- 4 hours ago
ON RECORD SA UNANG HIRIT na pinag-usapan ang sunod-sunod na insidente ng karahasan sa paaralan kasama si DepEd Usec. Malcolm Garma at National PTA Philippines President Willie Rodriguez. Tinalakay dito, ano ba ang mga hakbang na gagawin ng pamahalaan at ang papel ng mga magulang sa paghubog sa mga kabataan.
Category
😹
FunTranscript
00:00Hindi rin naman lahat ng oras ay nasa paaralan ang ating mga magkakaral, ang ating mga kabata.
00:05Maganda yung policy ng Deped. Ang problema po namin sa policy, yung implementation.
00:16Pilipinas, gising na. Ang paaralan po ay tinuturing nating pangalawang tahanan ng ating mga anak.
00:22Pero kaliwat-kanan po ngayon, ang insidente po saan mga sodyante rin mismo ang nasasangkot sa mga karahasan.
00:27Kaya mga magulang hindi maiwasang mag-alala.
00:57Saan mo, safe sa school yung pala hindi.
00:59There are many prices that are pressing at the moment.
01:05Tapos dumagdag pa itong mga violence na ganito.
01:11Yan po ang ating pakuusapan, lilinawiin at hihimayin.
01:15On record, sa unang hirin.
01:20Hidig po tayo ngayong umaga, mga kasama natin, President ng National Parent Teacher Association o PTA, Sir Willie Rodriguez.
01:27Sir, welcome.
01:28At mga kapanayam naman natin, via phone patch, Depend Undersecretary for Governance and Operations, Dr. Malcolm Garma.
01:34Dr. Garma, sir, good morning.
01:37Yeah, magandang umaga, Ivan.
01:38Magandang umaga sa mga taga-subaybay ng punang kirit.
01:42At magandang umaga rin kay Sir Willie.
01:44Gentlemen, we are on record now.
01:46Having both the government through that and at sa Parents and Teachers Association in the same interview,
01:53kinikilala po natin na ang issue ay hindi lamang obligasyon ng iisang sektor lang.
01:57Ang sabi nga po nila, it takes a village to raise a child at ang mga magulang at ang mga
02:02paaralan magkatuwang sa paghubog sa ating mga kabataan.
02:06Simulan po natin kay Depend, Yusek Garma, sir.
02:09Yusek, we saw Secretary Sani Angara on the ground in Tacloban.
02:12What can you tell us about the latest?
02:14Ano na ho ba ang agarang hakbang na ginawa ng Depend Call 9 itong insidente sa Tacloban?
02:19Yeah, Ivan, noong araw na nangyari yung insidente sa Tacloban, right after we have heard the news and we gathered
02:29initial information,
02:32so the Secretary instructed us to fly to Tacloban immediately.
02:36So we took the next flight at kami po, ako po, kasama po yung team natin from Central Office.
02:44Nandun na po kami noong unang gabi ng pangyayari at sumunod na lang po si Secretary the following day, the
02:52following morning.
02:54At dun po nagkaroon kami ng briefing together with the different agencies na-involved dito.
03:01Particularly yung PNP, ang DSWD, we also have representatives from the Department of Health.
03:09So, immediately ang concern natin dito, Ivan, is to make sure that yung mga nasugata natin na nasa mga hospital
03:18at that time ay makarecover kaagad.
03:22At mabigyan ng sapat na lunas, makarecover, at at the same time ay mag-normalize yung kanilang mga emotions.
03:31Mataas kasi yung emotions and psychological ang saya si Ivan at that time.
03:36Second, is really to ensure also yung mga school personnel natin, yung teachers natin, mga non-teaching personnel, many of
03:46them were also traumatized sa Ivan.
03:48So, magtaroon din ng psychosocial first aid at at the same time, may kwento rin nila kung ano yung kanilang
03:59mga naranasan.
04:01So, on the part of DepEd, nagbigay po ng konting tulong pinansyal ang ating kalihim.
04:08At we made sure that yung mga agencies concerning health, particularly yung hospitals natin, DSWD, DOH,
04:21makuha namin yung commitment nila na yung mga nasugatan, as much as possible ay hindi sana gumastos para sa kanilang
04:31hospitalization.
04:33Then, the secretary also made time to visit yung mga namataya natin.
04:40So, Tatlo po yung casualties natin, at yun po ay dinalaw namin isa-isa.
04:48So, Ivan, yan yung mga unang action na ginawa natin on the part of DepEd.
