- 7 weeks ago
Aired (November 29, 2025): Mahigit isang buwan na ang nakalilipas nang sumiklab ang pinakamalaki at pinakamapaminsalang sunog sa Sitio 6 ng Brgy. Catmon, Malabon City. Ayon sa BFP, pang-13 na ito sa lugar at hindi pa kasama ang mga maliliit na sunog na hindi na nai-report.
Sa kabila ng paulit-ulit na trahedya, bakit may mga residenteng pinipili pa ring bumalik at magtayo ng bahay sa Sitio 6?
Sa kabila ng paulit-ulit na trahedya, bakit may mga residenteng pinipili pa ring bumalik at magtayo ng bahay sa Sitio 6?
Category
😹
FunTranscript
00:00May kasabihan, mas mabuti ng manakawan kesa masunugan.
00:18Pero paano kung ang apoy sa iyong lugar ay parang magnanakaw na paulit-ulit kang binabalikan?
00:30Apat na araw ng pabalik-balik sa kanilang nasunog na bahay si Tatay Jeffrey.
00:42Nagsasalba ng kung ano pang mapakikinabangan.
00:46Mga bakal at kahoy na hindi tuluyang nawasak.
00:50Mga lumang medalya na nahukay mula sa burak.
00:53Sa sityo 6, Katmon Malabon siya isinilang at hindi ito ang unang sunog na kanyang naranasan.
01:06Mahirap po talaga kung utosin.
01:09Yung pinagpag-uram mong ito yung bahay na inuunti-unti mo, napagandahin na wala po bigla.
01:17Naging abo.
01:19E ba't po kayo nagtayo pa rin ang bahay dito?
01:22E wala, wala po po kaming malilipatan.
01:24Ayon sa datos ng Bureau of Fire Protection, simula taong 2000, labing tatlong sunog na ang naganap sa sityo 6.
01:37Hindi pa kasama rito ang mga maliliit na sunog na hindi na nai-report sa otoridad.
01:43So nung na-assign po kayo dito, ilang sunog na po ang natatandaan po ninyo nangyari dyan sa sityo 6?
01:52Year 2000, may sunog akong na-experience dyan.
01:562005, 17, 18, at saka ito po, recently may tatlong kami sunog nung 2025.
02:052025. So itong taon na ito, tatlong beses na silang nasusulugan.
02:09October 22, 2025. Sumiklab ang ikalabintatlong sunog sa sityo 6.
02:20Ang pinakamalaki at pinakamapaminsala sa lahat ng kanilang naranasan.
02:25Mahigit isang libong bahay ang natupok ng apoy.
02:36Gaano man kalaki ang sunog, wala ni isang namatay o nasugatan sa sityo 6.
02:41Katunayan, kung titignan ang video na ito na kuha noong gabi ng sakuna, kalmado lang naglalakad ang ilan.
02:51Tila ba handa ang mga tao at alam na nila kung paano kumilos sa gitna ng sunog.
02:58At dahil ilang beses na silang nasunugan, kabisado na rin nila ang sistema ng ayuda sa evacuation center.
03:08Dito ko nakilala ang pamilya ni Tatay Jeffrey.
03:13Mother po ako.
03:16Ito po isang pamilya po.
03:19Opo.
03:20Ano po kayo dito?
03:22Tatlong pamilya po.
03:24Pito, may lima, tatlo.
03:27Ilan po kayo lahat na tao dito?
03:29This is ace, ma'am.
03:30This is ace kayo dito?
03:31Opo.
03:32Paano kayo nagkakata dito?
03:33Pinipilit, ma'am.
03:34Alin po? Isan pa niyo?
03:35Yung nandun po sa area namin, mga konting damit.
03:40Ah, ito po po nga ito?
03:42Ano po ito?
03:43Mga donation po.
03:44Ah, donation.
03:45So hindi niyo po ito talaga gamit.
03:53Sa bahaging ito ng evacuation center, isang tambak ng mga lumang damit ang makikita.
04:00Donasyon mula sa iba't ibang organisasyon.
04:02Pero matapos itong pagpilian ng mga residenteng apektado ng sunog...
