Sinkhole, sumulpot sa isang dalampasigan!; Bao-bao, nawalan ng preno! | Dami Mong Alam, Kuya Kim!

3 months ago
#damimongalamkuyakim

Aired (October 18, 2025): Isang sinkhole, sumulpot sa isang dalampasigan sa Cebu matapos ang pagyanig ng sunod-sunod na lindol!

Samantala, isang three-wheeled vehicle o ‘bao-bao’, nawalan ng preno at nagdire-diretso sa grupo ng mga tao!

At, prutas na tabon-tabon na tila utak ang itsura, puwedeng isahog sa ilang putahe ng ulam?!

Panoorin sa #DamiMongAlamKuyaKim.

Transcript

00:00Mga butas sa lupa, bakit biglang naglitawan?

00:06Hindi ko pa na-experience yung sinkhole.

00:08Baka pag kami pumunta doon, malunod kami.

00:11Baka biglang lumaki.

00:12Narinig niyo na bang salita sa sinkhole?

00:14Kung hindi pa, siguradong may napadaan na sa feed niyo lalarawan nito

00:17matapos ang malakas na lindol.

00:20Ano nga ba ang sinkhole?

00:24Kami-kami lang natagpo ang sinkhole sa Cebu ilang araw matapos sa malakas na lindol.

00:28Iba't ibang laki.

00:30Pati na ang lalim.

00:34Ang ilan pa sa may dagat pa nakita.

00:37Iyan, bumubulwak ko.

00:38At ang pagbulwak ng tubig para bang umabot na rin sa Valensuela.

00:44Alam mo ba kung ano yung sinkhole?

00:45Tumatakbo ka.

00:46Apa?

00:47Katatapos sa lindol, nakakita ka na sa sinkhole.

00:49Anong gagawin mo?

00:51Tumatakbo, biglang may sinkhole sa harap ko.

00:52Sinkhole sa harap ko, o.

00:54Ay, babalik ako.

00:58Nakakilala namin sa Borbon, Cebu, ang 27-year-old na si Patrick.

01:10Differently-abled man.

01:12Kompleto naman daw ang confidence niya.

01:16Kita naman sa mga video niya online.

01:17Pero noong magkaroon ng magnitude 6.9 na lindol sa kanila?

01:34Ang pagiging positibo niya sa buhay,

01:37niyanig ng sobrang takot.

01:38Hindi kami nakalabas sa sobrang takot namin.

01:41Nataranta na kami, hindi na lang kami, ano, naka-dapa na lang kami para iwas mahulugan yung hulo namin.

01:48Tapos yung iba nakalabas kami, hindi na ito.

01:50Hindi rin niya inaasang halos sinlakas din ito ng mga sumuro na aftershock.

01:54Pag aftershock na malakas-lakas na din, nagsamasama na kami sa yung kapatid ko,

02:01tapos yung misis ko at saka anak ko.

02:04Samasama kami, pumuntang palabas para safe.

02:09Dami ng cracks sa bahay namin.

02:14Nang kumalman ang lupa, ilang araw matapos ang pagyanig,

02:18misteryoso naman daw na lumitaw ang mga punta sa lupa na kanya pang kinunan ng video.

02:22Yung mga tiyohin ko at syahin ko, pumunta sa dagat tapos naligo sila.

02:28Sabi nila sa akin na may sinkhole daw.

02:31May bumubukal na butas sa dagat.

02:34Then I co-check yung butas kung gano'ng kalalim.

02:38Hindi pa man daw nakaka-recover sa takot sa lindol.

02:41Dumagdag pa ang sinkhole sa kanyang pangamba.

02:43Yung lalim niya guys is 5 to 6 feet.

02:53Yung ano, pinatansya ko di mga mas may lalim pa sa loob.

02:57Pa-wide kasi yung butas.

02:59Kamanghanghangha at kahangahanga.

03:01Pirusuan si rin at kumiti sa interest ng online universe.

03:03Pero bakit nga ba nag-viral ang mga video nito?

03:06Sabahan niyo akong himayin at alamin ng mga kwento sa likod ng mga viral video

03:09at trending topic dito lang sa...

03:11Ang dami mong alam, Kuya Kim!

03:14At dapat kayo rin.

03:15Sa isang pista sa Agusan Galsur,

03:17kumaharurot ang mga e-bikes sa baw-bau racing.

03:20Nang biglang lumihis at mawala na breno ang isang e-bike.

03:26Kumusta na kaya ang driver nito?

