- 4 days ago
Aired (March 29, 2026): Kasaysayan at iba’t ibang tradisyon sa Quiapo tuwing Semana Santa, alamin!
Category
😹
FunTranscript
00:12Subtan, nagdurugo, nangihina.
00:18Sino ang hindi tila kinukurot ang puso kapag nasilayan?
00:22Ang imahe ng Jesus na sareno.
00:25Ang naghihirap na larawang ito ni Jesus, hindi lang inaalayan ang dasal ng napakaraming mananampalataya sa bayan ni Juan,
00:33kundi tauspuso rin kinakapitan para humugot ng pag-asa.
00:40Ayang kay Pedrong Pienan, may sakit na kakaratay.
00:47Pero kung may itinuturing na OG o orihinal na imahe ng Jesus na sareno,
00:54yan marahil ang daantaong imahe ng Jesus na sareno ng Kiyapo.
01:00Hindi lang ang bayan ni Juan ang namamangha sa pagpapakita ng debosyon sa poong na sareno ng Kiyapo.
01:07Pati ang buong mundo ay pigil hiningang naghihintay kung anong oras matatapos ang napakahaba at napakatagal na traslasyon ng poon.
01:20Pero kung tutuusin, hindi ang traslasyon, ang pinakamahalagang pagdiriwang sa pagpaparangal sa Jesus na sareno,
01:30kundi ang isa sa pinakabanal na araw para sa Simbahang Katolika, ang Biyernes Santo.
01:36Pagkat sa krus, ipinakita ng Panginoon, mahal na mahal na mahal niya tayo.
01:44Kung kailan, ang tanyag na imahe ng Jesus na sareno ng Kiyapo ay inilalabas din sa simbahan sa isang taimtim
01:51na prosesyon.
01:52Sa pagsisimula ng Semana Santa ngayong taon, alamin natin ang iba pang kwento,
01:57kasabay ng mga bulong na dasal, sa imahe ng paghihirap at pagpapasakit ng Panginoong Jesus,
02:03na tila bapasan din ang krus ng bawat Pilipino.
02:07Pero ang dalawang unang imahe daw ng nasareno sa bansa, may pangmayaman at may pangmasa?
02:14Ang original image na dumating dito noong 1600s, galing sa Meksiko,
02:21yan yung tinatawag noon nasareno guwapo, nasareno ng mayayaman.
02:28Marahil ay narinig nyo na ang kwentong tila na chap-chap o pinaghati-hati raw ang orihinal na imahe ng
02:35poong nasareno ng Kiyapo.
02:37Pero alam nyo ba ang dahilan? At nasaan na ang iba't ibang bahagi nito?
02:47Ang biis ng senyor hindi lang basta isang obra, kundi bunga rin ng pamamanata at ng isang himala.
02:54At tuluyan po akong bumaling araw ng Biyernes Santo.
02:59Sa makasaysayang bahay na Pilbautista sa Kiyapo, hindi lang mga katipunero ang namalagi.
03:05Misan din daw naging tahanan ng poong nasareno ng Kiyapo.
03:14At muli rin umalingaung-ngaw ang himig ng pabasa.
03:23Ang tradisyon ng pamamanata tuwing Semana Santa sa Kiyapo, buhay na buhay rin sa mga pakaridad.
03:33Mga kwento ng tradisyon, pamamanata at Semana Santa sa Kiyapo.
03:38I wonder bakit nga ba may malalim na debosyon ang bayan ni Juan sa Nasareno ng Kiyapo.
03:47Jesus Nasareno!
03:49Viva pong Jesus Nasareno!
04:04Tuwing Biyernes, mga tikna, pagsisibasakiyapo ang paraliko mo.
04:10Walang mintis dahil bahagi ito ng pamamanata sa tuon.
04:24But in a year,
04:28during the last year of Enero,
04:30millions of millions of people came out
04:32for the translation of the whole Nazareno.
04:37But the translation of the translation is
04:40not the first image of the Nazareno.
04:46Mula Mexico, dinala sa Pilipinas
04:49ang ulang imahe ng Nuestro Padre Jesus Nazareno
04:52noong 1600s habang nasa pananako pa tayo ng Espanya.
04:57Ang Nazareno is an image of Jesus Christ
05:02carrying a cross galing sa Mexico,
05:07dala sa Pilipinas.