04:09Kuya, anong gagawin doon sa mga damit?
04:14Pinangakot na lahat. Pinapatapon na.
04:16Ito yung Akasha Elementary School dito sa Malabon.
04:24Ito yung pinakamalaking evacuation center para doon sa mga nasunugan sa sityo sa East Sakatmon.
04:30So makikita ninyo itong building na ito.
04:32Lahat yan, lahat ng kwarto dyan hanggang sa second floor.
04:35Punong-puno yan ng evacuees.
04:37But more than that, itong isa pa nilang building,
04:421, 2, 3, 4, apat na palapag yan.
04:45Imaginin nyo, lahat yan punong-puno ng mga pamilya.
04:48If I'm not mistaken, nasa mga 950 individuals ang kasalukuyang nandito ngayon.
04:58Tulad ni Tatay Jeffrey, sanay na rin sa sunog ang asawa niyang si Vervic at ang kanilang limang anak.
05:05So alam nyo na yun na posibleng magkasunog?
05:08Opo, kasi takaw-sunog ang lugar namin, ma'am.
05:11Last month lang po doon bubanda sa may bungad.
05:13May sunog din?
05:14Nagkaroon po ng sunog.
05:16Naapula naman po agad kaya hindi kumalat.
05:18Pero nitong nakaraang October 23, hindi po talaga naagapa.
05:22Dahil sanay na rin silang masunugan,
05:24alam na rin nila kung ano ang mga bagay na dapat isalba.
05:27Ito po yung mga dokument na isalba.
05:30Sige po, mati po kayo.
05:31Ito po, ma'am.
05:34Kasi po, ito yung importante.
05:37Yan po, mga papeles ko po yan, ma'am.
05:41Mga ano.
05:42Ah, ito.
05:43Opo.
05:44So lahat po ng importante yung dokumento nakalagay talaga sa isang lalagyan lang?
05:48Opo.
05:49Tapos ito po, mga certificate po ng ating mga anak, mga pictures, mga card.
05:54Kasi po, anytime na magkaroon ng abirya, mabilis lang po siyang makukuha at ilalagay sa backpack.
06:01Yun po yung turo ko sa mga anak ko.
06:04Ito pala pinaka-importante.
06:05Opo, ma'am.
06:06Basta bahala na yung mga gamit.
06:07Opo, ma'am.
06:08Opo, ma'am.
06:09Kasi ang gamit, mabibili mo naman, eh.
06:10Opo.
06:11Iyayan po hindi po po yan mabibili.
06:13Opo.
06:14Kasi achievement po yan ng mga anak ko eh.
06:18Oras ng agahan nang dumating kami sa evacuation center.
06:23May lugaw na ipinamamahagi mula sa ibang kapitbahay sa Sityo 6.
06:27.
06:34.
06:35.
06:39.
06:44.
06:45.
06:46.
06:51.
06:53.
06:55.
07:03Bukod sa pagkain, isa sa mga pangunahing kailangan din ng mga evacuees ay tubig.
07:10So, may nakastandby, may balita kami may lumabas na tanker.
07:14So, eto toto, magigib tayong tubig.
07:18.
07:36Alas-onsen na nang matapos kami sa pag-iigib.
07:39.
07:44Oras ng tanghalian, may ayuda na naman.
07:47.
07:52.
07:57.
07:58.
07:59.
08:07.
08:09.
08:10.
08:11.
08:15.
08:16.
08:17.
08:18.
08:19.
08:21It's been a week for a week here in Issa Catmon, but until now, you still smell the smell of the smell.
08:36It's like the smell of the smell.
08:46Oh my God.
08:48Wala talaga, naubos pala talaga.
08:54So yung nakikita ninyo ng mga nakatayo na mga poste-poste na ganyan, bagong tayo na lang yan,
09:01imagine ninyo nung araw ng sunog, talagang flattened lahat ito.
09:07Wala talaga halos na iwan.
09:10Kung alam mong ang lugar na ito ay laging binibisita ng sunog,
09:23magtatayo ka pa ba ng bahay rito?
09:27Sa kaso ng mga taga-sityo sa IS, oo.
