- 2 days ago
Category
📺
TVTranscript
00:00Nie będę politycznie poprawny, ale to byli polscy obywatele, którzy zdradzili naród polski i wystąpili wrogo przeciwko naszym żołnierzom. Szczególnie
00:13pojedynczy żołnierze to ginęli.
00:57Wczesnym rankiem
00:58Rosjanie ponawiają ataki i zdobywają Cmentarz Prawosławny oraz ulicę Jerozolimską.
01:05Dowodzący obroną generał Przeździecki wydaje rozkaz kontruderzenia, które wypiera Sowietów z zajętych przez nich pozycji.
01:13Czerwonoarmiści ponoszą duże straty, ale Polacy są za słabi, aby wyprzeć napastników za rzekę.
01:19Cały czas do miasta ściągają nowe oddziały sowieckie.
01:22Teraz Rosjanie zmieniają taktykę. Czołgi i wozy pancerne ubezpieczane są przez grupy szturmowe,
01:27które mają za zadanie atakować konkretne cele w mieście i bez przerwy usiłują sforsować most drogowy nad Niemnem,
01:34aby połączyć się ze swoimi oddziałami po drugiej stronie rzeki.
01:38Ten zamiar skutecznie udaremnia podporucznik Nosalik, który działkiem przeciwlotniczym niszczy kolejne wjeżdżające na most sowieckie czołgi.
01:47To w dużej mierze dzięki niemu udało się Polakom utrzymać miasto w swoich rękach przez dwa dni.
01:54Generał Przeździecki wydaje polskim żołnierzom rozkaz wycofania się z miasta.
02:00Do nocy większość obrońców opuszcza swoje pozycje, tylko nieliczni pozostaną i będą bronić się zaciekle do ranka następnego dnia.
02:07Mimo wyraźnych oznak opuszczenia miasta przez wojska polskie,
02:12Rosjanie, pomni nauczki jaką otrzymali w ciągu ostatnich dwóch dni,
02:15boją się pozostawić swoje wojska w Grodnie na noc i wycofują się z większości jego ulic.
02:20Ostatecznie zajmą Grodno następnego dnia i rozstrzelają grupę kilkudziesięciu polskich oficerów, którzy dostali się do niewoli.
02:28W Berlinie odbyła się tajna konferencja zwołana przez szefa Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy, Heidricha.
02:35Jej celem było tak zwane ostateczne rozwiązanie kwestii żydowskiej na terenach Polski.
02:40Wnioski z konferencji dotyczące metod eksterminacji osób narodowości żydowskiej
02:44zostały przekazane do dowódców grup operacyjnych Policji Bezpieczeństwa.
02:50Na całej długiej granicy Polski z Rosją, ponad 1400 kilometrów,
02:56scenariusz był podobny.
02:59Wszędzie Żydzi witali z radością Armię Czerwoną, rzucali im kwiaty,
03:05pojedynczych Polaków mordowali albo wydawali Rosjanom już gotowe listy nazwisk, żeby ich zaaresztować.
03:16Podczas wizyty na Pomorzu Adolf Hitler zwiedza Kępę Oksypską i wydaje polecenie,
03:22by Gdynia po wieczne czasy nazywała się Gottenhafen.
03:28W Wielkiej Brytanii przywódca Labour Party Greenwood w oświadczeniu nadanym przez radio mówi,
03:34że sprawa Polski to sprawa honoru robotników całego świata.
03:38I niech wie ten rzekomo socjalistyczny Związek Republik Sowieckich,
03:42że proletariusze wszystkich krajów nie zapomną nigdy haniebnej zdrady dokonanej w stosunku do Polski.
03:53Komunikat dowództwa niemieckich wojsk lądowych podaje,
03:56że opór stawiany jest jeszcze tylko w Warszawie i w Modlinie,
03:59a południowy wschód od Warszawy koło góry Kalwarii i na półwyspie Hel.
