- 33 minutes ago
Category
📺
TVTranscript
00:08Müzik
00:22Avrupa Parlamentosu'ndan da katılımların olacağı söylendiği konuşmalar olacak.
00:28Biz de eylemi takip edeceğiz tabii ki canlı olarak da ekranlarınıza getireceğiz.
00:33Ancak bu süre içerisinde aynı bu eylemin içeriğine dönükte programımızı sürdüreceğiz.
00:38Şimdi TCK üyesi Meral Çiçek bizlerle.
00:42Meral Çiçek hoş geldiniz.
00:43Hoş bulduk.
00:44İyi ayınlar.
00:44Teşekkür ederim.
00:46Şimdi eylem biraz sonra açıklama olacağız.
00:48Tabii tam olarak kapsamlı talepleri bu açıklamada daha çok görmüş olacağız.
00:52Ama şeyi sormak istiyorum.
00:54Şimdi Umut Hakkı'nın uygulanması kararı aslında iki bin on dört yılından itibaren bir karar.
01:01Ve bu konuda Türkiye'de bilgilendirildi.
01:04Bu konuda mutlaka uygulanması.
01:06Özellikle Önder Abdullah Şehir'in koşullarının değiştirilmesi talebi de vardı.
01:10Şimdiye kadar uygulanmadı.
01:12Bunu nasıl değerlendiriyorsunuz?
01:13Hem Türkiye açısından bu ne anlama geliyor?
01:16Hem ahim ve Avrupa yasaları açısından mı anlama geliyor?
01:20Yani başta Umut Hakkı olmak üzere ama bazı farklı konulara ilişkinde gerek ahim olsun gerek Avrupa konseyine bağlı başka kurumların
01:30kararları vardı.
01:31Ve onların uygulanması konusunda da ciddi sıkıntılar var.
01:35Bu tabii ki Türkiye'nin ne kadar hukuk devleti olduğunu bir yandan ortaya koyarken diğer yandan bence Avrupa kurumlarıdır, Avrupa
01:44konseyidir gibi yani uluslararası kurumların da siyasi samimiyeti konusunda bir göstergedir.
01:51Çünkü bu kurumlar tarafından alınan kararlar var ama eğer uygulanmada bir sorun varsa birinci derecede sorumlu olan aslında bu kararların
02:01uygulanması konusunda çeşitli mekanizmaları devreye koyması gerekenler, baskı uygulaması gerekenler ya da yaptırımlara gitmesi gerekenler de aynı kurumlardır.
02:10Fakat bu kurumlar tarafından böyle bir baskıyı görmedik. Çeşitli mekanizmaların ya da yaptırımların devreye girildiğini görmedik ilişkilerin bunun üzerinde askıya
02:21alındığına şahit olmadık vesaire.
02:23Yani dolayısıyla bir yandan Türkiye'nin gerçeği, Türkiye devletinin gerçeği konusunda birçok şey ortaya koyuyor ama aynı zamanda Avrupa kurumlarının,
02:32Avrupa devletlerinin buradaki siyasi güçlerin de yaklaşımını ortaya koyan bir noktadır diye düşünüyorum.
02:38Yani bu anlamda evet hukuksal olarak alınan bir karar var ama bu karar eğer hayat bulmuyorsa, pratikleşmiyorsa bu kurumun bir
02:47bütünen varlığı, ciddiyetidir, geçerliliğidir vesaire bunu zedeleyen bir noktadır.
02:53Dolayısıyla bu konuda Türk devleti kadar ya da daha fazla aslında bu kurumları sorumlu tutmamız gerekiyor.
03:01Zaten burada yapılan eylemlerin amacı da bu yöndedir. Muhataplarımız bu kurumlar oluyor bu konuda.
03:07Evet şimdi özellikle hukuk boyutuna dikkat çektiğiniz. Ben şeyi sormak istiyorum.
03:13Şimdi Türkiye'de barış ve demokratik toplum süreci ikinci bir aşamaya geçiyor.
03:18Çerçeve yasa çıktı. Çerçeve yasalının uygulanması da gündemde.
03:22Dolayısıyla ve bu çerçeve yasa da esas Kürtler ve Türkiye'nin demokratik kesimi bir de hem Kürtler açısından hukuki bir
03:32güvence, geleceği, kimliği, özgürlüğü açısından istiyor.
03:35Hem de aynı zamanda Türkiye'nin demokratikleşmesi açısından.
03:38Şimdi Avrupa Birliği'nin de giriş şartlarından biri demokratikleşmeydi.
03:43Geçtiğimiz bir rapor yayınlanmıştı. Onda da demokratikleşmemesi eleştirilmişti.
03:47Tabloya bir de buradan baktığımızda özellikle Avrupa'nın önümüzdeki dönemde hem bu hukukun uygulanması hem de demokratikleşmesi konusunda belli girişimler
03:59olabileceğini düşünmek mümkün mü, olur mu?
04:02Ya da olmazsan ne tür engeller olabilir?
04:04Yani çeşitli kurumlar var. Biz şu an Avrupa Konseyi'nin önündeyiz. Türkiye'de Avrupa Konseyi üyesidir.
04:12Dolayısıyla Avrupa Konseyi Sözleşmesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Türkiye taraf olduğu için onun için de geçerlidir.
04:18Böyle bir boyutu var. Ama onun dışında diyelim ki bir Avrupa Parlamentosu'nda da sık sık Türkiye ile ilgili raporların
04:27hazırlandığını görüyoruz.
04:28Bu önemli bir noktadır diye düşünüyorum. Orada gerçekten de kapsamlı, önemli tespitleri içeren, yine pratik konusunda önemli öneriler sunan, önemli
04:40raporların da olduğunu ben düşünüyorum.
