00:00Halkbank'ın katkılarıyla.
01:00Çayın tarihine bakıldığında yaklaşık 5000 yıllık bir tarihe sahip.
01:08Her ne kadar milletimizin yaşamına geç girmişse de halkımız çay kültürünü benimsemiş ve günlük hayatının da vazgeçilmezler arasına girmiş.
01:19Türkler Anadolu'yu fethetmeden önce de çayı bilmelerine karşın çayın coğrafyamıza gelmesi ancak birkaç yüz yıl önceye dayanıyor.
01:28Tabi Anadolu'da çay sadece bir içecek olmadığından zaman içerisinde günlük hayatın da temel manada sosyalleşmenin de bir aracı olmuş.
01:39Çay sabah kahvaltısından başlayarak yatana kadar günün her saatinde tüketilen bir içecek.
01:44Çay gündelik yaşamımızda sudan sonra en çok tükettiğimiz içecek olmasının yanı sıra tüm aile bireylerinin veya misafirlerin bir araya geldiğinde de ortak değerleri paylaştığı özel günlerde, törenlerde, etkinliklerde, toplantılarda servis edilmektedir.
02:04Tabi ki çay bir de Amasya semaverinde demlendiyse farklı bir anlam kazanıyor.
02:12O çayın hem tadına hem de keyfine doyum olmuyor.
02:17Amasya'da semaver üretimi çay üretiminin Anadolu'da yaygınlaştığı tarihler olan 1800'lü yıllara kadar dayanmaktadır.
02:25Değişik boylarda üretimi yapılıyor. Yaklaşık 30 parçadan oluşuyor ve 2 asırdan beri de el zanaatı ve geçim kaynağı olarak ilimizde varlığını sürdürmektedir.
02:41Konaklarda eskiden ateşten çıkan közde çaylar yapılırdı.
02:58Çay bir dostluktur, çay bir ortak noktada buluşmadır, sohbettir.
03:02Çay bizde semaverle ikram edilir.
03:04Semaverde özel bir yapımı vardır.
03:07Alüminyumdan olabilir, pirinçten olabilir, tunçtan olabilir.
03:12Çeşitli şekilleri var.
03:13Bizim burada çay bir kültür.
03:15Hakikaten yani bir yere gittiğiniz zaman 10 dakika içinde semaver yakılır ve etrafında toplanılır.
03:22İnsanlar sohbetler ederler, geçmişlerini yaşarlar, geleceğe yön verirler.
03:26200 yıllık bir tarihi var semaveri Amasya'da.
03:29Halen imalat yapan işletmelerimiz var.
03:32Son olarak şunu söyleyeyim, çay Rize'de üretilir ama Amasya'da içilir.
03:36Semaver Rusya'dan gelme 18. yüzyılın sonlarında papatya çayı kaynatmak için,
04:04hani bizde nane, limon yapılıyor.
04:07Onlar da papatya çayı kaynatmak için icat ettiği bir şeydir.
04:13Semaverin Rusça anlamı samuvarit.
04:17Türkçe karşılığı kendi kendine kaynatan.
04:21Amasya semaveri burada Erzurumlu bir cezaevinde mahkum.
04:26Eski yağ tenekelerinden ilk kez Amasya yapmış, tanıtmış.
04:33Bizim, bizde Hüsn'ü kabul görmüş.
04:37Hemen hemen her evde semaver vardır.
04:40Semaver 200 yıldır bu şehirde yapılıyor, üretiliyor.
04:54200 yıldır yapılan bir semaver ve yok olmaya yüz göstermiş.
04:58Çünkü el işçiliğiyle yapılıyor.
05:00Günümüze evrildiğinde bunun yerel ustaları zaman geçtikçe yaşlanıyor.
05:06Ve yaşlandıkça da bir sonraki nesne aktarması zorlaşılıyor.
05:10Çünkü ilgi odağı azalıyor.
05:13Şimdi tabii dünyada coğrafi işaret ve kültür turizmi denen bir turizm var.
05:18Ve bu ciddi anlamda dünya pazarında yükselen bir değer.
05:22Biz de bu değerden pay almak için ilimizin değerlerini ve yöresel ürünlerini coğrafi işaretliyoruz.
05:30Bu Amasya semaferi de 27 parçadan oluşan, el işçiliğiyle yapılan,
05:35ilimizin Bakırcılar Çarşısı denilen yerde 200 yıldır çekiş sesleriyle yapılan bir ürün.
05:42Dedik ki böyle bir ürünü bizim tescillememiz gerekiyor.
05:46Sonraki nesillere bunun nasıl yapıldığının ayrıntılarıyla ve ilimizin coğrafi işaret ürünü olarak anlatılması gerekiyor diye karar aldık.
