- 14 hours ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Category
📺
TVTranscript
00:06Müzik
00:23Merhaba değerli izleyiciler, özel bir programda sizlerle beraberiz.
00:28Bugün 16 Eylül 2022'de Ahlak Polisleri tarafından katledilen Jina Mahsa Emine'nin katledilişi ve İran ve Roşlat'ta devam eden toplumsal
00:38olayları ve kadınların mücadelesini stüdyo konuğumla konuşacağım.
00:42Stüdyo konuğun Teca Aktivisti Harika Pekker, hoş geldiniz.
00:45Hoş bulduk.
00:46Değerli harika biliyorsun, Jina Emine'nin katledilmesinin ardından İran ve Roşlat'ta uzun zamandır bir toplumsal ayaklanmada sürüyor.
00:55Şey sormak isterim, bu toplumsal ayaklanma hangi siyasal itirazları da beraberinde getirdi?
01:04Aslında 2022'de 16 Eylül'de Jina Mahsa Emine'nin şehadetini öğrendik.
01:13Bunun aslında arkasında birçok şey var.
01:16Belki bugün bu Serhildan'ı bir başörtüsü meselesiyle ele alma durumu olabilir.
01:22Ama bunu biliyoruz ki öyle bir durum yok.
01:26Hem İran rejiminin işte Molla devlet erkek anlayışının geliştirdiği baskı ve baskılardan kaynaklı.
01:35Orada aslında bir sürekli bir başkaldırı durumu vardı.
01:42Ama 2022'deki 14 Eylül'de Mahsa Emine'nin polisler tarafından katledilmesi aslında bir şeyin başlangıcının olduğunu söyleyebiliriz.
01:59Çünkü İran rejimi hem etnik anlamda hem de kadınlar açısından birçok baskı politikasını yürüten bir rejim.
02:09Ve burada hani gerçekten birçok yani kadınların aslında bedeni üzerinde bir politika yürütülüyor.
02:17Hem kapatılmakla, kapatılmayla beraber hem de genel anlamda yaşama dair, yaşam tarzına dair de bir saldırı var.
02:27Hani bunu genel olarak ele aldığımızda aslında İran'da şu anda, şu anda da süren aslında hani his yıllardır belki hani
02:37İran rejiminin bir de köklü bir şeyi var.
02:39Öyle bir geleneği var.
02:41Bu baskıların karşısında kadınların aslında bir serhildan sürecini başlatmasıyla oldu diyebiliriz.
02:51Tabii bu mesela bu 2022'deki bu diyelim ki katletme meselesini de yine iki tane kadın gazeteci aslında açığa çıkardı.
03:02Ve bunu bütün dünyaya sesini duyuran da tekrardan kadınlar oldu diyebiliriz.
03:08Biliyorsun aslında Jina Emini'nin cenaze töreninde aslında Kürt Kadın Hareketi'nin yıllardır köklü bir tarihe olan Jinciyan Azadi sloganı
03:18da yükselmeye başladı.
03:20Jinciyan Azadi sloganı aslında her ne kadar felsefe olarak da biz görsek de orada slogan ve felsefe tüm dünyaya yayıldı.
03:30Nasıl kısa sürede İran geneline yayıldı, nasıl bir başkaldırı ortak söze dönüştü bu slogan?
03:37Yani İran coğrafyasına baktığımızda aslında biraz Tanrıçalar'ın coğrafyasıdır diyebiliriz.
03:45Oradan aslında o kültürden gelen bir toplumdan bahsediyoruz.
03:51Kürtler yüzyıllardır orada aslında bir direniş geleneğini de oluşturdu.
03:55Şimdi Jinciyan Azadi yani bir slogan olarak sadece ele almıyoruz.
04:00Aslında bir felsefe olarak ele alıyoruz.
04:03Ama bu felsefenin hem çıkış kaynağını hem bu felsefenin gelişmesini de aslında tartışmak gerekiyor.
04:11Biliyorsunuz Kürt Halk Önderi Sayın Öcalan aslında ilk Jinciyan Azadi söylemini kendisi geliştirdi.
04:22Ve Kürt Kadın Hareketi de bunun üzerine gerçekten ciddi bir mücadele ile bunu derinleştirerek sürdürmeye çalıştı ve hala da çalışıyor.
04:3390'lı yıllardan beri aslında bu sloganın şeyini görebiliyoruz.
04:40Yani bu yaşam ve kadının özgürlük meselesini sürekli bir aslında bir mücadele gereğini yapmaya dair bir tartışma var.
04:48Ama İran'da yani Roşlat'ta gelişen durumu bunun aslında oluşturulan bu zemin üzerine çıkan bir serhilden olarak hele alabiliriz.
05:00Kadınlar 10 yıllardır hem erkek egemen sisteme karşı hem ulus devletlere karşı hem de gerçekten rejimlere karşı çok ciddi mücadeleler
05:13yürütüyorlar.