04:41Özellikle insan hakları ve demokratikleşme boyutuyla.
04:44Fakat şöyle bir problem var. Yani bizim en fazla eleştirdiğimiz nokta da budur.
04:49Geçen sene 27 Şubat'ta Önder Apo'nun geliştirmiş olduğu Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı ile birlikte biz yeni bir sürece
04:58girmiş olduk.
04:59O sürecin başlangıcından sonra neredeyse Avrupa Birliği'ne ya da Avrupa Konseyi'ne üye olan bütün devletler açıklamalar yapıp bu
05:08süreci desteklediklerini beyan ettiler.
05:10Kürt sorununun siyasal ve yasal bir zeminde çözülmesi gerektiğini desteklediklerini alenen ifade ettiler.
05:17Fakat bu açıklamalara göre sumut bir politika ortaya çıkmadı.
05:22Geçen bir buçuk yıllık süre içerisinde.
05:24Bence umut hakkını biraz bu çerçevede ele almamız gerekiyor.
05:28Çünkü umut hakkının uygulanması ya da uygulatılması aslında bu konudaki beyanların samimiyetini ortaya koyan bir noktadır diye düşünüyorum.
05:35Böyle ele almamız gerekiyor.
05:37Bir yandan süreç destekleniyor.
05:40Silahların susması gerektiği sorunun çatışma zeminden çekilip siyasal bir yasal zemin üzerinde çözüme kavuşturulması gerektiği ifade ediliyor.
05:52Bu destekleniyor.
05:53En üst düzeyde bu yönde açıklamalar yapılıyor.
05:55Ama bunun gerçekleşmesi için en önemli husus olan umut hakkının uygulanması, Önder Apo'nun serbest, yaşar ve çalışır koşullara sahip
06:07olması yönde burada bir irade ortaya çıkmıyor.
06:12Geçiştiren, erteleten, aslında biraz da belki siyasal konjektüre göre bekle gör pozisyonu alan bir durum söz konusudur.
06:20Avrupa devletleri ya da Avrupa konseyine taraf güçler açısından bu çok ciddi bir sıkıntıdır.
06:25Çünkü böyle bir zamanda böyle bir politika yürütülmemeli.
06:29Çünkü tersi sonuçlar beraber de getirebilir.
06:31Yani eğer gerçekten bu sorunun ki sorun sadece Kürt sorunu değil, Türkiye'nin demokrasi sorununun yasal ve siyasal bir zemin
06:41üzerinde çözülmesi isteniyorsa
06:44ve bu temelde Türkiye ile ilişkilerin geliştirilmesi isteniyorsa o zaman barış ve demokratik toplum sürecinin çok hızlı bir şekilde ilerlemesi
06:54gerekiyor.
06:55Avrupa konseyinin bu konuda sunacağı çok sumut bir katkı var.
06:59Bu katkı nedir? Umut hakkının uygulanmasına sağlatmak.
07:03Ama ne oldu? Haziran ayında konunun gündeme gelmesi bekleniyordu.
07:08Çünkü hatırlarsanız geçen sene burada yapılan toplantıda Türkiye'ye ek süre verildi tekrar bir senelik bir ek süre verildi.
07:15Bu sürenin de bence yani bu sürenin verilmiş olması onlar aksesinden süreçten bağımsız bir durum değildi.
07:22Süreçle bağlantılı biraz işte görelim biraz şans tanıyalım ama
07:25gelinen aşamada Haziran ayında yapılan toplantıda Bakanlar Kurulu'nun toplantısında
07:31Umut hakkının resmi gündeme alınmış olmaması çok ciddi bir sıkıntıdır.
07:37Buradaki Avrupa'da yaşayan Kürt toplumu tarafından da sert bir şekilde eleştirildi.
07:41Şimdi Eylül'e geldik yaklaşık üç ay üzerinden geçti.
07:46Tekrar toplanacaklar.
07:47Bu kez mutlaka Umut hakkının gündeme gelmesi ve somut bir kararın alınması gerekiyor.
07:54Yani Türkiye devletine, Türkiye hükümetine bu konuda daha fazla süre tanımak,
07:58erteletir, yani nasıl diyeyim, yani sürümcemede bırakmak anlamına geliyor.
08:05Süreci, sürece gereken desteği sunmamak anlamına geliyor.
08:09Aslında karşı tarafı aslında çözümsüzlüğü derinleştiren, derinleşmesine katkı sunan bir politika anlamına geliyor.
08:15O yüzden gerçekten bu Eylül ay içerisindeki toplantıda, buradaki oturumlarda bu kez
08:22beklentimiz, istemimiz, talebimiz, umut hakkının ciddi bir şekilde gündeme gelip
08:29gereken, yani kendi mevzuatlarına göre gereken adımların atılmasıdır.
08:34Bu sürecin ilerlemesi açısından çok çok önemli bir noktadır.
08:37Çünkü siz de dile getirdiniz, yasa çıktı, evet çerçeve yasa çıktı.
08:42Olumludur ama eksiktir.
08:44Çünkü mecliste kurulan bir komisyon da vardı.
08:48Bu komisyonun çıkardığı bir rapor vardı.
08:50O raporda yer alan maddeler vardı ve orada ifade edilen temel husus neydi?
08:55Çerçeve yasanın, demokratikleşme yasalarının kopuk ele alınmaması gerektiği.
09:00Gerekçesi ne de aslında vardı, demokratikleşme adımı, hani önümüzdeki dönemde atılacak ama
09:05şimdiye kadar o çok fazla...
09:07Evet, paralel ilerlemesi gereken bir süreçtir.
09:12Şimdi, demokrasi yasalarının çıkması için Avrupa Konseyi veya Avrupa'daki farklı kurumlar,
09:19Avrupa Birliği olur, Avrupa Parlamentosu olur, Avrupa Konseyi olur, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi olur vs.
