00:00WALANG SAPAT AT TANGKOP NA SALITA
00:18PARA MAILARAWA NANG SAKIT
00:20NA NARARANDAMA NANG ISANG MAGULANG
00:22NA NAWALAN NANG ANAK
00:23TULAD NANG KIROT NA AMING NARAMDAMAN
00:33NANG NAMAALAM ANG AMING PINAKAMAMAHAL
00:35NA SI IMANSKI
00:36TAHAN NA
00:40MAHAL KO
00:44ISIGAY
00:48LAAN SA'YO
00:50NANG ANKA
00:54SA'KING PUSO
00:58KAYT NANG MA'Y
01:02NARITO
01:04It's like 2.30 AM right now. I decided to have a late night snack.
01:09Ang anak kong si Emanuel. Si Eman ay isang sparkle artist at content creator na minahal ng marami sa TikTok.
01:15Magandang hapon mga kababayan.
01:17Ngayon? Ngayon? Ngayon? Ngayon?
01:20Habang nag-aaral sa Amerika bilang teen-ager, patuloy niyang pinasaya ang mga tao sa kanyang mga video.
01:26Tax naman! Kaya naman ikaw mag-tragalog!
01:30Pero higit sa lahat, si Eman ay authentic, mabait, at matapa.
01:35I'm gonna have a moment of realness with you guys. I've talked a lot about how I used to struggle with mental illness.
01:39If you followed my content for a while, you know I was diagnosed with bipolar disorder in my mid-teens.
01:43This means that I'd have phases of extreme happiness called manic episodes and phases of extreme sadness called depressive episodes.
01:49When we talk about bipolar disorder, so one may have the depressed phase.
01:56So when we say we are depressed, the minimum duration is at least two weeks.
02:01The two major criteria is it's either hados buong araw or buong araw na nanulungkot ako and or the things that I normally enjoy, I don't enjoy anymore.
02:13When we talk about mania naman, minimum of one week, it's either irritable, elevated, expansive mood.
02:20And then may kasama din siyang mga ibang symptoms like,
02:23kahit konde lang yung tulog, ang taas ng energy niya. Nagiging madaldal siya.
02:29According to the World Health Organization, in the world, it's about 0.5% of the general population.
02:37It's actually very similar also to the Philippines, 0.5% then siya.
02:42So if we are 110 million, that's about more than half million that may have this diagnosis.
02:49Yung focus natin gets affected. Yung sleep natin gets affected.
02:54Appetite also is affected.
02:56We tend to feel hopeless. We tend to feel guilty.
02:58And then we may also have yung mga suicidal ideations.
03:03Ipinagluluksa po ngayon ang pagpanaw ng social media personality at artist by Status by Sparkle na si Emmanuel Atienza,
03:10anak ng ating kasama rito sa 24 oras na si Kuya Kim.
03:14Tawag lang ako'y nilipat, lalang mo'y tahan na aking tanang.
03:35Ang buhay ay kasama mo ko.
03:48ng maska rito sa mga pagkahan.
03:50Ang buhay ay kasama mo ko.
03:54Grief or bereavement.
03:56So this is the sadness that we experience after losing a loved one.
04:03So they say nga na, the price of love is grief.
04:07And when the moment I found out, that we lost you, it was the deepest, deepest pain, I felt it, I felt it.
04:33There are stages, but it doesn't mean that we're going to be taking one stage at a time.
04:42And sometimes the stages, it's also going to be on stage.
04:46So it can start with denial, and then anger, and then bargaining, and then depression.
04:56And then later on, hopefully we have that acceptance already.
05:02It's like a thanksgiving for the 90 beautiful years that he gave Emma to us.
05:18Emma was such a beautiful, beautiful, kind person. When Emma is gone, this is the lowest part in my life.
05:25But I have hope, because if I'm kind today, just a little kind, then Emma is alive in my heart.
05:32Anong message mo kay Lolo?
05:35Mahal kita, Lolo!
05:37What's your words, Emma?
05:39Let's say the words, make people happy, and make myself happy in the process.
05:46Salamat, my Eman, sa liwuhan na nainiwan mo sa amin.
05:51Hindi man kita kasama ngayon,
05:53ramdam ko pa rin na kabutihang binahagi mo sa bundo.
05:58Emma, you're my sunshine.
05:59I love you.
06:00I love you.
06:01I love you.
06:02I love you.
06:03I love you.
06:04I love you.
06:05I love you.
06:22And one day we'll meet together again.
06:27I was born
06:47in the online universe.
06:49But why are these videos on me?
06:51I'll see you in the end of my video
06:53Let's talk about the vital video and trending topics here at
06:57At Dapat, Kayo Rit.
07:01Do you know this video?
07:14Nakita niyo na rin ba ito?
07:18Mga unggoy.
07:20Sumasalakay.
07:23At pakalat-kalat sa daan.
07:28Yan ang pinakita sa video ng Tubong Quezon Province na si Mario.
07:31Dito po sa lugar na ito, madalas sila natatagpuan sa ispat na ito.
07:40Ano nga ba ang tunay na nangyari dito?
07:50Dito naman sa Negros Oriental.
07:52Anong mga unggoy, umaatake din daw.
08:04Pero ang totoo niyan, isa itong monkey sanctuary.
08:07Pwede makapag-interact sa mga unggoy na parabang nasa natural habit lang nila.
08:10Sila'y mga Philippine long-tailed macaques.
08:13Ang buntot nila halosing haba lang ng katawa nila.
08:18Ginagamit din nilang kanilang buntot bilang pambalansi kapag umakit sa puno o tumatanon sa mga sanga.
08:25Ang dami mong alam, Kuya King.
08:27Para sa safety ng mga turista at ng mga unggoy, may mga tagapamahala sa lugar na lagi nagpapaalala.
08:35At naglilimita sa dami ng mga turista.
08:42Dito naman sa Quezon Province, pinag-iingat sa zigzag road na ito ang mga motorista.
08:47Hindi lang dahil takaw aksidente ito, kundi dahil may mga unggoy na pakalat-kalat sa daan.
08:56Palambi-lambitin.
08:58At nag-aabang na makakain.
09:03Matagal ko na po silang nakita dito.
09:071985 pa sila ay ilan pa nun.
09:11Long-tailed macaques din ang mga unggoy na ito.
09:13Nagsimula raw silang dumami sa zigzag road nung pandemia, dahil siguro naging tahimik ang lugar.
09:26Dito po kasi ay parte ng ating Quezon Protected Landscape,
09:30kung saan marami pong mga hayop na naninirahan dito.
09:33Isa na po yung mga reported na unggoy o ating mga long-tailed macaques.
09:37Pero nang sila'y dumami, marami naman ang nawili.
09:40Talagang sila'y tumantuma kaya halos gusto nila magpakainin.
09:48Mayroon pa nga po ditong dumada yun.
09:55Sa ilang dekada ng pagdaan ni Mario sa lugar,
09:58napansin daw niya ang kawalan ng mga natural food sources na maungboy.
10:01Naaawa po ako sa kanila dahil sila ay walang makain, walang bungang kahoy.
10:10Sana naman po, mabigyan po nila ng pansin ang kanilang kalagayan dito.
10:15Pero ang pagpapakain sa mga unggoy,
10:17may pick na raw na pinagbabawal ngayon.
10:20Ang posibleng mangyari, magiging agresive na sila kapag hindi na sila binibigyan ng pagkain.
10:26May mga signage na rin daw silang nilalagay bilang paalala sa mga tulista.
10:31At gumawa na rin sila ng mga hakbang para mas maprotektahan ang mga unggoy.
10:34Sa tulong po ng DNR, specifically po yung Protected Area Management Office,
10:42sila po yung tumutulong na ma-regulate or maprotektahan po yung mga animals na naninirahan po doon sa ating protected landscape
10:49kung saan sila po ay nagkakaroon ng quarterly monitoring po ng area para po mapangalagaan yung mga naninirahan doon.
10:56Ang pagpapakain sa wild animals,
11:00imbis na makatulong ay pwedeng maging sanhi para mabago ang nature ng animals at bawala ang kanilang survival instincts.
11:08Pwede kasi silang masanay na nakukuha ang pagkain ng walang kahirap-hirap.
11:13Andami mo ka lang, Kuya Kim!
11:16Nabibuild up yung confidence nila towards yung presence ng human.
11:20Eventually kasi yan, kung meron ka mga daladalahin, uunahan ka na yan.
11:24Maaaring buksan niya yung gamit mo at hablutin o nakawin.
11:29Maaaring rin silang pumunta sa mga kabahayanan at mag-invade ng mga bahay, tingnan ang laman ng mga kaldero.
11:37Kaya tumadaan man kayo sa mga lugar na may mga ligaw na hayo.
11:41Huwag nating a-approach ng masyadong malapit.
11:45From a distance, obserbahan na lang natin.
11:47You can take picture, okay, pero never touch them.
11:50At huwag tayong mag-offer ng pagkain sa kanila or anything.
11:56Lika sa atin na maging babait pagdating sa mga hayo.
12:00Isang paraan na nga natin ay ang pagdibigay ng pagkain.
12:03Pero may mga pagkakataon na hindi ito dapat gawin.
12:06Ayon sa mga eksperto, kagaya ng mga unggoy sa Atimunan.
12:08Mas mabuti kung hahayaan natin silang mag-explore sa kanilang kapaligiran at matutong mabuhay sa sarili nilang paraan.
12:16Ang dami mong alam, Kuya Kim!
12:18Pambihirang nila lang na nangingintabang kulay.
12:24Biglang humahaba at dumiliit.
12:28Nag-iibang anyo pa. Parang alien sa pelikula.
12:33Pero wala raw dapat katakutan na hindi alien, kundi kakaibang bulate lang ang nasa video na kinakain pa rin ng iba.
12:52Kung ang alam nating bulate.
12:54Nagkikita natin ang mga bulate sa tiyan ng tao at sa lupa.
12:58Lupa at katawa ng tao.
13:00Pwes, ibahin nyo raw to.
13:02Dahil ang bulate sa video, laking dagat daw.
13:05Tinatawag itong sasing.
13:07Badali itong tukuyin dahil sa kakaibang hugis ng katawan na parang may manipis na buntot sa dulong bahagi.
13:13Pero nagbabagong anyo rin daw ang mga ito.
13:15Ang sasing ay may English name na peanut worm dahil sa itsura nito.
13:21Nakapag lumikip o umikli ang katawan nito, ito ay nagmumukhang kernel o butil ng mani o peanut.
13:27Dahil siguro may phallic structure ako o kamukha ng ari ng lalaki.
13:38Dito sa karagatan ng Kolambug, Lano del Lorte, sa gaana daw ang mga sasing?
13:42Ang binatang banging isda na si Alvin, expert daw sa paghuli nito.
13:46Lahat po kami mga kapatid, pumakain po ng sasing.
13:49Ang nang-introduce po kay ang aking papa kasi sinasama po ako sa mga lakad niya sa dagat.
13:56Malaking biyaya daw sa kanilang pamilya, ang libring ulam mula sa dagat.
14:00Kaya naman mukha man ito bulate, paborito nila ito ikilaw o kung minsan kainin kay tilaw.
14:06Hindi po ako na didiri, masarap talaga.
14:09Sinasabi nga ni Alvin ang pagbablog buwing siya'y nasa dagat.
14:14Isa nga sa mga pumatok sa kanyang videos ang bulating sasing.
14:18May lap daw ito kapag hinuhuli.
14:19Dito sila tumitira sa buhangin, minsan sa mga corals at saka shell.