05:15Hem dört parça Kürdistan'da hem Orta Doğu'da böylesi bir mücadele var.
05:19Kürt Kadın Hareketi aslında bu mücadelenin mirasıyla geleneğiyle bugün cinciyan azadi felsefesini geliştirerek bu günlere geldi.
05:32Roşlat'taki aslında serhildanı değerlendirdiğimizde çok birbirinden de kopuk değil.
05:39Bunun bir mücadele geleneği olduğunu insan görebiliyor.
05:46Özellikle Orta Doğu'da o kadının direngen, direniş kültürünü bugüne kadar getiren, aslında sürdüren ve sürdürmeye devam eden bir kadın hareketi
05:58gerçekliğinden de bahsedebiliriz.
06:00Daha önce de aslında İran'da birçok eylem oldu, protesto oldu, işte yer yer ekonomik krize dair, yer yer kadınların yine
06:08sokaklara çıkmasıyla kendi haklarına dair ama
06:142022'de büyük aslında birçok yere yayılan bir eylemdi Jina Emine'nin katledilmesi, cinciyan azadi felsefesi.
06:22Peki 2020'deki eylemler ve halen etkisi devam ediyor bu eylemlerin, bu protestoların ki birinci, dördüncü yılını da doldurdu ve aslında
06:33halen jinciyan azadi eylemlerinin bir karşılığını da gördük.
06:37Diğer eylemlerden ayıran ya da diğer protestolardan ayıran özellik neydi jinciyan azadi eylemlerinin?
06:44Şimdi siz de bahsettiniz aslında İran'da dönem dönem birçok eylemsellik açığa çıkıyor.
06:52Bunların bir kısmı seçim süreçlerinde bir kısmı ekonomik krizlere dayalı halkın tepkileri olarak değerlendiriliyor.
07:00Ama jinciyan azadi serhildanına baktığımızda bunun aslında çok ciddi daha farklı şeylerin de olduğunu görürüz.
07:09Mesela bunlardan biri önemli olan en şey kadın öncülüğünde.
07:15Yani ilk defa belki 1979'dan beri aslında İslam devriminden sonra belki ilk defa bu kadar büyük kapsamlı kadınların öncülük yaptığı
07:29bir serhildana şahitlik etti aslında İran ve bütün dünya.
07:33Burada aslında kadınların İran rejiminin işte kadını eve kapatan aslında hani yaşamını baskı altında tutan zorlaştıran bir yerde olma durumuna
07:47bir itirazdı diyebiliriz.
07:49Yani bu itiraz hem genel toplumu da aslında şey yaptı, genel topluma dair de bir şey refleks geliştirdi.
08:01Hem de kadınların aslında bu serhildan etrafında ortak bir beraber bir itirazını da ortaya koydu.
08:11Onun için jinciyan azadi serhildanı çok önemli kadınlar açısından.
08:19Yani bugüne kadar şeyi biliyoruz İran rejiminin aslında ne kadar baskıcı, ne kadar diyelim ki ağır cezalarla hem kadınları hem
08:29toplumu cezalandırdığını biliyoruz.
08:31Buradan doğru bir itirazın gelmesi aslında hani o birikmiş bütün baskıların, bütün baskılara bir cevap olarak da değerlendirebiliriz.
08:41Tabii İran gibi bir yerde bunun öncülüğünü Kürt kadınlarının yapması ya da işte toplumun tümüne yayılması çok önemli bir gelişmedir.
08:53Sizin de belirttiğiniz gibi aradan belki dört yıl geçmesine rağmen hala sokakta, mahallelerde, yaşamda biz bu serhildan etkilerini görebiliyoruz.
09:04Yani hala aslında yaşamda kendini devam ettiren bir serhildan anlayışı ruhu var.
09:12Yani İran'ın bütün sokaklarında diyelim ki mahallelerinde bu ruhla kadınlar hala mücadelelerini devam ettiriyorlar.
09:19Ki halk işte 16 Eylül'de 4. yılında esnaf kepenk açmadı, kimse insanlar kadınlar yine sokağa çıktı aslında.
09:28Etkisi hala sürüyor.
09:31Şunu da sormak isterim konuşmanın başında da belirtin.
09:33Aslında eylemleri yalnızca bir başörtüsü protestosu olarak birçok yer gördü.
09:40İşte ana akım o şekil gördü.
09:43Peki yani eylemlerin yalnızca başörtüsü protestosu olarak tanımlamak ne kadar doğru?
09:49Ya da kadınların hangi siyasal ve toplumsal taleplerini de görümsüzleştiriyor?
09:56Yani bu konuyu aslında bir başörtüsü meselesine indirgersek sadece işte rejim sorununa dair.
10:05Yani oradaki rejimin politikalarına indirgemiş oluruz.
10:08Evet o bir sebebi, onda etkisi var.