04:54And also, ang DepEd division naman ng Tacloban City, immediately, they suspended classes muna, Ivan.
05:05Not only in the school, but in the entire Tacloban City, lahat ng mga public and private schools natin.
05:14So, that medyo mag-normalize yung situation.
05:17But, some of the schools already resumed classes.
05:20But, for San Jose, I think, until now, suspended pa yung klase.
05:25Because, yun nga, I think that's part of the topic today.
05:30Minonormalize pa natin yung height of emotion at anxiety ng mga tao.
05:36Yusek, napakalaking insidente po nito.
05:39But, unfortunately, hindi lang po siya isa.
05:41Nagkataon po, nagkasulod-sulod yung mga insidente ng karahasan sa mga paaralan.
05:44Prior to the shooting incident in Tacloban, may knife attack naman sa Cavite.
05:49At, most recently, may stabbing din sa Negros Occidental involving students din po.
05:55Yusek, why is this happening?
05:57And what are we doing?
05:59What are we going to do about it in the immediate term?
06:04Okay.
06:04So, ibang gusto lang natin ding bigyang diin muna.
06:08Sa dami ng skwelahan natin, more than 45,000.
06:1247,000 yan, including private schools.
06:14At, alam naman natin na geographically, talagang medyo challenged yung locations ng mga schools natin.
06:23At, sa dami, in terms of population.
06:27So, itong mga ito, even though that we are not treating this as a minor,
06:34but hindi naman talaga masasabi natin na sporadic ito or manawa ka, no?
06:41Medyo isolated pa din, depende sa mga sitwasyon natin.
06:44So, based on our initial trending, nakikita namin na madalas nangyayari ito during the first weeks of the school year.
06:56So, alam naman natin na before the opening of school year, nasa bakasyon ang mga bata.
07:02So, hindi natin alam, no?
07:03Baka during the vacation time, maraming inputs, no?
07:07Maraming influence na hindi na natin na momonitor.
07:10And, I think this is one thing na maganda itong naging platform ninyo dahil kailangan talagang pag-usapan at ang
07:21pakikipagtulungan ng bahay, no?
07:23Nang tahanan, ng magulang, ng pamilya at ng skwelahan.
07:27Kasi kahit naman sinasabi natin yung prinsipyo ng loco parentis, hindi rin naman lahat ng oras ay nasa paralan ang
07:35ating mga mag-aaral, ang ating mga kabatahan.
07:38So, may mga panahon din na nasa bahay sila.
07:41And, ibang, based on the details or the profiles ng mga incidences natin, hindi lahat nangyayari sa loob ng school,
07:53no?
07:54May mga incidents tayo that happens outside, no?
07:58Outside the school.
08:01But, having said that, hindi pa rin po siyempre mapapawi yung pag-aalala ng mga magulang natin, no?
08:07Sir Willie, anong sabi ng mga magulang?
08:10How are the parents feeling about this?
08:13Sa ngayon, ang daming reaksyon ng ating mga magulang, no?
08:16Binuboong ba yung ating Facebook group natin sa ating mga messenger?
08:21Paano ang gagawin namin?
08:23At marami po silang suwestiyon, no?
08:26Tulad po, paano mapapalakas ang ating PTA coordination, collaboration with the schools, no?
08:35Mostly nga po kasi may mga, tinatawag tayong mga problema na hindi masolusyonan, na pinaparating nakin sa ating frontline office,
08:45frontline official, e medyo po hindi nasasagot kaagad na kailangan po dapat talaga nabigyan ng action.
08:53Pero definitely, this is causing great worry among-among parents.
08:57Ah yes po, talaga pong nababahala.
08:59Although, sabihin natin hindi siya pattern, isolated incidents pa rin naman po ito.
09:05Pero syempre, pag may mga ganong incidente kasi, isipin ng magulang, pag alis ng anak niya, huwag naman sana.
09:12But it can happen anytime, anywhere.
09:14Ah yes po, no? Kapag may mga pangyayari pong ganyan, ang ating mga PTA leaders, no?
09:19Formal and incumbent PTA, ito matawag po kaagad yan.
09:23At nagtatanong kung paano po ang gagawin.
09:24So, sa ngayon po, kasi ang ating PTA po, kasi is portal of information, e.
09:29And communication, and then through central office po.
09:33Yusek, may mga paghihigpit pong ginagawa yung ilang mga schools.
