00:00Herkese merhaba, bu incelememizi hemen hiç vakit kaybetmeden dalıyoruz.
00:04Bugün şu hayatın bitmek bilmeyen kaosu ve alt üst olan planlarımıza karşı
00:08elimizdeki en güçlü panzehirden bahsedeceğiz.
00:12İhtimal yani olasılık.
00:14Kaynak metnimiz hayatın ne kadar yorucu olabileceğini saklamıyor elbette.
00:17Ama inanın bize harika bir çıkış yolu sunuyor.
00:20Hani o yüzümüze kapanmış gibi duran kapılar var ya,
00:23işte o kapıların ardındaki sihirli anahtarı konuşacağız bugün.
00:27Peki nedir bu ihtimal?
00:28Hayır hayır, öyle sıkıcı sözlük tanımlarına girmeyeceğiz hiç.
00:32İncelediğimiz metin, ihtimal kavramını adeta cam canlı nefes alan bir karakter olarak karşımıza çıkarıyor.
00:39O sadece bir kelime değil, bir şifacı.
00:41Her derde deva bir lokman ekim dokunuşu.
00:44Hatta o zifiri karanlık anlarımızda bizim için tüneller kazan korkusuz bir madenci.
00:49Artık şifa yok dediğiniz anda şifanın ta kendisi oluveriyor.
00:53Şimdi bu yolculuğumuz boyunca aklınızın bir köşesinde hep şu temel fikir kalsın.
00:57İhtimal yol açıcıdır.
00:59Düşünün, kör ışıklı bir tüneldesiniz.
01:01Herkes pes etmiş, etraf kapkaranlık.
01:05İşte orada kimseyi girde bırakmayan şeydir ihtimal.
01:07O çıkmaz sokaklarda, o ilk ışığı yakan, yolu hiç ama hiç beklemediğiniz bir anda açıveren o gizli güçtür.
01:15Gelelim birinci bölüme.
01:16İhtimal en iyi ilaç.
01:18Bazen kendimizi tamamen kapana kısılmış hissederiz değil mi?
01:22Mantık biter, işte tam o noktada sadece ihtimal ki diyerek bir cümleye başlamak bile insana inanılmaz bir teselli veriyor.
01:30Düşünsenize gönül çıkmazlarında, o en derin yaralarda çare bulma konusunda bu kelimenin eline su dökebilecek başka bir şey yok.
01:38Mantığın tamamen kilitlendiği o anlarda, küçücük bir ihtimal düşüncesi bile ruhumuzun düğümlerini çözüp yaralarımızı sarmaya yetiyor.
01:47Tabii bir de işin adalet boyutu var.
01:49İhtimal aslında muazzam bir kozmik adalet sağlayıcısı.
01:53Hani birileri masumları ezip başkaları için kuyular kazar ya, sonra bir bakarsınız o kazdıkları kuyuya bizzat kendileri düşmüş.
02:01Neden biliyor musunuz?
02:02Çünkü o küstahça planları yaparken hayatın o ele avuca sığmaz, öngörülemez ihtimal gücünü hesaba katmayı unutmuşlardır da ondan.
02:10Koskoca kibir, hesaba katılmayan tek bir ihtimalle yerle bir olur gider.
02:15Bu da bizi ikinci bölüme getiriyor, hesapların şaştığı anlar.
02:19Ortada çok net, devasa bir hayal kırıklığı var aslında.
02:23Bir yanda güç bende, kudret bende diye naralar atan o mutlak insan kibri duruyor.
02:30Ama diğer yanda, diğer yanda o kibri saniyeler içinde tuzla buz eden, öngörülemeyen ihtimaller ve o meşhur yanlış hesaplar var.
02:39Yanılma payının sıfır olduğunu sananlar, günün sonunda işte bu büyük yanılgının kurbanı oluveriyorlar.
02:46Hepimizin hayatında pusulamızın bozulduğu, mantığımızın öylece çakılıp kaldığı o şok anları vardır.
02:52İşte tam o anlarda o eski Türk atasözü bize çok derin, çok sarsıcı bir gerçeği hatırlatıyor.
02:58Ağaca dayanma kurur, insana dayanma ölür.
03:01Yani eğer kurduğumuz tüm o mantık ve güven kaleleri fani şeylere dayanıyorsa, eh bu ihtimaller dünyasında o kalelerin yıkılması da
03:09kesinlikle kaçınılmazdır.
03:11Şimdi biraz yavaşlayıp daha da derine inelim.
03:14Tam 800 yıl önce Şemsi Tebrizi'yi bu ihtimallerle dolu dünyaya harika bir pencere açmış.
03:21Bize aslında şunu soruyor.
03:22Başkasının rızkını sana vermezler, öyleyse vücudunu niçin üzme de öldürme desin?
03:27Yani hayatın o devasa ihtimaller matematiğine güvenmek dururken, o sonu gelmez endişelerle kendini neden yiyip bitiriyorsun ki?
03:36Hepimizin bildiği o meşhur lafı hatırlayın.
03:39Yanlış hesap Bağdat'tan döner.
03:41Kim ne kadar kusursuz bir plan yaptığını sanırsa sansın, o yanlış hesap Bağdat'ta bile olsa gün gelir geri döner.