09:32Katunayan, isang araw lang pagkatapos ng sunog, marami na sa kanilang nagsisimula muling bumuo ng matitirahan.
09:41Umalik po kami din, naglagay kami ng poste para,
09:44siyempre, di namin po ano na lalawak yung magtatayo ng bahay,
09:50mawawalan po kami ng pwesto.
09:52Ah, pag nagkakasunog, nagkakaagawan din ang pwesto?
09:55Opo, di po kanilang pwesto, maaagaw at lalalaki yung kanila.
09:59Naglagay rin sila ng mga asong taga-bantay sa kanilang minarkahang pwesto.
10:08JB, saan na ang sa inyo?
10:10Ito po, dito po.
10:11Ah, ito na ang bahay niyo?
10:12Opo, dito po ang ano namin.
10:14Dito po ang nakatirik yung bahay namin.
10:16Hala, wala talagang naiwan.
10:18Wala po.
10:19Kasama sina Tatay Jeffrey, isa-isa namin hinakot ang mga yero at bakal na pwede pang pakinabangan.
10:30Ibigenta ito sa junk shop para may pambili ng kahoy na ipantatayo ng bagong bahay.
10:44Ay, yan nangyay pa ako sa gilid.
11:08Pero bakit nga ba nila ito ginagawa?
11:11Marami pa, marami pa.
11:14Kahit alam nilang, posibleng masunog lang ulit ito.
11:23Eh, kung gugustuin ko lang po kung mapera ako, gusto ko na lumipat eh.
11:26Kaso po, dahil po walang ano, kapos po kami.
11:30Talagang sadyang bumalik po kami sa area.
11:36Dekada 80 pa ng unang mapadpad sa Sitio 6 ang pamilya ni Natatay Jeffrey.
11:41Hindi sila ang may-ari ng lupang ito, squatter kung tawagin sila ng iba.
11:53Ang taong 2010, nagbuklod-buklod ang mga pamilya sa Sitio 6 para bilhin ng lupa mula sa tunay nitong may-ari.
12:03Ibebenta niya sa amin yung lupa para magkaroon po kami ng sarili naming lupa at saka para magkaroon na rin po ng bahay.
12:10Natuwa po ako kasi siyempre, ang inisip ko po noon, magkakaroon kami ng sariling lupa na pwede namin tirikan sa aming bahay.
12:17Para mabili ang lupa mula sa tunay nitong may-ari, pumutang sa gobyerno ang mga residente ng Sitio 6.
12:24Sa ilalim ng programang CMP o Community Mortgage Program, babayaran nila sa gobyerno ang kanilang utang sa loob ng 25 taon.
12:38Magkano binabayad ninyo?
12:43So binanabahan po natin ng 650. Monthly po yun.
12:47So ilang years na kayo nagbabayad ng amortization?
12:5010 years pa lang po or 14 years. Kasi ganun lang po yung edad ng anak ko eh.
12:57Ito ang kahilan kung bakit kahit ilang ulit silang dinadalaw ng sunog, hindi umaalis sa lugar na ito ang mga tao.
13:08Umaasa kasi sila na palang araw, tuluyan na nilang mababayaran ng lupang kinatitirikan at makapagtatayo na sila ng permanenteng tahanan.
13:27Makalipas ang isang oras, marami-rami ng yero ang aming nabuhat.
13:33Gamit ang isang lumang pedicab, ibinyahe ang mga yero sa pinakamalapit na junk shop.
13:45Machine operator sa isang kumpanya si Tatay Jeffrey.
13:49Hindi sapat ang kanyang sweldo para makabili ng mga materyales pantayo ng bagong bahay.
13:54Nagbibenta sila ng yero pang dagdag sa pondo.
14:00Magkano bilhin nyo sa kala kilo?
14:10Umabot ng 128 kilos ang nakuha naming yero.
14:14Pero ng oras na nang bayaran.
14:20Habang binibilang ni Tatay Jeffrey ang 385 pesos na kinita,
14:28napansin ko ang isang babae na nagpibenta ng isang plastic ng kable.
14:34Saan nyo ito nakukuha, Te?