09:25Buradaki mekanizmalarını oynayabileceği çok ciddi bir rol vardır.
09:30Ama bugüne kadar bu rolün oynanmadığını görüyoruz.
09:33O yüzden bizim açımızdan gerçekten bu çok çok önemlidir.
09:36Bu yönde de zaten toplumsal ve siyasal baskı uygulamak istiyoruz.
09:40Ama dediğim gibi bu konudaki tutup, bu kurumların samimiyetinin gerçeğini ortaya koyan bir husustur.
09:48O nokta üzerinde biz ele alıyoruz.
09:50Yani bugünkü toplantı, bugün, yarınki toplantı aslında biraz bahsettiğiniz nokta daha çok netleşmiş olacak.
09:56Ben oradan şeye gelmek istiyorum.
09:58Şimdi tabi ki Umut Hakk'ın uygulanma istemi özellikle size belirttiğiniz,
10:05liberaklı hocaların çalışma koşullarının ve yaşam koşullarının özgürlüğü sağlanması aslında o koşulların oluşturmasına dönüktüm.
10:14Şimdi bu da bu süreç içerisinde, özellikle bu barış ve demokratik toplum süreci içerisinde temel konulardan biri oldu.
10:21Şimdi bu neden önemli? Neden koşulların değişmesi ve aslında özgür, çalışır ve yaşar koşulların oluşması önemli?
10:33Hem kadınlar için, hem süreç için, hem kültürler için ne anlamı geliyor?
10:36Yani bizler açısından öncelikli olarak Önder Apo'nun esaret altında geçirdiği her bir gün, her bir an fazla bir gün
10:43fazla bir andır.
10:44Başından itibaren komplonun gerçekleştirildiği günden bu yana üzerinden geçen 27,5 yıllık yani neredeyse 28 yıllık süreç içerisinde biz sürekli
10:54Önder Apo için özgürlük mücadelesini verdik.
10:57Ve bu mücadele yürütürken tekil bir durum üzerinden yürütmedik.
11:01Önder Apo'nun özgürlüğünün, Kürt halkının özgürlüğü olduğu, kadınların özgürlüğü olduğunu, bu diyalektik üzerinden de argümanlarımızı sürekli dile getirdik, hala
11:10dile getirmeye devam ediyoruz.
11:11Fakat süreçle bağlantılı olarak ele alacak olursak, şimdi bir kere Önder Apo, Kürt halkının sadece meşru temsilcisi değil, baş müzakerecisidir.
11:22Yani eğer Kürt sorununa ya da Türkiye'deki demokrasi ve özgürlük sorununa yasal ve siyasal zemine dayalı bir çözüm aranıyorsa, bir
11:33çözüm geliştirilmek isteniyorsa, bunun Kürt tarafında birinci derece muhatabı Önder Apo'dur.
11:39Dolayısıyla eğer bu süreç ilerleyecekse Önder Apo'nun gerçekten baş müzakereci olarak rolünü oynayabileceği koşulların, zeminin yaratılması gerekiyor.
11:49Esaret altında, tecrit altında, hak ve hukukun uygulanmadığı bir ortamda Önder Apo'nun baş müzakereci olarak rolünü oynamasını beklemek mümkün
12:02değil.
12:02Bir kere orada bir statünün netleştirilmesi gerekiyor. Önder Apo'nun statüsü nedir? Önder Apo Türk Devleti açısından kimdir?
12:10Bir esir midir tırnak içinde? Bir tutsak mıdır? Bir mahkum mudur? Yoksa baş müzakereci midir?
12:16Eğer müzakereler Önder Apo'yla yürütülüyorsa veya yürütülecekse bundan sonraki süreçte de bunun resmileşmesi çok önemlidir.
12:24Bunun resmi bir statüye kavuşturulması gerekiyor.
12:26Umut hakkı bu bağlamda da çok önemlidir.
12:29Dolayısıyla Avrupa Konsey bu yönde de bu sürecin daha resmi bir çerçeve kazanması,
12:35daha resmi bir statü doğrultusunda ilerletilmesi açısından da önemli bir role sahiptir.
12:41O statünün kazandırılması, o statünün resmileştirmesi açısından Avrupa Konsey de bu anlamda rol oynayabilir, oynamalıdır.
12:48Ama bununla birlikte gerçekten müzakere dediğimiz yani kapalı kapılar ardında gizli, saklı bir şekilde yürütülemez, yürütülemez, şeffaf olmak zorundadır.
13:00Toplumsal, siyasal boyutları olmak zorundadır.
13:03Mevcut durumda koşular...
13:04Bir soruyu buradan sorayım, devam etmenizi istiyorum.
13:07Şimdi özellikle bu süreç başladıktan sonra süreç karşılıkları da daha çok netleşti.
13:15Yani eleştirileri dışında bırakarak söylüyorum.
13:18Çünkü sürece katkı sunan, eksik bulunan, yanlış bulunan yerlere eleştiriler de var.
13:22Ama bir de süreç karşılıkları var.
13:24Ve bu süreç karşılıkları çoğunlukla da paradigması ve özellikle bu çözümün esas ana halkalarına itiraz eden, reddeden ya da buna
13:37karşı duran şeyler.
13:38Tam da bahsettiğiniz noktada o sürecin açık aleni yürütülmesi ve bizzat Gürtel Günder abla hocalarının kendisinin kendini ifade edebilmesi bu
13:50süreci nasıl etkiler, olmaması bu tür saldırıları süreç karşılıklarını nasıl bir noktaya getirir?
13:56Yani hem Kürt toplumu açısından ama bence bir bütünen Türkiye halkları açısından çünkü bu süreç Türkiye'deki bütün halkları etkileyen bir
14:05süreçtir.
