• 4 minutes ago
Aired (November 21, 2026): Isa ang Taal Volcano sa pinakakilalang bulkan sa ating bansa. Bagama’t nakilala ito sa magandang tanawin dito, lubhang mapanganib rin daw ang paglapit dito. Sa pagtataya sa kasaysayan ng ating bansa, maraming beses na rin daw kasi itong sumabog at nakapinsala sa buhay ng mga Pilipino. Panoorin ang video.

Category

🎈
Fun
Transcript
00:00It's like smoking over there.
00:03Bandang alauna ng tanghali noong Januari 12, 2020.
00:08Nagsimula ang Phreatic Eruption
00:09o yung singaw na tinutulak na mainit na tubig
00:12sa loob ng main crater ng Taal.
00:16Dahil sa sulud-sulud na pagyanig
00:17at pagtaas na makapal na usok,
00:20mabilis na itinaas ang alerto mula sa Level 2
00:22hanggang sa Alert Level 4.
00:25Ang Phreatic Eruption
00:27mabilis na umakyat sa Phreatic Magmatic Stage
00:30na may lakas na BEI-4.
00:33Ang taal ay nagsimulang maglabas
00:34ng napakataas na asp room
00:36na may kasamang volcanic lightning.
00:39Ang asp wall ay umabot sa buong Batangas,
00:41Cavite, Laguna, Rizal, Metro Manila
00:44at ilang bahagi ng Central Zone.
00:4639 katao ang naiulat na namatay.
00:49Kung gayo nito,
00:50higit 500,000 katao pa
00:51ang napilitang mag-evaculate
00:53mula sa 14-kilometer danger zone.
01:00Ang pagsabog na ito
01:01ay nagdulot ng malawakang
01:03cancellation of flights
01:03sa Ninoy Aquino International Airport
01:05maging ang pagsasara ng mga paaralan
01:07sa buong Metro Manila at Calabarsoon.
01:11Pero hindi ito
01:12ang unang mapaminsalang pagputok
01:14ng Taal Volcano.
01:16Ayon sa FIVOX,
01:18sa pagitan ng taong 1572
01:19at taong 1977,
01:2233 times nang pumutok
01:23ang Taal Volcano.
01:24Pero mga pagputok nito
01:26noong 1754,
01:281911,
01:29at 1965
01:30ang naging pinakakilalang pagsabog nito.
01:33Ang pagsabog ng vulkan Taal
01:35noong 1754
01:36ay tinuturing na pinakamatindi
01:38at pinakamatagal na pagputok
01:40sa naitalang kasaysayan ng vulkan.
01:42At umabot ito
01:43ng halos 7 buwan
01:44mula May 15
01:45at ng December 5,
01:471754.
01:50Ayon sa mga historical records,
01:52sa sobrang lakas na pagsabog,
01:54nalubog sa abo at putik
01:55ang bayan ng Lipa,
01:56Tanawan,
01:57Taal at Sala
01:58na nasa paligid ng vulkan.
02:02Kalauna ng mga bayan ng Lipa,
02:03Tanawan at Taal
02:04ay nirelocate sa mas mataas na lugar
02:06malayo sa lawa.
02:08Habang ang sala
02:09ay hindi namuling pinayo
02:10at permanenteng sinama
02:11bilang bahagi ng Tanawan.
02:14Ang pagsabog naman
02:15ng vulkan Taal
02:16noong 1911
02:17ang tinuturing na isa
02:18sa pinakamabilis
02:19at pinakadedling trahedya
02:21sa kasaysayan ng Pilipinas.
02:24Nang pumutok ang vulkan Taal,
02:26nagpakawala ito
02:27ng base surges
02:28o yung mabilis
02:29pahalang na pagragasa
02:30ng mainit na uso,
02:31abo,
02:32steam
02:32at mga pirapirasong
02:33bato at putik
02:34na lumalabas mula
02:36sa bungangan
02:36ng isang vulkan
02:37na may bilis
02:38na tulad sa bagyo.
02:39Mabilis na kumalat
02:41ang mainit na gas
02:41at volcanic material
02:42sa paligid ng vulkan,
02:44maraming bahay
02:45at pamayaran
02:46sa vulkino island
02:47ang nawasak.
02:48Tinatayang umabot
02:49ang 1,300 katao
02:51ang nasawi
02:51sa trahedya.
02:52Pero ang base surge
02:54na identify pa lamang
02:55ng mga scientist
02:56sa pagputok din
02:57ang Taal
02:58noong 1965 lang.
03:00Ang 1965 eruption
03:01ng Taal
03:02ay isang uri
03:03ng freato magmatic eruption
03:04o pagtatagpo
03:05ng napakainit na magma
03:07at tubig ng lawa.
03:09Dahil sa tindi ng pressure,
03:11naitalam pagkabuo
03:12ng isang bagong bunganga