05:56Sayın Valimizle birlikte bunun evraklarını oluşturup ustasıyla birlikte yapım şekillerini anlatarak gerekli yerlere müracaat ettik.
06:06Bu müracaatların sonucunda coğrafi işaret belgemizi almış bulunuyoruz.
06:16Özellikle bakır madeninden imal edilen Amasya semaveri vatandaşlarımızın ve çay tiryakilerinin beğenisini çok kazanmaktadır.
06:32İlimizde zanaatkarların el işçiliğiyle ürettiği semaverler yurt içi ve yurt dışı piyasalarda da rağbet görmektedir.
06:41Amasya semaverinde odun atışında ve kendi buharıyla birlikte demlendiğinde diğerlerine göre damak tadı çok daha lezzetli hem de sağlık açısından da daha faydalı olduğu da söylenmektedir.
06:57Ayrıca zanaatkarların incel süslemelerine sahip olan Amasya semaveri vitrinleri süslemesi amacıyla da alınıp evin önemli, güzel bir köşesinde yer bulmaktadır.
07:11Bakır semaverinde apayrı bir yeri vardır.
07:2677'den bugüne kadar çıraklık eserim, bir sürü semaver yaptım.
07:32İstiyorum Amasya ile özleşmiş, Amasya ile tanınmış daha iyi şeyler yapalım.
07:39Çayının içimi gayet hoş, latif, güzel bir çay verir.
07:45Çünkü oksijen hastalığı vardır bakırda.
07:49Bulunduğu ortamın oksijeni alır.
07:51Sudaki ağır elementleri üstüne aldığı için saf su gibi, yağmur suyuyla eşdeğer, karışımsız su kaynatır.
08:01Bu da çayın tadını, beraklığını, rengini daha güçsüz bir hale getirir.
08:09İnsanlar bir araya gelip toplarıp sohbet ettiği, birbirlerinin kaynaştığı ortamı yaratan bir olgu.
08:25Burada semaveri olmayan bir ev göremezsiniz.
08:27Herkese bir semaveri vardır.
08:29Hatta yalı boyu dediğimiz yerlerde yürürken veyahut da kafelere gittiğiniz zaman mutlaka semaver çay istenir.
08:38Sonuna kadar bitirilir.
08:39Hatta çaya doymuş olanlara bile zor çay da verilir burada.
08:42200 yıldır bizim her dost sohbetimizde, her aile ortamımızda, bahçemizde, bağımızda, ürün toplarken tarlamızda, her yerde mutlaka semaveri kömür ateşinde yakarak orada öğle yemeğinde, sabah kahvaltısında, akşam yemeğinde bizim hayatımız her noktasında var.
09:01Amasya'da bir semaver çay kültürü var.
09:06Yiğit namıyla anılır derler ya, Jet Mıstık isminde bir zanaatkarımız var.
09:31Bu bölgede de çok iyi bilinen, özellikle semaver ustalığında mahir bir zanaatkarımız.
09:40Biz geçen yıl burada Türk El Sanatları Merkezi adı altında bir merkez açtık.
09:46Eski Kılıç Arslan İlk Öğretim Okulu'nu valilikçe restore ettirdik ve sadece ilimize ait ve Türk el sanatlarıyla ilgili profesyonel zanaatkarları, sanatçıları orada topladık.
10:00Şu anda herkesin orada bir bölümü var, bir faaliyet alanı var.
10:06Bu Jet Mıstık diye ifade ettiğimiz zanaatkarımıza da çok rahat çalışabileceği bir alan tahsis ettik.
10:13Şu an itibariyle de orada zaten sanatını icra ediyor.
10:17Türk el sanatı olarak semaverin dışarıdan gelen yerli ve yabancı turistlere gösterimi bakımından da orayı biz çok anlamlı buluyoruz.
10:27Çin Kılıç Arslan İlk Öğretim Okulu
10:29Baba Meclisi'ye kalıcılık.
10:43O günkü şartlar çok güç şartlardı.
10:46Asker edildiğine kadar teneke semaveri yaptık.
10:51Teneke'den askerden geldim sanat yapalım dedik ve kalıcı eser olarak metal olarak çok uzun ömürlü olduğundan dolayı Bakır'ı seçtik.
11:03Bakır yıllar içerisinde bizim 7 bin yıllık bir kadim kültürümüz var.
11:11İstedim ki bunu geleceğe aktaralım.
11:14Örneğin has sanatı uygulayıcı olarak semaverlere, cami tabdolarına çok uzun yıllardır rölep yapıyorum.
11:24Meslek şöyle bir şey, meslek sanat aşktır.
11:29İstiyorsanız, seviyorsanız, o atmosferi, o tozu yuttuysanız başarabilirsiniz.