09:37May mga schools daw na hindi na nag-a-allow na magpasok ng mga gunting, ibang matatalim na gamit.
09:43May mga inspections po sa mga bags, sa mga ibang schools.
09:47Hindi ho kaya knee-jerk ito at may mga bagong policy po bang ilalabas ang DepEd kaunin ito?
09:54Ivan, una, banggitin ko muna, no?
09:57Na bagamat nitingnan natin ito as isolated cases,
10:01kung nangyari ito sa Tacloban City, pwede rin itong mangyari?
10:04Yes.
10:05Ang skwela?
10:05Aha.
10:06Okay.
10:06So, well, it's not actually knee-jerk,
10:10because early this year pa, Ivan, naglabas na tayo ng policy issuance natin
10:16with regards to heightening and adjusting our security measures sa mga schools natin.
10:22So, it's the DepEd Order No. 6 of 2026.
10:25So, ang pangalan ng policy na yun is ensuring safe and motivating learning environment.
10:33Okay.
10:33In fact, ang nag-trigger niyan, Ivan, if you remember,
10:37meron din tayong shooting incident in Nueva Ecija.
10:40Yes.
10:42So, yun yung nag-open talaga.
10:45So, right after that incident, nag-review na kami ng aming mga polisya
10:51pagdating sa paniniguro na ligtas at ating mga skwela.
10:56So, nilatag na natin doon, Ivan.
10:58Aha.
10:59So, ngayon, it's a matter of strictly implementing that policy, ano ba?
11:02Yes, sir.
11:02Yes, sir.
11:03I think that now is the issue, no?
11:08Gaano kaseryoso yung pag-implement itong polisya na ito?
11:12Seryoso in a sense na mayroong bang kapasidad ang mga skwelahan na i-implement ito?
11:19So, kagaya ng paglalagay ng mga gwardiya sa mga gates natin, paglalagay ng mga CCTV, paggamit ng mga metal detectors,
11:30yung pagsasagawa ng bug search, no?
11:35Nakalatag na yan, Ivan, eh.
11:36Kaya na talagang iba-iba yung kapasidad, no?
11:38Para magpatupad nito.
11:41In fact, in Tacloban City, yung San Jose National High School, they have all of this.
11:46So, may gwardiya sa pinto, ating.
11:48May CCTV sila, nagbabag-search sila, random.
11:54Kaya lang talagang, pag talagang pinagplanuhan, pag-determinando yung perpetrator, ano po?
12:01If I may interrupt, Yusek, Sir Willie, ano kung mga suggestions ang sinasabi ng mga magulang sa inyo na pwedeng
12:06gawin, especially in the short term?
12:09Yung mga doable ba, kahit yung mga hindi kailangan ng masyadong malaking resources?
12:13Actually, yung sa tulad nga sinasabi ni Yusek Garman, so ang problema po namin talaga, yung papano po natin yung
12:23sa PTA po natin, ano?
12:25Andyan po ang PTA.
12:26Ang PTA po, they stay there for 12 to 20 years, no?
12:29So, kulang po yung ating implementasyon.
12:33Meron tayong policy, but pagdating sa grounds po, eh hindi po napapatupad.
12:38Andito po ang PTA na pwede pong i-activate, no?
12:42Tulad po pa paano?
12:43Tulad po namin dito.
12:44For example, meron kami CSO PTA na lagi po nga dyan.
12:47Ang member po namin is former and incumbent PTA, no?
12:51Ang ating PTA Federation, kaya nakikita nyo, mabilis ang aksyon ng PTA kesa po sa depend.
12:57Mag-volunteer po sila to stay in the schools, ganun po pa paano?
13:01Yeah, they have. Lagi kami nga dyan sa school, no?
13:04Underground, na?
13:05Ang mga PTA po siya, on the ground, no?
13:07We are here to help the teacher, the schools, and the community.
13:11So, sa ngayon po ang ginagawa namin po sa PASI ngayon,
13:14kung makakapi po, ano?
13:16Okay, ano po dito, hindi lang po sa loob ng school,
13:19ang duties and responsibilities namin.
13:21Sa labas at sa tabing kapitbahay.
13:24But, siguro maganda hong pag-usapan,
13:27tulad ang nabanggit ni Yusek Garma kanina,
13:29yung mga magulang malaki ho ang papel din eh.
13:32Hindi naman, as he correctly pointed out,
13:34hindi naman buong maghapon nasa school ng bata eh.
