00:00Pagdiriwan ng 30th Girl Child Week, ngayong linggo ating pag-uusapan
00:04kasama si Undersecretary Angelo Tapales, Executive Director ng Council for the Welfare of Children.
00:10Yusek Tapales, magandang tanghali po si Joshua Cueto ng PTV kasama si Aseg Bueng Hidalgo.
00:17Thank you, Mr. Tanghali po sa ating lahat, Sir Joshua, Aseg Bueng, thank you for inviting the Council for the
00:22Welfare of Children to.
00:24Yusek, para po sa kalaman ng ating mga kababayan, ano po itong Girl Child Week
00:29at ano po ang layunin at kahalagahan ng pagdiriwang na ito?
00:34Sir Joshua, itong Girl Child Week na ito, actually, ito ay bunsod noong Proclamation No. 759.
00:41Ito ay series of 1996 pa. Ito ay tinatawag dati na the Protection and Gender Fair Treatment of the Girl
00:48Child Week.
00:50Napakahapa, so talagang tinawag na lang natin na Girl Child Week.
00:53So pinagdiriwang po natin yan every fourth week of March.
00:56In not so many words, it provides importance to girls to their access to equal opportunities
01:04at yung rights to protection nila and yung rights against discrimination.
01:09Yan ang bunsod nitong pagdiriwang natin na ito ngayong linggong ito.
01:14So, Sir, ano po naman yung tema ngayong taon, itong Girl Child Week at tuwing kailan po ba ito pinagdiriwang?
01:20Tsaka, sino po ba ang saklaw nito hanggang ilang taon, hanggang 12 years old lang po ba yung mga batang
01:25babae?
01:29Sir Kweg, lahat po ng minors ay sinasaklaw natin dito.
01:32Ito ay sineselebrate every fourth week of March, ngayong taon na ito, from March 2022 to 2028 yan.
01:39So we are covering all minors, lalo na yung adolescents, 10 to 19, actually lumagpas pa nga ng one year,
01:45hindi lang below 18.
01:47Our team for this year is katawan ko, karapatan ko, edukasyon tungo sa malaya at ligtas na pagpapasya.
01:56Yan po ang official Girl Child Week team po natin.
01:59Yusek, ano-ano naman po yung mga inihandang aktividad ngayong linggo para dito sa Girl Child Week?
02:07We're over to Philippines, ang iba't ibang sangay po ng pakamahalaan, may kanyang-kanyang kukulo, lalo na yung mga LGUs
02:13natin.
02:13But for the Council for the Welfare of Children, later today, we will be airing ang mga kabata teleradyo episode
02:19at 4pm.
02:20Focusing on Girl Child Week, may dalawa tayong guests mamaya to create awareness.
02:25And of course, ngayon nag-set din tayo ng Girl Child Week 2026 Outreach Activity sa March 26 po ito
02:32sa Marillac Hills
02:33para talagang makataupang palad natin yung mga Girl Child or yung mga minors natin na nasa black sa iba't ibang
02:41problema na nandito sa Marillac Hills.
02:43So, tapos all year round naman po, tayo ay talagang hindi tumi-legals awareness sa program
02:49dahil marami pong kinakaharap na problema ang ating mga minors na nandyan yung adolescent pregnancy, sexual abuse, HIV, AIDS, among
02:57others po.
02:59So, sir, nabanggit niyo po, isa sa mga kinakaharap na mga challenges na mga batang babae o yung mga adolescent,
03:05itong adolescent pregnancy, ano po yung nakikita ninyong pangunahing dahilan?
03:10Bakit tanan natin litong hamon sa maraming komunidad?
03:14As a quick, alam nyo po, parang magpo-four years na ako dito sa CWC, talagang mula noong 2022, nakita
03:21na natin dyan.
03:22Of course, poverty is the main driver.
03:24Marami pong nasa sadlak sa kahirapan at napapwersang makisama o mag-asawa, so to speak,
03:32mag-cohabit with adults or even fellow minors, kaya po nabubuntis ka agad.
03:38Pero hindi lang po ito, kwesto ng kahirapan, poverty or economic component.
03:45Marami po, meron din pong nakikita ang Council for the Welfare of Children dito na child protection complexion.
03:50Kasi majority na nakakabuntis po sa ating mga adolescent mothers ay mga matatandang lalaki po.
03:58Mas matatanda sa kanila, ito yung mga adults na.
04:00So we have to take into consideration the child protection complexion.
04:04And when we talk about pregnancy po kasi ng below 16, under those amendments dun sa rape law natin,
04:11pag nakikipagtali ka kasi sa below 16, since yan ang age of consent, that's practically rape po,
04:16or qualified rape po ng bata, so yan ay may child protection complexion po.
04:21So ang ginagawa ng pamahalaan po dyan, of course, we are addressing the poverty aspect,
04:26but of course, we are also creating awareness to prevent and to protect children.
04:31Kasi may child protection complexion din po siya.
04:34Yusek, maliwan po dun sa raising awareness, dito naman po sa usapin ng child pregnancy and early marriage,
04:39paano po tinutugunan ng pamahalaan at ng CWC itong mga sensitibong usapin na ito?
04:43Maging yung pagkakaroon ng sakit na HIV at iba pang sexually transmitted infections sa mga kabataan?
04:50Sir, maganda pong question.
04:52Nung December 2021, meron po tayong batas na naipasa.
04:57Ito yung Republic Act No. 1596, ito ay yung ating batas na nagbabawal ng child marriage.
05:05Actually, since December 2021 or since 2021, bawal na po talaga ang below 18 kinakasal,
05:12whether sila ay parehong below 18 or isang minor at isang matandang adult po, bawal na po talaga yan.
05:19Ngunit hindi na maikakaila sa mga iba't ibang parte ng Pilipinas,
05:24ang cohabitation or informal unions ng mga bata o bata at adult ay nangyayari pa rin.
05:29Kaya po ang pamahalaan ay hindi tumitigil sa pag-enforce ng batas na ito.
05:33Criminal act po kasi pag ito ay nilabag, whether nakipag-cohabit ka sa bata
05:38o ikaw ay nag-solemnize ng kanilang pagsasama or marriage.
05:41So, we are creating awareness. Meron tayo ng child friendly local governance audit, yearly yan.
05:47So, talagang ito ay kinakascade natin sa LGUs para sigurado hindi ito nangyayari over the Philippines.
05:53Doon sa kalawang aspeto po ng HIV and AIDS, natag tayo ng WHO po kasi noong last year
05:59na isa tayo sa mga tumataas talaga yung HIV and AIDS incidents po natin.
06:05I think ang DOH din last year, ay nag-sound ng alarm dito dahil ito ay nakakabahala.
06:10Pero, not saying na walang ginagawa ang government.
06:15Actually, ang government po natin ay kapuripuri.
06:18Meron tayong batas na tungkol dito.
06:20Yung Republic Act No. 1166, if I'm not mistaken.
06:25Ito yung parang, itong Republic Act 11166 is the Philippine HIV AIDS Policy Act.
06:33So, talagang tinutugan na yun ng government since 2018.
06:37But, of course, we have to do more.
06:38Or, tumataas po, nakakapagtakaasik.
06:41While we are in the age of social media,
06:46lumalabas po doon sa mga pag-aaral po na
06:48mas kukunting Pilipino daw ang nakakaalam ngayon ng HIV and AIDS.
06:54That's why the government is really doing a lot of awareness campaign po
06:59para talagang makaiwas ang ating mga bata po dito sa HIV and AIDS po.
07:04Sir, nabanggit niyo po yung kanina, yung cohabitation ng mga adolescent at saka ng matandang adult.
07:11So, paano po ninyo namomonitor or nahahanap po ba ninyo yung mga nakatira sa mga liblib na lugar,
07:16lalo na sa mga probinsya, para i-educate sila?
07:21Opo, alam nyo, Asikweng, mahirap na problema po yan.
07:24Actually, we heavily rely on local government units.
07:27Out of the 1,634 or 42 na pala ngayon na local government units,
07:34above 1,000 po dyan ay may mga databases po na kanya-kanya.
07:39So, sila mismo sa ground level ay sinisigurado na ang batas na ito ay talagang nai-implement.
07:46And pag meron po silang natag na adolescent pregnancy, tinitignan din siyempre dyan paano nabuntes.
07:51So, if there are informal cohabitations, lalo na po dun sa mga kapatid natin na mga indigenous peoples,
07:58baka may mga ganyan pa po kasi nangyayari ngayon,
08:01these are being recorded para po ang gobyerno ay makababa sa kanila to create more awareness po.
08:07So, we are not really, we don't want to argue with people kung sino ang tama at mali.
08:14Sa Council for the Welfare of Children, Asikweng, lagi yung child protection po ang ano natin dito.
08:21It's about protecting children. It's not a question about who is right or who is wrong.
08:25So, sana po, sama-sama po tayo dito na protectahan ng mga batang mabae.
08:29Si Yusek, may mga magulang at sektor na nag-aalala naman sa pagduturo ng sexual and reproductive health sa mga
08:36kabataan.
08:36Paano ninyo ipinapaliwanag ng edukasyong ito ay para sa kanilang protection at empowerment ng mga batang babae?
08:45Ayan, Asikweng, very sensitive yung issue na yan.
08:48Kaya po, maingat ang ating pamahalaan na ang reproductive health education or any form of sexual education na ituturo sa
08:56ating bata,
08:56mga bata, ay age and development appropriate dapat.
09:00Meron tayong Republic Act, yung Republic Act No. 10354.
09:04Ito yung RPRH Bill natin, yung Responsible Parenthood and Reproductive Health Law natin.
09:092012 pa po yan.
09:11So, yan po ang gusto nating sundin.
09:13Kaya po, ang Department of Education last year, nagkaroon ng Department Order 25, Series of 2025,
09:20na idinikit na po nila yung itinuturo nila dito sa RPRH law po natin.
09:25Ang mga tinuturo ngayon sa skwela, siyempre yung teenage pregnancy, paano makaiwas, yung mga sexual abuse and violence.
09:32It's all about values formation and self-protection.
09:36Hindi na yung parang, meron kasi dating comprehensive sexuality education ng tama at maraming umalma dyan.
09:43It's arguably siguro broader in scope ang tingin ng iba.
09:47Ngayon naman, Reproductive Health Education ang tinatawag dito ng Department of Education,
09:51which focuses and aligns strictly with our RH law.
09:55So, para talagang wala nang masyadong away at diskusyon dito,
09:59naka-focus dito sa adolescence at yung mga grade 5 pataas natin.
10:03And dapat ay, again, age and development appropriate ang sexual education or reproductive health education.
10:11And of course, attune sa mga paniniwala at religious beliefs ng mga Pilipino po.
10:15Okay. Yusek, balik tayo dito sa Girl Child Week.
10:18May mga particular po bang programa o inisiyatiba ang CWC?
10:22May kawagdayan dito sa Girl Child Week para mas maabot.
10:25Gaya nga nang sabi niya, asik, hindi na yung mga batang babae sa remote areas or marginalized communities.
10:32Opo, marami po tayong ginagawa.
10:34Although, siyempre po, limited ang ating manpower at saka funding.
10:38Hindi natin maabot lahat ang 1,642 LGUs.
10:41But, ngayong taon, ang gustong pag-focusan ng Council for the Welfare of Children is mag-leverage kami ng technology.
10:49So, Kuya Joshua, imbis na babae ng Council for the Welfare of Children, yung libo-libo nating LGUs,
10:55marami pa rin kaming bababae at face-to-face capacity building.
10:59Pero we will also leverage on partnerships, kunyari with the UP Open University, with the DSWD Academy.
11:06May mga modules tayong gagawin so that people can really access.
11:09Ang medyo pinag-iisipan lang natin ngayon, doon sa mga areas talaga na hindi masyadong naabot ng internet.
11:15So, baka talagang sasadyain natin sila o yung mga LGUs po nila para ikalat yung tamang information po.
11:22Kasi talagang may information and education gap po tayo.
11:25So, Sir, nabanggit na po ninyo na pupuntahan nyo po yung mga lugar na mahirap abote ng internet.
11:30So, paano po ninyo nasusukat yung effectiveness ng mga kampanya at programa
11:34sa pagtaas ng awareness at pagbabago ng ugali pagdating sa responsible parenthood at informed decision making?
11:43Very nice question, Ashe Queng.
11:45Katulad nung binagit ko kanina, LGUs have databases po.
11:49A little over 1,000 sa kanila meron na hinihikayat pa po natin yung a little over 600
11:54na talagang dapat makakadatabase sila ng mga datos ng bata.
