00:01Sir, ayaw sa'kin!
00:03Ba't wala po'n lumalabas?
00:06Isang maling hila, isang maling galaw.
00:10Pwede kang masipa ng inahing kalabaw.
00:14Ganito pala kahirap ang trabaho ng isang lechero.
00:29Alam niyo ba na mga lechero o lechera kung babae ay yung mga tradisyonal na milkmen ng Pilipinas noong unang
00:35panahon?
00:36Ang salitang lechero ay hango sa salitang Espanyol na leche, nang ibig sabihin naman ay gatas o milk.
00:42Ang ginagawa nila, naglalako ng sariwang gatas ng kalabaw sa mga bahay-bahay.
00:46At sa araw na to, ako muna ang lechero ninyo.
00:52Let's go!
01:00Dito sa Valenzuela City, ang motto ng isang pamilya, Trust the Process.
01:06Maygit tatong dekada na sila nag-aalaga ng mga baka.
01:10At ginagawa nila kabuhayan ang gatas nito.
01:13Yung gising po ng mister ko, ano, 4 o'clock.
01:16Tapos po, magkakapilang siya pupunta na sa kalabaw.
01:19Kaya before 5 to 5.30, nakauwi na po siya, nakagatas na.
01:26Si tatay ompong po ulit, pero hindi po siya makapagsalita.
01:29Kaya meron tayong translator.
01:31Ang asawa niya na si Marivik.
01:32Marivik, meron ba yung special technique para makakuha po tayo ng gatas?
01:36Paano po?
01:38Yung daw kung pagbatak ng dede ng kalabaw.
01:41Pagbatak ng dede ng kalabaw, ano po dapat gawin?
01:44Mahinahon daw po.
01:45Mahinahon.
01:46Bago katasan ang inahing kalabaw,
01:48kailangan munang pasusuwiin ang anak nito para buhaba ang gatas.
01:55Hinugasan yung dede niya para walang bakterya, walang dumi.
01:59Kasi pag di natin hinugasan, kasasama yung dumi doon sa gatas.
02:02Pwede mapanis ang gatas.
02:04At pagkatapos hugasan, game na sa hilahan at pisilan.
02:17Parang wala ah.
02:24Matawala po lumalabas.
02:32Kamangha-mangha at kahanga-hanga.
02:34Pinusuan, siner at community sa interes ng online universe.
02:37Pero bakit kaya ba nag-viral ang mga video?
02:40Samahan niyo akong himayin at alaminin ng mga kwento
02:42sa likod mga viral video.
02:44At trending topic dito lang sa...
02:46Ang dami mong alam, Kuya Kim.
02:48At dapat, kayo rin.
02:50Paplansya lang sana ng uniforme ang isang lalaki
02:52nang biglang sumiklab at umapoy ang kanyang plansya.
02:57Siyempre, nagulat ako na bigla ako doon sa pangyayaring nyo.
03:00Kasi malapit sa kamay ko yung pagliyab.
03:03Pahigop yung tunog niya na malakas.
03:05Ano nga kaya ang dahilan ng pagliyab ng plansya ni Edruin?
03:10Kahit talaga saan sulok ng mundo may Pinoy,
03:12sinipin natin ang buhay ng isang Pinay
03:14na naninirahan at nakikipagsapalaran sa bansang Uganda.
03:20One example of African mad hat.
03:23Bukod sa mura siya, malamig po talaga siya sa loob.
03:26Paano nga ba mamuhay sa Afrika?
03:29It was amazing. Para siyang movie.
03:35May kinala ba kayo ang trabaho ay pagiging lechero?
03:38Hindi po yung nagbebenta ng lechon.
03:40Yun ang tawag sa nagagatas o nagbebenta ng gatas.
03:43Kakayanin ko rin kayo maging lechero.
03:44Let's go!
03:47Sa araw na to,
03:49ako muna ang lechero ninyo.
04:00Parang wala.
04:07Matwala po lumalabas.
04:13Kasipahin ko rin.
04:17Kaya nga po, ba't sa inyo meron? Sa akin, wala.
04:27Hmm, magsami.
04:30Akin, wala.
04:32Sir, ayaw sa akin.
04:34Oh.
04:36Magic.
04:37Pagka siya, meron.
04:39Dapat ang squeezing motion pala nito.
04:42Tahila.
04:43Hindi dapat kinipis silang.
04:50Teka muna.
04:54Ganun pala, no?
05:00Nung wala pang glass bottles,
05:01kadalas ang nilalagay sa clay jars o banga
05:04ang fresh milk sa Asia, Middle East, Africa at Europe.
05:08Ang mga clay jar kasi ay may malilit na butas
05:10na nakakatulong para lumamig ang damang gatas.