14:06Halkların lehine olan bir süreçtir.
14:09Birçok özel savaş yürütülüyor.
14:11Çeşitli özel savaş uygulamaları yürürlüktedir.
14:14Çözüm karşılıkları, süreç karşılıkları zaten en fazla buradan besleniyor.
14:18Dolayısıyla bunun da önünün kesilmesinin yegane yolu nedir?
14:22Önder Apo'nun çok rahat, sınırlanmadan bütün toplumlara hitap edebilecek koşulları yaratmaktır.
14:30Mesela basınla görüşmesini sağlamaktır.
14:32Nasıl bir çözüm perspektifine sahip olduğunu açık bir şekilde mesela basına iletebilmelidir.
14:40Yani mevcut durumda zaten İmralı hukukun işletilmediği bir yerdir.
14:45Yani orada şu anda diyelim ki yani hukukun devre dışı bırakıldığı bir yerdir.
14:51Burada normalde yani herhangi bir tutsağın, bir tutuklunun, bir hükümlünün sahip olduğu haklar bile kullandırtılmıyor.
15:02Yani inkar ediliyor.
15:04Haberleşme hakkıdır, iletişim hakkıdır vs.
15:07Bunlar zaten tümüyle sınırlandırılmış durumdadır.
15:09Ama dediğim gibi biz burada sıradan bir hükümlüden, sıradan bir tutsaktan bahsetmiyoruz.
15:14Bir halkın baş müzakerecisinden bahsediyoruz.
15:17Bir ülkenin yüzyılını tayin edecek bir sürecin öznesinden bahsediyoruz.
15:22Ve bu sadece Kürt halkını ilgilendiren ya da sadece kadınları ilgilendiren ya da sadece Alevileri de ilgilendiren bir süreç değildir.
15:30Türkiye'de yaşayan bütün insanları ilgilendiren bir süreçtir.
15:33Dolayısıyla bu çelişkileri ortadan kaldırmanın da işte kuşkulardır, şüphelerdir, çelişkilerdir.
15:41Bunları ortadan kaldırmanın yegane yolu bu kapıları açmaktır.
15:45Önder Akko'nun işte rahat, yaşar ve çalışır koşulları dediğimiz bunun içerisinde iletişim hakkıdır, görüşme hakkıdır.
15:54Bunun sınır yani hiç hiç sınırlandırmadan bunun uygulanmasını sağlamak.
15:59Bu çok çok önemlidir.
16:00Yani çünkü dediğim gibi çeşitli çevreler özel savaş geliştiriyor, propaganda yapıyor, antipropaganda yapıyor, karalama kampanyaları yürütüyorlar.
16:10Ya bir sorabilsinler ya sen mesela bir şey mi dile getirildi, bir açıklama mı yapıldı ya da bir şey mi
16:17paylaşıldı bunun anlamı nedir?
16:20Sormak istiyoruz diyen bir sürü insan var.
16:22Bunun koşulları yaratılmak zorundadır.
16:24Ama bir bütün olarak ben söylüyorum dünyanın değişik yerlerinde müzakere deneyimler ortadadır.
16:29Özellikle son otuz yılda dünyanın dört bir yanında ulusal kurtuluş mücadelesi vermiş olan hareketlerle devlet yetkilileri arasına yapılmış olan müzakereleri
16:40görüyoruz.
16:41Yani o deneyimlerin...
16:41Yani daha eşit koşullar yaratma arayışları daha fazla değil mi?
16:45Bu olmak zorunda yani bu deneyimler bunun ne kadar hayatı olduğunu da ortaya koyuyor.
16:51İşin doğasının ne olduğunu ortaya koyuyor.
16:54Ama bu noktada Türk devletinin yaklaşımda, Türk hükümetinin yaklaşımda işin doğasını bile inkar eden bir yaklaşım, bir politika söz konusudur.
17:03O yüzden gerçekten sürecin ilerlenmesi için sürecin selameti açısından en en önemli koşul Önder Apo'nun özgür çalışır ve yaşar
17:15koşullara sahip olması, istediği herkesle iletişim kurabilmesi, herkesin sorularını yanıtlayabilecek duruma gelmesi, herkesin görüşünü de rahat alabileceği bir noktada olması
17:28bu çok çok önemli bir noktadır.
17:29Evet, bir diğer konu yine bununla bağlantılı.
17:32Şimdi çerçeve yasa Ekim ayın itibariyle pratikleşeceği söylendi.
17:39Yani henüz böyle komisyonlar, dört komisyon oluştu ama kimler yer alacak, nasıl yer alacak bunlar da tam netleşmedi.
17:46Ancak daha çok gündemde olan silahsızlanma.
17:49Yani daha çok oturduğu yani yasanın en azından iktidar açısından oturduğu yer silahsızlanma.
17:54Şimdi dolayısıyla bir biraz önce bahsettiğiniz Reber Abdullah Öcalan'ın koşullarının düzeltilmesinin önemi bu açıdan da çok dikkat çekici bir
18:06nokta.
18:07Çünkü hareketin açıklamaları vardı.
18:10Hareket diyor ki yani bizzat bu süreci Reber Abdullah Öcalan yönetmezse kimse silah da bırakmaz.
18:19Yani bu süreçte ilerlemez.
18:22Bu konuda ne söyleyebilirsiniz?
18:24Olması nasıl bir süreç geliştirir?
18:27Olmaması neye yol açar?
18:28E tabii şimdi bir çerçeve kanun çıktı.
18:33Belli maddelere dayanıyor.
18:34Fakat onun bir de ifade edilmemiş dünya kadar detayı var.
18:40Yani bu yasanın uygulanması kendi başına çok çetrefilli bir süreçtir.