11:58Para ang mga pulisiya natin at yung effect ng mga activities and programs na natin na inasusukat.
12:04Pero, syempre po, yan ang ideal.
12:07We make do with what we have now.
12:09And batay po sa mga datos na nakukuha natin at yan po ay nakukuha ng Philippine Physics Authority.
12:15Ang adolescent pregnancy po o yung panganak ng mga adolescent mothers ay bumaba po yan.
12:21Pababa po siya.
12:22Actually, in 2023, nasa 142,000 plus siya from 150,000 plus.
12:28So, medyo pababa siya.
12:29Pero, ang minumonitor po ng government dito, tumaas po ng konti naman yung panganak ng mga below 15.
12:37Kasi yung 15 to 19 na pregnancy and birth po ay bumaba.
12:41Pero yung under 15, naging 343 siya from 3,135.
12:48So, from 2022 to 2023 yan, tumaas po ng konti.
12:51So, we are checking kung paano natin ma-address po yan.
12:55At talagang kailangan, hindi tumigil ang pamahalaan at talagang hindi naman po tumigil.
13:00Yusak, meron lang po akong follow-up.
13:02Kanina pinag-usapan natin yung mga mahirap abutin ng mga lugar.
13:06Pero dito lang po sa Metro Manila, meron po tayong mga street dwellers na mga batang babae at lalaki na
13:12tumitira sa tabi at sa lansangat.
13:14At may mga anak na pong mga sanggol.
13:16Paano po natin sila aabutin?
13:20Ang mga po yan, asekweng.
13:22Dito, matitisod na natin yung programa ng aming parent agency at Department of Social Welfare and Development.
13:27Noong 2024 po, pumirma ang ating pangulo ng Executive Order No. 52.
13:33Ito yung pag-abot programa.
13:35Ang layunin po nito ay abutin ang mga pamilya kasama ng mga kabataan at bata na nasa lansangan.
13:41Hindi lang para tulungan silang makabalik sa kanilang mga probinsya.
13:45At bigyan sila ng livelihood at iba pang tulong.
13:49Ang kaibahan po nitong EO52 na ito, kasi marami na pong nag-attempt na nasol din yung mga problema natin
13:55sa mga tao sa kaliyang,
13:56ngunit wala pang nagtatagumpay.
13:58Ang kaibahan po ng EO52 is pati yung pagbabalik ang LGU po ay susuportahan ng pamahalaan through programs.
14:05Para yung mga ibinalik po sa probinsya, medyo mabawasan na yung reason na bumalik po ulit dito sa ating mga
14:12urban centers.
14:13At manatili na po talaga doon.
14:14Magkakaroon po ng support sa mga tao na nasa streets para makabalik sila kasama ng livelihood, education, training,
14:22pati po LGU's to tulungan para wala ng reason or ma-minimize po yung reason ng pagbalik.
14:26So ipinagdadesal po namin na ito'y tuloy-tuloy maging effective.
14:30Marami na pong naabot ang aming boss, Secretary Rex Gatchalian,
14:33at talagang siya mismo bumababa dyan at talagang lumalabas.
14:37Pero marami pa po tayong kailangan gawin at hindi po tumitigil po ang DSWDE.
14:40Alright. On that note, mensahin nyo na lang po sa ating mga batang babae at mga magulang na maaaring natatakot
14:47magsalita
14:47o magtanong tungkol sa kanilang katawan, kalusugan at mga karapatan.
14:51Yusek.
14:53Opo, siguro masasabi ko lang po sa lahat ng babae na talagang mahal na mahal at ginagalang po natin,
14:59lalo na po ang mga bata, ano, kayo po ay may mga karapatan na dapat protektahan.
15:04Kung kayo po ay mga tanong, kung meron kayong mga naranasang pagkakabusto,
15:09tumawag po kayo sa makabata helpline 1383,
15:12ang pangunahin at central reporting mechanism ng ating pamahalaan para sa lahat ng problema ng bata.
15:19Ika nga namin sa Council for the Welfare of Children,
15:22sa bagong Pilipinas po, bawat bata ay mahalaga.
15:26Alright. Maraming maraming salamat po sa inyong oras,
15:29Undersecretary Angelo Tapales, Executive Director ng Council for the Welfare of Children.
15:34Thank you, Yusek.