05:13Ang dami mong alam, Kuya Kim.
05:15Sila Tatay Ompong at Nanay Maribik.
05:18Sa mga bote nila nilalagay ang mga gatas.
05:21Pinakukuluan nila ito para ma-sterilize ang gatas.
05:24At sa kanya na sinasala gamit ang tela
05:27para ma-filter ang likid doon ito.
05:32Bago inumin ang sariwang gatas na mula sa anumang kayo,
05:35kailangan muna itong painipin o pasteurize
05:37para masigurong diktas itong inumin.
05:40We have to be cautious then
05:41pagdating dun sa kanya mga microorganism
05:43na nag-reside doon sa ating gatas ng kalabaw.
05:49Ito ay nagtataglay ng mga pathogenic bacteria.
05:51Halimbawa na lamang dito ay ang ating E. coli.
05:55At ang pagkonsumo ng pagkain ng E. coli
05:57o kontomidado ng E. coli
05:59ay maaaring magresulta sa diarrhea.
06:03Ang pasteurization ay isang heat treatment process
06:05na dineveloped ng French scientist
06:07na si Louis Pasteur noong 1864.
06:11Ginagawa ito para mapatay ang mga papanganib na bacteria
06:13sa gatas, wine, at beer
06:15na hindi nasasacrifice ang nutrisyon ng mga ito.
06:20Ang pinakakomun na paraan ay ang high temperature, short time,
06:23o HTST method
06:25kung saan painitin ang gatas sa 72 degrees Celsius
06:28for 15 seconds.
06:31Sterilized milk naman ang tawag
06:32kapag pinainitan ang mas matagal ang gatas
06:34sa mas mataas na temperatura
06:36kumpara sa pasteurization.
06:39Kapag handa na ang paninda.
06:44Ilalako na ito sa kalye.
06:46Napakalaki po ng tulong.
06:48Kasi katulad nung mister ko,
06:50isang PWD.
06:51Yan talaga yung trabaho niya.
06:53Yan din yung sumusuporta sa amin sa araw-araw.
06:56Alin nyo, ano, boomer ako eh.
06:57So, nabuhay ako nung 60s at nung 70s.
07:00Nung mga early 70s,
07:01tanda-tanda ko pa dun sa amin sa San Andres.
07:03Talagang may lechero pa naghahatid ng mga gata sa amin.
07:05Yung lalagyan ng gata,
07:07sinusoli namin yan at the end of the day.
07:10Yung experience ko naman dito,
07:11hindi simple eh.
07:13Mukhang simple ang motion.
07:14Parang hinihila mo pa gano'n.
07:15Hinihila ni Manong pa gano'n.
07:16Pero pag hinihila mo, hindi eh.
07:18Kailangan meron lambing.
07:20Alam ng kalabaw,
07:21kung sino ang humahawak sa kanya eh.
07:22At alam niya,
07:23pagka magaling yung lechero,
07:24pagka hindi magaling,
07:25alam niya eh.
07:26Tumitigil yung gatas eh.
07:28Ang mga lechero,
07:29bahagi ng makulay na kasaysayan natin,
07:31mga Filipino.
07:34Kaya't hanggat nandito pa sila,
07:37gatasan natin ang bawat sandali.
07:39At ligin natin sila ng halaga.
07:43Ang dami mong alam,
07:44kuya kayo eh.
07:53Bigla na lang sumiklab ang apoy
07:55habang nagpaplansya ang lalaking ito.
08:05Pahigup yung tunog niya eh na malakas.
08:09Ano nga bang nangyari?
08:10At paano ito may iiwasan?
08:22Sa Facebook account ng content creator na si Edruin,
08:25madalas siya magpost ang kanyang A Day in the Life videos.
08:30Pero may isang araw daw sa buhay niya,
08:32na ayaw niya maulit pa.
08:36Kuya raw na kanilang CCTV ang video na ito.
08:38Isang umaga habang naghahanda para sa pagpasok ng kanyang anak.
08:41Then nung time na yun,
08:43magpaplansya na nga ko,
08:45ini-slide-slide ko siya para mag-init pati yung plansyahan.
08:49Hanggang sa plansyang nabili niya,
08:51online ay biglang.
08:57Ang kanyang anak na napasigaw na lang sa takot.
08:59Siyempre, nagulat ako na bigla ako dun sa pangyayari ngayon.
09:03Kasi malapit sa kamay ko yung pagliyab.
09:05Pahigup yung tunog niya eh na malakas.
09:08Ano nga kayang dahilan ng pagliyab ng plansya ni Edruin?