18:45Çok fazla ayrıntı var.
18:47Yani pratik boyutta çok çok fazla ayrıntı var.
18:50Şimdi bunun uygulanabilmesi için doğrudur.
18:53Yani nihayetinde ifade ettik Önder Apo'ya eğer baş müzakereci ise bu yasanın da uygulanması için kendi rolünü oynayabilmesi gerekiyor.
19:01Kendi statüsünün burada bir resmiyete kavuşturulup o resmiyet doğrultusunda gereken koşulların sağlanması.
19:08Özgürlük hareketiyle her an ihtiyaç duyduğu kadar iletişim kurabilmesi, tartışma zeminlerinin oluşturulması, birlikte çalışabileceği koşulların yaratılması gerekiyor.
19:19Yani o anlamda söyledim. Dünyada çok farklı müzakere deneyimleri var.
19:24Kolombiya'daki süreçten tutalım Sri Lanka'ya kadar vesaire yani bir sürü süreç var.
19:28Bu süreçler bile bunu bize göstermiştir.
19:31Yani bu nasıl diyeyim bu koşullar yaratılmadan bu iletişim koşulları ortadan yani nasıl bu iletişim koşulları sürekli iletişim koşulları olmadan
19:42süreçlerin ilerlemediğini biz gördük.
19:44Başka deneyimlerde de gördük.
19:46Dolayısıyla yasanın da uygulanması ki yani yasada dediğimiz gibi salt tırnak içinde söylüyorum.
19:53Evet siz de ifade ettiniz devlet ya da hükümet bu açıdan bakıyor.
19:57Silahsızlanma üzerinden bakıyor.
19:59Ama gerçekten Önder Apo'nun bir açıklaması vardı.
20:05Bin kilometrelik bir yolda bir adımla başlar ama şimdi sorun sadece bir adım değil.
20:10Onun ardından gelmesi gereken adımlar da var.
20:13Bu adımların yürünebilmesi için bazı koşulların yaratılması gerekiyor.
20:18Ve mevcut koşullar altında bu süreci yürütülece bekleniyorsa karşı taraf açısından da ben söylüyorum bu mümkün değildir.
20:26Mümkün değil.
20:26Yani bu işi yokuşa sürmek anlamına geliyor.
20:28O yüzden bir de şey konusunda da bir sorun var.
20:32Yani dün de Dem Parti İmralı heyeti tarafından yapılan bir açıklama vardı.
20:36Önceki gün Önder Apo ile bir görüşme yapılmıştı ve yanlış değilsem yasadan önce en son bir görüşme yapılmıştı.
20:42Aradan geçen bu kadar uzun bir süreden sonra ilk defa Dem Parti heyetiyle bir görüşmenin yapılmış olması bile kendi başına
20:50sıkıntılı bir durumdur.
20:51Yani çünkü madem yasa çıkarıldı, madem kurullar oluşturuldu o zaman bu kurulların çalışabilmesi için çok hızlı adımların atılması gerekiyor.
21:00Yani bu konuda temponun yüksek tutulması gerekiyor.
21:03Ama mesela bu konuda da hükümet tarafından böyle bir nasıl diyeyim tempoda bir ağırlık görüyoruz hala ama böyle bir lüksümüz
21:10yok.
21:11Gerçekten sürecin ilerlemesi için çok hızlı adımların atılması gerekiyor.
21:15Alınan kararların çok hızlı uygulanması gerekiyor.
21:18Bunun içinde, bunun önünde engel oluşturan ne varsa ortadan kaldırılması gerekiyor.
21:24Tamam, son olarak şeyi sormak istiyorum.
21:27Sizi çok tuttum da.
21:29Şimdi bu sürecin özellikle gelişmesi açısından ve ilerlemesi açısından.
21:34Şimdi kadınlar başladığından beri bir öncülük rolü üstlendi.
21:38Halen de bu devam ediyor.
21:40Şimdi bu bakır açısından öyleydi ama sadece bakır açısından öyle değildi.
21:43Aslında Avrupa'da da biz bunu çok gözlemledik bu yönlü çalışmaları, adımları.
21:48Kadınlar bu sürecin gelişmesi, hem umut hakkının uygulanması, aslında kür sorunu çözümü, barışın gelişmesi gibi böyle çok katmerli bir süreci
21:57omuzlamaya çalışıyor.
21:58Nasıl bir katılım göstermeli, nasıl bir katılım gösterecek?
22:02Bu konuda planlaması önümüze dönük, dönük nelerdir, neler söyleyebiliriz?
22:06Evet, bir şeyle başlamak yani bu sorunuza cevap vermek istiyorum.
22:12Şimdi biliyorsunuz BM'nin 1325 nolu bir kararı var.
22:16Yani Kadın Güvenlik Barış Kararı.
22:19Bu karar sözde kadınların barış ve müzakere süreçlerini aktif katılımlı güvence altına almak için alınmış olan bir karardır.
22:27Fakat bu kararın uygulanması konusunda çok ciddi yetersizliklerin olduğunu geçen yıl yapılan açıklamadan da öğrendik.
22:34Şimdi Önder Apto tarafından geliştirmek istenen çözüm konsepti aslında kadına, kadını işin merkezine alan bir çözüm ve bir barış konseptidir.
22:46Bir çözüm modelidir ve felsefi olarak da kadın özgürlüğünü işin merkezine koyuyor.
22:53Dolayısıyla kadınların katılımı açısından ya da kadını ya da süreci sahiplenmesi açısından birden fazla gerekçemiz var, sebebimiz var.
23:03Bir boyutunu ifade ettik Önder Apto'nun özgürlüğünün, kadınların özgürlüğü yani nasıl diyeyim bu konuda sahip olduğumuz diyalektik yaklaşımı dile
23:13getirdim.
