00:00Nakarinig na ba kayo ng hayop na hindi daw tumatanda?
00:03Ayun dinay ang parawang pusa sa dami ng kanyang buhay.
00:06Meron pang literal na tumatanda ng paurong.
00:10Hindi yan joke time, hindi rin AI.
00:12Dahil ang immortal na hayop na yan, tunay pong nabubuhay.
00:15Ang tanong, paano nila yan nagagawa?
00:18Narito ang anim na tila immortal na hayop na siguradong ikagugulat ninyo.
00:23Sa lumalalim na lagay ng baha sa bansa ngayon,
00:26maski na mga dating immortal na hindi alintan ang pagsunong,
00:30napapaurong.
00:30Eh, pasensya na tao nga lang naman.
00:33Pero alam niyo ba mga kapuso, sa totoong buhay at sa totoong tubig,
00:37meron talaga mga nagmistulang immortal.
00:39Hindi sila tao, kundi mga hayop.
00:42Ang anim sa ating listahan ng immortal animals ipapakilala natin this morning.
00:47Kung pa-immortalan lang ang labanan, mauna na akong magbibida ng aking very own alaga.
00:52At number 6, Adabra giant tortoise.
00:55Ang uri ng tortoise na ito, umabot na 200 years ang buhay.
00:59Nagmula ang mga Aldabra giant tortoise sa Aldabra Atoll sa Seychelles,
01:04isang island country sa Afrika.
01:06Tinuturing itong isa sa pinakamalaking land tortoise sa buong mundo,
01:09na kayang tumimbang na hanggang 300 kilo.
01:13Simbikat yan ang 4 to 5 adult humans, isang grand piano,
01:16o kaya isang lalaking bear.
01:19Pero bukod sa timbang, panaban din ito pagdating sa lifespan.
01:23Dahil yan sa mabagal nilang aging process kumpara sa ibang hayop.
01:27Itong aking alaga, 20 years old pa lang, kaya kung tutuusin, baby pa ito sa kanilang edad.
01:31Bata pa.
01:32May extreme longevity man ang buhay nila, hindi pa rin sila literal na immortal.
01:36Dahil pwede pa rin sila mamatay sa sakit, injury, at iba pang dahilan.
01:41Namin mong alam, Kuya Kim!
01:44Kung anong kinalaki ng Aldabra Giant Tortoise,
01:46siya namang kinaliit ng susunod sa ating listahan.
01:49At number 5, itong uri ng clam.
01:51Hindi yan yung nabibili natin sa palengke ha.
01:53Ang tawag dito, Ocean Quahog Clam.
01:56Ang maring clam na ito, nagtatagal lang naman daw sa mundong ibabaw
02:00ng higit kumulang 500 years.
02:03Nagpatunay dyan ang isang specimen ng Ocean Quahog
02:05na natukoy na nasa 507 years old.
02:09Pakaisipin niyo paano naman natukoy ang edad ng kabibing yan.
02:12Ginagawa ito sa pamamagitan ng pagbilang sa annual growth rings
02:15na nasa shell nito.
02:16Yung mga clams kasi, meron siyang mga guhit-guhit na nakikita sa katawan.
02:20At meron mga fine at meron mas makakapal.
02:24Yun ay mga stress marks na nagdaan mga panahon.
02:27Yung tag-guyo, tag-girata, and any changes in season.
02:31Kung pwede mong bilangin, using a microscope,
02:34matatansya mo yung estimate age nung climate.
02:39Pinag-aralan pa ng mga scientist ang cellular functions ng Ocean Quahog
02:42para mas maintindihan ang kanilang longevity.
02:45Hindi man immortal pero karantisadong nagtatagal.
02:49Isa pang masarap kainin, lobster.
02:51Pero teka, ang hanap nating immortal,
02:53hindi yung kinakain nating lobster,
02:55kundi yung uli na tinatawag na American lobster.
02:58Ang marine crustacean na ito, kilala sa kakaiman itong aging pattern.
03:02Mahirap daw malaman ang eksaktong edad nito
03:04dahil sa regular nitong pagtanggal ng lumang shell
03:07para makagawa ng bago.
03:09Patuloy din itong lumalaki at nagre-renew ng tissues
03:11kaya naman tinawag itong biologically immortal.
03:15Pero hindi ito scientifically accurate mga kapuso.
