00:00We're going to talk about the support of the community.
00:03We're with Sir Elie Zerk Ruz,
00:06one of the public servants,
00:07one of the members of the Libri Mental Health Services
00:10at the Malinga High School.
00:11Sir Elie, good morning and welcome to Rise and Shine, Filipinas.
00:14Good morning to all of you and to all of you.
00:17Sir, it's really a safe space for the community.
00:21What's inspiration, what's the inspiration
00:24for your group to do with the wellness center?
00:28Sa matagal na pong panahon na involved ako sa community,
00:32particular sa mga sektor ng kabataan,
00:35nakita ko yung iba't ibang factor na nagdudulot sa kanila,
00:39ng mga kanilang mga stressor.
00:41Pwede sa academic, sa pamilya, sa economic status.
00:46So, ang nagiging problema kadalasan,
00:48yung parang kanilang outlet.
00:50So, naghahanap sila noon.
00:52So, kadalasan nadadala sila sa maling barkada,
00:55Rumble, computer games.
00:57So, doon sila nilalabas sila yung kanilang sarili doon.
01:01Kaya, nag-iisip tayo ng konsepto
01:03kung saan meron silang safe space na pwede nga puntahan
01:06kung sakaling talagang sobrang stress na sila sa buhay.
01:10Okay.
01:10So, ilan sa ating mga ka-RSV,
01:11bago sa pandidigit ng wellness center sa loob ng eskwalahan,
01:14para magkaroon sila ng idea,
01:16ano ba meron sa loob ng isang wellness center?
01:17Yung loob ng wellness center ay iba-ibang area po.
01:21Like, meron counseling doon, counseling area.
01:24Meron din silang pwedeng tambayan lang,
01:28may mga sofa, pwedeng mag-relax.
01:32At yung kanilang,
01:34i-express yung kanilang sarili through drawings.
01:37Meron doon mga drawing boards.
01:39Tapos, meron din po doon mga pwede silang game board
01:42and coffee area
01:45kung saan pwede silang talagang mag-relax doon sa area na iyon.
01:49Okay.
01:50Okay, alam naman natin na hindi madali para sa ilan
01:52namingin ng tulong,
01:54magpakonsulta sa mga doktor.
01:56So, good thing that we have these kinds of wellness centers.
02:00Not all schools,
02:01I mean many schools ay wala pa nito.
02:04Maybe our government is doing something about it
02:08in terms of integration,
02:10of having considerations for mental health,
02:13lari na sa mga clinics, sa mga schools.
02:15Pero we're after, of course, for the execution about this.
02:18We want to know,
02:20why is it important magkaroon ng wellness centers
02:23sa loob mismo ng paaralan?
02:24Most of the time,
02:25ang kanilang oras ay ginugugol sa paaralan.
02:29At syempre, nandoon halos kanilang buhay.
02:32Kaya kung ano man ang mangyari sa kanila,
02:36sa kanilang mental status,
02:38ay at least nandoon na,
02:39sa loob ng paaralan.
02:41At mayroon na din mga tao na tutulong sa kanila doon
02:43na pwede nilang lapikan.
02:45So, doon.
02:46So, meron din trained counselors
02:48or mental health professional dito
02:50sa loob ng wellness center?
02:51Tama, sir?
02:52Yes, meron po.
02:52Basically,
02:53ang composition niyang team na yan,
02:55syempre yung school,
02:57as parang sila yung main po doon.
02:59At syempre,
03:00me as one of the stakeholders
03:03at isang NGO
03:04and the pool of counselors.
03:06So, ganoon po ang composition ng wellness center.
03:10Okay.
03:10How do you see this wellness center
03:12that will work for five years from now?
03:14What's the goal?
03:15Ano maging magandang epekto nito?
03:16Ano ang mga,
03:17let's say,
03:18key performance indicators?
03:19So, dapat natin makita to make sure
03:21that this wellness center
03:22is sustainable
03:23and would be able to
03:25help many students
03:26in Balinga sa elementary school
03:28and somehow
03:28could be integrated by other schools
03:30also all over the Philippines.
03:31Yes.
03:33Ang pinaka-main program
03:35na gusto na ina-advocate namin dito
03:37is
03:38lahat ng studyante
03:39ay dumaan sa tinatawag namin
03:41routine,
03:42emotional,
03:43and mental wellness check.
03:45So,
03:46basically,
03:47itong check na ito,
03:49itong checklist na ito
03:50ay makikita namin
03:52eventually
03:53sa kanilang pagpasok pa lang
03:54sa school year
03:56ang mga indicators
03:57kung anong level sila
03:59ng kanilang mental health.