13:37Sa mga bahay ho natin,
13:38meron ho ba tayong mga hakbang na gagawin siguro
13:41for parents to perhaps take a second look on parenting
13:45or how to talk to their children
13:46para kung may pinagdadaanan man eh, naagapan.
13:49Yes po, especially sa associate isolation, ano?
13:53Sa ngayon po, nagpasa po kami ng proposal
13:55sa Kisekretary Anggara,
13:58kasi pinatawag po kami na the other day,
14:01so pinasa po namin yung ating mga
14:04omnibus guidelines, amendment po,
14:07at saka yung aming parating na
14:10online seminar for parents,
14:12and then national PTA summit at PTA karamat.
14:15We need to educate the parents on their right duties
14:19and pinaka-importante responsibility
14:24ng parents sa schools, sa teachers, at saka sa kumalina.
14:27And it's a good first step na ito ho, pag-usapan natin.
14:29Ito hapang pinag-usapan ho natin yung mga hakbang
14:32in response to the actual events,
14:34dako tayo sa mga sinasabing dahilan
14:35o yung triggers ng violent behavior among school children.
14:39May reports ng bullying,
14:40may reports ng sexual abuse in schools,
14:42may mga bagay po, ito yung mga bagay
14:45that go against the idea
14:46that schools are supposed to be safe spaces.
14:49I address the question to both of you gentlemen.
14:51Ano ho ang gagawin natin dito
14:53especially in response to the
14:54two specific instances,
14:56yung bullying po at saka sexual abuse?
14:58Yusek, sir, please.
15:01Okay, so Ivan, dalawang,
15:03tingnan natin siya, dalawang pananaw, no?
15:06So, syempre, yung preventing muna tayo.
15:09So, yung mga triggers kasi, Ivan,
15:12maraming panggagalingan niya, no?
15:14So, external influences,
15:16yun, yung exposure ng mga bata
15:20sa social media, sa internet,
15:24and the contents, no?
15:26Na tinitignan nila.
15:27So, yun yung isang mga influensya.
15:29So, tingnan natin,
15:30yung panglimitasyon ng paggamit
15:34ng ating mga kabataan
15:36ng internet or social media,
15:39ito ba isang solusyon, no?
15:41Para mabawasan yung posibleng triggers, no?
15:44Na nangagaling.
15:46Ano hang posisyon ng DepEd dito, sir?
15:48By the way.
15:49Pinag-aaralan namin ngayon, Ivan, no?
15:54Kasalakuyang kino-consolidate natin
15:55kasi hindi naman natin pwede ito.
15:58Again, nabanggit mo nga yun,
15:59yung knee-jerk, no?
16:00Yes.
16:01Kailangan balansihin natin ito, Ivan,
16:03kasi hindi naman masama talaga
16:06ang social media
16:07kung gagamitin lamang sa tama.
16:09So, I think,
16:10mas importante na makita natin
16:12paano gamitin sa magandang paraan
16:14ang leverage of technology
16:17and social media
16:18for the better use, no?
16:19So, yun yung preventive.
16:21Again,
16:23yung role ng bahay,
16:25ng tahanan,
16:25ng pamilya,
16:26at ng mga magulang, no?
16:28Kasi alam natin na
16:30kung ano yung values na nabuo
16:32ng bata sa kanilang mga tahanan.
16:36Bit-bit na niya yun, no?
16:38Hanggang na eskwelahan.
16:40Pangatlo,
16:41yung mga activities natin, no?
16:43Mga school-based activities
16:45that would divert the attention
16:48of our learners
16:49from these triggers.
16:50So, kung mas positive yung
16:53activities natin,
16:55that's why, Ivan,
16:56pasensya na,
16:57isisingit ko lang, no?
16:59That's why we are already
17:00looking at scouting,
17:03sports, no?
17:04As one of those activities,
17:06para madivert
17:08yung attention
17:09at matranslate yung energies
17:11ng kabataan
17:12into something worthwhile.
17:13So, Sir Wheelie,
17:14talk about sports,
17:16dance sports, no?
17:17Yes, sir Wheelie.
17:18Sorry, naputol ko kayo.
17:20Yeah, please continue.
17:25Sige po,
17:26pakituloy po yung point ninyo,
17:27sir.
17:27I'm sorry, I interrupted.
17:28Sorry.
17:29So, yun, no?
17:30Scouting and sports,
17:31it's ayan sa tinitinan natin, no?
17:34Second, yung reactive na, no?
