00:02One is a lot of water and the water is burning in the water.
00:07It's a lot of water and a lot of water is burning.
00:08It's burning with the wood and the water is burning.
00:14This is a mountain ofügget.
00:20Purgatory sa lupa.
00:23Si Durham Hale Bennett, isa siyang katoliko.
00:25Malamig siya, pag umakyat ka, pakiramdam mo sobrang pagod na pagod ka,
00:30waterless, kaya niya binansag ang Mount Purgatory.
00:34Pakiramdam mo mag-isa ka, pakiramdam mo ng maigi,
00:37wala kang literal na makikita ang kasamang tao,
00:40pero pakiramdam mo may mga kasama ka.
00:43Ayon sa Theologya na si Dr. Marcelino Catan,
00:46ang purgatorio ay paniniwalang katoliko.
00:49Ito ay isa turo ng katoliko.
00:51Pag namatay ang tao, mayroong tinatawag na particular judgment.
00:56Ito ay private, personal, yung taong lang yun.
00:59Bakit tahimik, ganyan, nanggagaling yan sa peaceful hope.
01:04Ikaw ay nagdurusa, pero yung pagdurusa mo,
01:08siya apoy ng condemnation na parang sa impyerno.
01:11Ito ay may tuturing na purifying fire.
01:14Nang medieval age ng Pursyanismo,
01:16itinuturing ang purgatorio na isang bundok puno ng apoy at mga mahiwagang nila lang
01:21kung saan ang mga naglalakbay ay nagkakaroon ng mga nakakatakot na pangitain.
01:29Ganyan daw ang mga naranasang kababalaghan sa Mount Purgatory sa Benguet.
01:37Ang ka-wonder nating hiker na si Eliza,
01:41may git dalawang pumbundok na raw ang naakyat niya mula 2020.
01:45Noong nakaraang taon, sa unang pagkakataon, ay inakyat niya ang Mount Purgatory.
01:52Ang dapat sanang ordinaryong hike, nabalot raw ng kababalaghan.
01:59Pumasok po kami sa Mossy Forest, mahabang lakaran na trail.
02:02Ina-enjoy ko po yung view, nagpe-feature, nagpe-video,
02:05and hindi ko po namamalaya na nauuna na pala ako sa kanila.
02:13Doon ako may ramdaman na parang may kasabay ako na naglalakad doon sa trail.
02:20Ngayon, muling aakyatin ni Eliza ang Mount Purgatory.
02:24Ang buong ruta may habang 26 kilometers at binubuo ng 6 na bundok.
02:33Ang Mount Mangagew, Mount Pak, Mount Purgatory, Mount Bakyan, Mount Tangbau, at Mount Comcomphol.
02:43Ayon sa DNR, isa ang Mount Purgatory sa major hike na may 6 over 9 difficulty level.
02:53Andito po tayo sa may Japas Jump-Off, kung saan nagsisimula itong trek natin.
02:59Itong unang bundok is Paahon, and then pagdating natin doon sa Mount Mangagew,
03:04is community na po yun. Mga isang oras hanggang sa may first peak po.
03:16Sa unang bundok, matatanaw ang mga nagtataas ang Benguet Pine.
03:21Para po sa mga nagbabala kumakit ng Mount Purgatory,
03:26hindi po biro yung trek ng Mount Purgatory.
03:31Mga ka-wander, after one and a half hours ng paglalakad natin,
03:35nakarating na po tayo sa first peak, which is yung Mount Mangagew.
03:39At ang susunod naman po natin na pupuntahan, ay ang second peak, Mount Pak.
03:45Ano ay kita niyo po yung malaking bundok na yun, nandun po siya sa likuran nun.
03:49Dito mas malaki ang mga daanan, may simentado at hindi.
03:55Talaga naman, sa tindi ng init ng panahon, biro ng marami,
03:59para kang sinisilaban sa empyerno.
04:03Pero paano nga ba isa sa larawan ng lugar kung saan nagnangalit ang aboy
04:07at nanonood sa katawan ng init?
04:10Tila ganyan sa loob ng isang vulkan.
04:14At tulad ng mayo na nag-aalburoto na naman.
04:17Bagamat abo ang ibinubugan nito,
04:19walang dudang nagpukuyos din sa init ang kaloob-looba nito.
04:24Yung image naman ng impyerno, kasi maraming simbolismo din na ginagamit na sulfuric fire, di ba?
04:33Doon nang gagaling na talagang ano.
04:35Pero yun talagang permanenteng paghihiwalay sa Diyos.
04:42Tatlong dekada na ang nakalipas nang nayanig ang mundo ng pagsabog ng vulkan pinatubo.
04:47Maraming buhay at kabuhayan ang nasira.
04:49Ang abong ibinugan ng vulkan tila madilim na kumot na bumalot sa ilang panig ng mundo.
04:57Tila impyerno sa lupa araw ang naranasan ni ng tatay Betri ng barangay Inararo sa Porak, Tampanga
05:04nang sumabog ang vulkan pinatubo noong dekada 90.
05:08Kung pumutok na yung vulkan na yan, lagi pong lumilindol ng napakalakas.
05:12Kaya po kami noon po, mag-iyakan po kami na akala namin po ay katakosan na kami at kamatay mo.
05:18Pero paglipas ng ilang taon, ang lugar na nabaalot ng kalamidad noon,
05:26nagsisirbi ngayong daan tungo sa isang paraiso.
05:39Mga ka-wander, ngayon naman sasamahan tayo ng ating driver na si Kuya Moises
05:44papunta sa hidden gem ng Pampanga na kung tawagin ay Tutolary Avatar Gourge.
05:52Let's go!
05:53Yes sir!
06:00Matapos ang mahigit sa 30 minuto na off-road adventure,
06:08bumungad ang isang tanawing tila na sa ibang mundo sa ganda,
06:13ang Tutolary Avatar Gourge.
06:19Ayon sa kasalukuyang IPMR o Indigenous Peoples Mandatory Representative ng PORAC na si Norman King,
06:27nabuo itong gorge na to, ito ay daan.
06:31Daanan ito ng mga tao bago pumutok yung vulkan.
06:34Tapos may isang portion na kung saan doon tumutulo yung tubig.
06:39Ganda dito, sana may ganito sa amin.
06:42Wow, nice.
06:45Paano nasa ibang lugar ka?
06:47Trivia time mga ka-wander, alam niyo ba na nabuo ang George na ito
06:51mula sa pagguho at pagdaloy ng tubig matapos sa pagsabog ng vulkang pinatubo?
07:02Balang katapusang kagandahang muligas na yaman.
07:08Ito na yung tutolary, guys.
07:09Uy, may tubig na.
07:14At syempre pa mga ka-wander, kapag ganitong kaganda ang view,
07:18hindi pa pwede hindi magpicture dito.
07:21Kaya, readyng-ready naman ang aking cellphone.
07:23Kaya, Tatay B3, Tatay Raleigh,
07:26let's take selfie ourselves.
07:28Okay?
07:30Alright, one, two.
07:35One, two.
07:40Ang dating pinsala ang dala.
07:42Ngayon ay kabuhayan na ang bigay sa ating mga kapatid na Aita.
07:46Malaking po salamat namin po at itong pagturgayad namin ay nakatulong din sa aming pangailangan.
07:52Ata nip...
07:52Thank you for listening.
Comments