10:13Çünkü kadınlar yıllardır İran'da bir beden politikasıyla, bir bedeni kapatma politikasıyla karşı karşıya kalıyor.
10:20Yani bunun mücadelesini veriyor.
10:22Ama İran'da hem etnik toplumların, gerçekten halkların baskıya uğradığı bir yer,
10:30hem kadının işte toplumda görünmesine engel olan birçok baskı ve politika var.
10:36Bu politikaların aslında aşılması açısından, hani görünür kırılması açısından bu eylemsellikler önemli.
10:45Yani evet bugün hani sadece bir rejim değişikliği üzerinden de ele almamak gerekiyor.
10:51Çünkü İran'da halklar şu an baskı altında kendi dillerini, kendi yaşamlarını, kültürlerini ya da işte kadınlar gerçekten kendi kararlarını, kendilerine
11:04dair kendi kararlarını alamıyor.
11:05Yani öyle bir gerçeklik var.
11:07Onun için aslında bir bütünlüklü ele alıp değerlendirmek gerekiyor.
11:12Yani bugün hem aile, devlet ve din kıskacına sıkıştırılmış bir kadın gerçekliği var İran'da.
11:22Ve bunun aşılması için de mücadelenin büyütülmesi gerekiyor.
11:27Belki 2022'deki bu serhıldan aslında buna bir hem zemin oldu hem de sürdürülebilir bir mücadele hattını geliştirdi.
11:38Hani ortak bir dil oluşturdu aslında diyebiliriz.
11:42Bundan kaynaklı İran'daki serhıldanı yani böyle değerlendirmek gerekiyor.
11:51Yani İran'ın işte Moğollar rejimi şu anda da hani 10 yıllardır da gerçekten çok ciddi topluma baskı uygulayan,
12:01toplumun kendi demokratik haklarını bile verməyən, işte idamla sürekli tehdit eden, tutuklamalarla tehdit eden bir yerde aslında kadınlar toplumun bütün
12:16bir kesiminə bir aslında umut oldu bu serhıldanla diyebiliriz.
12:21Çünkü sadece işte orada bir başörtü meselesi deyil, yaşamda nəfes almamaya dair genel anlamda bir yaklaşım vardı.
12:30Bütün hani hem kadınların, önce yani başta kadınların çünkü kadınlar gerçekten çok ciddi sıkıntılarla, baskılarla orada karşı karşıya kalıyor.
12:40Ama hani bu toplumu da toplumun bir bütününe sirahat eden bir yaklaşım.
12:45Hani bu rejime karşı da aslında hem demokratik hem de mücadeleci bir eylemsellikle karşı koymaya dair bir yaklaşım diyebiliriz.
12:56Aslında ortak dilden bahsettin.
12:58Zinciyan Azadi eylemlerinde aslında sadece bir ortak dil değil, halkların da ortaklaştığı bir eyleme dönüştü.
13:06İşte Kürtler de vardı, Belüşler vardı, Farslar vardı, Azeriler vardı.
13:10Bütün halkların aslında ortaklaştığı bir isyan biçimine dönüştü.
13:14Peki bu isyan biçimi halkların ortaklaşması bize ne mesajı verdi?
13:19Evet İran hani kendi toplumsal yapısıyla da beraber aslında birçok etnik kimliğin yaşadığı bir alan ve maalesef hani sadece bir
13:32etnik kimliğin kendini den dayattığı bir ülke olarak değerlendirebiliriz.
13:38Şimdi orada hani Kürt kadınları aslında bunun biraz hani toplumsallaşmasının önünü de açtı diyebiliriz.
13:48Senin de söylediğin gibi evet ortak bir dil yaratıldı ama ortak beraber yaşamaya dair bir kararlaşma aslında ortaya çıktı.
13:57Yani bugün İran rejiminin bütün baskılarına rağmen bütün diyelim ki inkar politikalarına rağmen asimilasyona rağmen kadınlar öncülüğünde işte Farsların, Bellüçlerin,
14:12Azerilerin, Kürtlerin ortak bir mücadele hattını oluşturabildiğini görebildik.
14:17Bu da beraberinde neyi getiriyor aslında tek rejimin daha çok demokratik toplum zeminini oluşturduğunu görebiliyoruz.
14:33Yani bu beraberinde halkların aslında beraber yaşayabileceğine, gerçekten beraber bir sistem kurabileceğine dair bir yaklaşımı da ortaya çıkardı.
14:44Çünkü biliyoruz hani yüzyıllardır Orta Doğu'da farklı etnik kökenden, farklı inançlardan, farklı kültürlerden birçok halk var ve bu halklar hep
14:54beraber yaşıyor.
14:56Yani bugüne kadar da hep böyle gelmiş.
14:59Ama hani diyelim ki ulus devlet anlayışları ya da işte İran gibi Molla rejimiyle yönetilen rejimlerde daha çok işte hani
15:10tek bir anlayışın geliştirmesine dair bir yaklaşım var.
