00:09The ordinary thing is a bad thing.
00:14The ordinary thing is a bad thing.
00:15The bad thing is a bad thing.
00:16...
00:23...
00:24...
00:25...
00:25...
00:25...
00:25...
00:29...
00:30...
00:30...
00:30...
00:43...
00:43...
00:43...
00:43Anong mingayari.
00:44Nagmisto lang house tour ang video ng isang lalaki sa navutas.
00:48Hindi bagong bahay o magarang kagamitan.
00:50Ayan, warak-warak na.
00:52Kundi ang pinsalang tinamon ang tinutuloyan nilang paupahan.
00:57Sa second floor po kami nakatira, bali kasama ko yung mag-ina ko, tatlo yung anak ko, isang babae, dalawang
01:03maliit po lalaki.
01:05Hindi nung akala ni Danilo ng pagkaranihong araw niya noong February 25.
01:09May pasabog pala.
01:10Umaga na rin siya nakauwi noon mula sa pagmamaneho.
01:13Mga seven, nagpahinga na po ako sa taas.
01:16Nakahiga ako.
01:17Tapos ngayon, mga 9.30 po siya nangyari po.
01:21Biglang yun nga sumabog ang lakas.
01:26Doon po kasi sa third floor po, may swimming pool po kasi.
01:29Inigusyo po nila yun.
01:30Kaya akala ko yung swimming pool po ang bumagsat.
01:32Baka gumuhoy yung swimming pool kasi sobrang lakas po eh.
01:37Ang mga anak naman ni Danilo, inakalang putok ng baril ang narinig na pagsabog.
01:40Kaya dali-dali sila nagtagaw sa banyo.
01:43Sa sumbrang lakas.
01:45Nang silipi ni Danilo ang bintana, tumambat sa kanya mga nagkalat na gamit at nagniparang sinampay sa kablo ng poste.
01:51Ang sinampay ko nandunasang putong.
01:54Pero ang mas kinagulat niya nang makitang naglabasan ang mga taong nakatira sa ibabang bahay nila.
02:00Naliyay ko sana ako.
02:01Sa lababa ako, ngayong biglang may sumirit ba?
02:04Pagkasirit, sumabog.
02:05Ngayon sumilip lang ako.
02:07Nagrambulan na.
02:08Doon pa rin ako nakaupo.
02:10Kasi yun ang anortang lata ako eh.
02:13Sa ni-reviews ko ba?
02:14Siyempre, katabi mo lang yung ano, sasabog.
02:21Talagang nagulat ako talagang nawala ko sa sarili ko dahil napaglabas ko ng kwarto.
02:26Lahat ng ano namin sa loob nakasabit.
02:29Lahat ng ano namin gamit.
02:33Nagkalat na yan doon sa sahig.
02:36Sa kaguluhan, ang unang naisip ni Danilo noon, kaligtasan ng kanyang pamilya.
02:40Sabi ko sa asawa ko, baba po tayo baka masunog tayo.
02:46Based sa aming findings, during the explosion...
02:50Kamang-kamangha at kahanga-hanga.
02:52Pinusuan si Nero at community sa interes ng online universe.
02:54Pero bakit ka ba nag-viral ang mga video nito?
02:57Sama niyo akong himayin at alamin ng mga kwento sa likod ng mga viral video at trending topic.
03:01Dito lang sa...
03:02Ang dami mong alam, Kuya Kim!
03:04Ang dami mong alam, Kuya Kim!
03:07At dapat, kayo rin.
03:08Nakakita na ba kayo ng Pusibay?
03:10Kauni ito ng alimangon na mukhang pinsan ng ibis dagat.
03:13Sa ibang lugar, ang tawag dito ay kuratsa.
03:16Kamusta naman kaya ang lasa?
03:19Kapag sinabuyan mo siya ng tubig, makikita mo na magbukol siya.
03:25Kapag kinuha mo siya, dapat mabilis.
03:31Ang buhawi ay marahas mapanganib at paikot-ikot na hangin
03:34na hugis embudo na pwede makasira ng bahay at iba pang struktura.
