisti açık şekilde görebilmelerini sağlamak için...
40:53Çok teşekkür ederim.
40:56Avjet, uçuş sırasında kokpitin gereksiz şekilde rahatsız edilmesini önleyecek önlemler de aldı.
41:01Kaza sonrasında şirket, kurallarını değiştirerek hiçbir yolcunun kokpite girişine izin olmadığını bildiren bir bülten yayınladı.
41:11Pekala arkadaşlar, yarın tamamlayalım.
41:15Araştırma İdaresi ayrıca notam sistemini iyileştirmek için birçok öneride bulundu.
41:21Duyurular bir liste yerine daha görsel ve kullanımı kolay, daha anlaşılır olacaktı.
41:28Burada yaşananlar, yolcularla iletişim kuran diğer tüm pilotlara bir uyarı niteliğinde.
41:34Bence bu uçuştan çıkarmamız gereken ders şu.
41:37Hiçbir akşam yemeği veya doğum günü partisi, uçaktaki yolcuların hayatından daha değerli değildir.
41:43Ve bir pilot bu konuda diretecek kadar sert olmalıdır.
41:46Çünkü yolcular bunu bilmez.
41:48Onlar pilot değildir.
41:49Davranışlarının kendi hayatlarını tehlikeye soktuğunun farkında olmazlar.
41:54Ama bu olay ilgili yasanın pek çok açıdan EFE'ye in işleyişinin değiştirilmesine yol açtı.
42:02Bunun için de onlara şükran duyuyoruz.
42:09İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar