00:00Sa unang tinoyin, mukha itong mabigat at tipak ng bato.
00:03Eh ba't kaya lumulutang ito at hindi lumulumog sa tubig?
00:07Mistulang bato na palutang-lutang.
00:09Iniikutan ang mga pating.
00:11Ginakao nila, ginakao nila.
00:15Tanglapitan, hindi naman pala daw bato.
00:17Kundi isang specimen na pinaghinala ang sukarambalyena o ambergris.
00:23Kung mapapatunayan, pwede rin maging paldo at instant millionaryo ang nakakita nito.
00:36Dito sa barangay Timpuan, sa bayan ng Lebak, sa Sultan Kudarat,
00:39pangingisda ang isa sa pangunahing pamunguhay ng mga residente.
00:42Araw-araw, pare-pareho lang ang nangyayari tuwing sila'y pumapalaot.
00:46Pero isang araw, may plot twist.
00:52Nagulantang ang mga lokal ng marinig na may nakita diumanong sukan ng baliyena sa dagat.
00:57Nakapagpinenta, may git isang milyong piso raw ang halang.
01:01Nakita ko sa Facebook, naka-live, naka-video.
01:04Na-research namin sa Google yung ambergris na tinatawag.
01:08Kamuka talaga sila.
01:09Malansa at saka sticky, waxy masyado.
01:14Sinabi doon sa mga balita-balita na yun ang sukan ng baliyena po.
01:21Ang unang nakakita nito ang mga ngisdala si Gabriel.
01:24Ang unang isip ko, payaw na steel.
01:27Pagkakuwa na, parang iba man.
01:30Parang lili man ni payaw, parang pum.
01:32Kaya langsama kayo, tapos ka rin, kabao-baho, baka nang, di ba,
01:37ang tindihan mo, basig mo na niyang gingong nila nga sukas ng baliyena.
01:45Ang ambergris ay isang rare substance mula sa sperm whale na high value sa perfume industry.
01:50Tinatawag din itong whale vomit.
01:52May kakayahan ang ambergris na patagalin at palakasin ang scent of perfume,
01:55kaya naging paborito ito ng perfumer sa Middle East at sa Europe.
01:58Noong medieval times, ang gumagamit ng pabango na may ambergris ay mga hari at rey na lang,
02:03bilang simbolo na kanilang status at kayamanan.
02:08Ang nakuha ang tipak sa lebak.
02:14Tinaghina lang isang araw ambergris na pwedeng makapagbago ng buhay.
02:24May mga nasyonal law na kung saan, kung ano man uri na makita po natin dito sa dagat,
02:30una, ipagpaalam po natin sa ating mga naukulang mga ahensya ng gobyerno.
02:38Nakipagugnayan na rin ang iba't ibang ahensya sa mga residente.
02:41Nagsagawa ng morphological sampling.
02:43Ito po ay may length na 5 feet at may height na 3 feet.
02:49And then may tansyang timbang na 200 kilos.
02:54Maging ang lokal na gobyerno ng Sultan Kudarat,
02:56nakisali na rin sa usapin ng Tico Manoy Ambergris.
02:59Yung letter ni Mayor is requesting us to take custody and safeguard the suspected ambergris.
03:09Yung ambergris nasa Provincial Soils Laboratory.
03:14Wala pang sapat na kagamitan ng probinsya ng Sultan Kudarat para i-verify kung ambergris nga ang specimen.
03:20Kaya nakipagugnayan ng aming team sa isang eksperto mula sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources
03:24sa National Capital Region o BFAR-NCR.
03:27Marami na akong nakita ng mga pictures and video parang pinaghahatian nila.
03:34And may mga fibrous na nakikita din ako na fibrous na materials na nakikita din tayo doon suggesting na.
03:43Mistulang pato na palutang-lutang.
03:45Pinaghinala ang sukarambalyena o ambergris.
03:49Kung mapapatunayan, pwede rin maging paldo at instant millionaryo ang nakakita nito.
03:57Ang isang kilo ng ambergris sumaabot sa milyong-milyong piso ang halaga dahil sa sobrang rare nito.
04:02Nabubuo ang ambergris sa digestive system ng sperm whale.
04:05Kapag nailabas ng ambergris sa katawan ng sperm whale at naanod sa dagat,
04:10dito nagsisimula ang mahabang proseso ng aging nito.
04:13Habang nubulutang ito sa dagat at naaarawan sa noob ng maraming taon,
04:17unti-unti nagbabago ang kulay at amoy.
04:19Mula sa pagiging maitim at sobrang baho,
04:22nagiging kulay gray, silver o minsan puti.
04:27Ayon din sa BIFAR,
04:28ilikahal ang sapilitang pagkuhan ng ambergris sa bitukan ng mga balyena.
04:32Pero kung sinuka naman daw ito, walang problema.
04:34Sa CITES, Resolution No. 9.6 sa Section 3B,
04:41it states that urine, yung feses, and ambergris that had been naturally excreted are waste products.
04:50Hindi naman totally pinagbabawal yung pagkukolektan.
04:54Kung mapapatunayin ang ambergris ng specimen,
04:57tiyak na instant millilaryo si Gabriel.
04:59Kung positive yun naman ito siya nga sukasang balina,
05:02napasalamat ako sa ginogay, ako sa kapastor.
05:05So ang amung simbahan, guba, tulo kayo,
05:09tapos ang mga kahoy, bulok na tanang,
05:12panggit siya, i-repergit siya.
05:14Ang hatol na eksperto.
05:16May mga fibrous na materials na nakikita din na tayo doon suggesting na
05:21ay hindi ito ang ambergris.
05:29Hindi ito ang ambergris.
05:30Matapos ang aming panayam sa eksperto.
05:34Personal din siya nagpunta sa Sultan Kudrat para magsagawa ng confirmatory tests.
05:38At dito na patunayan na hindi nga ambergris ang specimen.
05:45Hindi man ambergris ang nakuang tipak sa Sultan Kudrat.
05:48Paalala ito ng swerte,
05:50posibleng lumutang kahit saan.
05:51Paalala ito ang nakuang!
05:55Paalala ito ang nakuang!
06:43Transcription by CastingWords
Comments