14:38Ang mga wire na nasunog?
14:41Magkano benta dito?
14:42Magkano ba, 520?
14:44520?
14:46Ito?
14:47Ang isang kilo?
14:49Bakit ang mahal nito?
14:53Saan nyo kinukuha ito?
14:56Nasunugan din kayo, Te?
14:57Di po.
14:58Doon lang di po kami wala ating kinukuha.
15:00So kumuha na lang kayo doon sa nasunugan?
15:02Opo.
15:03Kasi nakakaharabisan po doon ang wire.
15:07Napatingin na lang ako kay Tatay Jeffrey
15:10at sa tatlong daang pisong kinita mula sa yero.
15:14So gano'n ang gawain ng ibang tao kapag may nasunugan?
15:16Opo mo.
15:17Kapag may nasunugan, nagkakanakawan po ng kung ano po yung mapapakinabangan.
15:21Kahit hindi sila nasunugan?
15:22Opo mo.
15:24Hinihila ka agad nila.
15:25Ang una nilang hinihila yung kawad ng kuryente.
15:27Yung mga papakinabangan.
15:28Yung kawad ng kuryente.
15:29Yung kawad ng kuryente.
15:30Bakit yun?
15:31Kasi mama mas mahal po yung mga i-ventory.
15:33So naunahan pa kayo ng mga hindi nasunugan?
15:35Opo.
15:37Wala na po kami nakuhong mga kuryente ng mga wiring po namin.
15:41Kaya yero na lang siya.
15:42Di tulad ni Tatay Jeffrey na isang machine operator, walang trabaho si Omar.
15:57Di niya tunay na pangalan.
16:00Pero nang puntahan ko ang kanyang pwesto sa Sityo 6.
16:03Saan ang bahay niyo?
16:06Ah, ito!
16:08Ayan po yung mga kahi na binigay po sa akin ng mga i-ventory.
16:15Oo.
16:16Binigay lang po sa akin sa ganun na.
16:18Buti nakapagpatayo ka na, no?
16:20Opo.
16:21Kaso po wala pa po ang pamilya ng mga lero.
16:23Oo.
16:24Kaya yung ito po talaga...
16:26Kulang pa.
16:27Kulang pa.
16:28Kulang pa po talaga.
16:29Oo.
16:30But at least there is a posty or a kawin.
16:35So what's the problem?
16:38Yero, pambubong.
16:40Yero, pambubong.
16:41So you need to buy some tanso.
16:44So how do you buy tanso?
16:46What do we do?
16:48Okay, okay.
16:49Ito.
16:55Dalawang palapag ang balak niyang itayong bahay.
16:58At para magawa ito, nanguha siya ng mga kable ng kuryente at telepono.
17:03Bakit po? Alin ko ba napapakinabangan dito?
17:06Ito kung ma'am yung sa loob.
17:07Kasi ito tanso yan ma'am.
17:08Where po yan?
17:09Ah, yun sa loob.
17:12Okay.
17:13Tapos anong gagawin nyo ngayon?
17:15Susunugin ko po siya ma'am.
17:16Yung alin?
17:17Kung where nyo ito.
17:18Susunugin nyo?
17:19Opo.
17:20Tuwing nagkakasunog, gawain na raw ng ibang taga rito ang kumuha ng kable ng kuryente at telepono.
17:29Mahal daw kasi ang bilis sa tanso na makikita sa loob ng mga kabling ito.
17:34Pag ano, pag nasusunugan kayo, ganyan talaga ang ginagawa?
17:37Opo.
17:38Opo.
17:39Dantaw na po rin kami na susunugan dito.
17:41Tapos yung mga taga rito, talagang ganyan ang ginagawa?
17:44Opo, ma'am. Harus ko latin mo dito.
17:46Ito ang dahilan kung bakit si Omar, dalawang palapag na ang naitatayo.
17:53Samantalang ang mga tulad ni Tatay Jeffrey na mano-manong nagsasalba,
17:59ni Papag, wala.
18:01Ayon sa batas, bawal kumuha ng kable na pagmamayari ng mga kumpanya ng kuryente at telepono.