23:14Ama bunun da ötesinde eğer gerçekten bakınız Türkiye'de veya dünyanın farklı yerlerinde de günlük olarak kadın katliamları yaşanıyor.
23:21İnanılmaz kırımcı bir egemen erkek zihniyeti şu an devrededir ve yaşamın bütün alanlarını söndürmektedir.
23:30Şimdi bu kadar aslında birbiriyle bağlantılı hususlar üzerinden tartışıyoruz.
23:35Dolayısıyla Türkiye'de eğer gerçekten kadın özgürlüğünü sağlamak istiyorsak daha doğrusu erkek egemen zihniyet ve sistemin saldırılarına karşı yaşamı korumak, savunmak
23:46ama bir de alternatif yaşam hayallerimizi pratikleştirmek istiyorsak bunun için barışa ihtiyacımız var.
23:53Ancak barış koşulları, müzakere ve ara buluculuk yapan bir sürü örgüt de var Avrupa'da.
23:59Kadın hareketi olarak bunlara daha fazla ulaşmak, bunların süreci sahiplenmesine ama aktif olarak yani hem siyaseten hem diplomatik olarak süreci
24:07desteklemesini sağlamak bu yönde yürüteceğimiz çalışmalar var.
24:13Yasanın uygulanması durumunda bu konuda yürüteceğimiz çalışmalar var.
24:17Mesela kadın örgütlerinin bu süreci gözlemlemesini sağlamak için yürüteceğimiz çalışmalar var.
24:23Bir de onun ötesinde Avrupa'da da çok sayıda Türkiye'li kadın örgütü var.
24:28Buradan da gerek Türkiye'li kadınlarla gerek Avrupalı kadınlarla bir kadın barış ve demokrasi cephesini inşa etme yönde bazı planlamalarımız,
24:38tartışmalarımız var.
24:39Bunları sadece kısaca söyleyeyim ama bir bütünen bu konudaki çalışmalarımızı daha güçlü yürütme iddiasındayız, kararlılığındayız.
24:46Bu yönde de planlamalarımız var.
24:47Meral Çiçek çok çok teşekkür ediyorum.
24:49Ben teşekkür ediyorum.
24:50Çok zamanınızı aldık.
24:50Rica ederim.
24:51İyi yayınlar size de.
24:52Teşekkür ederim.
24:53Sağ olun.
24:54Evet sevgili izleyenler programımıza devam edeceğiz.
24:56Tam da Meral Çiçek teşekküyesini bıraktığı yerden teşekküyesi sözcüsü Ayten Kaplan'la konuşacağız.
25:03Hoş geldiniz programımızdan.
25:05Evet biz devam edelim Meral Çiçek'in bıraktığı yerden.
25:09Şimdi tabii size de şeyi sormak istiyorum.
25:11Yani aynı zamanda eyleme de geldiniz.
25:14Umut hakkının uygulanması nasıl bir süreçin önünü açacak?
25:19Neyi etkileyecek?
25:20Hem kadınlar aslında hem bak burada bir süreç var bir de Avrupa'da çok önemli bir örgütlü kadın yapısı var.
25:27Kürt kitlesi var.
25:28Yine Türkiye demokratik kitlesi var.
25:30Ne söylemek istersiniz?
25:31Bu konudaki düşüncenizi alayım öncelikle.
25:33Yani şimdi umut hakkı noktasında artık Avrupa Konsey Bakanlar Kurulu bu konuda artık aldığı kararı uygulaması noktasında yaptırımcı şeye dönüşmesi
25:46gerekiyor.
25:46Yani işte niyet beyanı ya da aldık kararı işte biz Türkiye ile görüşmedeyiz işte bu görüşmeyi detaylı anlatamıyoruz diye böyle
25:55bir gerekçe bulup da ama asıl uygulanması gereken artık adımları atılması gerekiyor.
26:00Beklentimiz de odur.
26:01Yani öyle bir uygulanırsa hem önderliğin eşit düzeyde yani bu süreci götürme noktasında da hem özgürlüğüne kavuşacak noktasında.
26:12Ve yani devlet de bunun tartışmasını değil geniş bir çevreye ulaşması gerekiyor.
26:20Yani bu sivil toplum örgütlerinden tutalım akademisyen birçok çevre basınla.
26:25Yani asıl önderliğin bu sürece nasıl katkı sunduğunu ve bunun anlamlaştırması noktasında önü açılması gerekiyor.
26:32Ve birçok insanın da önderlikle kendi görüşme talepleri de var.
26:37Bunun da yolu açılabilir diye düşünüyoruz.
26:39Ama bu konuda halen yani böyle farklı bir tutarsızlık var, karar var.
26:45Aynı işte Selahattin Demirtaş diğerleri gibi de işte ayın kararları var.
26:50Ama bunun uygulamasında Avrupa Konseyi, Avrupa Birliği çok çekimseldir.
26:54Artık böyle cesaretli bir siyaset.
26:58Türkiye'deki diyalog sürecini daha da önünü açacağını düşünüyoruz.
27:02Ve bu anlamda da çok uzun zamana yaylandığı kısa dönemde birçok şeyi önünü açacaktır.
27:11Yani diyelim demokrasiyi tek işte bir dar Ümralı adasında değil.
27:16Bunun gerçekten hem Türkiye'nin genişliğindeki tabana ulaşması, bunu Avrupa çapında da diyelim ülkelere de ulaşması gerekiyor.
27:23Dünya çapında.
27:24Çünkü yaşadığımız savaş ve krizlerin çözümü de oradadır diye düşünüyorum.
27:30Bu anlamda buradaki alınacak karar ertelemeci değil ya da iyi niyetle bir bakış değil.
