00:01May higit isang linggo ng mataas ng tulig, isang buwan na yung situation nilang ganito.
00:06Kung meron mang higit na nagdurusa sa sunod-sunod na pag-ulan, kami lang na siguro dyan ang mga taga
00:11Bulacan.
00:13Sinailalim ang Bulacan sa province-wide state of calamity nitong August 20 dahil sa malawakang pagbaha.
00:19Dati may karsada dyan sa barangay Gugo, ngayon di mo na makikita yung karsada kasi nagmistula na talaga siyang dagat.
00:25Labing isa sa 24 na mga syudad at municipalidad sa probinsya ang nalumog sa baha.
00:31Ang tubig sa inob, ito yung karsada.
00:35Ang pagpapakawala ng tubig ng dam sa Bulacan, isa sa tinuturing naging sandin ang pagbaha.
00:41Malaki po yung mga pag-ulan na na-reserve po natin.
00:4524-divore, talagang hindi dinayot kaya nagpano po sila, nagbilip po talaga sila.
00:52Ang pagpapakawala ng tubig sa dam, kinakailangan daw talaga.
00:55Dahil kapag hinayaan, mas delikadong ito ay umapaw.
00:59Anong panganib kaya ang pwede nitong pakawalan?
01:07Ano ang mga adamong dam?
01:09Pangkabang ang dam. Laguna dam ba yun?
01:11Anggat dam.
01:12Nakakita na ba kayo ng dam?
01:14Eto sa likod nyo, ganyan po ang dam.
01:16Isang malaking structure na sa unang tingin ay parang dambuhalang swimming pool.
01:20Pero sinadya yan para makapag-ipon at makapagpagana ng tubig.
01:24Ang dam ay binubuo ng reservoir o yung artificial storage area kung saan iniipon ang tubig mula sa mga likas
01:30na daluyan at kalikasan gaya ng ulan, ilog at bukal.
01:35Pero bakit nga ba natin kailangang ipunin ang tubig sa dam?
01:41Dumayo tayo sa isa sa mga kilalang dam sa Luzon, ang Anggat Dam, para mas maintindihan.
01:46Siya po yung Sintagreta, multi-purpose dam.
01:48So yun pong domestic supply ng Metro Manila, yun pong irigasyon sa Bulacan at Pampanga, at yun pong power generation.
01:56At lalo na po yung supply function, yun pong yung mga roles at purpose.
02:02Ang tubig sa Anggat Dam ay ginagamit sa Hydroelectric Power Plant, kung saan ang discharge ng planta ay dumadaloy naman
02:09patungo sa Ipo Dam
02:10na siya nagsusupply naman ng tubig sa Lamesa Dam para sa filtration nito for human consumption.
02:15Narayan din ang mapupuntang tubig sa Bustos Dam na nagpapakawala naman ng tubig para sa iligasyon.
02:21Sa madaling salita, malaking papel ng isang dam para maayos ma-distribute ang sapat lang na dami ng tubig.
02:27Para sa iba't ibang purpose nito sa power generation, domestic water supply, irigasyon at flood control,
02:33narito ang ilang mga major dams na nakikita sa Pilipinas.
02:36Nariyan ang Anggat Dam at Ipo Dam na kapwa na sa Dorsagaray, Bulacan.
02:40Ang Lamesa Dam naman ay kilalang dam sa Metro Manila na matatagpuan sa Quezon City.
02:45Nadian ang dam mula sa Pangasinan, ang San Roque Dam.
02:48May pantamangang dam ang Nueva Ecija, Magat Dam naman sa Isabela, Ang Buklaw at Binga Dam naman sa Bingget.
02:55Dami mong alam, Kuya Kim.
02:57Ang pinakamalaki at pinakamataas na dam sa bansa ay matatagpuan sa Pangasinan.
03:02Ito ang San Roque Dam na may taas na 660 feet o sing taas ng 35 to 45 story building.
03:08At may habang 1.130 meters o mahigit isang kilometro.
03:12Ang tubig nito nagagaling pa sa Cordillera Mountains kabilang ng water discharge mula sa Ambuklaw at Binga Dam mula sa
03:19Bingget.