04:11Wykorzystując sytuację zbliżania się oddziałów Armii Czerwonej
04:15i jednocześnie odchodzenia na zachód wojsk niemieckich,
04:18dowódca Armii Prusy, generał Dąb-Biernacki,
04:20decyduje o zmianie kierunku odwrotu swoich wojsk i uderzeniu na Niemców.
04:25Polacy mają zaatakować między Tomaszowem Lubelskim a Zamościem.
04:29Przez trzy dni pod Cześnikami będzie trwała nierozstrzygnięta w końcu bitwa z wojskami VII Korpusu.
04:36Początkowo strona polska jest stroną dominującą i wypiera z miejscowości Niemców,
04:41ale potem obie strony zalegają i mocno bronią swoich pozycji.
04:45Niemcy atakują czterokrotnie i czterokrotnie zostają wyparci ogniem artylerii
04:50oraz w bezpośrednich atakach na bagnety.
04:53Straty po obu stronach są bardzo duże.
04:55W niektórych jednostkach sięgają 50%.
04:58Jednocześnie w okolicach Tomaszowa jednostki Armii Modlin,
05:03generała Przedrzymierskiego atakują wycofujących się Niemców.
05:06W Łaszczowie uwalniają grupę 60 Polaków ustawionych już do rozstrzelania.
05:13Miejscowia, ludność, tak zwana, my ich nazywali ruskie albo białoruskie.
05:21Nikt nie mówił wtedy Ukraińcy. Ukraińcy może gdzieś byli pod Kijowem.
05:25A tu byli ruskie albo białoruskie.
05:28Oni mieli kontakty widocznie z Rosjanami, bo znajdowaliśmy w tych hutorach i powsiach dużo broni rosyjskiej.
05:40I jak się obchodzić z tą bronią.
05:48Ostatnie oddziały rozbitej Armii Pomorze przedzierają się w rozproszeniu do Warszawy przez Puszczę Kampinoską w rejonie Palmier.
05:55W czasie walk Niemcy rozbijają je na małe grupki, większość żołnierzy biorąc do niewoli.
06:01Poddaje się m.in. dowódca armii, generał Bortnowski.
06:04Na wybrzeżu broni się nadal osamotniony hel.
06:09Na północy pułk Korpusu Ochrony Pogranicza Głębokie przekracza granicę polsko-łotewską.
06:16W środkowej części kraju grupa generała Orlik Rykemana wycofując się na południe przekracza Styr.
06:22Wojska sowieckie zajmują kowel.
06:24Jak przechodziliśmy miasto Dywin i wyżła, takie zaplute miasteczka i tam jak o bladym świcie doszliśmy, była mgła,
06:43Zobaczyliśmy nagle przed nami patrole milicji żydowskiej z opaskami, z karabinami i brama triumfalne.
06:52Pierwszy raz w życiu wtedy Lenina zobaczyłem, taki ceratowy jakiś obrazek był.
06:58We Lwowie nad ranem, pod miastem dochodzi do spotkania przedstawicieli polskich i rosyjskich.
07:04Toczone są rozmowy na temat ewentualnej kapitulacji miasta przed stroną rosyjską.
07:08Komuniści, chcąc wywrzeć większy nacisk na rokujących Polaków, jednocześnie atakują miasto, ale ich oddziały zostają odparte przez obrońców.
07:16W ciągu dnia czerwonoarmiści zajmują opuszczone przez Niemców pozycje wokół miasta.
07:22Pod wieczór w dowództwie obrony Lwowa, głównodowodzący obroną generał Langner, informuje zebranych o podjętej decyzji oddania miasta Sowietom.
07:31Część obecnych protestuje. Żołnierze proponują generałowi próbę przebicia się do granicy węgierskiej luką między odchodzącymi oddziałami niemieckimi, a nadciągającymi rosyjskimi.
07:41Ale Langner propozycję zdecydowanie odrzuca i zabrania podobnych akcji jakimkolwiek oddziałom.
07:49Widzę na dalekim czołgu jasną plamę. Nagła, straszna pewność. Śmiercionośna maszyna toczy się naprzód, a ja stępiała na wszystko lecę
07:58prosto na nią.
