00:06Isang nila lang na tila hinubog ng panahon ang aming pakay sa Buswanga, Palawan.
00:12Sa mga siyentipiko, isa itong living fossil.
00:16Isang palaka na para raw hindi na halos nagbago mula pa sa mga ninuno nito.
00:23There are only two barbarulas in the whole world.
00:26The Barbarula buswangensis and the Barbarula kalimantanensis.
00:31It is a primitive type of a frog.
00:33It is highly, highly adapted to an aquatic way of life.
00:38Madalas na nakatago ang mga ito sa ilalim ng mga bato.
00:42At hanggang ngayon, nananatiling pala isipan ng hindi magpapakita ng mga tadpole nito.
00:48Yung mga itlog nila, hindi nila makita yung tadpole.
00:51So, sabi ng mga scientist, baka hindi sila dumadaan sa tadpole stage.
00:57Yung parang butete, no?
00:59Maitim at flat-headed ang palakan ito.
01:03Sa tika sa tingin pa lang nito, parang alam na niyang siya ang aming pakay.
01:09Ito ang Barbarula buswangensis o mas kilala bilang Barbie frog.
01:22Masukal na gubat at malinis na tubig.
01:25Diyan daw madalas naninirahan ng mga Philippine flat-headed frog o Barbie frog.
01:30Yung unang nakita ko yung Barbie is 2003.
01:34Kasi po, ang ginagawa po namin ng father ko, sinuli po namin sila that time mga 10 o'clock to
01:3912.
01:40And then, nilalagay lang namin siya sa net.
01:41Then, kinabukasan, babalikan namin siya.
01:43Ito susukatin namin siya.
01:45Ditimbangin namin siya.
01:46And then, ipapadala na po namin.
01:47Nakarecord po yun siya.
01:48Parecord din, ipapadala po namin kay ma'am.
01:51Kasi po kasaya man yun sa kanilang study ano nila.
01:54Isa si Russell sa mga guide na kabisado o mano kung nasaan ang lungga ng mga Barbie frog.
02:01Hango sa pinaikling genus name nito na Barburula ang tawag sa Barbie frog.
02:09Kapag umaga, wala raw makikita ang bakas ng mga Barbie frog sa watershed.
02:13Kaya madalas paglilinis ng lugar ang ginagawa ng grupo nila.
02:18Gabi po siya kasi lumalabas.
02:19Malimi talaga lumalabas sila pag marami na around 10 to 12 ng midnight.
02:24And then, pag nailawan mo siya, iba yung kulay niya eh.
02:26Para siyang orange.
02:28Pag rainy season pa, talagang malakas yung ulan.
02:30Nasa ibabaw na siya ng mga bato.
02:32Nasa ibabaw siya.
02:33Pero pag ganito pong medyo nasa tubig lang siya, nag-aantay lang siya ng ma'am.
02:37Pagsapit ng dilim, madalas umunong magpakita ang mga palaka.
02:42Sa watershed na ito, rinig agad kung gaano sila karami.
02:47Mukhang hindi mahihain ang una naming wild sighting.
02:50Ang kulyon frog, isa itong endemic species o sa palawan lang makikita.
02:57Maliit lang siya.
02:58At dito lang siya sa...
03:01Ah, puhasok sa loob.
03:05Pero dito lang din daw ito makikita sa palawan.
03:09It's the kulyon frog.
03:11Yan, malipis, maliit.
03:14And, they create a sound, no?
03:17Hindi ito yung hinahanap natin.
03:19Sa aming paglumasid sa tubig, isa kulyon frog pa ang aming nakita.
03:26A tiny frog, just like this one.
03:27Pero lumalaki din daw ito ng ganyang kalaki.
03:31Ito, baby.
03:32Just a baby.
03:33Look at that slender feet ito.
03:36And, it's also a bio-indicative.
03:38Lives in areas na, katulad nito, na malilinis na tubig lang.
03:41Ibig sabihin, kapag nakikita natin sila doon, malinis yung tubig doon.
03:45Kapareho niya yung hinahanap natin.
03:47But, this is not the one that we're looking for.
03:49Ito, masa na siya.
03:50Mas nakikita natin sa lupa.
03:53Nileg siya.
03:54Nararamdam ako yung tubig ng puso niyo.
03:57No worry, I'll release you.
03:58You know what?
03:58It's time for them to hunt for food.
04:00Alright, I'll release you, baby.
04:03Alright.
