00:00Bu video hayatınızda izlediğiniz maddi yönden en faydalı video olabilir.
00:05Çünkü size dünyadaki en yaygın finansal dolandırıcılık sistemlerini anlatacağım.
00:11Kardeşim ben aptal değilim, beni kimse dolandıramaz demeyin lütfen.
00:15Dünyanın en akıllı ve en zengin insanları bile dolandırıldı bu sistemlerle.
00:20Mesela Bernie Madoff diye bir adam,
00:22Amerika'da yaklaşık 4800 insandan bir Ponzi sistemiyle 60 milyar dolar gibi bir rakam topladı ve onları dolandırdı.
00:32Dolandırılan insanların çoğu akademisyendi ve çok zenginlerdi ve aralarında yüksek sayıda musevi iş adımı da vardı.
00:40Madoff'un kullandığı bu Ponzi sistemini sizlere detaylıca anlatacağım
00:44ve böyle dolandırıcılarda nasıl korunabileceğinizi size göstereceğim.
00:48Çoğunuz artık biliyorsunuzdur ben Almanya'da yaşıyorum ve burada da sözde İslami holdingler benzer bir sistemle
00:561990'lı yıllarda Avrupalı Türklerden 5 ile 50 milyar euro arasında ciddi bir rakam topladılar
01:03ve Almanya'da yaşayan Türklerin belki %80'i bu holdinglerden dolayı ciddi paralar kaybettiler.
01:09Mesela babam bu holdinglere para yatıracağına borsada büyük ve tanınmış kurumsal Alman şirketlerinin
01:16hisse senetlerini almış ve asla pişman olmadı.
01:20Bu nokta çok önemli ve dolandırıcıların sistemlerini anlattıktan sonra bunun hakkında daha detaylı konuşacağım.
01:27Son zamanlardaki medyada en çok yankı bulan Ponzi sistemi ise çiftlik bank'tır.
01:32Medyada Tosuncuk diye adlandırılan 27 yaşında bir şahıs yaklaşık 80 bin kişiden 500 milyon TL'den fazla para topladı.
01:42Doğruyu söylemek gerekirse Tosuncuk'un sistemi daha az profesyonel olanlardandır.
01:47Ve normalde bir çocuk bile bir tuhaflık olduğunu ve gerçek para yatırılmamasının gerektiğini anlayabilirdi.
01:54Ve çiftlik bank hakkında Youtube'da birkaç videonun yorumlarına baktım.
01:59Çoğu şu şekildeydi.
02:01Bu Tosun'a parasını teslim eden salatlar bunu hak etmişlerdir.
02:05Arkadaşlar her alanda ve toplumun her kitlesine yönelik Ponzi sistemleri kurulmuştur ve gelecekte de kurulacaktır.
02:13Sizin bu sistemlere karşı korunabilmeniz için bu dolandırıcıların yöntemlerini sizlere detaylı bir şekilde anlatacağım.
02:20Dünyada en yaygın 3 sistem şunlardır.
02:241. Kartopu sistemi
02:262. Ponzi sistemi
02:283. Network Marketing ya da Multi Level Marketing
02:32Ponzi sistemi ve kartopu sistemi kesinlikle ilegaldir ve kesinlikle dolandırıcılıktır.
02:393. sistem olan Network Marketing ise mesela Almanya'da bazı koşullarda legaldir.
02:44Türkiye'deki hukuki durumu bilmediğim için bir şey söyleyemeyeceğim.
02:48Fakat legal olduğu için Almanya'da hala Network Marketing adı altında Ponzi sistemleri kurmaya çalışanlar var.
02:56Şimdi sizlere Çiftlik Bank'ın ve Bernie Madoff'un kullandıkları Ponzi sistemini detaylı bir şekilde anlatacağım.
03:03Eğer kartopu sistemi ve Network Marketing hakkında da videolar istiyorsanız lütfen bunu yorumlarda benimle paylaşınız.
03:10Ponzi sistemi 1920 yıllarında Charles Ponzi adında bir İtalyan göçmen tarafından ilk defa Amerika'da uygulanmıştır.
03:20Bu adam Boston şehrinde bir şirket kuruyor ve uluslararası posta pullarına yatırım yaparak müşterilerine 45 günde %50 oranında bir kar edebileceklerini söylüyor.
03:31Yani 90 günde müşterilerine paralarını ikiye katlayabilecekleri sözünü veriyor.
03:37İlk insanlar paralarını yatırıyorlar ve Charles Ponzi kağıt üstünde gerçekten 45 gün sonra %50 oranında bir kar gösteriyor.
03:46Ve müşterilerine diyor ki bu karınızı da yatırırsanız bunun üstüne de 45 günde %50 kar yaparsınız.
03:53Bu yüzden çoğu müşterisi paralarını çekmiyorlar ve tanıdıklarına yaptıkları karlı işten bahsediyorlar.