03:31Dumaan din ba sa feed nyo ang viral video na ito?

03:34Ngayon, nabiyak din. Ayan o.

03:37Isang prutas na malautak ang itsura.

03:40Ano kaya ang lasa?

03:44Isang sinkhole sa Cebu ang bigla dalang sumulpot

03:47malapit sa dalampasigan sa Borbon, Cebu.

03:49May kinalaman pa rito ang 6.9 deadly earthquake noong September 30.

03:55Pero ang tanong, bakit nagkaroon ang butas sa lupa?

03:58Narito po ang eksplanasyon ng eksperto.

04:00Ito po ay bato na tinatawag nating limestone.

04:04Ang limestone po ay maaring malusaw, uti-unti ng mga asidik na tubig.

04:09Ang example niyan ay rainwater.

04:11Kasi ang rainwater is slightly asidik.

04:14So kapag po tayo ay ang isang rainwater ay pumasok sa mga fracture ng limestone

04:19at nagraks si limestone,

04:20mapapansin po natin dito na unti-unti niyang palalakihin yung mga fracture doon sa ilalim.

04:25At eventually, pag bumaksak siya, ay magiging sinkhole.

04:28Ang konsepto ng sinkhole ay pareho sa konsepto ng kuweba.

04:35Nagkakaroon ng dissolution o pagkatunaw ng malalaking bato dahil sa tubig ulad.

04:40At kapag lumakin ang butas, ito'y nagiging kuweba na.

04:43Ang dami mo nga lang, Kuya Kim.

04:46Iba't iba rin ang makikita sa sinkhole.

04:48Meron po tayong mga lugar na kung saan bumaksak tapos na-expose yung ground water.

04:52O kung kundi naman, yung tubig dagat ay lando sa ilalim.

04:56Kaya nakikita mo yung tubig sa ilalim.

04:58May sitwasyon naman na wala naman tubig,

05:00kaya just lupa lang nakikita natin sa ilalim.

05:03Ang tanong, may koneksyon na ito sa nangyaring lindol?

05:07Meron din.

05:09Kapag nayanig ang lupa,

05:11pwede rin ito mag-trigger ng pag-collapse o sinkhole.

05:16Ayon sa tala ng mga otoridad,

05:1732 sinkholes na ang kumpirmadong nakita sa bayan ng San Remillo, Cebu.

05:21At may posilidad pa rao na mabut ito ng mahigit isang daan

05:24kung isasama ang mga hindi pa nakikitang butas.

05:28Posible din daw na magkaroon ng sinkhole sa dagat.

05:31Pero paglilino niya,

05:32ang tila pagkulo ng tubig mula sa butas.

05:36Pwede rao na dahil naman sa tinatawag na sand boil.

05:39Kapag nagkaroon tayo ng ground shaking,

05:41e parang naliliquefy

05:42o parang nalulusaw yung lupa

05:44dahil sa paghahalo ng tubig at saka buhangin.

05:47Kaya naman po, because of pressure also,

05:49itong mga sand natin ay tumataas

05:51at parang nagiging tinatawag nating sand boil.

05:54Kaya para sa mga katulad ni Patrick,

05:55na curious sa sinkhole,

05:58tama bang ginawa nilang paglapit dito?

06:01Ano nga bang dapat gawin

06:02sakaling may makitang sinkhole sa paligid?

06:04Kung ako tatanungin ninyo,

06:05ay hindi ako lalangoy sa sinkhole.

06:07Unang-una, hindi natin alam kung anong nasa ilalim

06:10o gaano kalalim yung tubig sa ilalim.

06:12Kung ano ang kondisyon doon sa ilalim.

06:14Unang-una, hindi dapat natin tinatakpan mga sinkholes.

06:17Okay, that number one.

06:18Dahil kasi pag tinakpan natin yan,

06:20eh maaaring unti-unting tinakit natin yung bumaksa.

06:24Mas mabuti daw na hayaan na lang ito

06:25at maglagay na lang ng warning sign.

06:27Hindi rin daw dapat ito lapitan o languyang.

06:30Posible daw kasi may bitak ito

06:32o tension crack

06:32na pwede natin ikahulog.

06:34Safe na daw ang may 10 metro

06:36ang layo natin dito.

06:37Hindi dapat tayo nagtatapo ng mga basura.

06:40Remember, ang mga limestone,

06:41karaniwang at tinatawang natin permeable

06:43na kung saan na pwedeng dumaloy

06:45ang mga tubig papailalim.

