00:00Mga kapuso, wala na pong masasakit pa sa sino mang magulang ang mawalan ng anak.
00:08Kasi kung alam ko lang na maigtining sa lahat na ganyan, ma'am, kahit mahirap kami, hindi ko yun ipapahamak
00:16yung anak ko talaga.
00:18Kaya ngayon, gusto ko ng justice talaga kung anong nangyari.
00:25Yan po ang hinagpiece ng nanay ng isa sa mga nalunod na basketball player ng isang university sa isang team
00:33building activity sa Dipakulaw, Aurora.
00:37Humihingi po sila ng justisya.
00:39At ngayong balik eskwela na, paano nga ba tayo mapapanatag sa ating mga anak?
00:45Paano kung may mangyaring aksidente sa paaralan?
00:49Pag-uusapan natin yan, Ask Me, Ask Attorney Gabby.
00:56Attorney, ano ba ang sinasabi ng batas sa mga school activity o event?
01:00Sino ang dapat managot kung may naaaksidente?
01:04Well, actually, depende po yan sa edad ng mga estudyante na involved.
01:09Iba ang tingin ng batas insofar as the level of protection is concerned at nararapat lang ito.
01:14Dahil iba kung mga baby natin, mga menor de edad ang involved, or kung ang mga involved ay mga adult
01:21children na natin, yung mga nasa college na na kahit pa pano, may sarili ng mga diskarte at buhay na
01:28hindi na rin masyadong mababantayan at masasabihan.
01:31So kung ang involved ay mga menor de edad, ang general rule ay napapa sa loob ng Article 218 at
01:38219 ng Family Code,
01:39kung saan kinikilala ng batas na minsan na inihabili ng isang magulang kanyang anak sa paaralan at iniwan ang bata
01:47sa gate ng eskwelahan,
01:49nagkakaroon ng tinatawag natin na Special Parental Authority ang paaralan ang mga administrador at mga guro nito.
01:57Ibig sabihin, kung may nangyari at may nagawa ang mga bata na dapat ay binabantayan nila,
02:03sila ang maaaring managot for damages kung may makikita na may pagpapabaya.
02:09Usually kasi ang mga magulang ang dapat na mananagot.
02:12Pero dahil nga sa Article 218, ang paaralan ang definitely na mananagot.
02:18Ito ay dahil ang mga paaralan, ang mga teacher at staff nito ay tinatawag nating in loco parentis.
02:25Tumatayo sila bilang mga magulang sa mga anak nating menor de edad,
02:29habang ang mga ito ay nasa ilalim ng kanilang supervision, instruction, or custody.
02:35Applicable ang pananagot ng paaralan kung may mangyari,
02:38whether it's class time, recess time, or outside the school premises, basta school-related activity.
02:45So paano na lamang nga kung college na ang mga students involved?
02:50Wala na bang special na responsibilidad ang mga eskwelahan natin,
02:55porket lampas na sila ng age of majority?
02:58Although hindi na sila strictly in loco parentis ang level na pangangalaga required,
03:02may obligasyon pa rin ang mga kolehyo at unibersidad
03:05na siguraduhin ang safety at kapakanan ng mga estudyante,
03:10lalo na nga kung ito ang off-campus activities na kinakailangan
03:14para sa tinatawag ng meaningful learning experiences.
03:18Kasama dito ang mga internships, field trips, field studies,
03:23at non-curricular based activities tulad ng mga immersion,
03:27outreach program, volunteer work, inter-school competition,
03:31cultural performances, and team development activities.
03:36Ito ay ayon sa policy na inibas ng CHED o ng Commission for Higher Education.
03:42Safety and welfare palagi ng mga estudyante ang pangunahing layunin nito.
03:47At kung magkakaroon ng estudyante na nasaktan or even worse na matay,
03:51ito ay bumabagsak sa general rule na lahat ng guilty ng negligence o pagpapabaya
03:57ay dapat managot sa ilalim na batas.
04:00Hindi excuse na, naku, hindi namin sinasadya or isang aksidente lamang nangyari.
04:05Dahil kung may indikasyon na na preventable sana ang nangyari
04:09at kung foreseeable ang danger tulad nga nito,
04:13dangerous yung beach at wala masyadong tao,
04:16ay dapat ito ay pinaghandaan.
04:18May posibleng liabilidad para nga sa ganitong pagpapabaya.
04:22Lalo na nga kung meron na palang nangyari in the past,
04:25in a similar training camp or field trip na nalagay na sa panganib
04:29ang isang estudyante pero inulit pang muli,
04:33naku, kailangan na nilang maghanap ng plausible excuse para sa mga pangyayari.
04:39Sabi din ng Korte Suprema sa isang kaso involving a university,
04:44pag nag-enroll ang isang bata sa isang universidad,
04:47kahit na hindi ito minor de edad at adult na,
04:51kahit na hindi na in loco parentis ang eskwelahan,
04:55merong kontrata sa pagitan ng paaralan ng estudyante
04:58na ang paaralan ay meron pa rin obligasyon
05:01na pag-provide na isang safe learning environment.
05:05Dapat walang kakulangan sa pagprotekta ng paaralan
05:08sa mga naka-enroll sa paaralan ito.
05:11At talagang may obligasyon po ang mga paaralan,
05:13halimbawa sa anti-hazing laws po natin,
05:16bantay sarado dapat ang mga organisasyon at take note.
05:20Hindi lamang ito mga fraternity at sorority,
05:23kasamang ang mga academic and varsity sports clubs,
05:27cultural and performing arts groups,
05:30athletic teams,
05:31at malaki ang obligasyon ng paaralan na siguraduhin
05:34na walang mga initiation rights,
05:36mga physical, mental, emotional pasakit ang nangyayari.
05:41Anong kaso ang maring ikaharap na isang nagpabayang paaralan?
05:44Of course, aside from other special laws tulad ng anti-hazing law,
05:49meron pa rin tayong criminal, civil, at administrative na mga kaso.
05:52Sa kahit na anong kaso, kahit na ito ay hindi isang deliberate na offense,
05:56kung may pagpapabayanan nangyayari,
05:58posible ang paghahin ay isang criminal na kaso,
06:01kung ang level of negligence ay almost criminal na rin in nature.
06:05Of course, merong civil liability for damages arising from negligence na parating nandyan,
06:11pero kahit na anong halaga ng danyos,
06:13ay hindi po talaga makakapantay sa halaga ng buhay ng nawala.
06:18Para sa mga mugulang at pamilya ng nasawi,
06:21never na magiging sapat ito na pambayad sa nakitil na buhay at namatay ng mga pangarap.
06:28Ang mga usaping batas, bibigyan po nating linaw.
06:31Para sa kapayapaan ng pag-iisip, huwag magdalawang isip.
06:35Ask me, ask Atty. Gaby.
Comments