04:01Belli bir zaman sonra Charles Ponzi o kadar çok para topluyor ki ofisinde paraları depolayacak yer kalmıyor.
04:08Tabi ki birkaç müşterilerinin paraya ihtiyacı oluyor ve paralarını geriye istiyorlar.
04:13Charles Ponzi bu müşterilerinin paralarını kağıt üzerindeki kar olanlarıyla gerçekten ödüyordu.
04:20Peki sonunda ne oldu?
04:22Belli bir zaman sonra Charles Ponzi'nin şirketine yeni yatırımlar azalmaya başladı.
04:28Ve ilk yatırım yapanların paraları kağıt üstünde 7'ye, 8'e ya da 10'a bile katladı.
04:34Bunların birçoğu bu kadar kar artık yeter diyerek paralarını çekmek istediler.
04:39Ve Charles Ponzi bu müşterilerin paralarını ödeyemedi.
04:42Bundan dolayı devlet kurumları bu olaydan haberdar olup Charles Ponzi'nin şirketini denetlediler.
04:48Ve dünyanın ilk Ponzi sistemi patladı ve 40 bin insan paralarını kaybettiler.
04:54Peki bu Ponzi sistemi gerçekte nasıl işliyor?
04:58Charles Ponzi'nin hikayesinde görebildiğiniz gibi Ponzi sistemleri herhangi bir şekilde bir sözde yatırım stratejisi üzerine kuruluyor.
05:06Bu altına yatırım olabilir, borsaya yatırım olabilir ya da tosuncuktaki gibi ineğe ya da öküze de olabilir.
05:13Bir yatırım iddiası vardır fakat fazla detaylı bir şekilde anlatılmaz.
05:18Mesela kar oranlarına değinilmez, yatırım stratejisi doğruduruz anlatılmaz.
05:22Hele ki yatırım risklerinden hiç bahsetmezler.
05:25Ve Ponzi sistemlerinin en önemli parçaları yüksek kar sözleridir.
05:31Kısa zamanda çok para kazanabileceğinizi iddia ederler ve müşterilerinin böyle gözlerini boyarlar.
05:37Ve gerçekten para yatıranlara kağıt üzerinde ve bugünlerde daha çok akıllı telefonunuzdaki bir aplikasyonda bu sözde karların gerçekten varmış gibi gösterilmesi de çok önemlidir.
05:48Tüm olayın sadece büyük bir dolandırıcılıktan ibaret olduğunu erken aşamalarda kimsenin anlamaması için parasını çekmek isteyenlere paralarını ve sözde karlarını gerçekten ödüyorlar.
06:00Bunu da yeni giren paralarla yapıyorlar.
06:02Yani aslında gerçekte hiçbir şekilde bir yatırım ya da gerçek bir kar yok, parayı bir müşteriden alıp başka bir müşteriye veriyorlar.
06:10Bu sistemin patlamaması için hep daha fazla para girişine ihtiyacı vardır.
06:15Bu yüzden paranın başka bir kısmıyla büyük çaplı reklam kampanyaları yürütüyorlar ve lüks hotellerde pahalı eventler düzenliyorlar.
06:24Bunlara inanan insanlar da abi baksana adam Hilton otelini kapatmış.
06:28Bu yüzden kesinlikle ciddi bir şirkettir gibi sözlerle kendilerini kandırıyorlar.
06:33Bu prosedür Ponzi sisteminin patlamasına kadar devam ediyor.
06:37Peki nasıl patlıyor?
06:39Belli bir zaman sonra ilk zamanlarda yatırım yapan müşteriler artık kağıt üzerindeki uçuk ve hayali karlardan tatmin olup paralarını çekmek istiyorlar.
06:48Bu çekilmek istenen rakam ne zaman sisteme yeni giren paradan daha yüksek olursa işte o zaman sistem patlıyor.
06:55Patlamasın başka bir nedeni de devlet kurumlarının bu dolandırıcılığın farkına varıp şirketi kapatmaları olabilir.
07:03Şimdi tarihin en büyük Ponzi sistemini inceleyelim.
07:07Tarihin en büyük finansal dolandırıcısı Bernie Madoff Amerikan Teknoloji Borsası Nasdaq'in denetim kurulu başkanıydı.
07:15Ve bu yüzden uluslararası finans piyasasında tanınmış birisiydi.
07:19Bu uluslararası itibarını da kullanarak bir hedge fund kurdu.
07:23Hedge fund kurmasının en büyük nedeni ise yatırım stratejisini Amerika'da o zamanlar meslek sırrından dolayı kimseyle paylaşmak zorunda olmamasıydı.
07:33Tahminen Madoff Ponzi sistemini 1980'li yıllarında başlattı ve 2008 yılına kadar sürdürebildi.
07:40Ve bu zaman diliminde yaklaşık 65 milyar dolar topladı.
07:44Ve bu zaman diliminde Bernie Madoff'un hedge fund'u kağıt üstünde her sene %10 ile %25 arasında kar yaptı.