05:09So ang alam natin, typical of a religious image
05:12na galing sa Mexico dinadala through the galleon
05:15kasi hindi madali ang magbibiyahe
05:18galing Mexico papuntang Pilipinas.
05:22Unang iniloklok ng imahe ng Jesus Nazareno
05:24sa simbahan ng San Nicolas de Tolentino
05:27sa loob ng Intramuros
05:29na pinangangasiwaan ng mga paring Agustino de Coleto.
05:32Ang original image na dumating dito
05:35noong 1600s galing sa Mexico,
05:39dalawa ang pangalan niya noon.
05:40Tinatawag siyang Nazareno Guapo,
05:44Nazareno ng Mayayaman.
05:46In fact, we have records
05:48na yung original na Nazareno,
05:50ang kanyang sandalias is made of silver.
05:53Ang kanyang corona at ang kanyang potensyas
05:56are made of gold and with gems.
05:58Sa mga sumunod na taon,
06:01isa pang imahe ng Jesus Nazareno
06:02ang dinala sa Intramuros ng mga Recoleto.
06:06Dahil nasa Intramuros doon ang dalawang imahe,
06:09hindi rin ito ma-reach ng mga karaniwang Pinoy.
06:12Ang Intramuros is only for Spaniards.
06:16Yung mga Spaniards na galing doon sa Espanya
06:20at yung mga Spaniards na ipinanganak dito sa Philippines.
06:24Kaya noong 1780s,
06:27nagpasya ang Noy Arzobispo ng Maynila
06:29na si Basilio Sancho
06:30nailipat ang pangalawang imahe ng Jesus Nazareno
06:34papuntang Quiapo.
06:36Tila pag-aadya naman na nailipat
06:39ang isang imahe ng poong Nazareno sa Quiapo.
06:43Dahil ng bombahin ang Intramuros ng World War II,
06:47isa sa tuluyang nawasak ang simbahan ng San Nicolás de Tolentino
06:51kasama ang imahe ng Jesus Nazareno
06:54ang tinatawag na Guapo.
06:59Titulad ng nawasak ng Nazareno na nakapanik sa kaliwa ang mukha,
07:03ang imahe natin na sa Quiapo nakadiretsyo ang mukha
07:06at bahagyang nakatingala.
07:08Itong Jesus Nazareno natin nandyan is dignified.
07:13Yes, He is suffering but with all the dignity.
07:17Ang Pilipinos is so concerned with our dignidad.
07:21Yes, we are poor, pero we are dignified.
07:24Mula noon, lumago ang debosyon ng mga Pilipino sa Jesus Nazareno ng Quiapo
07:31na tatlong beses lang inilalabas ang simbahan
07:33sa pagtatapos ng taon, tuwing traslasyon, at kapag biyernesato.
07:42Pero mga kuwander, huwag malito ha?
07:45Bagamat ang Quiapo Church ang nagsisirbing Basilica Minor
07:47at pambansang tambana o National Shrine ng Jesus Nazareno,
07:52ang patron talaga ng simbahan ng Quiapo ay si San Juan Bautista na pinsa ni Jesus.
07:59Sa Plaza San Juan, matatagpuan niyo po ang napakalaking.
08:03Aba, parang nasa Colosseum nito, sa Rome.
08:06So, ito ay made of bronze?
08:09Opo, opo.
08:10Made of bronze, kailan inilagay ito?
08:12Siya po ay parang naipakilala na isang representation ni San Juan Bautista noong 2015 po.
08:17Yung iba po talaga, parang nagugulad sila na si San Juan pala yung patron ng Quiapo.
08:22Pero dahil sa mga buhay na patotoong milagro raw ng Jesus Nazareno,
08:27mas umigting ang pagdadebosyon sa buon.
08:30Viva pong Jesus Nazareno!
08:33Pero makalipas ang ilang daang taon, kumusta na kaya ang mismong ima...
08:41Nasabay ng paglaki ng debosyon sa Jesus Nazareno ng Quiapo,
08:44iba't ibang kwento rin tungkol sa imahen ang lumaganap dahil sa kulay nito.
08:49Minsan din itong tinawag na black Nazarene o itim na Nazareno.
08:54Nasunog daw ito kaya ng itim.
08:56Pero may totoong paliwanag tungkol sa kulay ng imahen.
09:00Gawa raw ang imahen ng Jesus Nazareno ng Quiapo sa kahoy mula sa puno ng Mesquite,
09:06isang native na puno sa Meksiko.
09:08Ang kahoy talaga pag tumanda, umiitim.
09:13Based on a photograph na meron tayo ng existing itong Jesus Nazareno nandyan sa Quiapo,
09:22hindi talaga siya ganyan kaitim.
09:25Meron siyang pintura, medyo may pagka-brownish siguro,
09:30pero hindi talaga itim na itim.
09:32Kaya nga ngayon, hindi na siya pinapatawag ng simbahan ng The Black Nazarene.
09:38Sa mga mystery drama fan, ito na ang sagot sa tanong ng bayan.
09:45Ang orihinal na katawan ng Nazareno, hinati pala sa tatlo.
09:49Kawanda, ito pong imahen na ito ng puong Nazareno.
09:53Ito po yung ginagamit pag-translasyon.
09:57Inilalakad mula Carrillo Grandstand hanggang makabalik po dito.
10:02Orihinal dito ay ang kanyang...
10:03Katawan po.
10:04Ang katawan mula saan?
10:05Mula po doon sa pinagdudugtongan po ng ulo sa upper body po hanggang sa baba na po yun.
10:11Bawang katawan.
10:12Viva sa'yo, Jesus Nazareno!
10:14Viva!
10:15Viva sa'yo, Jesus Nazareno!
10:18Nito lamang nakaraang inerop,
10:19tinatayang nasa siyem na Milyong Deboto ang nakiisa sa traslasyon
10:23na inabot ng halos tatlumput isang oras,
10:26ang pinakamahaba sa kasaysayan.
10:30Ano naging dahilan nun?
10:31Nagkaproblema po at naputol po yung lubid.
10:33Tapos nagkaproblema na rin po yung isa sa mga gulong
10:36nung tumama po sa mga gater sa gilin.
10:39Oo, sa mga gater.
10:40So putaan naman natin kung nasaan yung imahe na nakalagay naman doon yung ulo.
10:47Opo, yun po yung tinatawag na pahalik.
10:51Ang imahe ng pahalik at ang poong nasa gitna ng altar.
10:54Maaari itong lapitan ng mga deboto at punasan ang mga paa nito.
10:58Tawag po dito ay pahalik.
11:05Dahil, yan, pwede nyo kung halikan itong paa itong imahe na to.
11:12Kung tititigan ang buka ng nasa reno, mapapansin ang tila sugat sa kaliwang pisngi.
11:18Ang hakahaka ng ilan, may dagtangka raw sa imahe ng nasa reno.
11:25In 1980s ata or 1990s, pinapaniwalaan na parang may somebody bumaril
11:32or nag-slash sa image ng nasa reno.
11:36So, it is an effect of violence done towards the faith para sa pananampalataya
11:42pero dinaan sa imahe.
11:45Ay katlong bahagi ng orihinal na katawan ng nasa reno,
11:48ang kamay ng poon na nasa opisina ng simbahan.
11:54Mas mahigpit daw ang pagbabantay sa orihinal na kamay ng Jesus nasa reno.
11:59Hindi basta pwedeng kumuha ng larawan o video nito.
12:04Pero bakit nga ba kinailangan pang paghiwahiwalayin ang orihinal na katawan
12:08ng poong nasa reno ng kiapo?
12:10Kung sakali magkaroon ng insidente o may alba masunog,
12:14may madali pong liligtas na original part.
12:18Mystery solved, mga ka-wonder!
12:26Sa simbahan ng kiapo, nakilala namin ang deboto ng nasa reno na si Tatay Boy.
12:33Pitong taong gulang daw siya nang magsimulang mamintuho sa nasa reno ng kiapo noong 1953.
12:40Kasi ang father ko nung wala pang gera, nasa kya po na, nagsiserve na rin doon.
12:45Tapos sa lolo ko, Spanish era pa, member sila doon, yung copradia.
12:51Ang kong lumalaki ako, parang na ako din sa simbahan.
12:54Maski nakapagtrabaho ako, hindi na ako malis din sa simbahan.
12:59Dekada 60 pa raw, ay nakasampanan ng andas ng nasa reno si Tatay Boy.
13:06Pero na magkaedad, namamalagi na lang siya sa kiapo para paglingkuran ang nasa reno
13:12sa pamamagitan ng paglilinis at pagbibihis dito.
13:15Sa lakuyan mo namin, nililinis ang imahe ng mahal na poong nasa reno.
13:20Imahe na nagpupunta ng iba't ibang probinsya,
13:23hinihiram ng mga parokya sa ganung bayan
13:27para yung hindi makapunta ng Maynila,
13:32yung nasa reno dumadalaw sa kanilang lugar.
13:35Sa higit pitong dekadang debosyon ni Tatay Boy,
13:38may malaking parte raw ito ng kanyang buhay
13:40na hindi matutumbasan ng anumang bagay.
13:49Ang imahe ng poong nasa reno ng kiapo,
13:52inilalabas sa kanyang dambana para iprosisyon sa Biyernes Santo.
13:58Kahit larawan ito ng paghihirap at pagpapakasakit,
14:04kailangan itong bihisa ng maganda.
14:07Jesus nasa reno kasi is always related to the passion and death of our Lord.
14:12There are two colors kasi related to that.
14:15It's always the violet but also kasama din yung pula.
14:21Sa Sibaan ng Kiapo, isang sagradong ritual, ang pabihis.
14:26Ibuos mo ang iyong pagbabas pa sa damit na ito.
14:29O pagbibihis sa poong nasa reno.
14:31Ang poong isus na sa reno ay binibihisan kapag merong mga mahalagang araw na fiesta ng Panginoon.
14:41Ito rin ay muli pasasalamat ng mga deboto.
14:46Ito yung paraan kung saan nila makikita, nagbibigay pag-asa sa kanila.
14:59Sa isang sulok ng Maynila, matatagpuan ang aristokrata dekorasyon sagrada.
15:07Ang bawat damit ng poong nasa reno ng Kiapo, nagawa nila bunga raw ng isang malalim na debosyon.
15:15I wonder, gaano ba katagal ginagawa ang detalyadong damit ng poong nasa reno?
15:20Mga tatlong buwan, kung synthetic thread. Pero kung gold thread, minsan inaabot kami ng five months.
15:27Kailangan sa malayo, sa malapit, maganda tignan ng senior.
15:32Ang panata ni Jaycee na pananahin ang damit ng nasa reno, bunga raw ng isang himala.
15:41Nagkaroon ako ng cranial nerve neuritis, pamamaga ng isang ugat na dapat sa utak, pero tumama sa mga mata ko.
15:51Doble na yung paningin ko, tumabingi na yung mukha ko.
15:54Isang gabi, nagdasal ako sa kanya. Sabi ko, mahal na senior, marami pa akong tatapusin proyekto sa'yo.
16:02Buhay na totoo raw ang kanyang buhay sa mapaghimalang poong nasa reno.
16:06Patutuloyin kong milagro kasi isang madaling araw, nagising na lang ako.
16:12Nakakalakan na akong mag-isa eh, papunta sa banyo na hindi ko na ginagawa yun.
16:16May tumabi sa akin sa kama ko. Haba ang buhok, nakakulay marun.
16:21At tuluyan po akong gumaling araw ng Bermesanto.
16:26I wonder sa dami ng damit ng Nuestro Padre ng Quiapo, saan kaya napupunta ang nagamit na nito?
16:36Ang mga damit ng puong nasa reno itinuturing na relic o banal na alaala.
16:40Ang ilan maingat na itinatago sa simbahan ng Quiapo.
16:52Ang iba naman ipinamimigay sa mga simbahang may malalim ding debosyon sa puong nasa reno.
16:58Tulad ng simbahan ng San Roque sa Samar.
17:03Nakilala ring Diocesan Shrine of Nuestro Padre Jesus Nasareno sa kanilang lalawigan.
17:10Paniwala kasi ng mga deboto kung malayo sa puong nasa reno, ang senyor mismo ang bibisita sa mga mananampalataya.
17:19Isang bahagi ng buong nasa reno ng Quiapo na naglalakbay para magbigay pag-asa sa mga tunay na nananalig sa
17:26kanya.
17:36Ang bahay na ito sa kahabaan ng Kalya Bautista sa Quiapo.
17:40Agaw pansin, hindi lang dahil tila na paglipasan na ng panahon, kundi maging sa makukulay na kwentong nananahan dito.
17:51Sa makasaysayang bahay ng Akpil Bautista na nirahan, ang mga revolusyonaryong si na Julio Nakpil at Gregoria de Jesus na
17:59byuda ni Andres Bonifacio.
18:02Dito nagpupulong yung mga revolusyonaryo, mga katipunero, mga ano ni Andres Bonifacio.
18:07Place of social confluence talaga yung bahay ng Akpil Bautista.