08:00Przeraźliwy zgrzyt. Czołg staje tuż przede mną. Na łbie czołgu rozkrzyżowany. Dziecko. Chłopczyk.
08:07Krew z jego ran płynie struszkami po żelazie. Zaczynamy uwalniać rozkrzyżowane, skrępowane gałganami ramiona chłopca. Nie zdaje sobie sprawy, co
08:17się wokół dzieje.
08:18A z czołgu wyskakuje czarny tankista. W dłoni trzyma Browning. Z sąsiedniego domu z podniesioną do góry pięścią wybiega młody
08:26Żyd.
08:27Ochrypłym głosem krzyczy. O coś oskarża nas i chłopczyka.
08:30Dla mnie oni nie istnieją. Widzę tylko oczy dziecka. Pełne strachu i męki.
08:36Danka jednym ruchem unosi dziecko z czołgu i składa na nosze. Ja już jestem przy jego głowie.
08:43Chwytamy nosze i pozostawiając oniemiałych naszym zuchwalstwem oprawców, uciekamy w stronę szpitala.
08:50Chłopczyk ma pięć ran od kul karabinowych i silny upływ krwi, ale jest przytomny.
08:56Poszedł na bój, rzucił butelkę z benzyną na czołg, ale nie zapalił, nie umiał.
09:02Wyskoczyli z czołgu, bili, chcieli zabić, a potem skrępowali na czołgu.
09:07Nie pomaga transfuzja krwi. Chłopiec coraz słabszy zaczyna konać, ale kona w objęciach matki.
09:15I na skrawku wolnej Polski, bo szpital wojskowy jest ciągle w naszych rękach.
09:20Matka umierającego chłopca zrozpaczona, jednocześnie pobudzona czynem synka szepcze mu
09:26Tadzik, ciesz się, polska armia wraca. Ułani z chorągwiami, śpiewają.
09:37Wprawdzie decyzja o ostatecznym rozwiązaniu kwestii żydowskiej, czyli wymordowaniu przez Niemców wszystkich Żydów w Rzeszy i krajach okupowanych przez Rzeszę,
09:46zapadła w styczniu 1942 roku w Berlinie, ale eksterminacyjne zamierzenia w stosunku do Żydów na okupowanych terytoriach Polski
09:55planowane były i realizowane już od września 1939 roku.
09:59To właśnie 21 września szef Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy, RSHA,
10:06Heidrich, wydał rozkaz do dowódców grup operacyjnych Policji Bezpieczeństwa,
10:14osławionych, złowrogiej sławy, Einsatzgruppen der Zicherheitspolizei,
10:20podjęcia pierwszego etapu realizacji planu zmierzającego do owego ostatecznego celu,
10:27jak nazwał to w tym dokumencie, do koncentracji ludności żydowskiej z prowincji w wielkich miastach.
10:33Był to także pierwszy krok na drodze do uruchomionego za chwilę tworzenia odrębnych żydowskich dzielnic mieszkaniowych,
10:42żydowskich gett w większych miastach okupowanej Polski.
10:56Jak później weźliśmy do miasta, to z przerażeniem stwierdziliśmy,
11:01w wielu miejscach w straszliwie, chamski, bandycki sposób pomordowane zwłoki naszych Polaków,
11:10urzędników, pocztowcy i tak dalej, wszedłem do poczty polskiej, to proszę mi wierzyć,
11:17ja pamiętam to, na całe życie będę pamiętał, ale jak to się mówi, ręka, noga, mózg na ścianie.
11:24Dzieci, nie dzieci, wszystko.
11:27W radzieckiej prawdzie ukazuje się informacja o ustanowieniu linii demarkacyjnej pomiędzy Niemcami a Rosją wzdłuż rzek Pisa, Narew, Wisła, San.
11:36Pozostawia ona województwo lubelskie i część województwa warszawskiego z prawobrzeżną, ciągle walczącą częścią stolicy po stronie sowieckiej.
11:44Zgodnie z tymi ustaleniami, Rosji przypada trzy piąte terytorium Polski.
11:49Oddziały Armii Czerwonej przejmują od Niemców Białystok.