15:14İşte aslında burada bu serhıldanlarla kadınlar aslında bunu da kırmış oldu.
15:19Aslında bütün toplumu bir araya getiren.
15:22Çünkü şunu görebiliyoruz, yani oradaki serhıldanlarda sadece bir kesimi yok.
15:29Yani genç kadınlar var, işte çocuklar var, gençler var, tüm diğer halklardan insanlar var.
15:36Ve bu biraz daha şeyi gösteriyor, yani ortak bir toplumsal reflekse dönüştü.
15:43Öyle olmasa zaten hani aylarca sürən bir serhıldana dönüşmezdi.
15:47Yani hem toplumun birçok kesimden, İran'ın neredeyse birçok kesiminin de aslında destek verdiği, içinde yer aldığı bir eylemselliğe dönüştü.
15:59Jinjian Azadi aslında felsefe dedi.
16:02Peki bu felsefe kadınlar açısından, toplumlar açısından sadece Kürtler değil ya da Kürt kadın hareketi değil.
16:08Genel olarak dünya açısından nasıl bir yaşam vadediyor?
16:13Yani maalesef kadınlar açısından dünya çok böyle hani şey bir yer değil.
16:19Hani cinsiyetçiliğin, milliyetçiliğin, aslında dinciliğin hüküm sürdüğü bir dünyada yaşıyoruz.
16:27Bunun aslında karşısında işte başta da söylemiştik, Kürt halk önderi Sayın Özcalan'ın aslında geliştirdiği bir kadın özgürlük mücadelesi çizgisi
16:39var yani.
16:40Bununla beraber Kürt kadınlarının da aslında bunu geliştiren, aslında daha çok toplumsallaştıran, daha çok diğer halklarla beraber yaşama geçiren bir
16:53mücadelesi var.
16:54Bu mücadeleyle beraber aslında işte diyelim ki inkara karşı, eşitsizliğe karşı, adaletsizliğe karşı demokratik bir özgürlükçü bir yaşamı vadediyor aslında
17:09Cinciyan Azadi.
17:10Sadece işte bir belki Kürt kadın hareketi bunun öncülüğünü yapıyor ama sadece Kürt kadınları için değil aslında dünya kadınları için
17:20de bu çok hani önemli bir gelişme.
17:22Ve bu felsefenin cevap olması, işte karşılık bulması da aslında biraz bundan kaynaklı.
17:31Yani bugün dünyada aslında işte katalist modernitenin geliştirdiği o erkek egemen anlayışa karşı kadın özgürlükçü bir bakış açısıyla toplumsal bir
17:44örgütlenmeyi, kadın örgütlenmesini esas alan bir yaklaşım var.
17:49Bu kadının aslında özne olarak ele alınmasını da beraberinde getiriyor.
17:55Yani kadının kendisini yaşamda özne olarak ele alma gibi bir durumu gerçekleşiyor diyebiliriz.
18:02Aslında Kürt kadın hareketinin yıllardır sahiplenildiği, tüm dünyaya yaydığı bu felsefe Cinciyan Azadi felsefesi.
18:10Cina Emine'nin katlettikten sonra dünyada sahiplenilmesi nasıl değerlendiriyorsunuz?
18:16Çünkü biliyorsunuz işte dünyanın birçok yerinde saç kesimi oldu.
18:20Meclislerde kadınlar belli yerlerde saçlarını keserek duruma tepki gösterdi.
18:27İşte konsolosluklarının önünde tepkiler gösterildi.
18:30Yani ciddi bir sahiplenme de oldu aslında bu felsefeyi.
18:33Siz nasıl değerlendiriyorsunuz?
18:35Bu felsefenin aslında o sereldanla beraber hani biraz evrenselleşen bir durumu oldu diyebiliriz.
18:45Bu eylemlerde kadınlar aslında sadece o eylemin örgütleyicisi olmadılar.
18:50Sembolü de oldular.
18:52Gerçekten ruhunu da oluşturdular.
18:54Dilini de geliştirdiler.
18:55Onunla beraber aslında dünyadaki birçok kadının yani evet İran rejimi gibi bir rejime bile karşı çıkılabileceğine dair bir şey geliştirildi
19:08aslında.
19:08Bir cesaret de geliştirildi diyebiliriz.
19:11Onun için aslında bu kadar sahiplenme durumu gelişti.
19:14Kadınlar işte baş ürtülerini yakmakla, saçlarını kesmekle, sembolik olarak bunu aslında bir toplumsal bir şeye de dönüştürerek geliştirdiler.
19:25Bugün dünyanın birçok yerinde aslında kadınlar maalesef aynı baskı ve zulümle karşı karşıya.
19:34Diyelim ki işte hani kadınlarına yönelik şiddet çok ciddi bir ulus devlet politikası olarak birçok yerde gelişiyor.
19:43Kadınların buna karşı mücadele etmesinin aslında evet bir tarihimiz de var.
