00:00In the middle of the river, there is a lot of people in the middle of the river.
00:10It's also a lot of garbage in different places in the world.
00:17The island, like the Corhidon, is there a lot of new people around it.
00:25Because of the life of those who were living there,
00:31they were eating garbage.
00:39In the toneladas of garbage,
00:43they were affected by water and water.
00:46The wind, when it comes to the north,
00:49when they come here to Corredor,
00:51they would send garbage.
00:53You will see them lining up here in this area.
00:55Itong mga nakikita nyo dito,
00:57ngayong araw lang yan.
00:59Kasi everyday,
01:01yung ating kakakorridor,
01:02winaawilisan nila itong lugar.
01:0439,000 kilograms,
01:06ganyan kadami daw yung basura
01:08na nakuha ng mga ating ka-DNR
01:10nag-coastal clean-up sila dito.
01:12Sa gilid ng alsada,
01:16naabutan naming tumatambay ang mga unggoy.
01:19Ang ilan,
01:22naglalaro sa mga sanga.
01:38May dilampot ito sa lupa,
01:41sinuri at tinikman.
01:43Ang maunggoy sa isla,
01:48tumitikim sa balat ng Chicheria.
01:51Ang isla,
01:54napapalibutan na rin daw ng basura.
01:57Makaganda,
02:00turquoise water,
02:01blue skies,
02:02ang ganda nung nature.
02:03Pero,
02:04mata-turn off ka sa basura
02:06na masasalubong sa'yo
02:07pagdating mo dito.
02:09Nakakaagaw pansin ang mga plastik
02:11na palutang-lutang sa dagat.
02:15Naglalangis
02:16at halos burado na ang tata
02:18sa tagal nito roon.
02:19Kung titignan natin yung mga basura
02:22na dinadala dito
02:23at natatambak dito sa korehedor,
02:25mostly single-use plastic
02:27o yung mga sachet
02:29yung nakikita na,
02:30sachet ng shampoo,
02:31lalagyan ng sabon,
02:32at saka lalagyan ng biskuit,
02:34yung pinaka nagdo-dominate
02:36sa lugar na ito.
02:37Tuwing high tide,
02:40umaabot daw ang tubig
02:42hanggang sa breakwall ito.
02:45Kaya inaanod dito ang mga basura
02:47hanggang sa tila
02:48naging tambak na ito
02:50sa raming.
02:52Ito naman ang paboritong puntahan
02:54ng mga unggoy.
02:57Napansin namin ang isang unggoy
02:59na may daladalang
03:00plastic bottle.
03:03Kinakagat-kagat
03:04at tinitignan niya ito
03:07ng maigi.
03:10Sinusubukan buksan
03:11at tila may gustong kunin
03:13sa loob.
03:15May mga panganin na tulot
03:17ang mga practice na ito
03:18lalo na sa mga
03:19plastic na kontaminado
03:21na maaaring humantong
03:22sa sakit
03:23or infection.
03:24Kaya mahalaga rin
03:25tiyakin na maayos
03:26ang pagtatapo ng basura
03:28para hindi ito
03:29madaling makuha ng unggoy
03:30o yung other
03:31wildlife species.
03:34Ang dalampasigan ng korehidor
03:35na tila sumasalo
03:37sa inaanod na basura
03:39mula sa Manila Bay.
03:41Ang parehong lugar
03:42kung saan
03:43bumabalik
03:44ang mga pawikan.
03:45Dito sa baybay na ito
03:46dito nangingitlog
03:47yung mga pawikan.
03:48So,
03:49kaya't sila
03:50mag-uhukay
03:51and then yung ibang mga sundalo
03:52ang ginagawa nila
03:53like halimbawa nila
03:54like halimbawa eto
03:55minangitlog dito
03:56some two weeks ago
03:57ilagyan nila
03:58ng bato
03:59at saka nitong
04:00makeshift na
04:02parang
04:03covered na ganito.
04:05Ano man ang sitwasyon
04:06na abutan
04:07patuloy pa rin
04:08ang pangingitlog
04:09dito
04:10ng mga pawikan.
04:14Mayroong magnetic sense
04:15ang mga pawikan.
04:16Ito ang ginagamit nila
04:19para makabalik
04:20sa kung saan
04:21ito ipinanganap
04:22at doon
04:23muling
04:24mangitlog.