27:38Asıl yaptırım artık böyle dayatmacı alınan kararların uygulanması gerektiği noktasında bir yaptırım ve takipatı olması gerekiyor diye düşünüyorum.
27:50Yani beklentimiz de odur çünkü yoksa zamana yayılan bir şey olacak.
27:55Yani böyle işte Türkiye'nin yani Türkiye'deki gelişmeler ya da şeyde istediğim zaman görüşürüm, istediğim zaman cezalandırım mantığından ziyade
28:04bunu biraz daha açık olması, tarafların etrafında farklı çevrelerinde donanması gerektiğini düşünüyoruz.
28:13Bu anlamda da geç de kalınmış diye düşünüyorum.
28:16Evet, şimdi tabii bununla bağlantılı biraz önce konuştuk ama sizi şeyi sormak istiyorum.
28:23Özellikle Teşeke'nin Avrupa'da aslında süreç başladığından beri belli çalışmaları oldu.
28:30Hem toplumsal örgütlenmesi bir boyutu olsun ama ondan önce şeyi sorayım.
28:34Mesela burada farklı kadın örgütleriyle de ilişkileriniz var.
28:38Barış süreçleri açısından ne düşünüyorlar?
28:41Çünkü savaş Orta Doğu'da çok sıcağı sıcağına yaşanıyor ama Avrupa'da uzun süredir bir savaşın içerisindeydi.
28:48Yani her ne kadar Batı Avrupa'da olmasa da ama çok yakında işte Ukrayna Savaşı çok etkiledi.
28:55Yani özellikle ekonomisini etkiledi, yaşamını etkiledi, yaşamın her alanına sıraya edilen bir yanı gözlemledik bir süreç içerisinde.
29:02Buradaki kadın örgütleri ne düşünüyor?
29:04Savaşça karşı bir cephe oluşturma konusunda öyle bir planınız var ama onların yaklaşımı nedir?
29:12Yani şöyle bakmak gerekiyor.
29:14Yani şimdi Ukrayna Savaşı yani bizzat yaşadığımız şey Orta Doğu'da İran'a saldırılar da bunun ekonomik yansımasıdır.
29:22Tabii toplumsal olarak zorlanıyor.
29:24Ekonomik krizler biraz daha derinleşiyor.
29:27Sermayenin bu konuda farklı dayatmaları var.
29:30Siyasetin burada sürece bir çözüm noktasında yetersizlikleri var.
29:34Bu hem bütün Avrupa ülkelerine kendi ulusal şeyinde baktığımızda da sorun ama Avrupa Birliği'nin bu konuda sorunu yok.
29:44Çözüm sorunu yok.
29:45Yani halen ekonomiye dayalı bir siyaset, ılımlı bir siyaset, liberal bir siyaset.
29:51Yani ona dokunma, buna dokunma ama varlık gerekçemi koruyayım diye bir siyaset görüyor.
29:55Şimdi bunun bütün yansıması topluma da var.
29:59Yani son on yıllarda çıkarılan yeni yasalar, polis yasaları, antiterör yasaları, düşünce özgürlüğüne yönelik yasalar.
30:09Bu ister istemez bir toplum içinde de, Avrupa halkın içinde de bir sinmeyi de getirdi.
30:14Yani mevcut durumda şöyle diyebiliriz.
30:17Yani işte savaş karşılıklarıdır, barış gruplarıdır.
30:20Yani sivri toplum mekanizmada böyle mücadele edecek, bunun mekanizmasını biraz daha güçlü ortaya koyacak sendikal boyutunlara.
30:28Yani sinmiş durumdadır.
30:30Yani bu konuda tek kısmen kadın hareketleri var.
30:34Bu kadın hareketleriyle de biz görüşmeler yürütüyoruz.
30:37Ama tabii ki süreci anlama, kabul etme, tartışma, ikna olma karşılıklı bir tartışma ile de yürütülür.
30:45Çünkü ister istemez ne kadar savaş var desek de, barışın olmasını biz o kadar talep etsek de,
30:52yani Avrupa ortamında yeni savaşlar düzeni, eskisi gibi değil, ne birinci dünya savaşı ne de ikinci dünya savaşı,
30:59teknik üzerine yürütülen bir savaştır.
31:02Bunu herkes hissetmiyor, hissetmediği için kendisini onun odaklı, onun içinde göremiyor.
31:07Yani bunun belki yansımalarını görüyor ama bunun yansımalarda kendi yaşamında bir değişiklik ortaya çıkarmadığı için
31:14şimdi barış dediğin zaman neyi istiyoruz diye bir tartışmada yürütüyoruz ve nasıl bir barış ya da nasıl bir özgürlük?
31:22Özellikle de demokrasiyi yeniden tartışarak, yani diyelim siyasetin daha çok üstte bir mekanizmanın,
31:29birkaç kişinin, bir kabinenin, bir halkın 80 milyonu, bir halkın örnek olarak verin bir Almanya gibi,
31:36onun üzerinde karar alacak mekanizmayı kırıp bunu daha çok hatlaştırma noktasında
31:41ortak kendi irade beyanını ve de kendini yeniden örgütleyen yeni bir demokrasi anlayışı, yeni bir barış anlayışını nasıl ortak çıkarabiliriz
31:51diye tartışmalar yürütüyoruz.
31:52Tabii ki zor süreçler, birbirine ikna etmede kadın gücünü ortaklaştırma noktasında, talepleri birleştirme,
31:59bunun algısını, tartışmasını, ikna olma noktasında epeydir bir zaman yürütüyoruz.
32:05Yani buna rağmen süreci destekleyen birçok kadın hareketleri var, onlarda da farklı bir düzeyde tartışabiliriz.
32:13Ama genel anlamda bunu bir süreç daha yürütmemiz gerektiğine inanıyorum.