07:52Ve gerçekten her sene.
07:54Mesela 1998 yılındaki Asya krizinde dünya piyasası ciddi bir şekilde düşüyor.
08:01Madoff yine de kar yapıyor.
08:032000 ve 2002 yılları arası dotcom balonu patlıyor ve Amerikan borsasının değeri yarıya düşüyor.
08:09Ama Madoff'un kar oranı hiçbir şekilde düşmüyor.
08:13İlginç olan Madoff'un müşterilerinin arasında binlerce profesyonel yatırımcı, iş adamı ve akademisyen vardı.
08:19Peki hiç kimse bir şey fark etmedi mi diye sorabilirsiniz.
08:23Ve kesinlikle haklısınız.
08:25Finans piyasalarının aşağı yukarı nasıl işlediğini bilen birisi böyle bir getiri tablosunun imkansız olduğunu bilmesi gerekiyor.
08:33Normalde.
08:34Ama şu rakamlar bunun böyle olmadığını gösteriyor.
08:37Bu grafikte Madoff'un en büyük kurbanlarının büyük uluslararası bankalar ve finans kurumları olduğunu görüyorsunuz.
08:45Mesela Banco Santander'a İspanya'nın en büyük bankalarından biridir ve 2,87 milyar dolar kaybetmiş Madoff'un yüzünden.
08:54Kısacası bu Ponzi sistemine dünyanın finansal yönden en eğitimli insanları ve kurumları bile kurban oluyorlar.
09:01Bu yüzden tosuncuk gibi dolandırıcılara sadece cahil insanlar inanır demek çok tehlikeli.
09:07Peki bu dolandırıcılara karşı nasıl korunabiliriz?
09:111. Finans piyasalarının ortalama getirisini bilmeliyiz.
09:15Uzun vadede uluslararası hisse senedi piyasasının ortalama yıllık kar oranı %7 ile %12 arasındadır.
09:22Daha çok riskli olan Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde ise kısa ve orta vadede %10 ile %25 arasında bir kar oranı da mümkündür.
09:32Ama lütfen sözlerime dikkat ediniz.
09:34Daha çok riskli dedim.
09:36Piyasada aktif olup da piyasa ortalamasından daha yüksek kar elde etmek genel olarak sadece daha çok riske girerek mümkündür.
09:442. Eğer karşınızdaki insan size kısa zamanda yüksek kar olanlarından bahsedip riskleri en az aynı ciddiyette anlatmıyorsa iki olasılık vardır.
09:551. Karşınızdaki insan size satmak istediği şeyden anlamıyor ya da 2. Karşınızdaki bir dolandırıcıdır.
10:03Her iki halükarda bu insanın tavsiyelerine uymamanızı ve söylediklerine inanmamanızı tavsiye ederim.
10:093. Kar payı iddiası.
10:12Ponzi sistemi kuranların bir çoğu da gerçek bir şirket kurduklarını iddia ediyorlar ve sizi ortak yapıp size diyelim %10 ya da %20 oranında kar payı vereceklerini söylüyorlar.
10:24Arkadaşlar çok karışık ve komplike analizlere gerek yok.
10:28Apple şirketine bakalım.
10:302018 yılındaki ilk çeyrek bilançosuna göre Apple şirketinin kasasında şu anda 269 milyar dolar para var.
10:38Ve 2018 yılındaki şirketin cirosu 266 milyar dolardı ve tüm giderleri çektikten sonra kalan kar ise 60 milyar dolardı.
10:49Apple şirketi hisse darlarına hisse başı 2,72 dolar temettü yani kar payı ödedi.
10:57Şu anda hisse senedinin fiyatı 197 dolar yani kar payı oranı %1,4.
11:03Şuna emin olabilirsiniz karşınızdaki insanda Apple'den daha verimli bir şirket kurma kabiliyeti olsa kesinlikle sizden para ya da yatırım isteme durumunda olmazdı.
11:15Hisse senedlerindeki kar payı oranları en yüksek %8 ile %10 arasında olabilir.
11:21Bu da çok nadirdir ve temettü oranları şirketlerin performanslarına göre değişir yani sabit değildir.
11:28Daha önce de belirttiğim gibi borsada kısa yoldan zengin olmaya çalışanlar ya kendileri parayı borsada kaybederler ya da böyle dolandırıcılara kurban giderler.
11:38Eğer siz sizinle paylaştığım bu 3 noktaya dikkat ederseniz sizi kolay kolay kimse dolandıramaz ve borsada nasıl doğru yoldan ve ne kadar para kazanabileceğinizi öğrenmek istiyorsanız kanalıma abone olmayı unutmayınız.
11:52Ve eğer bu videoyu beğendiyseniz beğenme tuşuna basmayı unutmayınız.
11:57Bir dahaki videoda görüşmek dileğiyle Sinan Aydoğan.
Yorumlar