04:25Pero para sa isla
04:27na walang
04:28naninirahan na tao
04:30at kakaunti pa lang
04:32ang buhay ilang
04:34Bakit umabot
04:35sa ganito karami
04:36ang basurang
04:37nakatambak?
04:39Ang Manila Bay kasi
04:40ay isang malaking
04:41environment.
04:42Hindi siya isolated,
04:43hindi siya compartmentalized.
04:44Ibig sabihin
04:45kahit na walang nakatira
04:46sa korehidor,
04:47maapektuhan siya
04:48ng lahat ng proseso
04:49na nangyayari sa lupa
04:50kasi ang ilog
04:51ay karuntong
04:52ng dagat
04:53at ang dagat
04:54ay isang malaking
04:55environment at ecosystem.
04:56Sa pag-aaral
04:57ng University of the Philippines
04:58Marine Science Institute,
05:00mataas ang konsentrasyon
05:02ng plastic na basura
05:04sa mga isla
05:05gaya ng korehidor
05:06at West Philippine Sea.
05:08Sila yung sumasangga,
05:10sila yung sumasalo
05:11at doon naiipon
05:12sa mga isla
05:13na ito ang mga basura.
05:14Actually,
05:15yung pag-aaral namin
05:16halimbawa
05:17sa Pag-asa Island,
05:18nakita natin
05:19na 90%
05:20ng mga plastic doon
05:21ay hindi galing
05:22sa Pilipinas.
05:23Galing ito
05:24sa Thailand,
05:25Malaysia,
05:26Vietnam,
05:27Indonesia,
05:28Pilipinas,
05:29Taiwan at mainland China.
05:30Nakaka-apekto
05:31sa pag-anod ng basura
05:32ang paggalaw
05:33ng tubig
05:34at direksyon
05:35ng hangin.
05:36Kaya kahit
05:37gaano kaliit
05:38ang itinatapong
05:39basura,
05:40maaanod
05:41at maiimbak
05:42ito
05:43sa mga isla
05:44kung saan ito
05:45napapagpad.
05:46Kahit hindi
05:47galing sa isla
05:48ng korehidor
05:49ang naiipong basura
05:50sa kanilang dalampasigan.
05:51Pinag-aaralan
05:53ng mga Tourism Infrastructure
05:54and Enterprise Zone Authority
05:56o TIEZA
05:57kung paano ito
05:58mababawasan.
06:00Malaki yung kampanya
06:01na ginagawa ng
06:02korehidor island
06:03against basura
06:04kaya nagawa sila
06:05ng mga signages
06:06kagaya nitong lalaki o
06:07na sinasabi
06:09nire-remind nila
06:10yung mga turista
06:11na especially
06:12yung mga tega
06:13Maynila
06:14yung mga tega Manila Bay
06:15na bawasan
06:16o iwasan
06:17yung pagtatapo
06:18ng basura
06:19kasi yung
06:20basura
06:21ang tinatapo nila doon
06:22eventually
06:23ends up here
06:24dito sa
06:25korehidor.
06:27Dagdag pa ng pyesa
06:29umaabot na doon
06:3196.5 na kilo
06:32ng basura
06:33ang nakahahakot
06:34sa isla
06:35ng korehidor
06:36kada linggo
06:37lalo na
06:38tuwing taginid.
06:39Ang long-term
06:40na tinitingnan namin
06:41ay magkaroon talaga
06:42ng
06:43waste management
06:44facility
06:45sa isla.
06:46So ito yung
06:47talagang hahakot
06:48routinely
06:49ng basura
06:50magkakaroon
06:51ng proper
06:52disposal.
06:53Hindi ito yung
06:54basta lang
06:55ililipat lang
06:56ang basura.
06:57So magkakaroon
06:58ng tamang
06:59recycling
07:00ang tamang
07:01pag-dispose
07:02ng basura lang.
07:03ng tulong
07:04LGU.
07:05Si Coast Guard
07:06na kongalekta siya.
07:07Maraming salamat
07:08sa panonood ng
07:09sa iba pang kwento
07:10tungkol sa ating kalikasan,
07:11mag-subscribe na
07:12sa GMA Public Affairs
07:14YouTube channel.
Comments