18:11Kahit pa nasira o nasunog na ang mga kabling ito,
18:14pag nanakaw pa rin daw ito.
18:16Ayon sa Bureau of Fire Protection, ang paggamit ng mga substandard na kable ng kuryente ang isa rin sa mga dahilan kung bakit palaging nagkakasunog sa isang lugar.
18:29Bakit po ba fire-prone itong sityo sa isa?
18:36Fire-prone sila kasi yung kalsada nila, path walk na lang.
18:42Tapos yung bahay nila is dikit-dikit.
18:44Yung mga wires, hindi naman lahat sa kanila mayroong legal na koleksyon, metro.
18:51Sa 1,000 na nasunog dyan ngayon, hindi lahat yan mayroong bigal na metro.
18:58Iba dyan, gumagamit ng submitter.
19:01Oo.
19:03Nagsasubmitter sila sa may legal na wire, tapos yung mga wires nila hindi dumaan po sa electrical inspection.
19:10Matapos makuha ang tanso, diretsyong chunk shop si Omar.
19:23Magkano pong bilin nyo dyan?
19:25500?
19:26Abot isang kilo?
19:29Alam na guwit.
19:31Magkano po yun lahat?
19:32Marati, tubigti, kaka isang guwit, 50, 300.
19:36Pareho ba siya nito, ito, o iba?
19:40Ha?
19:41Copper 3.
19:42Copper 3.
19:43Walang hindi kinamang guwara dyan.
19:44Eh yung kanya?
19:45Eto.
19:46Copper C.
19:48Copper C?
19:49Mas mahal yan.
19:51Ah.
19:52Dahil sa iligal na pagbibenta ng tanso, malamang matatapos na ni Omar ang kanyang bahay.
20:00Samantalang si Tatay Jeffrey, halos wala pang nasisimulan.
20:04Kulang pa ang pondo para makabuo ng papagman lang.
20:10Ang problema,
20:13ayon sa pamunuan ng eskwelahan at DSWD,
20:16sa loob ng tatlong araw,
20:18kailangang umalis na sa evacuation center ang mga taga-sityo sa East.
20:25Ito ang dahilan kung bakit nagmamadaling magbenta ng yero si Tatay Jeffrey.
20:31Kung hindi siya makapagtatayo ng bahay sa loob ng tatlong araw,
20:35wala silang matutulugan.
20:47October 30, 2025,
20:50isang linggo matapos ang sunog,
20:52pinaalis na sa evacuation center ang mga taga-sityo sa East.
21:01Napilitang mag-alsabalutan si Natatay Jeffrey.
21:05Bit-bit ang lahat ng kanilang gamit,
21:07napilitan silang bumalik sa nasunog na sityo sa East.
21:12Pero pagdating sa kanilang pwesto.
21:30Isang linggo matapos ang sunog,
21:31pinaalis sa evacuation center ang mga apektado ng suno sa Katmon, Malabon.
21:48Napilitang bumalik sa sityo sa East si Naverve katatay Jeffrey.
21:52Pero dahil kapos sa pondo, ito lang ang kanilang nakayanan.
22:05Papag at trapal.
22:08Walang pinto, walang dingding, dito sila magpapalipas ng dilim.
22:13Sa kanilang paligid, marami ng bahay ang nakatayo.
22:23Sumikit na ulit ang mga eskinita
22:26at ang mga barong-barong, tila nadagdagan pa.
22:31Sa ngayon, patunoy pa rin ang investigasyon sa tunay na pinagmulan ng sunog.
22:37Kung ito ba'y sinadya o dulot ng kapabayaan.
22:40May mga residente po na nagsasabi na naubusan daw po ng tubig?
22:46Hindi po kami naubusan ng tubig.
22:48Siguro may hinto ng mga 1 to 2 minutes para mag-replenish yung payota.
22:53Nagkakarga kasi po yun.
22:54Nagsusupply po yun.
22:56Sinusupplyan po siya.
22:57Kailangan makargaan kahit mga one port.
23:00Tapos, makakapagbuga ulit ng tubig.