04:01So,
04:02basically,
04:03after
04:04matapos ang school year
04:06ay itatest namin din sila
04:07para makita namin
04:09kung may mga
04:11binigyan kami
04:11intervention doon
04:12ay makita namin
04:13kung nag-improve ba
04:14yung kanilang kalagayan.
04:15At para doon sa mga studyante,
04:16Sir Ellie,
04:17nasakali man lumabas
04:17sa evaluation
04:18na kailangan nila
04:19na mas karagdagan
04:20o mas malalim
04:21pang intervention.
04:22Paano yung susunod
04:23na proseso dito?
04:24Katulad po
04:25ng sistema
04:27na ginawa namin,
04:28meron kami
04:28na tiered intervention system.
04:30Kung anong level sila doon,
04:34halimbawa,
04:34level 1 lang
04:35ay okay naman
04:37yung kanilang mental health,
04:39inaano namin sila,
04:40encourage namin sila
04:41to parang
04:43mag-involve pa din,
04:44physically,
04:45after school,
04:46mga extracurricular activities.
04:47And then,
04:48kung halimbawa,
04:49medyo medium risk na,
04:51yun,
04:52doon papasok yung
04:53aming team
04:54na mga volunteer
04:55counselors,
04:56like peer group
04:58discussions,
04:59at tututukan namin sila
05:01for a period of time.
05:02And then,
05:03kung talagang high risk na,
05:04yun,
05:05i-refer na namin
05:06doon sa mga
05:07aming mga
05:07pool of counselors
05:09and professionals po.
05:10Okay.
05:11Bilang panghuli na lamang,
05:12sir,
05:13we want to know
05:14paano po
05:15ang inyong plano
05:16doon sa mga kabataang
05:18nahihiya.
05:19I understand,
05:19very enticing naman.
05:21Nakita natin
05:21ang the video,
05:22yung kulay.
05:24Nagmamata yan
05:24para maging
05:25enticing sa bata
05:26para bumasok siya.
05:27Paan natin sila
05:28mahihihayat na,
05:29uy,
05:30pwede ka dito,
05:31pwede mo kami kausap.
05:32What's the plan
05:34and the execution
05:35of the wellness center
05:36po ninyo dito?
05:37Kaya unang-una,
05:39dinisign namin
05:39yung wellness center
05:40na ganoon,
05:41very relaxing
05:42at yung ambience
05:43talaga ay
05:44ganoon na lang,
05:45very attracting.
05:48Gusto namin munang
05:49i-advocate
05:51na talagang
05:52ma-embrace nila
05:53yung konsepto
05:54ng kahalagahan
05:55ng wellness,
05:58yung mental wellness.
05:59Kasi kadalasan
06:00sa mga
06:01mga
06:02kabataan
06:02pag sinabi mo
06:03mental health,
06:05medyo
06:05traumatic yan
06:06sa kanila.
06:07So kaya
06:07itong facility
06:08na ito
06:09ay nagbubukas
06:10sa kanila
06:11na isang
06:12panibagong perspective
06:13na kung saan
06:14pwede talaga nila
06:15itong lapitan
06:16at yung mga
06:17tao doon
06:19ay handang
06:20tumulong sa kanila
06:20at meron
06:21talagang tutulong
06:22sa kanila
06:23pag dumarating
06:23sila sa mga
06:24panahon
06:25kung saan
06:25kailangan nila
06:26ng tulong
06:27patungkol
06:27sa kanilang mental health.
06:28Napapanahon
06:29at napakaganda
06:30itong initiative
06:30muna ito,
06:31Sir Elliot.
06:31Marami-marami
06:32salamat po
06:32sa inyong
06:33malasakit
06:33lalo na sa ating
06:34mga kabataan.
06:34Sana po marami
06:35pa kayong
06:36matulungan
06:36na estudyante
06:37at sana sundan
06:38din ito
06:38ng iba pang
06:38mga eskulahan.
06:39Yes, of course.
06:40Sa akin lang,
06:41I just want
06:42to address myself
06:43sa pamahalaan.
06:45Talagang sana
06:46mabigyan ng pansin
06:47na lahat sana
06:48ng paaralan
06:49ay magkaroon
06:50itong wellness
06:51center na ito
06:51at syempre
06:52yung programa
06:52na bigyan ng
06:54funding
06:54para dito
06:55kasi medyo
06:56magastos din ito.
06:58For example,
06:59you are
07:00consulting with
07:01a professional
07:01so kailangan mo
07:02din talaga
07:02ng funding dito.
07:03Huwag lang maging
07:04compliance,
07:05maging sustainable.
07:06Yun ang pinakamahalaga.
07:07Well, thank you so much.
07:09Thank you so much, sir.
Comments