17:37Yung meron nang nangyayari.
17:40So, I think what is really important
17:43that we would like to pursue,
17:45really, no?
17:46Sa schools natin,
17:47magkaroon ng avenue
17:48for expression,
17:49yung mga bata.
17:50So, marami doon sa,
17:52isa sa mga trigger talaga,
17:53hindi nila kasi nai-express.
17:55And, to be fair,
17:57even sa bahay,
17:58sa mga magulang,
17:59hindi nagsasalita.
18:00Ang minsan,
18:02nagsasalita yung mga,
18:03yung ating mga mag-aaral,
18:05saka kuha nila mag-aaral din.
18:07Aha.
18:07So, what we would like to develop freely
18:09is yung magkaroon ng platform
18:11for communication and expression
18:14sa mga skwelahan natin.
18:16Kasi dito natin makikita, eh.
18:18Kung ano yung sa loob, eh,
18:20no, mga bata.
18:21Isa, pagka hindi na ilalabas,
18:23pumupotok, eh.
18:24Parang bulta.
18:25Si Sir Willian.
18:25And then, lastly na lang, Ivan, no?
18:29Lastly, Ivan,
18:30we'd like to re-invest on data.
18:33Data.
18:33So, gusto natin tignan yung pattern.
18:35Gusto natin tignan
18:36saan yung lugar nangyayari ito.
18:39Usually nangyayari.
18:40Anong panahon nangyayari ito?
18:43Ano yung nature?
18:44Ano yung profile?
18:45So, data is very important.
18:47At makatulong sana yung mga
18:49academes natin, no?
18:50Yung mga academic institutions
18:52to really make us understand
18:54why is this happening.
18:56Sir Willian, your thoughts, sir?
18:58Okay.
18:58Sa akin kasi, no,
19:00ang especially,
19:00maganda yung policy ng Deped, no?
19:02We have a working president
19:04and a very working Deped.
19:07Sekretary na talaga na siya edukasyon.
19:09Ang problema po namin sa policy,
19:11yung implementation, ano?
19:13Hindi po talaga na-implementa.
19:15Maganda yung guidelines, no?
19:17Ang hinihingi po lang namin sa Deped,
19:19yung strict implementation of Deped guidelines,
19:22especially, no,
19:23yung speedy trial ng aming mga.
19:25Kasi, I receive five complaints a day.
19:29Pagka pinasa po namin yan sa eskwelahan
19:31at hindi pinansihan,
19:32dadali namin sa central office.
19:34Pagdating sa central office,
19:36ibababa na naman.
19:37So, ngayon, pagdating sa legal,
19:39what I found out sa legal, ano?
19:40Merong kutsabahan di sa illegal, ano?
19:42Kapagka, ano po kasi,
19:44Yosek Garma,
19:45ang ano po dito,
19:46isa po sa nakikita namin,
19:48upon my research, no?
19:49Yung ating legal office,
19:51there's,
19:51kailangan po talagang tignan din.
19:53Kasi nga po,
19:54before we file a complaint,
19:56aabutin kami ng three months
19:58bago po magkaroon ng hearing.
20:01So, graduate na po yung bata,
20:02elementary,
20:03nag-complaint kami,
20:04nasa college na yung bata,
20:06hindi pa rin po
20:07na na-resolve pa.
20:08This is the one problem.
20:1012 kahapon,
20:11may another report na naman,
20:13and then,
20:14hindi na namin alam kung saan ipapasa.
20:16And, buti na lang po,
20:18meron na po tayong,
20:19so,
20:20we need,
20:22kumbaga,
20:22at least,
20:23speedy trial
20:24ng mga reklamo po.
20:25and a more,
20:26more prompt response
20:28from,
20:29siguro po,
20:30something that we can pursue
20:31in future interviews.
20:33Unfortunately,
20:34wala na po tayo oras.
20:36Kamang,
20:36pasalapat na po kami.
20:38Depend,
20:38Undersecretary Malcolm Garma,
20:40sir,
20:40thank you.
20:41Yeah,
20:42maraming salamat.
20:43Sir William Rodriguez,
20:44sir,
20:44maraming salamat po
20:45sa pagbahagi
20:46ng,
20:47ng saloobin at pananaw
20:49ng PTA.
20:50Ang mga isang pinag-uusapan po natin,
20:52lilinawin at hihimayin
20:53on record.
20:54You can hear it.
20:55You can hear it.
20:57You can hear it.
Comments