03:13na may habang 1.5 kilometers
03:15sa timog kandurang bahagi
03:16ng Volcano Island
03:17na tinawag
03:18na Mount Tamaro.
03:21Dalawang daak residente
03:21ng lugar
03:22ang namatay
03:22dahil sa pagsabog na ito.
03:25Pero hindi lang sa Taal
03:26naranasan
03:27ang mapanirang
03:28puwersa ng kalikasan.
03:30Sa Mindarao,
03:31may dalawa pang vulkan
03:32na nag-iwan
03:32ang malalim na bakas
03:33sa kasaysayan.
03:34Sa ista ng Kamigin,
03:37ang second smallest province
03:38sa Pilipinas,
03:39naganap na ba
03:39ng pagsabog ng vulkan
03:40na ating babalikan?
03:41Dito merong pitong vulkan
03:43na makikita
03:44at isa nito
03:45minsan ang sumabog
03:46at kumitil
03:46ng maraming buhay.
03:47Ito ang pagputok
03:48ng Mount Hibok-hibok
03:50noong 1951.
03:5275 years na ang nakalipas
03:54na maganap
03:55ang pinakapatinding pagsabog
03:56ng Mount Hibok-hibok
03:57sa Kamigin Island.
03:59Mula sa taong 1948,
04:01ang Hibok-hibok
04:02ay pabalik-balik na
04:03sa pagbuga ng usok
04:04at paglikha
04:04ng maliliit na pagyanig.
04:07Pero noong umaga
04:08ng December 4, 1951,
04:10habang marami pang residente
04:11ang natutulog,
04:12ang Mount Hibok-hibok
04:13biglang sumabog.
04:16Nagpakawala ito
04:17ng naglalaki
04:18ang nagbabagang bato,
04:19kumukulong lava
04:20at ang nakamamatay
04:21na pyroclastic flow.
04:24Sa loob lamang
04:25ng ilang minuto,
04:26hinupok nito
04:26ang lahat ng madaanan
04:27sa loob ng 5-kilometrong radius.
04:30Partikular sa bayan
04:32ng Mambahaw
04:32na siyang kabisera ng isla.
04:35Pumigit-kumulang
04:36na 500
04:37na gan-3,000 tao
04:38ang nasawi sa trahedya.
04:41Noong Junyo,
04:4120, 1952,
04:43sa visa ng
04:44Republic Act No. 766,
04:46opisyal na tinatag
04:47ang COMVOL
04:48o Commission on Volcanology
04:50na mas kilala natin ngayon
04:51sa tawag
04:52na FIVOX.
04:53Taong 1641,
04:55nang maulat
04:55na nagdidilimdi-umano
04:56ang kalangitan
04:57ng ilang bahagi
04:58ng Mindanao.
04:59Ang dahilan,
05:00ang pagputok
05:01ng Vulcan Parker
05:01o Melibingoy
05:02na naganap sa
05:03South Cotabato
05:04noong 1641.
05:06Ayon sa pag-aaral
05:07na na-publish
05:08sa Journal
05:09of the Geological Society
05:10of the Philippines
05:11noong 1997,
05:12ang January 4,
05:141641,
05:15eruption
05:15ng Mount Melibingoy
05:16ay kasimpagsik
05:17ng pagsabog
05:18ng Mount Tinatubo.
05:20Ayon sa ilang record,
05:22sobrang kapal
05:22ng abo
05:23na binugan nito
05:23kaya naulat
05:24na nagdilim
05:25ang kalangitan
05:25sa ilang bahagi
05:26ng Mindanao.
05:27Ang pagsabog
05:29ng Vulcan Parker
05:29ang nagbigay daan
05:31sa pagbuo
05:31ng malaking bungangan
05:32ng vulkan
05:32na kalaunan
05:34ay napuno ng tubig
05:35at naging isang lawa
05:36na ngayon
05:36ay tinatawag
05:37na Lake Poron.
05:38Hindi lang sa Pilipinas
05:40naramdaman
05:40ang epekto
05:40ng pagputok
05:41ng Mount Melibingoy.
05:43Ang abo
05:43at volcanic aerosol
05:44nito
05:45ay nagdulot
05:45ng pagbabago
05:46sa klima
05:47na iniuog
05:48na isang matinding
05:48tagtuyot,
05:49tagutom
05:50at pagbagsak
05:51ng Ming Dynasty
05:51sa China
05:52noong 1644.
05:55Sa likod
05:56ng kahanga-hangang
05:56anyo nito,
05:57meron palang tasaysayan
05:58ng mapanirang
05:59pagputok
06:00ang susunod
06:01nating vulkan.
06:02Hindi lang sa ganda
06:02at hugis nito
06:03kinilang vulkan Mayon.
06:04Noong 1897,
06:06nagkaroon ito
06:06ng malakas na pagputok.
06:07Maraming mga pamayan
06:09ang napektuhan.
06:10Ang pagputok
06:11ng Mayon Volcano
06:12noong Hunyo
06:13hanggang Hulyo
06:131897.
06:43Outro
07:04Transcription by CastingWords

Recommended