11:36Şimdi tabii herkes bir şey aldığında, bir şey tükettiğinde veya herhangi bir şeyle ilgili hüküm verdiğinde onun menşeyine, mahrecine bakar.
12:04Dolayısıyla menşey mahreç de o ürünün patentidir, o ürünün tescilidir.
12:12Tabii bu bakımdan bizim Anadolu engin bir medeniyet hazinesi.
12:17Pek çok ürün var, pek çok tüketilen yiyecekler var.
12:22Bunların tescil edilmesi aslında bir anlamda tarihinde kayıt altına alınması oluyor.
12:28O bakımdan bizler de hem tarihimize sahip çıkmak, hem buradaki yerel ürünlerimizi tescil etmek, konumlandırmak,
12:38onlardaki genel manadaki formatını, kurallarını, üretim şeklini belirleyerek daha sonraki kuşağa da aktarmak.
12:49Yani bir anlamda aslında kültürel aktarım bazı ürünler.
12:54O bakımdan bizim coğrafi işaretlerle ilgili tescilimiz, hem onların yapılış şeklini, hem onların üretim şeklini,
13:04hem onların aslında daha sonraki kuşağı düzgün ve aslıyla yansıtma bakımından değer taşıyor.
13:12Amasya'mızın bütününe baktığımız zaman, Amasya'mız bir tarih şehri, bir kültür şehri,
13:18aynı zamanda tarım ve hayvancılığın da pik yaptığı bir şehir.
13:21Bu bakımdan kombini olarak, hem sanayi olarak, hem tarım ve hayvancılık olarak,
13:27hem de tarihi yapı olarak bunları korumak ve geliştirmek istiyoruz.
13:31Biz kültür turizmi yapıyoruz, kültür doğa turizmi yapıyoruz.
13:42Bu kültür ve doğa turizminin içerisinde olmazsa olmaz yöresel ürünler, ilin değerleri,
13:49bunlar da öyle ön plana çıkarmak gerekiyor.
13:51Çünkü gelen turist sadece görsellik için ve tarihi görmek için değil,
13:57bu yaşayan tarihin içerisinde nereler olduğunu da görmek istiyor.
14:02Ve bu ürünlerin de yapılan yerel ürünleri de satın almak istiyor.
14:06Burada da bir pazar var. Biz bu pazarı değerlendirmek istiyoruz.
14:10Amasya'da turizm şehri olarak adlediyoruz ve turizm noktasında da ciddi yatırımlar ve eğime sağlıyoruz.
14:17Ülkemizin 16 tane kültür şehrinden bir tanesi Amasya, şehzadeler şehri olarak anılıyor.
14:25Ve bunun sonucunda da Amasya'ya yıllık ortalama 700 bin turist ağlıyoruz.
14:30Bu 700 bin turist de bu ürünleri satarak turizm gelirlerimizi çeşitlendiriyoruz.
14:35Bu da yöresel ürünlerin pazarını oluşturmuş oluyor.
14:47Bu meslek birçok meslek gibi kaybolmaya yüz tutmuş meslek.
14:52İstiyorum ki geleceğe aktaralım.
14:55Ne acizane bir proje düşüncem var.
14:58Bu da şu, denetim serbestlik gençleri,
15:02sayın valimizin ve büyüklerimizin gözetiminde buraya gelip her gün iki gün çalışırsalar,
15:09beş ayrı meslek dalında adam yetiştiririm.
15:13Örneğin elektrik kaynağı, oksigaz çok önemli bir meslektir.
15:18Bakır el sanatı, bakır işleme, çelik parlatma, çelik kaynağı.
15:22Herkes çelik kullanıyor.
15:24Ama parlatan usta yok.
15:26Geleceğe aktarayım.
15:27Bulunduğumuz yer bir atölye.
15:43Bu atölyede semafer ustalarımız, gelecek nesillere semafer ustası yetiştirmek için böyle bir atölye yaptık.
15:51Bunun gibi yöresel ürünler atölyelerimiz var.
15:53Burası tarihi bir okul aslında.
15:58Bugün de turizme, atölyelerle hizmet ediyor.
16:02Burada insanlar geliyor, hem kendilerine bir hobi kazanıyor, isterlerse meslek kazanıyorlar.
16:07İşte günümüzde dediğimiz altın bileziği burada sağlamış oluyorlar.
16:12Benim tavsiyem bu söylediklerimi yaşamak için, görmek için bütün insanlarımızı Amasiye'ye ben davet ediyorum.
16:32O muhabbeti, o sevgiyi, o dostluğu yaşamadan, canlı olarak yaşamadan istemiyorum.
16:37Semafer çayının etrafında.
16:39İzlediğiniz için teşekkür ederim.
17:09Halkbank'ın katkılarıyla.
17:28Önce halk, sonra bankayız.
17:30Halkbank!
Yorumlar