19:50Ama bu sərhildanla beraber aslında kadınların istənildiğinde aslında ortak bir eylemsellikle, ortak bir dille, ortak bir cesaretle bunun karşısında durabileceğine
20:03dair gerçekten bir şey geliştirildi.
20:07Onun için aslında hani mesela ödül törenlerinden tutalım.
20:12İşte sohaqlarda, eylemlərdə, birçok yerdə, birçok alanda kadınlar bu eylemə sahib çıxdı.
20:20İtirazlarını bu şəkildə dilə getirdilər.
20:23Bəlkü bir kişi olaraq da dilə getirildilər.
20:27Bəlkü yüz kişi olaraq da, bəlkü binlərcə kişi olaraq sohaqlara döküb.
20:31Bu itirazlarının hepsini dile getirmek gibi bir durum gerçekleşti.
20:36Bugün zaten hani aslında evrensel bir kadın özgürlük mücadelesini geliştirmeye dair de bir yaklaşım var.
20:45Yani dünyanın birçok parçasında, birçok ölkəsində diyəlim, kadınların mücadelesi var.
20:53Ama 21. yüzyılda bu mücadelenin ortaklaşmasına dair gerçekten bir yaklaşım var.
20:59Ve bu yaklaşım aslında bu Jina Eminin'in serhalıdanlığıyla beraber evrenselləşdiyini də görebiliriz.
21:09Yani bu konu açısından aslında önemli bir değerləndirme və tespittir.
21:14Aslında coğrafyalar farklı olabilir ama işte Rojava, Bağkur ve Bağşur'daki kadınların eylemleri, protestoları,
21:24Kürt Kadın Hareketi'nin tarihsel bağlamı ya da işte politik bağları nedir?
21:30Yani evet birçok yerde farklı haklar için mücadele ediliyor ama Kürt Kadın Hareketi'ne baktığımızda aslında birçok hak için mücadele
21:37ediyor.
21:38Peki yani kadınların eylemlerini bu politik noktada nasıl bağlayabiliriz Kürt Kadın Hareketi'yle?
21:46Kürt Kadın Hareketi aslında hem kimlik mücadelesi veriyor hem de kadın olmanın gerektirdiği bir özgürlük mücadelesi yürütüyor.
21:56Şimdi hem dört parça Kürtistan'da hem de Orta Doğu'da aslında çok ciddi kadın mücadelesi geliştiriliyor.
22:09Bununla beraber aslında mesela şeyi biz Rojulat'taki Serhildan'ı Rojava'dan bağımsız ele alamayız.
22:17Örneğin Rojava Kadın Devrimi'nde gördük.
22:21Gerçekten hani kadınlar bunun hem öncülüğünü yaptı hem savaşını verdi hem de yaşamı örgütlemeye, örmeye dair bir yaklaşım geliştirdi.
22:31Bu da aslında Azadi felsefesinin bir yansımasıydı.
22:38Hani bunu buradan ele aldığımızda bu şekilde değerlendirebiliriz.
22:42Aynı şekilde Başur'da, Bakur'da yani bu felseferin aslında örgütleyicisiyle Kürt Kadın Hareketi ve bunun öncülüğünü de yapan Kürt Kadın Hareketi.
22:53Bununla beraber aslında o sınırların, o aslında şeylerin de kalktığını da görebiliyoruz.
23:00Yani bu felsefenin geliştirmiş olduğu en büyük kazanım bence işte sınırların ortadan kaldırılması.
23:08Yani bugün işte Rojava, Rojulat, Başur, Bakur, Kürt Kadınları ortak bir paydada buluşan, ortak bir mücadeleyi yürüten, geliştiren bir yere
23:21evrilme durumu gerçekleşti.
23:24Tabi bu hani belki her dört parçada farklı şekilde bir mücadele yürütülüyor.
23:31Ama esasında ele aldığımızda erkek egemen anlayışa karşı çok güçlü bir itiraz diyebiliriz yani bunu.
23:41Tabi Kürt Kadın Hareketi olarak biz sadece işte Kürt kadınlarıyla ilgili değil, Orta Doğu, Dünya aslında birçok kadın hareketleriyle de
23:54hem iletişim yani etkileşimlerimiz var hem de ortak mücadele alanlarını oluşturmaya dair bir yaklaşımımız var.
24:02Yani bununla beraber belki hani Dünya Kadın Demokratik Kadın Konfederalizmi dediğimiz şeyi de bununla beraber örmek Kürt Kadın Hareketi'nin
24:13öncülüğünü yaptığı bir çalışma.
24:17Bugün dediğim gibi Kürtler, Kürt kadınları bir kimlik mücadelesi veriyor.
24:23Ve bu kimlik mücadelesini verirken salt diyelim ki belli alanlarda değil hem diyelim ki mücadelenin bütün alanlarında yer alıyor hem
24:33de toplumun yeniden inşasını geliştirme açısından da yerini alıyor.