23:04Ano pa man ang dahilan,
23:06hindi maikakailan na mas mahirap maapula ang apoy
23:10kapag dikit-dikit ang mga bahay at masisikip ang mga eskinita.
23:15Anong nagkakasunog nung mga previous years dyan na experience ko,
23:20hindi naman dyan yan.
23:21Nakapasok yung pile truck pa namin eh.
23:24Nagulat nga ako nung nasunog ngayon,
23:27hindi nakasya yung pile truck.
23:29Ito yung kalye na kung tawagin nila dump site.
23:35Dump site ang tawag nila kasi dati raw itong tambakan ng basura.
23:39Ang sabi sa atin ng Bureau of Fire Protection,
23:42noon daw itong kalsadang ito malawak na malawak daw
23:46kasing lawak ng isang truck kaya nakakapasok yung mga dump truck,
23:50pati yung mga malalaking truck ng bumbero.
23:52Pero kung makikita ninyo ngayon,
23:54sa magkabilang bahagi, may talipa pa dito,
23:58tapos dito meron ng mga barong-barong,
24:01medyo masikip na, hindi nakakasya dito yung mga malalaking truck ng bumbero
24:07kaya nahihirapan silang patayin yung apoy doon sa loob ng Sitio 6.
24:11Ang problema sa sunog ay hindi lang problema ng Sitio 6, Katmon, Malabon.
24:19Dahil ang katotohanan, maliit na bahagi lang ito ng malawak na kumpol ng barong-barong.
24:26Kaya kapag nasunog ang isa,
24:29posibleng itong kumalan sa mas marami pa.
24:32Ayon sa lokal na pamahalaan ng Malabon,
24:38may solusyon na raw sila sa problema ng pabahay.
24:42Nagpapatayo na raw sila ng mga building at residential complex
24:46kung saan maaaring ilipat ang mga mahihirap.
24:49Pero nang tanungin ko si Tatay Jeffrey,
24:52Wala po sa aming nakakarating na ganyan.
24:54Alam ko po kasi private yung pinapatayo na yun.
24:57Wala naman po sinasabi sa aming ganyan.
24:59Kung meron, tatanggapin nyo?
25:00Opo. Tatanggapin po namin.
25:09Tatlong linggo makalipas ang ikalabing tatlong sunog,
25:13magbalik ako sa Katmon, Malabon.
25:17Balik pa-aralan na ang mga bata.
25:21Ang evacuation center naging classroom ng muli.
25:30Ang sityo sa is, balik sa dating gawin.
25:35Kanya-kanyang kabit ng kuryente,
25:38kanya-kanyang imbak ng plastic at kung ano-ano pa.
25:41Kanya-kanyang tayo ng mga bahay na gawa sa kahoy at tolda,
25:46masikip na ulit ang mga eskinita.
25:49Pero sa bawat bahay na makita namin,
25:53may isang bagay akong napansin.
25:56Nakahanda na ang mga drum at balde ng tubig,
26:01naghihintay sa muling pagdalaw ng apoy sa kanilang lugar.
26:06Bakit po importante sa inyo na magkaroon ng sariling lupa at sariling bahay?
26:11Yung kasi sariling bahay, hindi ka papaalisin.
26:15Hindi ka yung kung sa sangka ililipat.
26:18Parang mahirap po ka talaga kung pangaramdam po eh.
26:22Yung sariling ko, naliliot po ako eh.
26:25Dahil?
26:27Kaya nasa squatter lang po ako nakatera.
26:29Yung wala po kong may pagmalaki.
26:31Higit sa sunod-sunod na sunog,
26:39malalim ang problema ng Sitio 6 Katmon Malabon.
26:44Pero kung nais talaga itong solusyonan ng pamahalaan,
26:49hindi sapat ang ayuda lamang.
26:51Ako po si Cara David, at ito po ang Eyewitness.
27:14Maraming salamat sa pagtutok ninyo sa Eyewitness mga kapuso.
27:17Anong masasabi ninyo sa dokumentaryong ito?
27:20I-comment nyo na yan.
27:21Tapos mag-subscribe na rin kayo sa GMA Public Affairs YouTube channel.
Be the first to comment