00:00Orta Doğu'da tansiyon bir anlığına düştü, ateşkes imzalandı.
00:03Peki şimdi ne olacak?
00:05Gelin ABD-İsrail Koalisyonu ve İran arasındaki bu mücadelenin perde arkasına bakalım.
00:10Kimin kazandığını, kimin kaybettiğini ve ufukta nelerin belirdiğini birlikte anlamaya çalışalım.
00:16Şimdi herkesin aklındaki o soru, 40 gün süren bir savaşın ardından taraflar masaya oturdu ve ikisi de biz kazandık diyor.
00:24Peki ama işin aslı ne?
00:25Prof. Harun Demirkaya'nın analizine göre bu sorunun cevabı öyle tek kelimelik basit bir cevap değil.
00:31Durum epey karışık.
00:32Gelin isterseniz bu karmaşık tabloyu daha iyi anlamak için önce savaşın ana aktörlerinin bir karnesini çıkaralım.
00:39Bakalım kim, ne kazanmış, ne kaybetmiş.
00:42Şimdi bu karneye baktığımızda ilk göze çarpan şey şu.
00:46Taktik başarılar ile stratejik sonuçlar arasında dağlar kadar fark var.
00:51Bir yanda ABD ve İsrail hava üstünlüğünü kullanarak gerçekten çok net bir mesaj verdi.
00:57Kilit altyapılarını vurdu ama o beklenen savaşı bitirecek mihai darbeyi bir türlü indiremedi.
01:03Diğer yanda ise İran, evet ağır askeri ve ekonomik darbeler aldı ama hem rejimi hem de toprak bütünlüğünü korumayı başardı.
01:10Ve daha da önemlisi içeride inanılmaz bir birlik havası yakaladı.
01:13Bakın, şu söz aslında her şeyi özetliyor.
01:17Normalde birbirine taban taban azıt olan Komünist Parti bile konu vatan savunması olunca mollalarla birlikte savaşırız dedi.
01:25Bu dış tehditin içeride nasıl bir kenetlenme yarattığının en somut örneği.
01:29Hatta anlatılanlara göre Hamene'nin oğullarının kiralık evlerde yaşaması gibi liderliğin sade hayatına dair hikayeler bu birlik duygusunu daha da
01:38güçlendirmiş.
01:39Ama durun, bu savaşın bir de görünmeyen yüzü var.
01:43Ödenen bedel sadece savaşan taraflarla sınırlı kalmadı.
01:46Asıl ağır fatura ne yazık ki bütün bir bölgeye kesildi.
01:49İşte asıl mesele de bu zaten.
01:52Bu çatışmanın gerçek kaybedenleri ne yazık ki yine Orta Doğu halkları oldu.
01:56Irak, Suriye, Lübnan gibi zaten ayakta durmakta zorlanan devletler bu savaşın artçı şoklarıyla daha da zayıfladı.
02:03Ve tabii ki petrol piyasalarındaki dalgalanma da cabası.
02:06Peki tüm bu bölgesel yangının ortasında bir ülke vardı ki krizi bambaşka bir şekilde yönetti ve bu durumdan farklı bir
02:14sonuçla çıktı.
02:15Türkiye bu süreçte çok net bir strateji izledi.
02:19Tarafsızlık.
02:20Yapılan analize göre Türkiye savaşa girmek için yapılan tüm kışkırtmalara karşı durdu,
02:25geçmişteki hataları tekrarlamadı ve sınırlarında yeni bir mülteci krizinin önüne geçti.
02:30Bu aslında başlı başına bir başarı hikayesi olarak görülüyor.
02:34Peki bu stratejik sabrın karşılığı ne oldu?
02:37Her şeyden önce Türkiye kendini bu kaosun bir parçası yapmadı.
02:42Tam tersine bu istikrarsız bölgede istikrarlı bir aktör olarak konumunu güçlendirdi.
02:48Diplomasi kanallarını açık tuttu, enerji krizini yönetti ve kendi ulusal güvenliğini kurma altına aldı.
02:54Ve işte bu duruş bizi savaşın belki de en kritik, en önemli ve uzun vadeli sonucuna getiriyor.
03:02Krizden doğan yepyeni bir jeopolitik fırsat.
03:06Bu savaş tüm dünyanın gözü önünde küresel sistemin aslında ne kadar kırılgan bir noktası olduğunu ortaya çıkardı.
03:13Hürmüz Boğazı'nın bir allığına bile kapanma ihtimali herkese şunu gösterdi.
03:18Enerji güvenliği demek sadece bol bol petrol ve gaza sahip olmak demek değilmiş.
03:23Asıl mesele o enerjiyi dünyaya ulaştıracak güvenli rotalara sahip olmakmış.
03:29İşte tam da bu noktada yıllardır konuşulan mavi vatan doktrini bir anda teorik bir kavram olmaktan çıkıp masadaki en somut
03:37gerçeklerden birine dönüştü.
03:39Hürmüz riskli, Kızıldeniz riskli.
03:41Peki alternatif?
03:42Analiz Türkiye'nin konumunun potansiyel bir çözüm sunduğunu söylüyor.
03:47Bakın bu grafik yeni durumu çok net özetliyor aslında.
03:50Hürmüz Boğazı artık yüksek risk kategorisinde.
03:53Kızıldeniz orta riskli ve birden Türkiye üzerinden geçecek bir enerji koridoru düşük riskli ve en güvenilir seçenek olarak öne çıkıyor.
04:01Tabi bu durum Türkiye'nin önüne muazzam stratejik fırsatlar seriyor.
04:06Avrupa için birincil enerji koridoru olmak, stratejik bir merkez rolünü perçinlemek,
04:11hatta Ege'deki anlaşmazlıklarda bile elini güçlendirmek, potansiyel kazançlar gerçekten çok büyük.
04:17Sonuç olarak tüm bu analizin sonunda gelip dayandığımız yer tek bir soru.
04:21Ortada tarihi bir fırsat var evet ama hepimiz biliyoruz ki fırsatlar ancak ve ancak kullanıldığında bir kazanca dönüşür.
04:28Peki Türkiye bu anı değerlendirip proaktif adımlar atacak mı?
04:31Yoksa bütün bu potansiyel sadece kağıt üzerinde kalacak bir jeopolitik hayal mi olacak?
04:36İşte asıl merak edilen bu.
04:41İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar