Skip to playerSkip to main content
Aired (June 14, 2026): Ang butete o pufferfish at box jellyfish ay ilan sa mga pinakamapanganib na nilalang sa karagatan. Pareho silang may taglay na lason o kamandag na maaaring magdulot ng matinding panganib sa tao. Panoorin ang video.

‘Born to be Wild’ is GMA Network’s groundbreaking environmental and wildlife show hosted by resident veterinarians Doc Nielsen Donato and Doc Ferds Recio. #BornToBeWild #GMAPublicAffairs #GMANetwork

Watch it every Sunday, 9 AM on GMA
Network. Subscribe to youtube.com/gmapublicaffairs for our full episodes.

Category

😹
Fun
Transcript
00:00The birds have been able to defend themselves and be able to feed themselves
00:15such as jellyfish at pufferfish or potete
00:28When a baby came to see them, they came to see them at the same time.
00:43In the Batangas,
00:47there are a lot of people who are known for the body.
01:03It is a puffer fish, a puffer fish, and a white spotted puffer fish.
01:08It is time for the almosal of white spotted puffer fish.
01:13Sinusuyod niya ang mga damo.
01:25Pero naagaw ang pansin niya ng transparent na lamang dagat, ang zooplankton na salt.
01:35Pinuntiriyan ng puffer fish ang bago nitong target.
01:40Gamit ang apat ng ipin ito, ulit-ulit na silbukang kagatin ng puffer fish, ang salt, isang maliit na lamang
01:49dagat.
01:51Hanggang sa...
01:54Nakagat niya ang tiyan ito, pero appetizer pa lang yan sa butete.
02:05Sa Mabini sa Batangas, may sisirin kaming isdan ang puffer fish o butete.
02:16Oras na para sa almusal ng white spotted puffer fish.
02:21Ang sumunod niyang target ang upside down jellyfish na nakatago sa mga damuhan.
02:29Pagulit-ulit na kinagat ng puffer fish ang jellyfish.
02:38Busog!
02:41Dahil hindi kabilisan sa paglamoy ang mga butete, may kakaibang paraan ito para makaiwas na maging hapunan ng malalaki isda.
02:50Yung puffer fish, kapag they feel threatened, ilalaki niya yung katawan niya to actually intimidate yung enemies, yung kanyang mga
03:00predators.
03:00At saka kapag natatakot siya, mapalaki niya yung kanyang chat.
03:05They were puffed in bladder, inflated bladder, and doon silang magpapalaki to a size up to 3 or 4 times
03:13their regular size.
03:14Pero hindi lang pagpapalaki ng sarili ang kayang gawin ng butete para makaiwas sa pangalip.
03:22Ang isa pa niyang sandata, lason!
03:26Bumang nakakalason, butete, kapag ito'y kinain.
03:30Ang lamang loob at balat ng puffer fish ay may lason na tinatawag na TTX o tetrodotoxin.
03:38Matapang at nakamamatay ang lason ng puffer fish kapag nakain ang tao kahit palutuin ito.
03:49Sinasabing 1,200 times itong mas nakalalason para sa cyanide.
03:55At ang isang butete, kayang mambiktima ng 30 katao.
04:00Sa kasamaang palad, wala pang pangkontra sa bagsig ng lason.
04:06Marson itong taon, nabiktima ng nakalalason butete ang 30 tao sa masbate.
04:12Matapos nila itong ulamin, nakaramdam sila ng pagmamahid at pananakit kung tiyan sa kabinawian ng buhay.
04:21Ang Bureau of Fisheries and Aquatic Resources of BIFAR, matagal nang ipinagbawal ang pangumuha at pagbebenta ng puffer fish para
04:30maiwasan ang pagkalasong dahil dito.
04:33Nakasaad ito sa Fisheries Administrative Order 249.
04:39Maaring makulong ng dalawang buwan hanggang isang taon at pagkamunta ng P10,000 hanggang P100,000 kung mahuling lalabag.
04:50Pinaalalahanan din ang BIFAR na huwag kainin ng ilan pang lamang dagat na nakalalason gaya ng Floral Egg Crab, Devil
04:58Crab, at Horny Gooby Fish o BIA.
05:05Kung lason ang panglaban ng ilang lamang dagat sa kanilang mga predator, venom o kamandag naman ang dapat iwasan na
05:13taglay ng mga jellyfish.
05:21Sa bawat magsisid, hindi laging nakabibighani ang makikita sa ilalim ng dagat.
05:30Pwede rin kasing makilangoy sayo ang box jellyfish.
05:34Gaya nito.
05:39Ang box jellyfish o salabay, daladala ang ituturing na isa sa pinakadelikadong kamandag.
05:46At kapag na-sting ng galamay nito, kaya nito pumatay ng tao.
05:52So itong ganitong kalaki is enough to cause damage sa isang tao, lalo na kapag nagkaroon siya na anaphylactic reaction.
05:59So from here, sa pagkakahawak o pinutis, pwede siyang hawakan dito lang sa ibabaw.
06:07Pero huwag na huwag hahawakan dito sa kanyang tentacles kasi nandos sa tentacles yung kanyang binog.
06:11Ang mga galamay ng box jellyfish o salabay, mayroong 5,000 na stinging cells na tiyatawag na nematocyst.
06:19Ang mga cells na ito ay lumalabas kapag nakaramdam ng panganib ang jellyfish.
06:25Ang ibang na-sting ng jellyfish, makikita agad ang marka sa balat ng biktima.
06:31Gaya na lang nang nangyari sa anak ni Grace na si Alicia.
06:36Lumalangay daw noon sa dagat ang anak niya sa Pangasinat.
06:39Nang bigla itong naghumiyaw, sasakit ang binti at braso ng bata, taddad ng marka ng jellyfish.
06:47Hindi nila agad natukoy kung anong uri ng jellyfish ito.
06:51Mabuti na lang at naisugod nila sa ospital ang bata at naging maayos ang lagay.
07:00Sa kuha naman ni Hansel Versosa, tila ang mga sagoy ito na palutang-lutang sa tubig nang mag-high tide
07:07sa Cebu.
07:08Ito ang Thimble jellyfish.
07:17Kahit maliliit lang sila, kaya na nilang makapambiktima.
07:27Nasa sapung bata raw ang na-sting ng mga Thimble jellyfish doon.
07:32Nagpantal-pantal ang buong katawan pero wala naman daw na puruhan sa kanila.
07:43Madalas na sinasabing paunang lunas sa sting ng jellyfish ay buhusan ito ng suka.
07:48Pero tama ba ito?
07:50Ang payo ng professional diver na si Manny?
07:53Ayun po, first aid po natin is yun, kalimitan suka.
07:56Pero sinasabi namin i-wash agad ng hindi fresh water kundi salt water.
08:02Kasi pag fresh water ang iwinash natin, nasa force yung sting nila,
08:06ang tendency palayo, which is kung palayo papasok sa force.
08:11Kaya kailangang salt water din para ma-attract sila na lumabas.
08:16Tapos yung hindi makalabas, saka pa natin na-applyan ng binigar.
08:22Mapakamandag o lasunman ang pagdepensa ng mga lamang dagat sa kanilang sarili.
08:28Importante para sila ay mabuhay.
08:31Kaya nasa atin ang responsibilidad para mag-ingat at maging maalam sakaling makakain o madikitan ito.
08:42Maraming salamat sa panonood ng Born to be Wild.
08:45Para sa iba pang kwento tungkol sa ating kalikasan,
08:49mag-subscribe na sa JMA Public Affairs YouTube Channel.
08:53Katao.
08:54Katao.
Comments

Recommended