09:13Alam niyo ba na bago pa na inventong electric plansya,
09:16gumagamit na mga tao ng pinapainit na metal o bato
09:19para ma-straighten ang mga lukot at gusot na damit.
09:22Noong 1800, sumikat na tinatawag na flat iron
09:25na pinapainit muna sa kalan bago gamintin.
09:29At yung late 19th century naman na invento ang electric plansya,
09:32mas convenient na dahil hindi na kailangan ng apoy para uminit.
09:38Alam niyo po ba, yung top appliances na pwedeng pagbuna ng sunog
09:41ayon sa Bureau of Fire Protection sa Pilipinas.
09:43Pagbigin na isa.
09:44Electric plans.
09:45Cellphone na nakacharge.
09:46Cellphone na nakacharge, correct.
09:48TV.
09:48TV is...
09:49Walang TV.
09:51Walang TV.
09:52Oven.
09:52Oven is...
09:54Oven toaster, pwede, correct?
09:55Tawag dito yung...
09:56Oven.
09:59Oven.
10:00Time's up.
10:01Sir.
10:02Electric stove.
10:03Electric stove is correct.
10:05Battery charge.
10:06Battery charger.
10:07Is correct.
10:08Super-tanke.
10:09Super-tanke.
10:10But hindi po yung super-tanke.
10:11Super-kalan.
10:12Super-kalan.
10:13Super-kalan.
10:13Is...
10:15Air-condition.
10:16Air-condition is...
10:18Wala pong air-condition.
10:19Sir, panalo po kayo na.
10:25Pabuti na lang at wala raw damage.
10:27Wala saktan sa nangyari ng pagliyab.
10:30Kasi nung pagliyab niya mismo, umusok lang, then wala na nangyari.
10:34Nataranta din ako pero andun pa rin yung mindset na hugutin ko agad yung saksak.
10:38Ayon kay Edruin, posibili raw na sa wiring ng plancha nagbulang spark.
10:43Siguro katagalan.
10:44Siguro kakapold.
10:45Nagkalamat.
10:46Nagdikit sila doon sa loob.
10:48Ang paalala ng BFP.
10:50Siguraduhin tangkilikin lamang yung mga DTI approved.
10:53Huwag na tayong tumangkilik ng mga mumurahing hindi pasado sa quality ng bureau product standard ng DTI.
11:01O di kaya yung walang mga PS mark.
11:04O di kaya yung kung galing sa ibang bansa naman, walang ICC from the said department.
11:11Dapat din maging maingat sa paggamit ng appliances.
11:14Pag hindi na natin ginagamit, make sure na i-unplug.
11:17Dalo na pag walang tao sa tahanan, huwag rin i-abuse ng gusto na hindi kinapinapahinga.
11:25Ngayong Fire Prevention Month, doble ingat sa bawat sindi at saksak.
11:29Dahil sa isang iglap lang, pwedeng magliyab ang lahat.
11:35Dami mong alam, Kuya King.
11:40Sekweta pesos na buwan ang renta sa bahay.
11:42Pero tirahan?
11:43Kawasa?
11:45Dumi ng baka?
11:47Game ka?
11:52Curious ba kayong malaman kung saan lugar yan?
11:55Ito ang Uganda at the Pearl of Africa.
11:57Ang gandang niyan, tatak Uganda.
12:08Ayon sa United Nations, ang Uganda ay isa sa mga least developed countries na matatagpuan sa silangang bahagi ng Afrika.
12:14Kinaturing ito premier African safari destination.
12:17Dalo sa maykit 350 mammal species dito.
12:20Tulad ng leon, leopard, buffalo, elepante at rhino.
12:24At maykit sa 1,000 bird species.
12:26Narito rin ang kalahati ng mga endangered mountain gorilla sa buong mundo.
12:29Para mas makilala po natin ang bansang Uganda, ito ang perfect tour guide na isa nating kabayan.
12:36Siya ang 36-year-old mama 4 na si Princess.
12:39It's very interesting to be finally in the land of Africa and also live like a local.
12:45One example of African mud hut.
12:47Ang tawag dito, African mud hut.
12:50Ang versyon nila ng bahay kubo na gawa sa posting kahoy, bubong na tuyong damo at dingding na pinaghalong lupa,
12:56putik at dumi ng baka.
12:57Ang dumi ng baka guys ay merong maraming damo.
13:01Ito ay napakagandang paraan para dumikit yung lupa at hindi siya basta-bastang nawawasak.
13:08Worry not, wala po yan amoy.
13:14Pero hindi raw literal na trip lang ang kanyang Uganda experience.
13:18Si Princess kasi nakadikit na ang buhay sa bansang ito.
13:21Ang apat niya mga anak, puro half Ugandans.