03:40Ano nga ba ang naku ng pangyayari sa mga lugar na ito?
03:47Pacing basis sa pagluluto sa isang kailan
03:49na biglang maglihab ang isang tanke ng LPG o liquefied petroleum gas.
03:54Ano kaya ang sanhin ng pagsabog?
03:59Sabi ko sa asawa ko, baba po tayo baka masunog tayo.
04:04Ang pagsabog, nagmula pala sa kusina ng may-ari ng paupahang bahay
04:08kung saan isang LPG ang sumabog.
04:10Based sa aming findings, during the explosion,
04:15mayroon daw isang bata na pinagsahing ng magulang, ng nanay.
04:21At recently, ang nangyari is,
04:24nung pagbukas ng control bulb,
04:26tumirit yung gas.
04:28Then, yung gas na yun is nag-accumulate dun sa buong room,
04:32sa kitchen, umabot dun sa oven flame.
04:35So, dun nagkaroon ng pagsabog.
04:36Ayon sa datos ng Bureau of Fire Protection,
04:39gas leak at unattended stoves ang ilan sa mga pangunahing sanhin ng sunog
04:43para makaiwas ganitong insidente ng pagsabog.
04:47Mahalagang isipin ang lugar na paglalagyan ng ganitong LPG.
04:50Properly ventilated siya.
04:52Kailangan hindi siya confined, confined space.
04:55Ugalihin natin magbukas muna ng mga bintana o mga pinto.
04:59Huwag muna tayong magsisindi ng switch ng mga ilaw.
05:05Kung nangyari na ang pagsabog.
05:07Pag nasunog ka o nasunog yung damit mo,
05:12pwede ka mag-drop and roll.
05:14And of course, pag may singaw pa o umaapoy pa yung kalan,
05:19pwede ka magbasa ng towel
05:20and then i-cover mo doon sa leak mismo.
05:24Ang LPG o liquefied petroleum gas ay tinuturing
05:27mahalagang uri ng fuel.
05:29Binubuhi ito ng propane at butane na parehong mga hydrocarbon.
05:33Pero alam niyo bang sa totoong buhay,
05:34wala naman talagang amoy ang gas na yan?
05:36Opo.
05:37Sadya lang itong nilalagyan ng matapang na amoy
05:39para makatulong sa mga taong mawarningan
05:41kung sakaling magkaroon ang leak.
05:43Andali mo nga lang, Kuya Kim!
05:47Sa nangyari pagsabog,
05:49isang nasawi habang apat naman ang nasukatan
05:51at kasalukuyang nagpapagaling.
05:55Matapos ang insidente,
05:57unti-unti na rin inaayo sa mga sirang na idulot na pagsabog.
06:02Ngayong Farm Prevention Month,
06:03magdobling ingat tayo mga kapuso.
06:05Ang dami mong alam, Kuya Kim!
06:08Sa unang tingin mo,
06:10kahitong maliliit na crabs.
06:13Pero may buntot.
06:16At may sampung pa.
06:17Ah!
06:22Oh my!
06:24Yan ang kusimay!
06:27At kapag dinantakan,
06:29hindi nakakaumay.
06:44Ang mga lokal na ito sa Ilocos Norte,
06:47hindi nagpunta sa beach para magtampisaw,
06:49kundi para maghanap ng kanilang pananghalian.
06:53Walang iba kundi ang kusimay.
06:59Ang kusimay ay isang uri na maliit na sand crab
07:02na karamiwang matatagpuan sa mga sandy shore.
07:05Nabubuhay sila sa mga swash zone
07:07o yung parte ng dalampasigan
07:08kung saan humahampas ang alon.
07:10Ang dami mong alam, Kuya Kim!
07:13Ang nakilala namin na si Rose
07:14umabot ng tatlong oras
07:16para kumapa ng kusimay sa pampang.
07:18Mahalaga po sa amin yung kusimay
07:21kasi yun po yung isang pagkukunan namin
07:24paghahanap buhay po.
07:26Ang kinikita po namin sa kusimay
07:29umabot ng 950 po
07:32o depende po kung marami pong kuha
07:35pero pagkunti po,
07:37mga 350, 650, ganun po.
07:40Mas maraming kusimay ang nakakapa nila
07:42tuwing low tide sa umaga o hapon.
07:47Kapag sinabuyan mo siya ng tubig
07:50makikita mo na magbukol siya
07:54tapos kapag kinuha mo siya
07:56dapat mabilis
07:58kasi kapag mabagal ka
08:00mas lumalalim kasi siya.
08:06Teka po ang mga kusimay
08:08ibig sabihin meron silang sampung paa.
08:10Kabilang ito sa parehong grupo
08:11ng mga alimango, hipon at lobster.
08:13Pero hindi tulad ng ibang alimango
08:15na patanggili ng lakad,
08:16ang mga kusimay o sand crab
08:18ay kayang umatras,
08:19papasok o pabaon sa muhangin
08:21at kaya din nilang lumanguy patras.
08:23Ang isang pang kakaiba sa kusimay
08:25ay ang kanilang buntot.
08:26Pero para saan nga ba ito?
08:31Bago natin sagutin,
08:32kain muna tayo.
08:34Pagkatapos tinisin ang kusimay.
08:37Mainit ng ating mantika,
08:39ilagay na natin ang bawang.
08:41Igigisa ito sa bawang, sibuyas at kapatis.
08:45Ilagay na natin ang ating kusimay.
08:48Haluin natin ng mabuti.
08:53Hintayin natin maloto hanggang 5 minutes.
09:05Malinam-nam,
09:06tapos siyempre masarap,
09:08parang crab.
09:09Grabe.
09:10Grabe.
09:11Suabe.
09:12Malotong na malotong.
09:13Manamis-namis na malinam-nam.
09:17Maaaring kainin ng sand crabs,
09:19ngunit dapat ang daan
09:20na kailangan lutuin ito mabuti
09:22bago ito kainin
09:23upang maiwasan ng mga parasite at bakteriya
09:25na maaaring magdulot ng sakit sa ating sigmura.
09:29Ang kusimay o sand crabs
09:30ay nagtataglay na mataas na protina,
09:33omega-3 fatty acid,
09:35at iba pa mga mineral.
09:36Kung ang mga lokal sa Ilocos Torte
09:37nilalantaka ng mga kusimay,
09:39ang ilang scientist naman,
09:40ginagamit ang mga kusimay
09:42para matukoy kung may problema sa tubig.
09:44Filter feeder ang mga kusimay.
09:45Ibig sabihin,
09:46sinasala nila tubig
09:48para makakuha ng pagkain.
09:52Itong mga crustacean na to,
09:55sila'y mga bio-indicator.
09:58When you say bio-indicator,
10:00sila'y yung kailangan
10:02madetermine natin
10:03kung healthy yung environment
10:04na tinitira nila.
10:06Yung population nila,
10:07akumokonti na,
10:08at yung status ng health
10:10ng karagatan doon
10:12sa paligid ng lugar
10:14na kung saan sila nahan doon,
10:15ay hindi na maganda.
10:17Pero bakit nga ba may buntot
10:18ang mga kusimay?
10:20Kailangan nilang bumaong
10:22sa ilalim ng lupa.
10:23Yung mga predator,
10:24yung mga mas malalaking hayop,
10:26o mga isda,
10:26mga ibon,
10:27na sila'y paborite rin kainin.
10:30So, kailangan nila
10:31maka-escape.
10:32And one way,
10:33yung adaptability nila,
10:34dahil doon sa built
10:35ng kanilang katawan,
10:36yun ang ginagamit nilang
10:38flee or escape
10:39para sa mga predator din.
10:42Bukol sa hindi nakakaumay
10:44sa hapagkainan,
10:45malaking tulong din sila
10:46sa ating kalikasan.
10:48Kaya,
10:49okay na okay
10:49ang kusimay.
10:52Nagadunga ang mom,
10:53Manong Kim.
10:58Takot ang bumalod
10:59sa mga residente ng lugar na ito.
11:02Nang biglang mataking
11:03ang mapaminsalang hangin.
11:09Habang sa video ito naman,
11:14ang mga yero na dinipara na.
11:16Ano nga ba ang nakunang pangyayari
11:18sa mga lugar na ito?
11:31Ang unang insidente nangyari daw
11:33sa palengke ng Arakan,
11:34Kutabato.
11:36At ang video ay kuha ni Angelica
11:39sa tindera sa lugar.
11:42Magbabangtay po ako sa tindahan namin.
11:44Nang bigla pong
11:46lumakas yung hangin sa labas,
11:48kaya po,
11:50lumabas ako sa tindahan.
11:53Nang makalabas,
11:55doon na raw niya napansin
11:56ang pag-ikot ng alikabuk.
11:58Nabuo siya po na
12:00naapakalakas
12:01at tsaka tumagal po
12:02ng 20 seconds.
12:04May sumunod pa pong
12:06nabuo
12:07at tumagal po siya
12:08ng around 10 seconds.
12:11Si Angelica
12:12walang ibang nagawa
12:13kung niya magdasal.
12:14Natakot po kami
12:15nung time na yon
12:17kasi baka po
12:18lalong
12:20lumakas.
12:25Noong February naman,
12:27isa pang insidente
12:27ang nanalasa
12:28sa Taraka, Lano del Sur.
12:33Ilumipan yung mga
12:35bubong namin
12:36sa school.
12:36Natakot kami
12:37bumiyak yung mga
12:39kasi ang lakas
12:41ng ipo-ipo.
12:42Ayon sa tala,
12:43sa lakas ng hangin
12:44tumama sa lugar,
12:45nasira nito
12:46ang labindimang bahay doon.
12:47Ano nga kaya
12:48tumama sa dalawang lugar na ito?
12:51Okay, ito na.
12:53Ito ang tanaw.
12:54Ayon sa scientific
12:55at global data,
12:56anong kinikilalang
12:57deadly
12:58o nakakamatay
12:59na natural phenomena?
13:02Isa example,
13:03Typhoon, bagyo.
13:04Natural phenomena.
13:05Okay?
13:06Okay.
13:07One, two, three, go.
13:08Disease.
13:10Disease.
13:11Disease.
13:12Walang disease.
13:15Sorry, sorry.
13:18Lightning.
13:19Lightning is correct.
13:20Flood.
13:21Flood is correct.
13:23Earthquake is correct.
13:25Lintol.
13:27Lintol.
13:28Tagalog lang po na Earthquake ron.
13:30Ay, Tagalog.
13:31Tsunami.
13:32Tsunami.
13:32Walang tsunami.
13:34Sayang.
13:36Sorry.
13:37Tsunami nakamamatay
13:38pero wala sa survey.
13:38Okay.
13:40Infection.
13:41Nasabi na yung disease kanina eh.
13:42Ikaw mo na.
13:43Acid rain.
13:45Acid rain.
13:46Acid rain.
13:49Wala.
13:49Pareho kayong maliit.
13:50Ito ang mga tamang sagot.
13:52Lightning.
13:53Tornado.
13:54Flood.
13:55Bagyo.
13:56O cyclone.
13:57Earthquake.
13:58Heatwave.
14:00Heatwave.
14:01Heatwave.
14:02Wala kasi tayong winter dito eh.
14:04L-storm.
14:05Pag-ulan ng yelo.
14:08Kapag may severe thunderstorm,
14:10posibleng mabuo ang tinatawag na buhawi
14:12o yung malakas at paikot na columns ng hangin
14:15na bubababa muna sa thunderstorm clouds
14:17hagat sa lupa.
14:18Alam niyo ba ang isang buhawi o tornado
14:20ay kayang maglabas ng hangin
14:22na mas mabilis pa sa isang aeroplano?
14:23Sa matinding kaso,
14:25umaabot ito ng mahigit 300 miles per hour
14:28o halos 480 kilometers per hour.
14:30Kaya na itong buhati ng mga sasakyan,
14:32wasakin ng mga bahay
14:34at gawin parang papel
14:35ang kahit matitibay na structure.
14:39Pero hindi lahat ng nakikita nating
14:40pag-ikot ng malakas na hangin
14:42ay matatawag na buhawi o tornado.
14:44Ayon sa eksperto,
14:45ang insidente ang lakunan sa Cotabato
14:46ay isang dust devil
14:48o mas kilala sa Tagalog bilang Alimpuyo.
14:51Yung dust devil,
14:53maaaring magsimula sa maliit,
14:55maaaring din naman lumaki
14:56tulad nung nasa video
14:57na actually lumaki siya.
14:59So ito yung hangin
15:00na nakikita natin na umiikot.
15:02Kadalasan yung dust devil
15:03nag-i-start siya kapag mainit yung lupa.
15:06So kapag mainit yung lupa,
15:07yung hangin,
15:08paakyat.
15:09Paakyat yung hangin,
15:10tapos naggalaw siya ng konti
15:11nung paligit na hangin,
15:13pwede siyang umiikot
15:14na nakikita nga natin as dust devil.
15:16Ang dust devil,
15:18bagamat hindi sinlakas ng tornado
15:19o buhawi,
15:20kaya rin itong magpaikot
15:22ng alikabok
15:22at maghagaang na bagay
15:23sa paligid.
15:24Samantala,
15:25ang video naman mula
15:26sa Lanao del Sur,
15:27ayon sa kanilang
15:28Municipal Disaster Risk
15:29Reduction Management Office,
15:31ang sumadlang taraw na hangin
15:32sa eskwelahan
15:33ay may tuturing na ipo-ipo
15:35o water spot.
15:37Slightly different
15:38ang mga ipo-ipo
15:40sa buhawi
15:41dahil ang mga buhawi
15:42o tornado,
15:43nanggagaling siya
15:44sa mga malalaking thunderstorm clouds
15:46at may pag-ikot ng hangin
15:48sa loob ng cloud
15:49and eventually bababayan
15:50papuntang surface.
15:52Kung sa lupa bumabayan,
15:54tatawagin natin siyang tornado,
15:56kapag naman sa tubig bumabayan
15:57at humigop siya
15:58ng tubig paakyat,
16:00tinatawag natin
16:01water spout.
16:02Dapat talagang sumilong
16:03sa isang matibay na shelter,
16:06kumbaga.
16:08Wala naman daw nasaktan
16:10sa dalawang nasabing insidente.
16:12Hindi mo natin mapigilan
16:13ang lakas ng kalikasan.
16:15Mas kaya natin
16:16itong kaharapin sa
16:17pamamagitan ng kaalaman
16:18at maghanda.
16:29Dito sa bahay na ito,
16:30napakarami kong collection
16:30ng iba't ibang klase
16:31ng mga pagong.
16:32Meron mga tortoise
16:33na nakita niya na
16:33ito yung mga land-dwelling turtles
16:35at ito naman yung mga
16:36aquatic turtles.
16:38Itong dalawang to,
16:39siguro nasa mga
16:3930 years old na ito.
16:40Napakatanda na sa akin ito.
16:42Ang tawag sa kanila
16:42ay alligator snapping turtle.
16:45Yung lipod nila
16:45parang alligator.
16:46Medyo mainga tayo dito
16:47dahil pag nangagat ito,
16:48pwede maputo ng daliri mo.
16:57Ang dami mong alam,
16:59Kuya Kim!
16:59Ang dami mong alam,
17:00At ishare nyo doon
17:00ang inyong video,
17:01anong malay nyo.
17:02Next week,
17:03kayo naman ang isasalan
17:03at pag-uusapan.
17:04Hanggang sa muli,
17:05sama-sama nating alamin
17:06ng mga kwento at aral
17:07sa lito ng mga video
17:08na nag-viral
17:09dito lang sa
17:10Andami mong alam,
17:11Kuya Kim!
17:12At dapat,
17:13kayo rin.
17:19Vi transforma
17:20at ni smentалиışanle
17:21wisdom and fishwari
17:22beÅŸ
17:22mar gam me ing
Comments