- 5 hours ago
Nagpapatuloy ang budget hearing ngayon sa Senado. Ano ba ang mga dapat bantayan ng taumbayan dito? ON RECORD SA UNANG HIRIT nating pinag-usapan ‘yan kasama si AJ Montesa, co-convenor ng People’s Budget Coalition.
Panoorin ang buong interview.
Panoorin ang buong interview.
Category
🎈
FunTranscript
00:00Heartache, sakit sa puso, kitang-kita sa insertions na pabor ito sa mga nasa posisyon.
00:05Nagmumukhang election-oriented budget na preparing for 2028.
00:09Mukhang yung Senate po, nagkaroon po sila ng hiya.
00:12Kailangan natin makialam dito sa budget because tax po natin ito.
00:20Salamat Susan sa iyong summary.
00:23Ako mga kapuso, yan po yung topic natin ngayon eh.
00:25Mangialam tayo sa ating national budget dahil tandaan natin, pera po natin yan.
00:31Kinabukasan natin yan.
00:32Ang mga kapuso natin, ano bang masasabi sa usapin ng budget?
00:36Education kasi syempre para edukate yung mga tao.
00:40So makikita niyo naman kung bakit nandito tayo sa situation na ito kasi maraming walang alam.
00:47Kailangan nilang i-taas yung sahod nila kahit ano lang 10% na dagdag sa sahod.
00:54Kasi ano eh, mga bilhin kasi nagmamahalan na lahat eh.
00:58Wala ka nang mahan eh.
01:00Yung isang daan mo nga yan eh, saglit lang, isang sakto na lang pagkain sa kantin yan.
01:05Yung senior citizen or PWD.
01:09Kasi yung mga senior citizen po eh, hindi naman po lahat ng senior citizen ay may mga inaasahang binipisyo ka
01:16rin sa mga pamilya or mga anak, di ba?
01:23Yan ang ating pang-uusapan, Lilinawi na Tihimayin, On Record, sa unang hirin.
01:30At makakasama po natin ng umaga, AJ Montesa, co-convener ng People's Budget Coalition.
01:35AJ, good morning.
01:36Welcome sa On Record.
01:38Good morning, thanks for having us.
01:39AJ, we are On Record now.
01:41So, ito, ongoing na ang Senate hearing sa 2027 national budget.
01:44Pero bago yan, sa kamara, lusot na ito.
01:47May mga naging emosyonal pa ka eh.
01:49May naloha.
01:50Tayo ba naloha o naiyak?
01:52Nung linggo na kausap namin si Congressman Ega Irise, ang siya, ang reaksyon niya, nahiharaw siya.
01:59You made a strong statement saying, new faces, same appetite for pork.
02:04Please tell us about that.
02:05Siguro kung sila, naiyak sila, maybe out of relief na natapos na yung budget.
02:09I think kami ang naramdaman po namin, heartache, sakit sa puso.
02:13Parang ang sakit sa puso makita na kahit nangyayari na yung flood control scandal, kahit na-expose yung corruption,
02:18it seems like yung same na ginagawa nila sa budget na paglalagay ng pork, ng insertions,
02:23pare-parehas pa rin yung ginagawa nila sa budget natin.
02:25Will you go as far as saying this is also turning out to be a corrupt budget?
02:29Oh yes, I would say it's turning out to be a very corrupt budget,
02:31especially the version na pinasa ng House of Representatives.
02:34Kitang-kita sa insertions na pabor ito sa mga nasa posisyon.
02:38More on that later. Para mas maintindihan lang ng mga manonood natin.
02:43Please walk us through the budget process. Nasaang proseso na ba tayo ngayon at ano ang susunod?
02:47So there are four main parts ng budget process.
02:50Yung unang-una is yung preparation.
02:51So ito po yung ginagawa ng Pangulo, yung DBM.
02:54Nag-prepare sila ng first version ng budget na yung tinatawag na National Expenditure Program o NEP.
02:59After that, isasubmit po nila yan sa House, sa Congress, magde-debata yung mga congressman at senador,
03:05and they will pass yung version nila, which is the General Appropriations Bill, yun yung budget legislation.