06:47Ngayon, hindi na ako dumalapit

06:49sa mga sinkholes na malapit kami.

06:52Paalala lang, mga kapuso.

06:55Bukod sa ulan at lindol,

06:57pwede rin magsanhin ng sinkhole

06:59ang human activities

07:00tulad ng construction at pagmimina.

07:01Kaya bilang ambag natin,

07:05palaging pangalagaan ang kalikasan

07:07para hindi malagay

07:10ang isang paan natin sa hukay.

07:14Dami mong alam, Kuya Kim.

07:20Paano kung ang sasakyang ito

07:22sumimplang sa inyo?

07:23Pao-bao ang tawag ng ilan

07:34sa three-wheel vehicle na ito.

07:36E-bike o de-baterya

07:37ang karamihan ng bao-bao.

07:39Ibig sabihin,

07:40limitado lang dapat ang speed nito.

07:43Pero bakit ang bao-bao sa video?

07:45Tila kaskasero nga nagmamaneho.

07:52Nakita kayong may nahulog

07:53na pasaero nila.

07:58Ang sasakyan na mukhang harmless sa una.

08:06Ano nga bang panganib na dala?

08:15Taong 2020,

08:20kasagsaganang pandemya

08:21na dumami ang mga e-bikes sa Pilipinas.

08:24Ang ilang mga Pinoy

08:25naghanap kasi ng alternatibong transportasyon

08:27dahil sa lockdowns

08:28at health protocols doon.

08:31Ang e-bike ay pinaandang

08:32ng rechargeable battery

08:33kaya hindi na kailangan ng gasolina.

08:35Mas cost-effective

08:36at mas compatible sa e-bike design.

08:38Kung ay kukumpara sa

08:39negasulinang motorsiklo,

08:40ang e-bike ay halos 10 times

08:42na mas mura

08:43kesa sa fuel cost.

08:44Ang isang charge kasi

08:46kayang umabot ng ilang araw

08:47depende sa gamit.

08:49Mas eco-friendly din daw

08:50ang e-bike

08:50kumpara sa motorsiklo

08:52dahil wala itong

08:52tailpipe emissions

08:53kaya nakakatulong ito

08:55sa pagbawas

08:55ng polusyon sa hangin.

08:57Pero ang e-bike

08:58na mukhang harmless sa una,

09:00may panganib din pala.

09:09Sa kasalukuyan,

09:10hindi pa required ng lisensya

09:11para makapagmaneho ng e-bike.

09:14Ang e-bike,

09:15dapat may lisensya

09:16ang gumagamit

09:16o walang lisensya?

09:18Opinyon ko po,

09:18meron dapat.

09:19Meron dapat?

09:19O, meron dapat.

09:20Okay, maraming gumagamit

09:21ng e-bike

09:21kung walang lisensya.

09:22Anong gusto mo

09:23sabihin sa kanila ngayon?

09:24Anong mensahe mo

09:25sa lahat ng mga

09:25nag-e-bike

09:26na walang lisensya?

09:27Magdahan-dahan

09:28at mag-ingat.

09:29Walang iba.

09:30Walang ibang sagot

09:31kundi mag-ingat.

09:33Balikan ba natin

09:34ang riders?

09:42Dito sa Agusan del Sur,

09:44nakuna ng video.

09:44Ang mabibilis na sasakyan,

09:53kaluhok pala

09:54sa isang racing competition.

09:56Mukha mang-ibay ka mga ito.

09:58Dimotor pala

09:58ang mga bao-bao

09:59na sa video.

10:00Eh, kaya naman pala

10:05mibilis.

10:09Ang mga dibaterya

10:10na bao-bao

10:11ay mga mas bagong

10:12modelo na.

10:13Pero ang mga OG talaga,

10:15itong mga dimakina

10:15na gumagamit

10:16ng gasolina

10:17at combustion engines.

10:19Ang dami mong alam,

10:20Kuya Kim!

10:25Ang mga drivers,

10:26kaluhok pala

10:26sa bao-bao racing

10:27sa Dagayani Festival

10:28sa Agusan del Sur.

10:30First time po

10:31na nangyari na may

10:32opisyal na bao-bao

10:33racing event

10:34sa alungsod po

10:35ng Trento.

10:35Pero sa ibang dako po

10:36ng Mindanao,

10:37meron na po mga

10:38nangyayari

10:38ganitong klaseng racing.

10:42Sa una,

10:43masayapang nanonood

10:44ng racing ang mga tao.

