00:00Ito ay kulay verde, manipis at pahaba.
00:02Ito ay isang uri ng damo na nabubuhay lamang sa ilalim ng tubig nabang.
00:07Sa ngayon, bibihira na lang.
00:09Ang mga damong espesyal daw, hinuhugot ng mga lalaking ito sa sapa.
00:15Hindi lang nila ito kinakain.
00:18Ito rin ang kanilang kinabubuhay.
00:20Yan po yung mga isang pagkain, ulam na talaga namang nagsalba sa amin.
00:27Ito ang balayba.
00:28Bakit nga ba ito kakaiba?
00:37Ang balayba ay isang uri ng freshwater eelgrass o tapegrass.
00:41Isa itong namubulaklak na halamang tubig.
00:43Ang mga dahon ay pwede humaba ng mula 6 inches o kalahating ruler
00:47hanggang 6 feet o parang matangkad para tao.
00:50Karaniwang itong tumutubo sa ilog, sapa, lawa, palaisdaan at bunganga ng ilog.
00:55Dami mong alam, Kuya Kim!
00:56Sa iba't ibang parte ng Pilipinas, may iba't ibang pagbikas ng pangalan ng damong ito.
01:01Ilan dyan ang balayba, baliba o balyeba.
01:06Pero iba-iba man ang bigkas, nagkakaisa naman silang masarap itong lantakan.
01:09Tinatawag din itong buhok ti sirena o buhok na sirena
01:12sa hilagang bahagi ng Pilipinas kung saan ito saganang tubutubo,
01:16may mga banging isna raw kasi noon na napagkamanan itong anyong tao na may buntot na parang sirena.
01:21Ang dami mong alam, Kuya Kim!
01:28Dito sa Pangasinan, taabutan namin ang mga lokal sa isang sapa
01:32na parang ang lalalim ng hugot para makakuha pala ng balayba.
01:38Mahirap po siyang punin pag mataas po yung tubig.
01:42Di rin pong pambenta, pwede rin pong pangulat.
01:44Isa po sa hanap buhay po na kinagisna namin dito sa lugar namin.
01:48Ang lokal na si Harry, naisipang ipost online ang pambihiran dahon.
01:53Mmm, yun o. Ang sarap.
01:56Panahong 90s, nahihirap po ng buhay namin noon.
01:59Yan po yung mga isang pagkain, uulam na talaga namang nagsalba sa amin.
02:05Ngayon ang pangunguhan ng balayba, hindi lang panlamantyan nila Harry,
02:08kundi pinagkakakitaan din nila.
02:11Naibibenta mo na 50 hanggang 100 pesos ang kada tali ng balayba.
02:15Siso na lang daw ito kung tumubo, tuwing four months hanggang sa simula ng taon.
02:28Pagka ganong kalalim, binubunot po namin.
02:32Saka ang kinukuha lang naman kasi dito is yung pinakatalmos niya.
02:35The best daw itong kainin ng sariwa o kilawin.
02:39Kailangan po natin hugasan ng mabuti para kahit pa paano naman,
02:43i-malinis paglinuto natin.
02:50Kailangan lang natin tigahan ng kaunting asin para matanggal din yung kanyang gaspang
02:54at para lumambu naman.
02:55Pwede rin itong isahog sa mga ulat, katulad ng tinola
03:07at sinabaw ang isda.
03:14Masarap po siyang ngayain dahil crunchy.
03:20Malinamnam.
03:20Masarap po siya. Parang siwigs lang din.
03:28Kahit na mukhang green leafy vegetable ang palaiba,
03:31wala pang sapat na pag-aaral ang magsasabing mayaman ito sa fiber.
03:34It is high in phosphorus, it is high in calcium,
03:42it is also high in iron.
03:44Ang calcium is primarily for bone structure and also phosphorus.
03:50Pero yung phosphorus nakakatulong din siya sa healthy nerves natin.
03:54So kunwari sa mga aging people,
03:57ang balaiba nakatulong din para yung kanilang nerve ay maging maayos,
04:00hindi sila masyado manginig.
04:02Ang totoo niyan, may hugot din si Harry kung bakit niya pinost ang balaiba online.
04:07Sa totoo lang po, yung baliba po sa lugar namin,
04:10hindi na po ganun karami.
04:12Kung baga, paubos na rin.
04:14Kaya naisipan ko pong i-content.
04:16Para ma-refresh po sa isipan,
04:18mga bagong henerasyon,
04:20malalaman nila na mayroon palang pagkain ng ganun.
04:24Sa pag-share ni Harry tukul sa balaiba,
04:27na ipaalala niya sa atin na may mga simpleng yaman ng ating paligid na unti-unti na nating nakakalimutan.
04:33Mga yaman na magsasalba sa atin sa oras na pangangailangan.
04:38Kaya minsan,
04:38kailangan lang ng isang tao na magkwento
04:40para ang nakaligtaan ay muling mapansin ng buong mundo.
04:45Ang dami mong alam, Kuya Kim!
05:15Ang dami mong alam, Kuya Kim!
Comments