03:49Geriye de sadece kibirli bir plan ve o koskoca yanlış kalır.
03:53İnsan kendi planlarının esiri olduğunda hangi çıkmaz sokakta yapayalnız kalacağını inanın sadece yeni bir ihtimal belirler.
04:013. Bölümümüz
04:02Hayatın İçindeki İhtimaller
04:04Evet, felsefeden biraz çıkıp gerçek hayata, sokağa dönelim.
04:08Hayat dediğimiz şey engebeli.
04:10Yol kenarında tek bir çiçeğin bile açmadığı o nefes kesici fırtınalı yokuşlardan ibaret olabiliyor bazen.
04:17İşlerin sarpa sardığı, o yüzeysel arkadaşlıkların hiçbir işe yaramadığını anladığımız anlar.
04:22Ama durun, asıl mesele şu, ihtimal her zaman yanımızda.
04:26Bizimle birlikte yürür ve en kötü senaryoda bile, kötünün iyisi olarak bize mutlaka bir çıkış kapısı aralar.
04:32İşin içindeki o kara mizahı bir düşünsenize, bir adam uçurumdan aşağı atılıyor ve tam düşerken üzerindeki ceketi bir dala takılıveriyor.
04:40Kurtulacak mı? Belki.
04:41Yoksa düşüp başka bir dala mı takılacak, o da bir ihtimal ya da doğrudan yere mi çakılacak?
04:45Hayatta kalmakla o uçurumun dibini boylamak arasındaki çizgi tamamen ihtimallerin o incecik pamuk ipliğine bağlı.
04:52Ya da gelin, çok daha tanıdık, acı verici ama bir o kadar da trajikomik bir hikayere bakalım.
04:58Üç diploması olan, beş dil bilen, fazlasıyla donanımlı ama çaresizce iş arayan bir genç.
05:04Ve tam karşısında, söz bende, güç bende, gözüm tutmadı diyerek onu bir çırpıda reddeden kibirli bir patron.
05:11Her şeyi kontrol ettiğini sanan bir ego.
05:14İşte hayatın o ağır yükünü oluşturan şey, tam olarak bu trajikomik ihtimal çarpışmalarıdır.
05:19Ama bakın, burada gerçekten mucizevi bir sır var.
05:23Ölüm hariç bu hayatta her şeyin ama istisnasız her şeyin içinde bir ihtimal barınır.
05:29Konuşabilme ihtimali, yaşama ihtimali, onca sıkıntıya göğüs gerip dimdik ayakta durabilme ihtimali.
05:35Bittim, tamamen tükendim dediğiniz o son saniyede bile sizi o karanlıktan çekip çıkaracak,
05:41kapısı asla tam olarak kapanmayan yegerle şey işte bu ihtimaller silsilesidir.
05:46Ve dördüncü, son bölümümüz, hangi ihtimali uyandırıyorsun?
05:50Burada kaynak metnimiz hepimizin yüzüne vuran bir modern çağ trajedisine dikkat çekiyor.
05:55Güzel, yapıcı sözler söylemek yerine ne yapıyoruz?
05:58Sürekli tartışıyoruz, barışın ve huzurünlüğünde koca koca engeller koyuyoruz.
06:03Oysa ihtimal zincirlere vurabileceğiniz bir şey değildir.
06:06Ama biz kendi dilimizi bağlayarak, sonu gelmez kavgaların peşine düşerek,
06:10o harika ihtimalleri bizzat kendi ellerimize uzağa itiyoruz.
06:14Yüzyıllar önce Mevlana bu durumu o kadar muazzam bir şekilde özetlemiş ki,
06:19diyor ki, dünyada olabilecek her bir olay için misal aleminde sayısız ihtimal uyur.
06:24Ve siz, ağzınızdan çıkardığınız o sözlerle o ihtimalleri uyandırırsınız.
06:30Ne kadar güçlü değil mi?
06:31Yani kullandığınız her bir kelime, evrenin bekleme odasında uykuya dalmış potansiyelleri,
06:37gerçekliğe uyandıran bir alarm zili aslında.
06:40Bugünkü incelememizin bize verdiği o en büyük derste tam olarak bu.
06:44Güzel kelimeler söyleyin ki, o güzel ihtimallere uyansın.
06:47İnsanın kendi kaderine müdahale edebildiği tek yer, dudaklarından dökülen kelimelerde gizli.
06:52Bizler, umutlu konuşmaktan vazgeçtiğimiz an, kendi yolumuzu kendi ellerimizle kapatıyoruz.
06:57Kaderimizi kelimelerimize şekillendirdiğimizi fark etmek, işte her şeyi değiştiren o sihirli an budur.
07:02Şimdi, siz bugün kendi hayatınızın o engebeli yollarında yürürken,
07:07belki de alt üst olmuş planlarınıza bakarken, durup kendinize şu soruyu sormalısınız.
07:12Ağzınızdan dökülen kelimeler, sizin için bekleyen o aydınlık, harika ihtimallerimi uyandırıyor,
07:18yoksa karanlık ve hüsran dolu olanları mı?
07:21Unutmayın, seçim tamamen sizin kelimelerinizde saklı.
07:24Bir sonraki incelememizde görüşmek üzere, hoşçakalın.
Yorumlar