24:40Rojava'da da bunun örneklerinden biri yani işte komünel yaşamın oluşturulması, demokratik ulusun yaşama inşa edilmesine dair de bir yaklaşım olduğunu
25:00söyleyebiliriz.
25:00İran'daki baskılara tekrar dönmek istiyorum.
25:05Jina Eminem katledilmesinden sonra başlayan protestolar, isyanlar aslında beraberinde rejimin daha çok baskı yönlerini de arttırdı.
25:15İşte idamlar arttı, katliamlar arttı, zorunlu örtüme politikalarına karşı daha fazla aslında kadınları tutuklamaya başladı.
25:24İşte Perşan Aziz'i verişe muradi, geçtiğimiz günlerde işte Af Örgütü'nün bir raporu vardı, insanlık suçu uygulandı İran'da rejim
25:32diye.
25:33Peki tüm bu baskılara baktığımızda kadınların aslında oradaki kadın hareketini rejim bastırabildi mi yoksa hani mücadelede yeni biçimler mi kazandı?
25:47Siz nasıl görüyorsunuz?
25:48Yani İran'ı ele aldığımızdan, İran'ı ele aldığımızda kadına yönelik gerçekten çok ciddi politikalar yürütülüyor.
26:00Yani orada biliyorsunuz kadınlar bedenini ateşe vererek intihar ediyor.
26:07Yani bu çok ciddi bir aslında refleks, bunu öyle ele alabiliriz.
26:11Yani o baskıların sonucu aslında böylesi bir kadına alan açmayan, aslında daraltan bir yaklaşım var.
26:19Bununla beraber kadının sürekli hani kadının bedeni ne dair politika üreten, aslında hep kapatmaya dair bir politika, üretmeye dair bir
26:28yaklaşım var.
26:29Böyle olunca aslında şeyi, biraz kadını eve kapatan, işte o bildiğimiz makul kadını yaratmaya dair bir yaklaşım var İran rejiminin
26:42de.
26:42Buna karşı aslında kadınların itirazları ve mücadelesi var.
26:47Şimdi biliyorsunuz siz de bahsettiniz İran'da hala idam cəzası yürürlükte.
26:54Sadece idam değil, çok uzun tutuklamalar, təcritler, buna dair gerçekten çok ciddi baskılar var.
27:02Ya da işte diyelim ki çok ciddi bir təcavüzsə dair bir saldırı var kadına dair.
27:11Hatta geçen təcavüzcüsünü öldürən kadın idam edildi.
27:14Öyle bir yaklaşım var.
27:17Onu ele aldığımızda aslında İranlı kadınların ne kadar aslında cesaretle, aslında ne kadar güçlü bir mücadeleyle yürüdüğünü görebiliyoruz.
27:27Çünkü İran cezaevlerinde nefes almak bile bir direniştir.
27:31Yani o baskılara karşı nefes almak, yaşamak gerçekten büyük bir direniştir.
27:37Mesela Zeynep Celalyen örneğinde bunu görüyoruz.
27:41Yani 10 yıllı aşqındır, hala cezaevinde çoğu zaman təcritdə bir mücadele gerçekliği var.
27:50Siz də belirtdiniz, işte Pahşan Aziz İzifə birçok kadın şahsında idam cezaları veriliyor.
27:58Və hani bizim belki bildiğimiz, bilmediğimiz birçok şey var.
28:02Çünkü İran çok kapalı bir toplum.
28:03Yani onun için bu görünen yüzü.
28:08Ama buna rağmen kadınların cesaretle bunun üzerine giderek bunun mücadelesini vermeleri büyük bir mücadeledir.
28:18Yani bütün aslında dünya kadınlarına da umut oluyor.
28:21Örneğin Afganistan'da yaşanan, diyelim ki dünyanın birçok yerinde yaşanan kadın kırım ve katliamlarına, kadın şiddetine karşı aslında İran kadınları çok
28:34ciddi bir mücadele veriyor.
28:36Siz də belirtdiniz, hani bunun aslında bugün bu serildanla beraber yaşamda da dönüşlerini görebiliyoruz.
28:44Yani artık İran rejimi, yani işte İran'ın Molla rejimi idamla, tutuklamayla, işte işkenceyle kadınları şey yapamıyor, geri durmuyor yani
28:57kadınlar bunlara rağmen.
28:59Gerçekten onları hani yaşamdan alıkoymaya çalışan bir anlayışa karşı kadınlar hala dimdik hayata ve yaşama tutulmaya dair bir yaklaşımları var.
29:08Ve hani sadece bununla beraber, sadece kadınlar değil, toplumu dönüşdürmeye aslında bir mücadelesi var kadınların.
29:17Hani böyle ele aldığımızda bu yani İran rejimine karşı kadınların verdiği mücadele çok değerli ve kıymetlidir.