03:19Malaking tulong man pero hindi naman kayang saluhin ng dam ang lahat ng ating pakangailangan.
03:24May mga pagkakataon ding sisikaw ito ng saklolo.
03:27Ang tawag dun, critical level.
03:30Pero anong ibig sabihin kapag hindi normal ang water level ng dam?
03:34Ganito yan.
03:35Kapag masyadong kaunti ang tubig nito, hindi magiging sapat ang supply ng tubig at apektado rin ang irrigation at power
03:42generation.
03:42Pag umaapaw naman ito sa dami, posibleng magkaroon ito na sira.
03:45Pag napanukas ang dam, mas tumataas ang risk na pagkakaroon ng crack, leakage, deformation o pagkasira ng structure.
03:52Sa Angkat Dam, binabantayang huwag umabos sa 210 meters above sea level ng tubig.
03:57Pwede naman po actually tumaan beyond the normal high water level ang crack sa mga dam.
04:03As long as wala po tayong weather distribution.
04:06Pero kung may paparating po na bagyo o in-site yung mga ulan na po nabagat at sa pagkakamang ma
04:12-re-reach na po natin ito,
04:13kailangan na po tayong magpapakawala ng tubig beforehand.
04:15Sa pamamagitan ng spillway o yung ginaraanan ng tubig palabas, nagpapakawala ng tubig ang dam.
04:21Pero paglilinaw ng mga eksperto, mahalagang prekosyo ng pagpapakawala ng tubig sa dam para maiwasan ang mas malaking problema.
04:28Ito po yung possible na makasira po doon sa structure.
04:33Ngayon, hindi po perfect na pakwala ng tubig ang ating dam.
04:36Ito is automatic na po nababahain down stream.
04:39Kung merilis ng dam, plus yun sa ilan, narara na bumabagsa po down stream.
04:45Plus yun pong mga tubig po na nanggagad sa maliliit po na ilog o sapa.
04:49May possibility doon po na pumapaw po yung ating ilog at may cost po na flooding.
04:55Matagal na ro'y kabuhayan ng pamilya ni Mary May, ang pagbebenta ng cottage at pagbebenta ng salbabita sa ilog
05:00malapit sa Angkat Dam.
05:02Pero nitong nakaraang buwan, nang magpakawala ng tubig ang dam, tinangay patiraw negosyo nila.
05:07Yung pag may pakuha namin ng hanap buhay sa ilog po, yung mga cottage, tindahan.
05:14Kasi minsan po, hindi na po namin naisasalba kasi nga po, biglang laki na ng tubig.
05:18Daon man, alam daw nilang para ito sa safety ng lahat.
05:27Kaya babangon na lang daw sila kapag natapos na ang tag-ulan.
05:31Magkaibang sitwasyon, yung nagpakawala lamang ng tubig ang dam para maiwasang mapuno.
05:37At yung masisira ito na magsasanhin ang pagragasa ng tubig na malakas.
05:42Ganitong maaring mangyari.
05:44At worst case scenario, mapunta ang tubig sa mga tao, bahay, kabuhayan, struktura malapit sa dam.
05:50Malaking problema po yan.
05:52Kung ganun, paano malalaman kung ang isang dam ay nasa critical level na at kailangan ng magpakawala ng tubig?
05:58Nagbibigay po ng obesity na po po sa mga LGU.
06:02Nagbibigay po tayo ng makispo para at least 24 hours to advance.
06:14This is dam discharge, warning number 2 from Anggat Dam Office.
06:21Para sa kaligtasan ng mga tao, nariyan ang 26th warning system ng Anggat Dam na tutunog para mag-abiso tukot
06:28sa pagpapakawala ng tubig.
06:30Ang dam sa Pilipinas, nagiging sanhiman ang pagtaas ng tubig baha.
06:34Malaking tulong pa rin para sa ating lahat.
06:38Kaya mahalagang maging madaming alam sa mga dam at magpakita ng malasakit sa sarili na ating paraan.
06:45Dahil mong alam po, Yaquim.
06:46Kaya mahalagang maging dam.
07:17Kaya mahalagang maging dam.
Comments