04:05Tubig agad.
04:06Jump agad.
04:09Maya-maya pa, ang hinahanap nating Barbie frog mukhang ready na magpakilala.
04:15Yung nakita natin, maliit lang, no?
04:17Ito na siya.
04:21Barbarula buswangensis.
04:22Kulay itim.
04:24Malapad yung kanyang batok, itong noo.
04:28At saka yung mata niya.
04:29Look at this.
04:31Nasa iba po, nasa taas.
04:33Nandito.
04:33So, iba talaga yung itsura.
04:35Medyo parang, medyo weird yung itsura niya.
04:40Kaya may paan ito.
04:43Ito, may mga digits sa dulo.
04:45Webbed yung feet nila for swimming.
04:48This one is really like yung mga pang-swimming tang talaga.
04:52Halos covered yung webbed yung feet yung mga digits.
04:57Isang saglit pa, isang adult Barbie frog ang kalimadong nakamasid.
05:02Nang mahagip ito ng aming ilaw, parang nahiya ito at lumubog sa tubig.
05:08Pero ang mga mata nito, hindi inaalis ang tingin sa aming.
05:14Bilog at kapansin-pansin ang hugis diamond ng mata nito.
05:23Tahimik ito na nagtatago sa batuhad.
05:26Makikita ang maitim na kulay nito.
05:29Ang kanyang paa, animoy paa ng mga bibe na hindi hiwahiwalay o magkakadikit.
05:35Web feet.
05:37Ginagamit ito ng mga Barbie frog para mabilis na makalangoy sa tubig.
05:42Kinumpirma ng mga kasama naming lokal at membro ng Municipal Environment and Natural Resources Office na Barbie frog nga ito.
05:51Ayon sa International Union for Conservation of Nature o IUCN,
05:56nasa listahan na nang near-threatened ang barburula buswangensis na tanging matatagpuan lang sa Palawan.
06:02Madalas, sanhin ang pagbabaan ng populasyon nito ang kawalan ng tirahan,
06:07pollution at panguhuli sa mga ito para kainin.
06:11Dahil Palawan lang siya makikita, tapos mapili din siya sa ecosystem niya.
06:18The first clean, clear, cool waters, bubbly flowing waters, their skin is very sensitive.
06:27You see, they breathe also with their skin.
06:29Kung polluted yung tubig doon, eh di ikamamatay niya na yun.
06:33Once it lays its egg, the egg is in the water and it goes to a tadpole stage.
06:41It became mysterious because for many years may nakita kaming itlog, pero wala kaming nakitang tadpole.
06:47Pero ang misteryo ng hindi mahanap-hanap na tadpole,
06:51natundukad sa isang pag-aaral na isinagawa ng grupo niyo itong Leticia Afuag.
06:57When we had this partnership or collaborative work with the National Museum of Madrid,
07:03lumabas sila and then may dala sila ngayong endoscope.
07:06They put it inside crevices.
07:09Nakikita nila dun sa monitor nila sa labo.
07:11Oo, may lumalangoy na!
07:13Tadpole.
07:14Now we know, now we are sure that the egg becomes a tadpole,
07:19but they are hidden in protected crevices where no one can really harm them.
07:29At maliban sa tadpole, nalaman din ang mga grupo nila na may sariling tunog ang mga barbie frog.
07:36It was discovered and described in 2024.
07:39I did an extensive study in 2011.
07:43We did a study on the recording of the sound.
07:46Wala kang maririnig sa sound ng barbarula,
07:49pero meron siyang high density, high level sound wave na na-record namin.
07:55Hindi natin maririnig, pero nare-record.
07:57So it has a sound that is heard only by them.
08:03General importance ng frogs, they are, they balance the ecosystem, they feed a lot on insects.
08:11Gusto nyo ba ng environment na punong-puno ng mga insektong, ano,
08:15insektong mga hindi mo gusto sa balat mo or skin mo?
08:19Science is always an interesting field.
08:22Ang dami natin hindi pa alam.
08:23Nakakahiya na pagdating ng araw,
08:26the younger generations would say,
08:28our scientists did not take care of them.
08:31When we protect an endemic species,
08:34we protect the ecosystem.
08:37We are actually protecting the people.
09:04Maraming salamat sa panunood ng Born to be Wild.
09:07Para sa iba pang kwento tungkol sa ating kalikasan,
09:11mag-subscribe na sa JMA Public Affairs YouTube channel.
Comments