03:18Dahil magiging mahirap ang molting process
03:20o pagpapalit ng shell para sa mga American lobster
03:22habang sila'y tumatanda na pwede ni magdulot ng complications
03:25at pwede nilang ikamatay.
03:27Tinate ang nasa higit 100 years
03:29ang kaya nilang itagal sa dagat.
03:30Dito naman tayo sa pamilya ng mga bulate.
03:33Meet Planarian Flatworm.
03:35Isa itong freshwater flatworm na kayang mag-regenerate
03:37o magpatubo ulit ng naputol na bahagi ng kanilang katawan.
03:40May mga pagkakataon din na nakakapagpatubo ito
03:43ng isang bagong organismo
03:44mula sa isang bahagi lang ng katawan nito.
03:47Maghihin yan, hindi yung te.
03:48Tapos magpaproduce ng maliit na mga bugs
03:51at gradually mag-grow yun.
03:53Ika nga, natatransmit yung mga information dyan
03:56para copyahin, duplicating yung nawawalang parte ng kanyang katawan
04:00hanggang sa mabuo niya
04:02kung head part yun, lalabas yung kanyang mata
04:04at eventually magiging full-grown na planaria.
04:08But yung genetic code niya, siya parin.
04:11Nagagawa ng Planarian Flatworm
04:13ang tila magic na ito
04:14dahil sa adult stem cells
04:15na gumagawa ng bagong cells.
04:17Dahil sa kakayahang ito,
04:19wala silang identified lifespan
04:21at pinag-aaralan bilang kayop na may resistance to aging.
04:24Pero iba-iba rin ang lifespan nila
04:26depende sa species at reproductive type.
04:29Bibida na ang Hydra.
04:31O nakikita niya ba?
04:32Masyado silang maliit.
04:33I-zoom in pa natin.
04:35Ang Hydra isang napakaliit na freshwater animal
04:37na hindi raw nakikitaan ng signs of aging.
04:40Aba, ganun ba ka fresh ang tubig dyan?
04:42Yung kanilang mode ng ano,
04:45hindi sila talagang ganun tumatanda,
04:48nag-i-stay lang sila doon sa kanilang physical form.
04:51Tinuturing ang Hydra na negligible,
04:54semisense o yung hindi nakakaranas
04:56na mabilis na kamatayan,
04:57panghihina o mababang reproductive ability.
05:00Immortal man hindi pa rin tuligtas
05:01sa posibleng injury, disease at predators.
05:04At para sa panghuling spot,
05:06mahulaan nyo kaya kung anong hayop yan?
05:08Familiar hindi ba?
05:10Ang Immortal Jellyfish.
05:11Hindi lang nito basta kaya ang patigilin ang pagtanda
05:14dahil literal na kaya niya bumalik sa pagkabata.
05:17Tama po ang narinig nyo.
05:19Ang mga Immortal Jellyfish na ito
05:21may kakayang baligtarin ng sariling life cycle.
05:23Ibig sabihin,
05:24tuwing nasasaktan o nasa stress sa paligid,
05:27iniiwan nito ang pagiging adult
05:28para bumalik sa early polyp stage of development.
05:31Paano nangyayari?
05:33Ito ay kakaiba doon sa karamihan ng jellyfish
05:35na nakikita natin.
05:37Nag-re-reverse yung kanilang physical,
05:40status
05:41at mag-stay lang siya doon
05:43until yung conducive na
05:44para magbalik siya doon
05:47sa ika nga yung adult form niya.
05:49Kaya ng Immortal Jellyfish ulit-ulitin
05:51ang kanilang life cycle
05:52nang walang limitasyon.
05:53Ang ibig sabihin kaya nito,
05:55legit na Immortal Animal
05:56ang Immortal Jellyfish.
05:57The Immortal is the ability lang nila
06:00to stay on a young
06:03or should I say
06:04for a length of period of time
06:07but not necessarily
06:08to stay alive
06:10pagka meron danger.
06:11Sa usaping immortality,
06:13tila swerte nga naman
06:14ang mga hayop na yan, di ba?
06:16Pero tandaan,
06:17wala man tayong
06:17espesyal na katangian at kakayahan,
06:20mas swerte pa rin
06:21tayo na naging tao.
06:51Música
07:20Transcription by CastingWords
07:22CastingWords
Comments