14:25Kailangan natin bungkalin at tuloy ng mabilisan.
14:30Pero kung ito'y bulate, bakit nasa dagat?
14:33May sarining phylum o grupo ang mga sasing.
14:36Ito yung tinatawag natin na phylum saiponkula.
14:40Samantalang ang mga bulate ay nabibilang po doon sa tinatawag natin phylum anilida o mga segmented worms.
14:47Ang sasing ay walang segmentation o yung mga guhit-guhit o pagkaputol ng kanyang katawan.
14:54May dalawang bahagi ang katawan ng sasing.
14:57Ang trunk o yung mas matabang parte at introvert o yung mas paya.
15:01Ang dahilan kaya ito nagbabagong anyo ay dahil retractable ang kamilang introvert.
15:06Ibig sabihin, kaya nila itong ipasok sa loob ng katawan at ilabas ulit kapag kailangan.
15:11May tentacles ito sa dulo na nagsisilbin itong bibig.
15:15Kaya makapit ito sa buhangin.
15:17Dami mong alam, Kuya Kim.
15:19Sapat lang naman daw ang dami lang hinuhuli ni Alvin para ulamin.
15:22Kunin yung lamang loob niya.
15:24May pait kasi ito eh.
15:26Bago kainin, siyempre kailangan linising mabuti.
15:29Pwede nang kainin natin.
15:34Kahit ilaw pa, ang sarap-sarap talaga.
15:36Kung mahihahalin tulad daw ito sa ibang pagkain, malapit daw ito sa isaw ng manok.
15:41Pero ang bagay na luto raw dito, hindi inihaw kundi tinolang sasing sa maulang panahon.
15:46Healthy healthy ko sasaw ng pa ito ng upo at kangkong.
15:53At saka isunod natin yung sasing.
15:58Sasing.
16:02Haluin lang.
16:05Yung katas na yung sasing kasi ito yung pangpalasa para masarap ang ating niluto.
16:13Pakuloyin natin.
16:15Makalipas ng limang minuto, pwede na.
16:17Ito na po ang ating tinolang sasing.
16:20Ito nga po ang comfort ulab ng pamilya nila Alvin.
16:24Sarap.
16:25Lasang-lasang mo talaga yung sasing.
16:27Masarap, malinam nam.
16:30Medyo may matamis at medyo maalat.
16:33Ang sasing naman po ay excellent source ng protein.
16:37Mayaman din daw ito sa minerals tulad ng zinc para sa immune function,
16:41iron na sumusuporta sa blood formation at nakakaiwas sa anemia
16:44at calcium nagpapalakas ng buto at nerve function.
16:48Dami mong alam, Kuya Kim.
16:50Ang paananan ng eksperto kina Alvin at sa iba pang kumakain ng hilaw na sasing.
16:55Generally, hindi ligtas kainin ang hilaw na sasing.
17:02Dahil mataas ang risk ng bacterial contamination dito,
17:05lalo na kung ang pinagpupunan nito ay nasa mga polluted areas.
17:10So, pwede rin kasi magkaroon ito ng mga vibrio, mga E. coli, o kaya salmonella.
17:16Kung anong lawak ng tagat, ay siya rin dami ng mga hayop na hindi lang nakakatulong sa kalikasan.
17:21Bumupusog pa sa mga taong kumakalam ang dyan.
17:24Ang dyan.
17:26Ang dami mong alam, Kuya Kim.
17:28May mga kwento rin ba kayong viral worthy?
17:30Just follow our Facebook page.
17:31Dami mong alam, Kuya Kim.
17:33At ishare nyo doon ang inyong video. Anong malay nyo?
17:36Next week, kayo naman ang isasalang at pag-uusapan.
17:39Hanggang sa muli, sama-sama nating alamin ng mga kwento at aral
17:42sa likod ng mga video nag-viral dito lang sa...
17:45Dami mong alam, Kuya Kim.
17:47At dapat, kayo rin.
17:48At dapat, kayo rin.
Comments