03:11Ang budget po kasi ay batas, so they have to legislate it.
03:14Pag napasa na po yung batas na iyon, syempre dadaan sa Pangulo, kailangan ma-implement po iyon.
03:19So yun yung tinatawag na enactment of the budget.
03:22So yun yung pag-implement na sa mga ahensya.
03:23And then yung fourth stage is yung accountability.
03:26So after ma-implement yung budget sa isang taon, yung koa na po yung papasok.
03:30Kailangan nilang i-bestagahin kung tama ba yung pricing, tama ba yung implementation, sumunod ba sa mga rules.
03:35That is budget accountability.
03:37So lahat ng stages na iyon, that happens simultaneously po.
03:40So we're doing the legislation now, but we're also doing accountability of the previous year's budget.
03:44And I must point out, ito ho, proseso ng demokrasya ito, base sa structure ng gobyerno natin.
03:50Ang executive magsasabit ng budget, ang Congress, lower house and senate, sila ho ang role nila oversight.
03:57Diba? Tama?
03:58O executive, bakit mo gusto ng ganitong amount for this project, bakit itong priority, etc.
04:04Ideally, ganun.
04:05Pero, ito nga, may initial kayo na flag na halos 200 billion na nire-align.
04:11Malaking bahagi niyan gagamitin sa infrastructure projects at sa ayuda programs.
04:15When we say realign, hindi may sabihin, kinuha dito, nilagay dito, saan nire-align sa mga opisina, nagkakaroon ng malaking
04:24dagdag, ano yung mga binawasan.
04:25So, mahalagang maintindihan natin na yung process nga ng pagprepare ng budget, nagsistart talaga yan sa executive.
04:31Nandyan yung planning, nandyan yung DBM, yung DPWH.
04:34Masusi nilang pinaplano yung mga infrastructure projects, yung mga financial assistance.
04:39Ngayon, pumapasok itong House of Representatives, ang nangyari in this current budget ay malaki yung dinagdag nila sa mga projects
04:46na aligned doon sa kanilang mga distrito.
04:48So, halimbawa, ang pinaka-top na district na nakatanggap ay yung Ilocos Norte District Engineering Office na aligned doon sa
04:54majority leader na si Sandro Marcos.
04:56Yung pangalawa is yung Nueva Ecija, which is aligned doon sa Appropriations Committee Chair, Michaela Swan Singh.
05:01So, ang problem dito ay kapag nag-align sila ng masyadong politicized yung budget ng infrastructure, minsan nawawala yung original
05:08plan na ginawa.
05:09Nakaplano talaga yung costing, kung saan yung national development.
05:12Mas nagiging political siya kung saan makikinabang yung local na congressman rather than yung overall na development plan ng bansa
05:20natin.
05:21And of course, I think yung kailangan din pansinin natin ay kapag magdadagdag sila ng budget, may kailangan silang bawasan
05:27na iba.
05:27Yung biggest items na binawasan po nila ay yung mga tinatawag na foreign assisted projects.
05:32So, ito po yung mga contracts and agreements na meron tayo with other governments like Japan and Korea, with other
05:38institutions like ADB, World Bank.
05:40And they will implement big ticket items like yung Metro Manila Subway, yung North-South Commuter Railway.
05:46So, mga malalaking projects ito na legacy dapat ng gobyerno, ng administration.
05:50And yet, itong kongreso, sila yung nagbabawas dito para dagdagan yung kanilang mga local projects.
05:55Tsaka, itong mga proyektong ito, ito yung pakikinabangan ng lahat, ng nakararami.
06:01Pero bakit nila binabawasan para ilagay dun sa kanika nila mga distrito?
06:06I think the answer is obvious, but please.
06:09Yes. Tama po kayo eh. Yung big projects na ito, syempre naka-plan ito to maximize yung benefit para sa
06:14atin.
06:15Di ba? Yung mga commuters, yung mga manggagawan na kailangan bumiyahe every morning.
06:19Unfortunately, ang congressman, hindi niya naman siguro iniisip yung ano ba yung best for the country overall.