10:49Nagbigla.

11:00Tuluyan na nga bang

11:02sumemplang

11:03ang bao-bao

11:03sa mga tao?

11:12Mabuti na lang

11:13at nalikunang rider

11:14ang bao-bao

11:15at nakaiwas

11:16sa mga manonood.

11:20Wala naman pong nasaktan

11:21pero makikita mo

11:22yung naghalong

11:23saya at saka kaba

11:24ng mga nanonood

11:25na muntik na talagang

11:26sa gasaan

11:26nung mga

11:27nag-overshoot

11:28na bao-bao.

11:31Meron naman pong

11:32mga nakastandby

11:33na mga train personals

11:35at meron pong

11:36dalawang

11:37rescue vehicle

11:38na nakastandby.

11:39Although may mga

11:40nakita kayong

11:41may nahulog

11:41na pasayero nila

11:43muntik ng tamaan

11:44yung mga nanonood,

11:46wala naman pong

11:46major accident na nangyari,

11:48wala naman pong nasaktan.

11:50Nakakatuwang

11:51ang manood

11:51ng kakaibang karyera

11:52kagaya ng bao-bao.

11:54Dapat isaalang-alang

11:55ng mga gumagawa nito

11:56ay safety

11:57ng karamihan.

11:59Mapadimakin

12:00o dimateryaman

12:01ang minamanihong

12:01sasakyan.

12:03Tandaan

12:03ang tunay na power

12:04ay nasa disipina

12:06at presence of mind

12:07ng driver.

12:12Dami mong alam,

12:14Kuya Kim.

12:16Isang prutas

12:17na malakotak

12:18ang itsura.

12:22Ayun,

12:23nabiyak din.

12:24Ayan o,

12:24sariwa-sariwa guys o.

12:26Hinahalo raw ito

12:28sa pagkain

12:29bilang pampalasa.

12:35Sarap.

12:36At ang katas

12:37ng dahon daw nito,

12:39pabisang lulas din daw

12:40sa isang sakit.

12:44Saan kaya

12:44ito matatagpuan?

12:45Sa bayan ng lala

12:55sa Lalo del Norte,

13:00makakatikim rao

13:01ng isang uri

13:01ng bunga

13:02na malakotak

13:03ang itsura.

13:05Ito ang prutas

13:06na kong tawagin

13:07ay tabon-tabon.

13:09Ang tabon-tabon

13:09dito sa barangay

13:10Baranding,

13:11hindi basta-basta

13:12ay tinatapon

13:12dahil ito ron mismo

13:14ang ginagamit nila

13:14pampalasa

13:15sa ilalutuin.

13:17Ayun.

13:18Sa video ito

13:19ng vlogger

13:20na si Noel,

13:21kinaalu niya

13:21ang katas

13:22ng kinayod

13:22na tabon-tabon

13:23sa kinilaw na tuna.

13:25Kila with tuna

13:25with tabon-tabon,

13:26tiki man time.

13:27Ano kaya

13:27ang lasa?

13:28Mmm.

13:30Sarap.

13:33Si Catherine

13:34matagal

13:34ng residente

13:35sa lugar

13:35at siya mismo

13:36ay gumagamit

13:37din ang tabon-tabon

13:38sa pagluluto.

13:39Ito ay natutunan namin

13:40noong unang pangpanahon

13:42sa mga kaninuhan pa.

13:44Tinuturing na

13:45tradisyonal na sangkap

13:46ng mga tagalanaw

13:46ng Norte

13:47ang tabon-tabon.

13:48Ito po ay mapakla

13:49para kang kumakain

13:51ng hilaw na bayabas

13:52o hilaw na banana.

13:55Marami na puno

13:55ng tabon-tabon

13:56sa lugar

13:57kaya naman hindi

13:58mahirap

13:58manguhan ito.

14:00Ang tabon-tabon

14:01ay paboritong

14:01ihalo sa kinilaw,

14:03paksiw na isda

14:03pati na sa ginatang isda.

14:06Noong unang

14:06kung natikman

14:08ang pagkain

14:10na may halong

14:10tabon-tabon

14:11is masarap.

14:13Mawala yung amoy,

14:15yung langsa.

14:16Ang tabon-tabon fruit

14:17ay isang indigenous fruit

14:18na karaniwang ginagamit

14:20sa Mindanao

14:20particular sa Iligan

14:21at sa Lalo Vision.

