00:00Mga kapuso, doble igat po lalo na sa lahat ng mga motorista.
00:04Sunod-sunod po kasi ang mga krimen na ang mga biktima.
00:07Ang mga magigiting nating motorcycle taxi rider.
00:11Ditong nakaraang araw nga lang po, isang rider ang sinaksak ng kanya mismong pasahero.
00:16Ito yung nakakapangilabot na video na akunan po yan.
00:20Pagbaba ng suspect sa motor, matapos itong mahatid ng rider,
00:24saka inundayan ng saksak sa tagiliran ang biktima.
00:29Tinangay po ng suspect na yan yung motorcyclo.
00:31Ang biktima nakatakbo para humingi na sa klolo pero binawian po siya ng buhay pagdating sa ospital.
00:39Meron siya isang anak.
00:42Tatlong taon yung anak niya.
00:44Hindi po namin siya mamamatakwas.
00:51Nagahanap buhay lang po yung kapatid ko.
00:54Bakit yan na ang ginawa niya?
01:02Mula siyang kalaman-laman.
01:06Ito naman po yung isa sa Carmona, Cavite.
01:08Natagpo ang nakahandusa yung isang rider na pinagbabaril naman nang nagbook na pasahero.
01:15Una raw po nakatagap ng report ng polisyana na hit and run ang nangyaring insidente
01:19pero base sa investigasyon, nakitaan ng mga basyo ng bala at balang hindi pumutok sa pinangyarihan ng krimen.
01:26Nakausap pa rao sa cellphone ng asawa ng biktima ang naturang suspect at ng blackmail pa rao ito
01:31para magbigay ng 5,000 kapalit ang kaligtasan ng kanyang asawang biktima.
01:36At dahil nga po sa mga krimen na yan, hindi maiwasang matakot ng ilang mga rider.
01:42Trending nga po yan o.
01:44Yung pumukaw sa damdamin ng mga netizen, yung panawagan at sulat sa helmet ng isang rider.
01:49Ang nakalagay po, buntis ang asawa ko, huwag niyo po ako sanang saktan.
01:54Ang mga ganitong klaseng nakakambahalang krimen, paano nga ba may iwasan?
01:59Safety check tayo ngayong umaga kasama ang practicing criminologist
02:03at certified criminal profiling specialist na si Kier Gabriel Tampos.
02:08Sir Kier, good morning. Welcome.
02:10Thanks for having me.
02:11Before kami umere na bagit ni Sir Kier, yung isa sa mga biktima na kalulungkot, personal yung kaya kalala?
02:17Yes, Sir. Yung binaril sa Carmola, may former student, Sir, sa criminology.
02:25How do you feel about that? Nung nalaman niyo nangyari yung ganyan sa estudyante ninyo?
02:29So, yun, Sir, naanapa kabilis ng kaganapan. Weekly lang, may mga krimen na nagaganap.
02:37Lalo na po ang involved yung mga nagiging biktima yung ano natin sa motorcycle.
02:43Pero yung biktima, ano yung pagkakakilala niyo sa kanya?
02:45Ah, estudyante ko po siya sa criminology, Sir. Mabayit po na estudyante.
02:50Nga lang, mga kriminal po ngayon, walang kinikailalawa na sinasan.
02:54Yun na po, yun na nakakalungkot at nakakatakot.
02:56Kaliwat-karan na po yung krimen na ang mga biktima, mga motorcycle, taxi rider.
03:00Sa tingin nyo, bakit ba sila vulnerable? Bakit sila yung nabibiktima sa mga ganito?
03:04Base sa observation ko, Sir, sa ngayon, ang motosiklo, mabilis maibenta ng mga kriminal.
03:11Kaya ito yung pinupuntiraya nila at alam nila na buhabiyahe talaga ito kahit madaling araw.
03:18Kaya mabilis silang mabiktima.
03:19So ang target talaga nila yung motor?
03:20Motor talaga.
03:21Hindi yung pero mahawak ng rider o ano man.
03:23Yes, Sir. Mismo yung motosiklo ang habol nila.
03:25Magkano ba ang bintahan ng mga ganyan? Malaman lang natin.
03:27Kung ito, Sir, ay nasa mga bintang iligal, Sir, 20,000 to 50,000, Sir.
03:33Oo.
03:33Oo. Kapag rider ka, Sir, paano nga ba ang pag-iingat na dapat gawin?
03:38Kasi makikita natin yung pwesto pa lang ng rider, eh.
03:40Nasa likod yung iyong pasehero.
03:44Siyempre, nakatutok ka sa harap.
03:45Hindi mo malalaman kung ano yung ginagawa niya, ano?
03:48Yes, Sir.
03:48Ano ba yung mga dapat tandaan kung una-una sa pagkuhan ng pasehero?
03:52Ano ba yung mga kahinahinala?
03:54At paano ba maghiligtas?
03:56Para maiwasan yung mga ganitong krimen, Sir,
03:58Sir, kailangan na obserbahan yung mismong tao, i-profile.
04:02Meron kami tinataw, Sir, na predictive profiling.
04:05Instinct, Sir, human behavior mo to, eh.
04:07So, yun ang susundin mo.
04:08Pag book mo ng, pag may mag book ng, ano, biya, eh,
04:12eh, kailangan obserbahan mo yung pasehero para maiwasan yung insidente na ang magpatayas.