06:24Ang inisip niya, ano ba ang best para sa distrito ko?
06:27Ano ba ang best na maka-attract para sa mga butante para manalo sa susunod na eleksyon?
06:31So actually, itong budget for 2027, nagmumukhang election-oriented budget na preparing for 2028.
06:38AJ, pag-usapan natin saglit itong Budget Amendments Review Subcommittee o BARC.
06:43Yan. Kasi dati nagkaroon ng small committee. Kung naalala po ninyo mga kapuso, nung nagkaroon ng flood control scandal, yung
06:51mga insertions dyan, yung magic, nangyayari doon sa small committee.
06:55Tinanggal yung small committee, ginawang BARC. Supposedly, mas transparent, mas inclusive, mas maraming representative.
07:02Pero ano nga ba nangyayari? Na-achieve ba yung ganong objective?
07:05Tama yung ganong framing. Gusto nilang ganon yung ipalabas na yung BARC ay mas transparent. Halimbawa, transparent meaning nila live
07:14stream daw nila yung nagiging meeting nila.
07:16Ang problem this year, sinabi nila halimbawa na 1pm yung magiging BARC meeting, pero nag-close door meeting muna sila.
07:22So for 4 hours, nag-uusap sila, pinalabas nila lahat ng media, pinalabas lahat ng observers, and then nag-uusap
07:28-usap sila.
07:29By the time na natapos yung executive session, mukhang may script na sila. So yung ni-live stream nila, wala
07:34nang debate, wala nang objection.
07:36Diretso na na, ito po yung amendments natin, pak-pak-pak-pak-pak. Yun na. Parang nag-uusap na sila
07:42na walang nakakakita kung ano yung naging negosasyon nila, and then pinakita na lang sa tao.
07:46So that's not truly transparent. Hindi yung totoong reform. Ang ginawa lang nila, pinamukha lang nila na nakapag-uusap na
07:52sila, and then sinabi nila na may BARC na tapos na.
07:55Nilagyan nila ng mas fancy name ang small committee, ginawang BARC. I-breakdown natin, AJ, itong mga ahensya na may
08:02pinakamalaking allocation sa 2027 National Expenditure Program, yung executive version versus yung ipinasan ng house.
08:11Please, may papakita po kami sa inyo, yan. Yan yung mga agencies na pinakamalaki. Go ahead, please.
08:19Yes, actually, ang tininan po natin dito, we analyzed yung mga infrastructure projects in particular, dahil dito yung may pinakamalaking
08:25movements, may pinakamalaking galaw, and kadalasan ay may mga insertions.
08:30So malaki po dito yung DPWH, no? Ang sinasabi po ng BARC ay net amount ng ginalaw nila ay 11
08:36billion lang.
08:36Pero pag sinuri mo siya, may almost 170 billion na pagdagdag, and may, syempre may imbabawasan ka din, no?
08:43Pero it shows na hundreds of billions pa rin yung ginagalaw nila. And yung pinaka-red flag dito po ay,
08:49nasa 11,000 po kasi yung listahan ng projects dito.
08:52Nagdagdag sila ng 6,000 na bagong projects. Yung mga projects na ito ay walang proper na costing, walang proper
08:59na program of works, walang proper certificate of implementability.
09:03So malaki po talaga yung chance na maging ghost project na naman ito, maging chop-chop na naman ito, na
09:08maging anomalous projects na naman ito.
09:11Ito yung mga projects na mamaya pagkakitaan ng kung sino-sino man, no?
09:14Ayan. Sabihin lang sa mga kapuso natin, yung pinapakita po namin na yan, yung middle column, please pakita natin ulit.
09:21Yung middle column, yan ho yung gusto sana ng executive. Yan yung sinadmit ng Malacanang.
09:27Ayan. Yung nasa rightmost column, yan yung pinasa ng kongreso.
09:34Ayan. Tingnan nyo ho yung dinagdag.
09:3618,631 bigla ang projects from 13,460. Ayan.
09:42Sa ipinasang budget ng Kamara may tinawag na hard pork at soft pork ang People's Budget Coalition.