29:26Yani gerçekten çok hani hem bütün dünya kadınlarına da örnek ve ilham olabilecek bir mücadeleden bahsedebiliriz.
29:35Aslında dört yıl önceki eylemler şu an daha yüksekti, daha fazlalaşmıştı, her kente yayılmıştı ama şu an baktığımızda eylemlerde aslında
29:46azalmalar görüyoruz ama
29:48kadınlar yine gündelik yaşamlarında aslında bir itaatsizlik eylemleri de gerçekleştiriyor.
29:55Bu itaatsizlik eylemlerini siz nasıl görüyorsunuz?
29:59Hangi biçimlerde kadınlar bu eylemleri gündelik yaşamlarında da gerçekleştiriyor?
30:04Yani cinciyen azadi serhildanıyla beraber kadınlar birçok şeyde geri dönülmez bir gerçekten kazanım elde ettiler yani.
30:15Evet hani mesela rejim diyelim ki aylar sonra belki bastırdı serhildanı.
30:21Hani bir sürü tutuklama, katliam ve bir sürü baskıyla hani bunu geriletmeye ya da işte diyelim ki bastırmaya çalıştı.
30:32Ama şunu görüyoruz yani kadınlar hala işte sokakta, diyelim ki eylemde, evinde, iş yerinde hala aslında bu serhildanın ruhuyla hareket
30:47ediyor diyebiliriz.
30:48Yani gerçekten onun yansımaları çok ciddi var.
30:51Evet hani ne kadar istediğim kiyasal olarak daha çok baskıya dair bir kanun çıkartıldı.
30:58Çıkartıldı ve hani kadınları biraz daha burada baskı altında tutarak biraz hani toplumu da baskılamaya çalışıldı.
31:09Ama şunu görüyoruz artık hani bu serhildanla beraber kadın özgürlüğü olmadan İran'daki toplumsal bir özgürlüğün de olamayacağı gerçekten açığa çıktı.
31:21Yani hani kadını ikinci il olarak ele alan, ikinci plan atan erkek egemen anlayışının aslında hani bunu gördüğünü de görebiliriz
31:30yani.
31:31Yani bunu görerek aslında bundan sonraki süreçte hareket edecek.
31:36Yani evet hani dört yıl aradan geçti ama kadınlar hala çok ciddi mücadele veriyor.
31:43Zindanlardan tutalım sokaklarda, evlerden tutalım mahallelerinde, şehirlerinde.
31:50Gerçekten çok ciddi bir mücadele veriliyor ve ben bunun o serhildanın devamı olarak ele alınması gerektiğini düşünüyorum.
32:00Yani dediğimiz gibi böylesi bir rejimin karşısında.
32:05Yani işte hala kadınlar size sokakta örtü örtmüyor.
32:09Hala gerçekten o bireysel bazen toplu eylemler de yapabiliyor.
32:15Buna dair gerçekten sürekli sokağı da canlı tutmaya çalışan, aslında itirazlarını da canlı tutmaya çalışan bir yaklaşım var.
32:23Bu da çok önemli.
32:26Yeniden idamlara gelmek istiyorum aslında.
32:29Biliyorsunuz salı günü idamlara hayır kampanyaları devam ediyor.
32:32Şu ana kadar 62 cezaevinde açlık grevleri de devam ediyor.
32:37Tamamına baktığımızda az önce de senin de dediğin gibi aslında Kürt kadın aktivistlere dönük çok ağır cezalar var.
32:43Diğer yer idam cezaları evet bozuluyor ama ağır cezalarda tutulmaya devam ediyor.
32:49Peki bu idam kararları aslında nasıl kadınlara dair verilen idam kararları genel olarak toplumdaki o baskıya dair nasıl görmek, nasıl
33:02yorumlamak lazım ve buna karşı nasıl bir çözüm bulmak gerekiyor?
33:06Evet ya şimdi aslında hani rejimler toplumu baskı altında tutmak için aslında önce kadınlardan başlıyor yani hani meşhur bir söz
33:19var da önce kadını vurun üzerinden bir şey var yaklaşım var erkek egemen anlayışı.
33:24Yani sürekli cinsiyetçiliği üreterek bunu aslında hani biraz toplumsal bir şeye de dönüştürmek gerekiyor.
33:33Şimdi İran'da Kürt kadınları aslında iki ayrı ayrımcılığa uğruyor.
33:39Bir kendi Kürt kimliklerinden kaynaklı bir de kadın olmanın verdiği bir gerçeklik var.
33:46Yani işte dili asimülasyona uğruyor, ekonomik anlamda çok ciddi ayrımcılıklara uğruyor.
33:52Yani buna benzer işte dediğimiz gibi beden politikaları geliştiriyor, kadının bedeni üzerinden politikaları geliştiriyor.
34:00Kadının toplumda ve yaşamda görünmemesine dair bir şey var, bir yaklaşım var, bir politika var.