32:20Çünkü ne zaman bize dokunduğu zaman insanların harekete geçtiği noktasında bir şeyler yapmayı istiyor.
32:27Ama bu açıda hem Avrupa halkı olarak ve yaşayan Diyasporada birçok değişik etkin kimliklere de baktığımızda
32:37özellikle kendi ülkede kendisini kurtarmış burada ama kendi halkı için buradaki imkanları daha çok değerlendirecek,
32:46daha çok onun mücadeleye dönüştürüp kendi ülkesinde yaşanan kadına karşı kırımdır,
32:51kadının özgür alanını elinden alan kadın yasaları hiçe sayan noktada güçlenmesi gerektiği bir politikadır.
33:00Bir yanda da bunu da azınlıklarla değişmişti, Afgan'dır, İran kadınlarıyla, farklı Orta Doğu halklarla da, kadınlarla da bunu tartışmaya da
33:11açmışız.
33:12Ve inanıyoruz bunları gelecek dönemde belli bir güce dönüştüreceğiz.
33:16Ama biz daha tartışıyoruz, ortak eylem ve ortak panellerimiz de oluyor, seminerlerimiz de oluyor.
33:23Yani herkes kendi bunu kendi tabanına da yaymak istiyor bu tartışmayı tetikleyen noktasında.
33:29Tabii ki sabırlı bir iş, zaman da ister.
33:33Ama bunun işte zaten konforans sistem dedik, kadının konforans sistemi.
33:38İki, üç yıldır bunun çalışması var.
33:40Ama önderliğin yeni sunmuş paradigması tabii bunun şekli, şeması, toplumsal yani demokratik bir kadın örgütlenmesini de önüne açan olduğu için
33:50bunu yeniden bir tartışmaya açmış durumdayız.
33:53Tamam ben de şimdi sanırım açıklama olacak.
33:56Öyle hazırlıklar var.
33:57Son sorumu şöyle sormak istiyorum.
33:59Şimdi yarın Cınciyan Azadi'nin sarıldanın da yıl dönümü Roşrat'ta savaştırıyor, İran'da savaştırıyor.
34:08Siz de bahsettiğiniz özellikle buradaki kadın kollektiflerinde ve mücadelesinde.
34:12Yarın eylemleriniz de var, bir eylem takvibiniz de açığa çıkmıştım.
34:17Bunun için ne söyleyebilirsiniz?
34:18Yani barış tabii ki bütün coğrafya için çok gerekli.
34:22Fakat önüne geçmek için belki de bu tür sarıldanlar daha farklı bir noktaya çekilebilir mi?
34:27Ne söylemek istersiniz?
34:29Çağrınız varsa onu da alalım.
34:31Yani kadının direnişi önemli zaten.
34:33Yani bu süreçte önlerinin ortaya çıkardığı paradigma kadın eksellidir.
34:38Şimdi kadının güçlenmesi o eril zihniyetini değiştiren ama gerçekten ortak eşit bir siyasetin demokrasinin ortaya çıkması gerekiyor.
34:46Bu anlamda yani özellikle de Cine Amin'in anarak da söylüyorum, dördüncü gün dönemi katledişin.
34:53Bununla birlikte İran halkına ve özellikle de Rojelat'ta kendi halkımıza bir öncü olmuştur.
35:01Yani onunla bir özgürlük kadın devrimi ortaya çıkmıştır.
35:05Ve bununla birlikte Rojava'da başlayan kadın mücadelesiyle Rojelat'ta bir evrensel Jinjan Azadi sloganına dönüşerek bir kadın mücadelesine dönüştü.
35:15Bunun altını daha da güçlendirmek gerekir ve bunun mevcut durumda İran'a saldırılar, tek İran halkına değil, işte oradaki azınlıklar
35:24bizim gibi Rojelat halkımıza da saldırılar var.
35:28Burada öz mücadelesi, evli savunmasını ortaya çıkaracak ve örgütlüğünü daha da pekiştirecek.
35:36Yani orada tek kül kadını değil, orada yaşayan birçok değişik kadın azınlıklarla da ortaklaşan,
35:44bunun aynısını Avrupa'da da yaratarak ancak birbirimizi besleyen ve oradaki kadınların sesi olması noktasında mücadelesini duyuran, onu kamuoyuna yansıtan bir
35:57güç haline gelmemiz gerekiyor.
35:58Bu açıda yarın yapılacak birçok değişik etkilikler ya da haftaya yayılmış noktada herkesin katılması gerekiyor.
36:07Çünkü her ses bir sestir ve bu sesin de yükselmesiyle ancak ortak birleşirsek olabilir.
36:13Bu açıda tüm kadınlarımızı yapılacak eylemlere özellikle de hem anısına, cinaminin anısına ve birçok kadınların katledilişinin anısına ilişkin onun sesi
36:24olmaya,
36:25kendisinde bir misyon, bir sorumluluk görerek yarın yapılacak eylemlerimizi çağırıyoruz.
36:30Teşekkür ederim.
36:31Ayten Kaplan çok teşekkür ediyorum katılmanız için.
36:33Çağrınız da umarım ulaşmıştır her yere.
36:36Teşekkürler.
36:36Evet sevgili izleyenler programımızı burada bitireceğiz.
36:41Biraz sonra açıklama olacak.
36:43Biz de açıklamayı takip edeceğiz.
36:46Siz de cintili ekranlarından Svazbook'ta yapılacak açıklamayı izleyebilirsiniz.
37:09İzlediğiniz için teşekkür ederim.
37:11İzlediğiniz için teşekkür ederim.
37:12İzlediğiniz için teşekkür ederim.
37:13İzlediğiniz için teşekkür ederim.
37:13İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Comments