13:24Pero paano nga ba mamuhay sa Afrika?
13:26It was amazing. Para siyang movie.
13:31Mabilis naman daw nakasundo ni Princess sa mga Ugandan.
13:34So mag-iigib kami.
13:35Pero literal na buhay, probinsya rito.
13:37Ang supply ng tubig, galing sa tubig ulan.
13:39O kaya naman ay iniigib sa ilang poso.
13:42Mahilig din daw mamahagi ng mga ani ang mga Ugandan.
13:45Pero ang kanilang kalakaran, kapag pipitas ang pananim na hindi sayo,
13:49kailangan mong putuli ng puno.
13:51Bakit?
13:52Kasi pag hindi natin pinutuli ang puno,
13:54para tayong mga magnanakaw na ayaw natin ipaalam na kumuha tayo ng mais.
13:59So dapat ganun yun dito.
14:01Ang laman ng mga palengke sa daan,
14:03sari-sari mula sa mga prutas, gulay,
14:05na pamilyar din sa atin.
14:06Fashion fruits, avokado, kalabasa ha.
14:09Dried fish products.
14:10Ang dealies dito sa Uganda ang tawag ay mukene.
14:14At eto ay binibenta nila ng 1,000 Ugandan shillings ang kada supot
14:19o sampung piso.
14:21Ang gamit sa bahay tulad ng mga lalagyan at toiletries,
14:24pati na mga damit at laruan,
14:26na ukay-ukay style.
14:28Isa pa sa makulay na kultura nila rito,
14:30ang magharbong pagdiriwang tuwing kasal.
14:33Sa pamamanhikan na tinatawag nilang introduction ceremony,
14:36kailangan magbigay ng dowry o regalo ang groom sa bride at pamilya nito.
14:39They are celebrating their wedding from 300 to 500 people.
14:44Tapos napakadaming pinapakitang very deep tradition nila,
14:50katulad ng mga pagrespeto sa family members.
14:54Naging masayaro talaga ang buhay ni Princess kasamang pamilya.
14:57Pero anuman daw ang ganda ng bansang Uganda.
15:00Mailan sila mga paniniwala at kawain na hindi raw sinang aayunan ni Princess.
15:04It is very well practiced hanggang ngayon is yung superiority ng mga lalaki,
15:11kung saan luluhod yung mga babae o yung mga bata to greet the men.
15:16And also when serving food, lumuluhod yung nagsiserve na babae o yung asawa.
15:22Ito yung pinaka-na-negotiable ko.
15:24Yung lahat ng klase ng abuse, it's non-negotiable polygamy.
15:28Ang polygamy ay tumutukoy sa kalayaan ng mga lalaki
15:31yung magkaroon ng maraming asawa.
15:32Sa bansang Uganda, legal at protektado ng batas ang ganitong practice.
15:37Noong 2025, binasura ng kanilang constitutional court
15:40ang petisyon ng isang advocacy group
15:42na kumukontra sa legality ng polygamous marriage.
15:46Ang dami mong alam, Kuya Kim.
15:48Ang lahat tayo ay tumalaki, tumatanda, binubuo ng kultura
15:53dahil ang kultura ay nanggaling sa mga taong nakapaligid sa atin.
15:57Pero dahil amalgamation of different traditions and culture ang Pilipinas,
16:02madali naman sa Pilipino na makapag-adapt at makapag-adjust
16:07parang napagpunta kasi yung isyo sa usapin ng moralidad.
16:12So after four, almost five years sa marriage,
16:16nag-decide ako na iwan yung aking buhay sa Uganda
16:21at lumipat na kasama ang mga anak ko dito sa Pilipinas.
16:29Sa ngayon, masaya na raw na naninirahan si Princess sa Jensen
16:32kasamang mga anak.
16:33Single mother man, patuloy siya nagsisikap.
16:36Even though nagustuhan ko lahat na naging buhay ko outside of the Philippines,
16:40being home is still different.
16:43I will always choose Philippines.
16:46Saan man tayo dalhin ang ating mga pangangailangan at pangarap,
16:49palaging pitpitin sa puso ang pagiging proudly Filipino.
16:57Dami mong alam, Kuya Kim.
17:00May mga kwento rin ba kayong viral worthy?
17:02Just follow our Facebook page, Dami mong alam, Kuya Kim,
17:04at isenyo doon ang inyong video ang malay nyo.
17:07Next week, kayo naman ang isasalan at pag-uusapan.
17:10Hanggang sa muli, sama-sama nating alamin ng mga kwento at aral
17:13sa likod ng mga video nag-viral dito lang sa Dami mong alam, Kuya Kim.
17:17At dapat, kayo rin.
17:37go guys!
17:40You
Comments