11:54Tak opisała to prawda.
11:56Na przedmieściu miasta spotkali się przedstawiciele robotniczo-włościańskiej Armii Czerwonej oraz dowództwa Armii Niemieckiej.
12:03W przeddzień przedstawiciele dowództw Czerwonej i Niemieckiej Armii porozumieli się co do szczegółów przekazania Białegostoku.
12:10Oficer niemiecki zapoznał komisarza pułkowego Rykowa z planem posterunków w mieście i prosił o zastąpienie ich żołnierzami sowieckimi.
12:19O godzinie drugiej po południu nastąpiła zmiana posterunków.
12:23Przy najważniejszych obiektach gospodarki miejskiej stanęły posterunki czerwonoarmistów.
12:28Hitlerowcy przekazują Sowietom również Brześć nad Bugiem, gdzie przed generałem Heinzem Guderianem i Kombrygiem Siemionem Kriwoszajnem odbywa się wspólna niemiecko
12:37-sowiecka defilada.
12:40Po opuszczeniu Grodna większość obrońców wycofuje się na północ w kierunku Litwy.
12:46Po przekroczeniu Niemna stają wokół wsi Kodziowce. W nocy natykają się na nich szpice sowieckiej brygady pancernej.
12:53Polscy ułani atakują oddział sowieckiej piechoty, który zaskoczony ponosi straty, ale jednocześnie czerwonoarmiści rozpoczynają atak na wieś z trzech stron.
13:04Polacy odpowiadają ogniem karabinów, ale nie przynosi to żadnego skutku.
13:07Wykorzystują więc spuszczoną z taborowych samochodów i rozlaną do butelek benzynę.
13:13Kiedy zabraknie butelek, rekwirują nawet chłopskie lampki naftowe.
13:18W ten sposób kawalerzystom uda się zniszczyć ponad 20 pojazdów pancernych.
13:23Niektórzy wskakują na czołgi i kolbami karabinów niszczą lufy nieprzyjacielskiej broni maszynowej.
13:30Nad ranem pojawiają się kolejne oddziały pancerne, a Polacy wycofując się ponoszą ciężkie straty.
13:38No jak byliśmy w Puszczy Białowieskiej, Puszczy Białowieskiej, to tam jeszcze te żydowskie sklepy były, prawda?
13:47Żeśmy robili zakupy.
13:49Ja chciałem sobie głównie zakupić chustki do nosa, bo mi stale były potrzebne.
13:54No na przykład, daję taki przykład głupi, idiotyczny.
13:57No ale to były zakupy, no płaciliśmy, mieliśmy pieniądze.
14:02Oni niechętnie je przyjmowali, ale musieli nam sprzedać, prawda?
14:08No ostatecznie płaciliśmy za to.
14:10To nie było to, żeśmy ograbili sklep.
14:13Mieliśmy pieniądze.
14:17Jedna z ostatnich grup wojsk wycofujących się po klęsce nad Bzurą usiłuje przedrzeć się do Warszawy.
14:23Zebrana przez generała Bołtucia z resztek armii Pomorze i z żołnierzy pilnujących magazynów amunicyjnych w Palmirach
14:29usiłuje przedostać się do stolicy wzdłuż drogi z Modlina.
14:33Przez cały dzień prowadzona przez generała Bołtucia walczy za żarcie w okolicach Młocin.
14:38Jednak wyparta i zatrzymana w Łomiankach zostaje rozbita.
14:44Ginie też generał Bołtuć.
14:47W Warszawie generał Kutrzeba podpisuje rozkaz rozwiązujący armię Poznań i wcielający jej nieliczne oddziały do armii Warszawa.
14:55Na pracę, pod folwarkiem za ciszę, ginie zastrzelony podczas wymiany ognia niemiecki generał-pułkownik Baron Werner von Fritsch.
15:05Do 1938 roku był naczelnym dowódcą wojsk lądowych Rzeszy.
15:11Potem odsunięty przez Hitlera został honorowym dowódcą XII Pułku Artylerii, z którym uczestniczył w walkach o Warszawę.