18:11Pero ang hindi alam ng marami, bukod sa mga katipunero,
18:15minsan na rin daw tumira rito ang poong nasareno ng Quiapo.
18:20Ang gera, panahon ng Japon, dito siya sinago.
18:24And dito din siya dinadala kapag madaling araw bago yung pista ng January 9 para i-restore ayusan diisan.
18:31Mahalaga yung bahay ng Akpil sa Quiapo.
18:35Muli rin binubuhay ang ilang tradisyon tuwing Semana Santa sa bahay ng Akpil Bautista.
18:42Kaya muli silang nagsasagawa ng pabasa.
18:55Isip kami ng paraan na bukod sa pagsalba sa bahay physically,
18:59kailangan din natin isalba yung mga hindi natin nahawakang pamana,
19:03yung intangible heritage.
19:04So isa yun yung oral tradition pag Semana Santa which is yung pabasa.
19:14Kung tutuusin bago mamandaw tayo nasakop ng kristyanismo,
19:18malaking bahagi na raw ang pag-awit sa buhay ni Juan mula sa mga pagdiriwang hanggang pagluluksa.
19:25May mga chants din in the past sa mga katutubo natin.
19:29Sa ipugaw, may hudhud. Ito yung mga mournful chants.
19:33Sa Benguet, may bangil. Pero dahil sa pinapractice pa natin ngayon,
19:40nire-replicate niya yung bayanihan, yung tulungan, yung samahan.
19:52Kasabay ng pag-alingaungaw ng mga verso ng pasyon,
19:55may isa pang tradisyon sa Kiyapo,
19:57hindi lang tuwing Semana Santa na buong puso nilang itinataguyod.
20:02Ang karidad o masaganang pakain parang sa mga deboto.
20:08Sa katahimikan ng dilim, habang mahimbing pa ang malaking bahagi ng Maynila,
20:22Abala na sa pagluluto ang mga volunteer ng Simbahan ng Kiyapo.
20:28Tuwing Huwebes kasi, mission nilang magpakain sa mga nangangailangan,
20:33na tinatawag din nilang I-Thursday.
20:41Ang layunin neto ay hindi lang magsilbing parang isang feeding program na kagaya ng iba't iba.
20:49Binibigyan halaga din na ang uhaw, ang gutom na nais na matugunan dito sa I-Thursday
20:58ay uhaw at gutom din para sa karanasan sa Diyos.
21:04Kilala ang gawain ito noon bilang karidad, kahit sino basta nagugutom, pinakakain.
21:15Ganyan din daw ang paniwala ng matagal ng deboto ng Nazareno
21:19at volunteer ng Simbahan ng Kiyapo na si Jenny.
21:31Higit sa obligasyon, ang pagiging volunteer ni Jenny ay paraan daw niya ng pasasalamat.
21:39Ang tunay na kayamanan ay hindi daw nasusukat sa kung ano ang laman ng bulsa,
21:44kundi sa kung ano ang kayang ibahagi sa iba kahit naghihirap din.
21:48Kung baga hirap man kami sa buhay, mayroon bang mas higit na nangailangan.
21:52Kahit nasabi mo na yung ibibigay namin oras lang, napakahalaga.
21:56Naman ang kapag-share ka sa iba.
22:03Kapag napasyal ka sa Kiyapo ngayon si Mana Santa at nakita mo ang imahe ng Jesus Nazareno,
22:10mabuti sigurong tanungin mo rin ang iyong sarili.
22:14Kaya ko rin bang pumasa ng krus para sa iba?
22:18Mahirap di ba mga ka-wander?
22:20Pero sa bawat kamay na pilit na umaabot sa puon.
22:27Bukod sa malalim na debosyon at pagsunod sa mga tradisyon,
22:33ang pagsasabuhay ng misyon ng ating Panginoon,
22:38ang nais ituro sa atin ang imahe ng Jesus Nazareno,
22:43ang pananampalatayang may kakambal na pagkilos.
22:50Mga Wander, kung may mga topic po kayo na gustong pag-usapan,
22:52mag-email lang po kayo sa iWanderGTV at gmail.com.
22:55Ako po si Susan Enriquez.
22:57I-follow nyo rin po ang aming mga social media accounts.
22:59Paano po magkita kita po tayo tuwing linggo ng gabi sa GTV?
23:02At ang mga tanong ni Juan, bibigyan namin ang kasagutan dito lang sa iWander.
23:09IWander!
Comments