00:02Today is the Day of the Pagkabuhay.
00:04Day of the Pagkabuhay is the day of the parade
00:07of the images of the Santo and Jesus Christ.
00:16When we studied the katechism,
00:19we said to our teacher,
00:20if you want to see the light,
00:22look at the kisame na simbahan.
00:31During my first communion, 1966,
00:34doon ko unang nakita yung kisame.
00:36Na-overwhelm ako.
00:37Ito pa yung langit.
00:37Ang mga painting sa kisame
00:40ng tinaguriang Sistine Chapel of the Philippines.
00:44Ang Santiago Apostle Parish
00:47o Betis Church sa Pampanga
00:49ang siyang naging unang inspirasyon
00:51kay Willie sa paglikha ng sinig
00:54na iniaalay niya sa Panginoon.
00:57At sa kanyang mga kamay,
00:58ang inspirasyong ito na hubog sa paglililok.
01:08Hindi na rin siguro katakataka
01:10dahil lumaki siya sa Guagua,
01:12Pampanga,
01:13bayan na kilala
01:14sa mga mandudukit o wood carvers.
01:18Parasado kang mag-aaral ng ukit
01:20since it's our livelihood yun.
01:22It's in our DNA.
01:28Yung istakat ako ng mga okit,
01:31it's like music sa ears namin yun.
01:33Nung nang nakita nga ng mga parents ko,
01:35meron akong talent.
01:36Binili na lang ako ng chisel.
01:37Umawa ko ng chisel.
01:39So, nine years old.
01:40Since we raised Catholic,
01:42Catholic images yung
01:43nagkukaw sa akin ng damdamin na para gawin yun.
01:46Mula noon,
01:47naging panata na rin ni Willie
01:48na maglilok ng mga imahen.
01:50At first year high school, sculptor na ako through the mentorship of my lolo, Apong Juan Castro, sculptor din siya.
01:57Ang ilan sa mga ecclesiastical art na likha niya, naka-display ngayon sa itinatayo niyang museum.
02:04Isa sa pinaka-personal sa kanyang mga likha, ang imahing ito ni Jesucristo.
02:10Parang portrait siya ng father ko.
02:11Meron kami nga konting problema ng father.
02:15Merong crown of thorns siya na.
02:16Nung magkaayos na kami, inalis ko yung crown of thorns niya.
02:20Parang yung sign na okay na kami.
02:23Meron din siyang imahe ng Mater Dolorosa o imahe ng nagluluksang Birhen Maria.
02:29Ang damit nito galing ng Spanya.
02:32Sorrowful mother, parang i-emphasize natin kung gaano kasakit ang nakikita mong nagdudusa rin yung anak mo.
02:38Mas nahasa para ni Willie ang kanyang sining nung nakapag-aral siya sa Spain.
02:43The most important thing na nalaman ko sa kanila is the philosophy towards their art.
02:47Anon pa kayo mo? At ba't mo ginagawa yan?
02:50You must have this clear intent.
02:52Sa kanyang pamamalagi sa Europa, nasilayan niya ang iskulturang ito sa St. Peter's Basilica sa Vatican City.
03:00Kung saan ramdam ang hinagpis at agdadalamhati ni Birhen Maria nang pumanaw sa krus ang anak niyang si Jesus.
03:07Ito ang obra maestra ng Italian artist na si Michelangelo, ang Pieta.
03:14More than blessing yun. Hindi na ako makapagsalita. Wala na. Kasi na-overwhelm na ako.
03:20Hanggang nitong nakaraang taon, kinomisyon si Willie ng isang pamilya mula sa bayan ng Bakulor na gumawa ng isang wood
03:29sculpture na hango sa pamosong Pieta.
03:32Ang project na ito, right after Holy Week last year, binigay na sa akin. Ganong katagal. Masyadong intricate siya ang
03:38mga details.
03:39Life size ito. Singlaki ng totoong tao.
03:45Pero ang agaw pansin sa obrang ito ni Willie, ang suot ng Birhen Maria, Filipiniana.
03:51Kaya tinawag niya ang obrang ito na Filipiniana Pieta.
03:56Ito yung buseto ng Pieta. Ito makikita mo, meron ng three-dimensional ano na yan.
04:01Enlarge ng machine.
04:08Pati yung finishing. Ako pa rin yun. Dapat talaga artist touch yun.
04:11But it does not remain on the suffering. We have to uplift them.
04:15That's the sense of hope mabibigay natin sa mga tao.
04:20Yung lapietas, yun ang simbolismo niya.
04:22We feel so really, really honored and blessed and it will become a treasure of the parish.
04:28Mahigit dalawang siglo naman ang nakararaan nang itinayo ang antigong bahay na bato na ito sa San Miguel, Bulacan.