09:47Supposedly, wala na dapat pork barrel eh. Bawal yan.
09:52Nistrikedown na yan ang Supreme Court.
09:53Pero mukhang nagkaroon ng bagong anyo in these insertions.
09:58May ganito pa rin kayong na-flag sa 2026 budget?
10:02Yes. Yung hard pork, ito yung pinag-uusapan natin ngayon.
10:04Yung infrastructure projects na may contractor na tinatawag na congressman, may kasabot na contractor.
10:10The soft pork is yung ayuda programs, no? Bakit masama yung soft pork?
10:13Because yung mga ayuda programs katulad ng MAIFIP, AICS, TUPAD,
10:17kailangan dumaan sa politiko. May guarantee letter, may referral.
10:21So, ginagamit ito to strengthen may tinatawag na patronage system.
10:25Kumbaga nagkakaroon ng utang na loob yung votante doon sa politiko.
10:28Rather than yung pananaw na karapatan nila ito bilang mga taxpayer o mga citizen ng Pilipinas.
10:34Again, balik tayo dun sa ito kasi ay election budget.
10:38Yes, it's an election budget.
10:39So, nagpapapogi sila.
10:41I don't think they're implementing programs properly.
10:43Umaasa na lang sila sa ayuda na ayuda yung magdadala ng pogi points para sa mga politik.
10:48Pero to be clear, trabaho talaga ng gobyerno ang magbigay ng social safety nets, financial assistance.
10:54But what makes this wrong?
10:55What makes it wrong is you have social protection.
10:58For example, nage-exist like 4Ps, pantawid, yung PhilHealth.
11:01Ang diperensya po nun ay may rules po. Rules-based iyon.
11:04Alam mo kung sino yung magka-qualify.
11:06Alam mo kung ano yung benefits.
11:07Dito sa ayuda na very patronage-driven, hindi klaro kung sino yung rules.
11:11So, kadalasan, ang binibigyan ng politiko ay yung kaalyado nila, yung minsan yung kamag-anak nila na hindi naman mahirap.
11:17Ang daming kwento na ganoon, basta malapit ka sa politiko, ikaw yung makakatanggap ng ayuda kahit hindi ka naman nangangailangan.
11:23At the same time, yun nga, may mukha ng politiko habang pinapamigay yung ayuda.
11:27May tarpaulin, di ba?
11:28So, nagmumukhang sa kanya nanggaling yung ayuda.
11:31Isa pa sa mga pinunan ninyo, yung malaki allocation sa Ilocos Norte, first district na distrito ni House Majority Leader,
11:40Sandro Marcos, from 400 to 400 million to 4 billion.
11:45Yes, times 10.
11:46Ano ba ang sinip nyo rito? Ito po bang mga distrito nito, pinaka nangangailangan?
11:50O ano ba sa tingin ninyo dahilan kung bakit ganito naging kalaki yung allocation sa districts nila?
11:56Ang hirap kasi sabihin na ito yung pinaka nangangailangan because nung sinilip na po namin yung Ilocos Norte, halimbawa, ang
12:02pinakalumaking proyekto nila ay multipurpose buildings.
12:05So, yun ba talaga yung kailangan para sa Ilnino, halimbawa, yung multipurpose buildings nila, yung original proposal sa NEP, 4.
12:12By the time na pinasa yung GAB, 232.
12:14So, times 80 yung bilang ng multipurpose buildings na binigay sa kanila.
12:19So, I think yun yung concern namin. Parang hindi naman siya properly planned. Mukhang napopoliticize talaga, nagiging election budget talaga.
12:26At again, yung nagiging kawawa dito, yung mga rules-based na programs, yung mga foreign-assisted projects, nakikater yung mga
12:32local projects instead of rules.
12:33And even assuming, mapupunta nga sa project, yun nga ang kailangan, eh, hindi ho may iwasang magduda yung mga tao
12:40dahil ang congressman ho dyan, anak ng Pangulo, no less.
12:43Punta tayo sa budget hearing ng Senado. Kumusta so far nag-observation ninyo sa mga nagaganap na hearing sa Senado?