14:23Yung tabon-tabon

14:24na tinatawag

14:25or may scientific name

14:27na Atona

14:28Excelsa

14:29Subspecies

14:30Rasimosa

14:31ay matatagpuan lang

14:32sa Mindanao.

14:34Mataas daw ang puno

14:35at may bilogang bunga

14:36na kunay verde

14:37o brown

14:37kapag ginugna.

14:39Yung laman

14:40ng prutas

14:41may isa siyang buto

14:42na pag

14:43renoseksyon mo

14:44ay mukhang utak.

14:45So yun yung

14:46tinatawag na

14:46kernel.

14:48Ang laman

14:48ng tabon-tabon

14:49ay hindi direkt

14:49ang kinakain

14:50kundi kinakayod

14:51o pinipiga

14:52upang makuha

14:53ang katas

14:53na hinahalo

14:54sa suka.

14:54Ang dami mong alam

14:57Kuya Kim.

14:58Ang dami mong alam

14:59Kuya Kim.

15:00Ipapatikim ni Catherine

15:01ngayon

15:01ang paksiyon na ista

15:02na may tabon-tabon.

15:04Ano kaya

15:05ang lasa nito?

15:08Para maghanda

15:09ng kanilang lulutuin,

15:10hinugasan muna

15:11ni Catherine

15:11ang mga prutas

15:12sa kahinanda

15:14ang mga sangkap

15:14ng kanyang lulutuin.

15:17Para ihalo

15:18ang tabon-tabon,

15:19kumuha siya

15:19ng isang piraso nito

15:20sa kakinayo nito

15:21at piniga

15:22para makuha

15:22ang katas.

15:40Anong paghinihintay natin?

15:42Ipatikim ng

15:42paksiyon na ista

15:43with tabon-tabon.

15:49Ang sarap,

15:50may kunting asin

15:51malasang-malasang.

15:56Pero ang mas nakakaintiliga,

15:58may kakaibang gamit

15:59pa raw ang tabon-tabon.

16:01Lunas din daw ito

16:02sa diareya?

16:03Ayon sa ilang pag-aaral,

16:05ang inner bark

16:06ng puno

16:06ng tabon-tabon

16:07ay may antioxidant

16:08at antimicrobial properties.

16:11Pero nilinaw din

16:11ang eksperto

16:12na ongoing pang pag-aaral

16:14na magpapatibay

16:14sa health benefits

16:15ng tabon-tabon.

16:16May dalawa siyang compound.

16:18Yung isang compound niya

16:19is may antibiote.

16:21Yung isa naman

16:22sa itutoy,

16:23si,

16:23na kapag mura pa yung halaman,

16:25mahina yung antibiotic niya.

16:27Ibig sabihin,

16:28lason ang mayroon.

16:30Pero pag matured na,

16:31meaning,

16:32magulang na

16:33o hinug na,

16:34and then,

16:35nagkakaroon siya

16:35ng antibiotic.

16:37Iko-consider natin

16:38na yung magulang

16:39ang dapat gamitin.

16:40Ang tabon-tabon

16:42ay isa lamang

16:43sa napakaraming

16:43natatanging prutas

16:44na matatagpuan

16:45sa ating bansa.

16:47Sa laki ng

16:47na itutulong nito

16:48sa magpapasarap

16:49at pagpapabangon

16:50ng mga lutuin,

16:51dapat lang

16:52nabigyan ito ng pansin.

16:53At kung may bagong

16:54prutas na muling sumikat

16:55at makilala,

16:56tandaan

16:57at gamitin

16:58ang mga utak.

16:59Ang dami mong alam,

17:00Kuya Kim!

17:00Ang dami mong alam,

17:01Kuya Kim!

17:02May mga kwento rin ba

17:03kayong viral worthy?

17:04Just follow our Facebook page

17:05Dami mong alam,

17:06Kuya Kim!

17:07At ishare nyo doon

17:07ang inyong video.

17:09Anong malay nyo?

17:09Next week,

17:10kayo naman ang isasalang

17:11at pag-uusapan.

17:12Hanggang sa muli,

17:13sama-sama nating alamin

17:14ng mga kwento at aral

17:15sa lingkod ng mga video

17:16na nag-viral

17:17dito lang sa

17:18Dami mong alam,

17:19Kuya Kim!

17:21At dapat,

17:21kay Rick.

Sinkhole, sumulpot sa isang dalampasigan!; Bao-bao, nawalan ng preno! | Dami Mong Alam, Kuya Kim!

Category

Transcript

Be the first to comment

Recommended