04:37Minsan na raw nagpalipas ng gabi rito ang batang general na si General Gregorio del Pilar Ogoyo bago siya sumabak
04:45sa isang laban sa Isabela.
04:47Wala patang kama, baka banig pa yun noong araw eh.
04:50Habang sa kanilang kusina, sa unang palapag, may parang nakaupong mga bisita na nakasuot ng makukulay na damit.
04:58Pero hindi sila mga totoong tao, kundi life-size na imahen si Jesus Cristo at ang kanyang labing dalawang apostoles.
05:08Paglalarawan ito ng tagpo sa Last Supper o huling hapunan bago dinakip at ipako sa krus si Jesus Cristo.
05:17Kaya tinawag itong La Ultima Sena o Last Supper of Jesus Christ.
05:23Ang La Ultima Sena na singtanda na raw ng Ancestral House, pinagawa pa ni na Doña Eladia Santiago at Don
05:31Pelayo sa Espanya.
05:33Idinala sa Pilipinas, dito inassemble isa sa mga talyera sa Quiapo, Maynila.
05:38Tapos inuwi ng San Miguel.
05:39Ang imahen ay ipinapalagay na mga nasa dalawang daang taong mahigit na.
05:45Ang nagsisilbi ngayong tagapangalaga o caretaker ng mga imahen,
05:49ang 78 anyos na ngayong si Nanay Iday.
05:53Sinasama ako rito pagmahal na araw.
05:55Nakikipag-prosesyon kami mula nung pagkabata ako eh.
05:59Naano ako na siya talaga si Jesus na parang yung whiskey na hindi mo siya nakikita ang totoo.
06:05Pag tinitigan ka niya parang na ano kayo naaakit ka.
06:09Kasi yung mata niya tingnan mo, parang nakatingin sa'yo na nakatingin.
06:13Parang nangungusap siya.
06:14Ang pagbabantay ni Nanay Iday sa mga imahen, itinuturing niyang debosyon.
06:20Bago akong matulog, lalapit ako sa kanya, nagprepray ako sa kanya.
06:23Pag lumapit ka lang sa kanya, bibigay niya basta timtima ng pagdasal mo.
06:27Tuwing ordinaryong araw, ang mga imahen sa kwartong ito sa ikalawang palapag ng bahay na mamalagi.
06:34At para hindi maalikabukan ang kanilang mga ulo, tinatakluban ni Nanay Iday.
06:40At ang nakamamangha rito, may sikretong butas daw ang likod ng mga imahen na di umano nagsilbing taguan noon ng
06:49yaman.
06:50Diyan daw ata tinago ng delayo ng kayamanan.
06:53Paglagyan ng mga mahalagang bagay.
06:55Bago magsimula ang Semana Santa, tradisyon na nilang ilabas ang La Ultima Sena para sa taon na nilang tradisyon na
07:04kung tawagin, bihisan.
07:06Yung mga pare ang pupuntahan dito. May tagaibang lugar. Anong panataan nila?
07:11Isa sa kanila, ang 78 anyos na si Lola Lolita na nagsimulang mamanata sa La Ultima Sena noong nagkakanser ang
07:20kanyang anak noong taong 2020.
07:22Pandemi kasi, ang hirap ang makakuha ng doktor. Tinutulungan kami talaga.
07:28Dahil sa pananampalataya, paglarasal, nakayanan ko naman. Hindi naman masyadong maging mabigat pa ang pagalis niya.
07:36Ang paglipat at pagbihis sa mga imahe, maingat nilang ginagawa.
07:42Pagbukal naman sa loob mo, nabubuhatin sila, magpapabuhat. Pagplastika, hindi magpapabuhat na mag-isa yan.
07:48Mahihirapan ka. Hindi pwede, huhubarin mong ganun lahat. Hindi, kailangan nakakover.
07:53Eh, syempre, parang ginagalang mo rin sila.
08:02Pagkatapos, ay isa-isa nila itong isinakay sa karo.
08:07Ang seremonya, tuloy hanggang Sabado de Gloria.
08:11Kasi tayo bilang tao, very tactile tayo.
08:15Pag nahawakan mo, nakikita mo, nag-i-imagine ka.
08:19Hindi natin sinasamba yun.
08:20Meron tayong pinatutungkulan.
08:22Ito ang nagpapaalala sa atin upang patuloy nating maalaalaan Diyos.
08:29Kahit patinawag silang mga santo,
08:31nung nabubuhay sila, hindi sila mga perpekto.
08:35Pero sa kabila ng kanilang mga pagkukulang,
08:39pinilit nilang lumaki at lumalim ang kanilang pananampalataya.
08:50Thank you for watching mga kapuso.
08:53Kung nagustuhan niyo po ang video ito,
08:55subscribe na sa GMA Public Affairs YouTube channel.
08:59And don't forget to hit the bell button for our latest updates.
Comments