12:49I think ang masasabi ko ay very encouraged kami sa nangyayari sa Senate at least now. Mukhang gusto nilang ayusin
12:54talaga yung ginawa ng House.
12:55Kung yung House ay pinag-observe lang kami dito sa Senate, nagbabago po.
12:59So nagkaroon po kami ng meetings kay Sen. President Sherwin Gatchelian, kay Sen. J.V. Ehercito, na-chair ng finance.
13:05And yesterday was the first time na nakaupo kami bilang resource person sa isang committee na budget hearing.
13:10Si Sen. Rizal Hontiveros po yung nag-invite sa amin.
13:13So mukhang yung Senate po, nagkaroon po sila ng hiya. Alam po nila na gustong kailangan ayusin yung budget natin
13:18kasi nawala yung tiwala ng tao dun eh.
13:21So mukhang namang yung Senate ay gustong ayusin yun. I think yung pinaka-concern po namin ay pagdating ng buy
13:25cam.
13:26Kapag mag-uusap na yung dalawa, yung House at yung Senate, magbabanggaan na yan. Sinong, kaninong version ng budget ang
13:31mananaig?
13:32Yes. How likely na sa tingin ninyo, mabago pa yung may pinasang budget ng Kamara kapag natapos itong deliberation sa
13:38Senate?
13:39Are you hopeful na maibalik or kahit pa paano man lang eh, mabawasan yung hinihinala ninyo na corrupt budget?
13:47Sa tingin ko, medyo matigas na po yung mga ulo ng mga nasa House of Representatives.
13:51Naging nakasanay na po kasi nila yung pork barrel sa loob ng budget.
13:55So I think kailangan pa rin po natin i-call yung attention dito sa media, sa civil society.
13:59Pukpukin po natin yung mga congressman natin na ayusin po yung budget.
14:03Itong sinasabing, itong 2027 budget, sinasabing election budget, last budget of the Marcos administration.
14:10Kaya ba parang tinataas yung allocation sa ayuda program? Ito ba yung masasabing kalakaran?
14:15And same scenario for every admin, ganito ba talaga nangyayari pagpatapos na sila?
14:20Well, napansin po natin nang nag-start po talaga yung ganitong system, I think in the last administration kay President
14:25Duterte,
14:25during the pandemic years, nag-start yung malalaking ayuda programs, nag-start yung reallocations to the districts na malapit kay
14:31speaker or kay majority leader.
14:33And ever since then, hindi na nagbago yun.
14:36So every year, year in, year out, and then during election years, mas lumulobo pa yung programs for ayuda, yung
14:42politicized infrastructure.
14:43So yes, I think lumalabas na election budget na naman ito.
14:46I think yung main issue namin is, paano na yung para sa El Nino, para na yung mga for the
14:51global oil crisis.
14:52Ano yung magiging response doon kung puro elections at puro politika yung inaatupag sa ating budget?
14:58One last point, nasabi na natin kanina sa simula ng segment, but please, pakisabi sa mga manunood natin, AJ, bakit
15:06kailangan natin makialam?
15:07Kailangan natin makialam dito sa budget because tax po natin ito.
15:11Lahat po tayo ay nagpabayan ng buwis, whether it's income tax o kahit dumibili tayo ng coffee, ng pagkain sa
15:19supermarket, nagbabayan po tayo ng tax.
15:217.2 trillion po ang gagastasin ng ating gobyerno sa 2027.
15:25So mahalaga po na malaman natin kung saan napupunta yung pera na yun, kung napupunta po ba yun sa bulsa
15:30ng politiko,
15:30o napupunta ba yun sa mga programa na tayo po ang magiging main na beneficiary?
15:35Kayo po may sawang-sawanan na pinagdanakawan? Ayan, kailangan po natin makialam.
15:40Maraming salamat, People's Budget Coalition co-convener, AJ Montesa. Thank you.
15:44Maraming salamat, Ivan.
15:45Ang mga issue pinag-uusapan, lilinawin at ihimayin natin on record sa unang hirin.