04:17Pero, siyempre, hindi mo naman mababase lang sa itsura, eh.
04:20Yes, Sir.
04:21Baka naman sabihin, masyado naman judgmental, ganito itsura.
04:24So, therefore, may criminal intent na hindi naman siguro.
04:26Paano ba, Sir, yung, paano ba tinatansya yung mga pasehero?
04:30In-observan, Sir, base doon sa kanyang kilos.
04:33At meron kami mga code dyan na tinatawag na task, Sir.
04:37Oo.
04:38Tingin, alis, at sumunod.
04:41Paano yun? Sige, explain nyo nga.
04:42Eto, Sir, meron po tayo ditong mga, ayan, kaganapan, Sir, ayan, Sir.
04:49Ay, okay.
04:49Tingin, Sir.
04:51Observan, pagbaba, kung paano maiwasan, Sir.
04:53May dalang patalim o ice peak.
04:57Yun po yung tingin, Sir.
04:58Observan yung area, yung tao, pagbaba.
05:02Then, pag alis naman, Sir.
05:05Ayan.
05:09Pero ito, ayan, armado yung ano, no?
05:11Armado, Sir.
05:11So, anong mga dapat gawin pag ganyan?
05:15Pag ganyan, Sir, kay Lancer, i-standby yung sasakyan na prepared ka rin, Sir, pagbababa yung pasahero.
05:22Okay.
05:22So, extend yung left hand, Sir, then, let arm rudder, then, ito, Sir, ay nahawa ka na, Sir.
05:30So, mahirap nang gawin yung tingin alis.
05:33So, sumunod na lang, Sir.
05:34Okay.
05:35Kasi buhay ang mahalaga dito.
05:36Yes.
05:37Ibaba lahat ng gamit.
05:38At ang kriminal, suspect, magfocus na siya mismo sa gamit.
05:42Ito yung chance na makakatakbo pa na, Sir.
05:44Basta ang overriding principle dito, huwag ka nang lumaban.
05:49Yes, Sir, huwag nang lumaban, Sir.
05:51Kung hindi ka naman na inatake, kailangan niya lang wallet mo, cellphone mo, bigay.
05:55Yes, Sir.
05:56Yun na lang, Sir.
05:56At mahalaga ho ang buhay.
05:58Kasi yan din naman ang laging payo ng mga, even the law enforcement personnel.
06:04Pag kinuha yung gamit, ibigay mo.
06:07Yes, Sir.
06:07Kasi mas malamang, hindi ka saktan.
06:10Ang mahirap dito yung talagang wala kang kamalay-malay without any warning,
06:15miglang inundayan lang masaksak.
06:17Maiba naman tayo, Sir.
06:18May balita rin tayo, may tindera na hinold up sa loob pa mismo ng stall nila.
06:23Eh, paano naman kaya yung mga ganitong sitwasyon?
06:26Pag ganito, Sir, yung store kailangan nakalak.
06:30Prepared ka rin palagi.
06:31Ito, ito, ito.
06:32Papakita natin.
06:33Ito ang difference na dito, Sir.
06:35Yung payo natin, ibigay eh, di ba?
06:37Ito pumalag eh.
06:38Pumasok mismo sa loob, Sir.
06:40Kaya nataranta na yung babae, Sir.
06:42Kailangan tatlong segundo, Sir, makapag-desisyon na kapag nandyan na mismo yung imminent danger, Sir.
06:48So, sa pagkakataon na ito ng laban yung babae, buti na lang hindi siya naging biktima sa malalang karahasan mismo,
06:56Sir.
06:57Katulad nung naunang insidente.
06:58Siguro pang huling mensahe, Sir, lalo sa mga kapuso nating rider lang ngayon,
07:04na siyempre, nangangamba, eh kaso kailangan pa rin naman maghanap buhay.
07:08Ano ba yung mga dapat nilang tandaan, pwedeng gawin para kahit papano may mapanatili yung kaligtasan?
07:14Ayun, Sir. Mag-ingat palagi. Kailangan, eh, obserbahan natin yung mga pasahero, paligid natin,
07:22tsaka yung instinct, kailangan sundin natin ito at ito po yung nakakatulong rin.
07:27Ako, naniniwala ko dito, Sir, na pagramdam mo yung tao na may negative vibe, so iwasan na lang, Sir.
07:34Instinct, ano?
07:34Yes, Sir.
07:36Mararamdaman mo naman, eh.
07:37Yes, Sir.
07:37Ako, ingat po tayo mga kapuso at maraming salamat, Mr. Kier Gabriel Ramos.
07:42Mga kapuso, mag-ingat po tayo lahat.
07:44Sana naman, eh, isipin natin lahat, eh, magpakatao tayo, no?
07:48Iba't iba man tayo ng destinasyon.
07:51Pinakamahalaga ang last stop.
07:53Baka uwi ng ligtas sa ating mga pamilya, sa ating mga tahanan.
07:57Magbabalik po ang unang hirin.
08:04Ikaw, hindi ka pa nakasubscribe sa GMA Public Affairs YouTube channel?
08:08Bakit?
08:09Pag-subscribe ka na, dali na, para lagi una ka sa mga latest kwento at balita.
08:14I-follow mo na rin ang official social media pages ng unang hirit.
08:18Salamat ka puso!
Comments