15:22W cegielni Boryszew koło Sochaczewa Niemcy dokonują mordu na 50 żołnierzach Batalionu Obrony Narodowej, którzy poddali się do niewoli po
15:30walkach nad Bzurą.
15:32Tego samego dnia rozstrzeliwują także pierwszą grupę 80 psychicznie chorych ze szpitala w Kocborowie.
15:39Jeden z patroli poinformował, że szosa do Brześcia z Warszawy jest już właściwie opanowana przez Niemców, bo tak sobie jeżdżą
15:51tam samochody wojskowe.
15:52I ten patrol zaobserwował łazika takiego wojskowego z oficerami i z generałem.
16:01No poznali po tym, że to był generał, bo miał wyłogi czerwone tutaj na mundurze i otworzyli z zasadzki ogień.
16:14To był ogień poprowadził pod chorąży dzierżawski.
16:22I jak później starali się zorientować o skuteczności tego ognia, no to okazuje się, że generał był zabity, względnie był
16:32tak ciężko ranny, że nie dawał w ogóle znaku życia.
16:35Między Zamościem a Tomaszowem Lubelskim trwają walki grupy generała Dąby-Biernackiego.
16:40Polacy usiłują przedostać się na południe do Lwowa.
16:43To już ostatni akord tej kilkudniowej bitwy.
16:46Polakom udaje się zniszczyć część oddziałów niemieckich, zdobyć mniejsze miejscowości, ale nie udaje im się odzyskać samego Tomaszowa, a tędy
16:54prowadzi droga na południe.
17:01Razem z ułanami brygady do ataku ruszają żołnierze I Dywizji Piechoty Legionów.
17:07Uderzają w kierunku na Tarnawatkę, tocząc po drodze zaciekłe boje w płonącym Falkowie, skąd w końcu udaje im się wyrzucić
17:14Niemców.
17:14Podchodząc pod Tarnawatkę, polska dywizja ostatkiem sił w ataku na bagnety zdobywa pozycję niemieckiej artylerii oraz kilka dział.
17:23Ale z zachodu nadciągają świeże siły nieprzyjaciela, które natychmiast ruszają do kontrnatarcia.
17:35Oddziały Legionów topnieją w morderczym ogniu nieprzyjaciela, a ich dowódca nadaje w końcu drogą radiową meldunek – bitwa skończona, jestem
17:43rozbity, jedno pobojowisko trupów i rannych – odmeldowuje się.
17:47Przestają istnieć także inne polskie dywizje i bataliony, roznoszone uderzeniami czołgów.
17:53Atakujący z Tomaszowa i Zamościa Niemcy spychają Polaków na wschód.
17:59Na wybrzeżu broni się Nadal Hel. W środkowej części kraju grupa generała Orlik Rykemana toczy walki z komunistycznymi dywersantami.
18:08W Wilnie ukazuje się w języku białoruskim pierwszy numer pisma Wileńska Prawda.
18:14W Lwowie generał Żegota Januszajtis rozpoczyna organizowanie konspiracyjnej organizacji.
18:19Pod Lwowem przedstawiciele Armii Czerwonej przyjęli i podpisali bez dyskusji warunki kapitulacji zaproponowane przez głównodowodzącego obroną generała Langnera.
18:30W protokole o przekazaniu miasta Sowietom stwierdzono m.in., że oficerom wojsk polskich gwarantuje się osobistą swobodę i nietykalność ich
18:39osobistej własności.
18:42Rosjanom zależy na szybkim zajęciu miasta, więc nie przywiązują wagi do sformułowań umowy.
18:47Nie zamierzają jej dotrzymać.
18:50Po południu wkraczają do Lwowa. Od razu pojawiają się funkcjonariusze NKWD.
18:55Pierwsze ich ofiarą wpadły rozbrojone oddziały policjantów.
19:00Wszystkich wymordowano natychmiast po wyprowadzeniu z miasta tuż za rogatkami.
19:06Następni byli oficerowie wojska, których wbrew ustaleniom otoczono kordonem i pognano pieszo do Tarnopola.