34:08Şimdi kadınlar aslında buna karşı çıkmaya dair bir durum var ve bunun aslında öncülüğünü de biraz Kürt kadınları yapıyor.
34:18Yani bugün işte diyelim ki en küçük bir faaliyeti bile idamla cezalandıran bir diyelim ki hukuktan bahsediyoruz.
34:29İran hukukundan bahsediyoruz.
34:31Kadınlar buna rağmen aslında mücadelelerinden, örgütlülüğünden, toplumsal yaşamdan vazgeçmiyorlar.
34:41Yani belki adaletsizliğe karşı gerçekten bir adalet olgusunu ele alıyorlar ve sadece kendileri için de değil aslında.
34:51O coğrafyada yaşayan bütün kadınlar ve halklar için böylesi bir mücadele yürütülüyor.
34:56Ama dediğimiz gibi İran'da Kürt kadınları daha çok cezalarla yüz yüze kalıyor.
35:05En ufak diyelim ki bir düşüncesini bile dile getirdiğinde bir cezaevi, bir baskı ve bir idamla karşı karşıya gelme durumu
35:15gerçekleşiyor.
35:17Tabii hani siz de söylediniz hani idama karşı gerçekten ciddi eylemserlikler ve protestolar da var.
35:24Ama hani yeterli deyil.
35:26Yani bugün hala idamlar devam ediyorsa buna dair çok ciddi dünyanın da seç çıkartması gerekiyor.
35:34Yani düşünün bir savaş ortamında bile hala İran rejimi bundan vazgeçmiyor.
35:40Hala kendi toplumunu denetimde tutmak için gerçekten o idam tehdidini sürekli canlı tutuyor.
35:51Ve hani toplumu da buna dair terbiye etmeye çalışıyor.
35:55Son olarak şeyi de sormak istiyorum.
35:57Genel baktığımızda tüm baskılara karşı Jinciyan Azadi'nin bundan sonraki mücadele döneminde taşıyacağı temel sorumluluk nedir?
36:07Hem Kürt Kadın Hareketi hem genel kadın hareketi olarak nasıl bir sorumluluk var üzerimizde?
36:14Bahsetmiştik yani aslında bu bir miras.
36:16Biz dağlardan ovalara, kültürlerden kültürlere gerçekten hani bir tanrıça kültürünün mirası bu.
36:25Ve hani Kürt Kadın Hareketi de bu mirası ağırlığıyla bu mirası aslında geliştirmeye çalışıyor.
36:33Ve biraz hani dünya kadınlarıyla beraber bu mücadeleyi büyütmeye dair bir yaklaşımı var.
36:39Şimdi Jinciyan Azadi sadece bir slogan olarak kalmamalı.
36:44Yani mesela Katalist Moderni de şey yapmaya çalıştı aslında.
36:50Bunu biraz daha popülist bir şeye dönüştürmeye çalıştı.
36:56Diyelim ki dijital medyada işte akımlarla ve benzeri.
37:00Ama gerçekten bunun içini boşaltmamak gerekiyor.
37:03Hani bu Jinciyan Azadi felsefesi çok büyük emeklerle, çok büyük güçlü bir mirasla aslında kazanılmış bir felsefe.
37:13Ve hani buna dair bir yaşam tarzı kurmak gerekiyor.
37:17Yani birçok bedelin ödendiği, aslında kadınların hala bedel ödediği, bunun için hala bedel ödediği bir özgürlük mücadelesidir.
37:28Bunun bir ruhu var, hani gerçekten hani bu felsefenin bir ruhu var ve her dokunduğu kadına da bu ruhu geçiriyor.
37:39Yani öyle bir gerçekliği var bu felsefenin.
37:43Bu sadece işte belli kesimlerin değil, aslında dünyada evrensel bir özgürlük mücadelesine dönüşen.
37:52Ve bununla beraber Kürt Kadın Hareketi'nin de hani belki bütün dünya kadınlarına armağan olarak verdiği ve vermeye devam ettiği
38:04bir mücadele tarzı.
38:05Onun için bizim açımızdan Anajin Cihan Azadi felsefesi bugün Roşila'daki belki Serhildan'la evrenselleşti.
38:15Ama yüzyıllardır aslında taşıdığımız mirasın bir sonucu olarak bugünlere geldi.
38:22Ve bundan sonraki süreçte de buna çok ciddi, güçlü sahiplenerek aslında kadınlar için, bütün aslında halklar için daha demokratik, ekolojik
38:35ve kadın özgürlükçü bir yaşam oluşturmaya dair bir yaklaşımın olması gerekiyor.
38:42Bunun için mücadelemize devam edeceğiz ve daha da büyüteceğimizi söyleyebiliriz.
38:48Değerli Harika, değerlendirmelerin için teşekkür ederim.
38:53Evet değerli izleyiciler, bir özel programın daha sonuna geldik.
38:57Başka bir özel programda görüşmek dileğiyle.
Comments