19:12Po załadowaniu do wagonów bydlęcych wywieziono w głąb Rosji.
19:17Kilka miesięcy później zostaną zamordowani.
19:20Jednak nie wszyscy podporządkowali się rozkazowi kapitulacji.
19:24Opór poszczególnych grup broniących miasta będzie trwał do wieczora.
19:28Opór na tyle silny, że bolszewicy do jego złamania musieli użyć artylerii.
19:32Część oficerów, nie mogąc znieść wieści o kapitulacji, popełnia samobójstwo na placu Bernardyńskim przed gmachem dowództwa Okręgu Korpusu.
19:43Aż przyszła noc ostatnia.
19:46Pierwsza spokojna noc, bez strzałów.
19:49Przeraźliwie cicha i dlatego taka okropna, bez nadziei.
19:53Wieczorem na odprawie powiedziano nam wszystko.
19:55To już był koniec.
19:56Rano na wyznaczonych punktach mieliśmy składać broń.
20:00Wróciłem do żołnierzy i powtórzyłem im wiernie wszystko, co mi zlecono.
20:04Zapadła grobowa cisza.
20:06Gdy skończyłem, nie padło ani jedno słowo.
20:09Tej nocy nikt z nas oka nie zmrużył.
20:12Siedzieliśmy wszyscy razem, zgłębieni, przybici.
20:15Skończona walka.
20:17Niepotrzebny dalszy trud.
20:19O świcie przystąpiliśmy do rozbierania barykady.
20:22Pracowaliśmy w takim nastroju, jakby nam własne groby kopać kazano.
20:26Zbiegli się ludzie z okolicy.
20:28Pomagali.
20:29Z płaczem niektórzy.
20:30Zarządziłem ostatnią zbiórkę.
20:32Stanęli sprawnie.
20:34Sierżant zdał raport.
20:35Ostatni raz sprezentowali broń.
20:38Na chwałę ojczyźnie.
20:40Na cześć najdroższemu miastu, które trzeba było porzucić.
20:46Po agresji sowieckiej rząd Rzeczpospolitej zdecydował nie domagać się od Rumunów wypełnienia ich zobowiązań sojuszniczych w stosunku do Polski, czynnego
20:54wystąpienia przeciwko Związkowi Sowieckiemu.
20:58Polacy domagali się jednak, bo mieli prawo się tego domagać, życzliwej neutralności wypełnienia chociażby tak zwanego droit de passage zapewnienia
21:08prawa przyjazdu władzom Rzeczpospolitej ewakuującym się do Rumunii w drodze do Francji.
21:15Tymczasem władze Rumunii uległy żądaniom Niemiec i Związku Sowieckiego, a także zakulisowym naciskom rządu francuskiego i opozycyjnych czynników polskich i
21:24podjęły decyzję o internowaniu władz Rzeczpospolitej w Rumunii.
21:28Przed Polską na porządku dnia stanęła konieczność powołania nowych władz już na uchodźstwie w Paryżu z zachowaniem, co niesłychanie ważne,
21:37konstytucyjnej ciągłości ich funkcjonowania.
21:4022 września z Bukaresztu wyruszył do Paryża generał Władysław Sikorski.
21:49Już za chwilę na Discovery World.
21:52Generałowie Hitlera.
21:54Dziś postać generała Erwina Rommla.
21:57Feldmarszałka, dowódcy formacji ekspedycyjnej w Afryce.
22:12Feldmarszałka, dowódcy formacji ekspedycyjnej władz Rzeczpospolitej władz Rzeczpospolitej władz Rzeczpospolitej władz Rzeczpospolitej władz Rzeczpospolitej władz Rzeczpospolitej władz Rzeczpospolitej władz Rzeczpospolitej
22:15władz Rzeczpospolitej władz Rzeczpospolitej władz Rzeczpospolitej władz Rzeczpospolitej władz Rzeczpospolitej władz Rzeczpospolitej władz Rzeczpospolitej władz Rzeczpospolitej władz Rzeczpospolitej władz Rzeczpospolitej
22:23władz Rzecz
Comments