- 7 hafta önce
- #hurmuzkrizi
- #ortadogugerilimi
- #abdiran
Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılıp kapanması Orta Doğu'da tansiyonu tırmandırıyor! ABD, İran ve İsrail eksenindeki son gelişmeler, küresel piyasalarda beklentileri altüst etti. Ankasa Başkanı Prof. Dr. Mehmet Seyfettin Erol, bu karmaşık süreci ve İran diplomasisinin pragmatik stratejilerini A'dan Z'ye analiz ediyor.
Pakistan'daki müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından gelinen noktada, tarafların anlaşmaya daha yakın olup olmadığı merak ediliyor. Bu krizin sadece Hürmüz Boğazı ile sınırlı kalmayıp, ABD-İran ilişkilerinin geleceğini ve bölge dinamiklerini nasıl şekillendireceğini Prof. Erol'dan dinliyoruz.
Küresel aktörlerin (Çin, Rusya) ve Batı bloğunun bu durumdan duyduğu endişe, uluslararası ilişkilerdeki kırılmaları ve belirsizlikleri gözler önüne seriyor. Amerika'daki seçim atmosferi, Trump yönetiminin politikaları ve kamuoyunun İsrail'e yönelik tepkileri de masaya yatırılıyor.
İran'ın direnme gücü, caydırıcılık stratejileri ve ABD'nin olası hamleleri hakkında çarpıcı değerlendirmeler. Bu gerilim ortamında insanlığın geleceği ne olacak? Hakan Fidan'ın Antalya Diplomasi Forumu'ndaki açıklamalarıyla birlikte, Orta Doğu'da yeni bir denge arayışı başlıyor.#HürmüzKrizi #OrtaDoğuGerilimi #ABDİran
Pakistan'daki müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından gelinen noktada, tarafların anlaşmaya daha yakın olup olmadığı merak ediliyor. Bu krizin sadece Hürmüz Boğazı ile sınırlı kalmayıp, ABD-İran ilişkilerinin geleceğini ve bölge dinamiklerini nasıl şekillendireceğini Prof. Erol'dan dinliyoruz.
Küresel aktörlerin (Çin, Rusya) ve Batı bloğunun bu durumdan duyduğu endişe, uluslararası ilişkilerdeki kırılmaları ve belirsizlikleri gözler önüne seriyor. Amerika'daki seçim atmosferi, Trump yönetiminin politikaları ve kamuoyunun İsrail'e yönelik tepkileri de masaya yatırılıyor.
İran'ın direnme gücü, caydırıcılık stratejileri ve ABD'nin olası hamleleri hakkında çarpıcı değerlendirmeler. Bu gerilim ortamında insanlığın geleceği ne olacak? Hakan Fidan'ın Antalya Diplomasi Forumu'ndaki açıklamalarıyla birlikte, Orta Doğu'da yeni bir denge arayışı başlıyor.#HürmüzKrizi #OrtaDoğuGerilimi #ABDİran
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00İyi yayınlar diliyorum. Resul Demir, Cuma günü itibariyle Hürmüz Boğazı yeniden trafiğe açılmıştı.
00:08İran'dan henüz 19 saat geçmeden yeni bir açıklama geldi.
00:12Dün itibariyle Hürmüz Boğazı'nın yeniden kapatıldığı ifade edildi.
00:17Bunun üzerine ise Orta Doğu'da süren gerilimle ilgili yeni gelişmeler yaşanmaya devam ediyor.
00:23Orta Doğu'daki bu süreci İsrail, ABD, Amerika, Lübnan eksenini Ankasa Başkanı Prof. Dr. Mehmet Seyfettin, Erol bizler için değerlendirecek.
00:35Yayınımıza hoş geldiniz.
00:37Hoş bulduk. Teşekkür ediyorum Muhammed Bey.
00:39Teşekkür ediyorum. Evet son günlerde gerilim iyice artıyor.
00:43Cuma günü bilindiği üzere Hürmüz Boğazı yeniden açılmıştı.
00:47Dünyada küresel piyasalarda bu durum coşkuyla karşılandı.
00:50Fakat henüz 19 saat sonra Boğaz'ın yeniden kapatıldığı açıklandı.
00:55Daha önce Pakistan'ın başkenti İslamabad'da müzakere süreci gerçekleştirildi.
01:00Süreçte her iki taraf da masadan anlaşmadan kalktı.
01:04Ve şu an gelilen nokta nedir?
01:07Değerli görüşlerinizi bekliyoruz.
01:09Teşekkür ediyorum Muhammed Bey.
01:11Şimdi açıkçası Hürmüz Boğaz'ı aynen bu ABD İran İsrail Savaşı'ndaki müzakere sürecine çok benzer bir hal almaya başladı.
01:21Daha öncesi itibariyle de işte savaş veya bu anlamda savaşın işte dondurulması ve benzer hususta görüldüğü gibi böyle bir takım
01:34belirsizliklerle doluydu.
01:35Yani bu şu anki mevcut krize bakıldığında en başından itibaren tehditlerin risklerin ve bu anlamda belirsizliklerin böyle kendisini gösterdiği bir
01:48süreç.
01:49Dolayısıyla bugün Hürmüz Boğaz'ı bağlamında da bu aç kapa durumu bir istikrarsızlığa ve bu anlamda aslında sürecin yine ayrılmaz
01:58bir parçası olarak kendini burada ortaya koymaya devam ediyor.
02:02Şimdi mevcut tablo şu çarşambaya kadar biliyorsunuz bir taraflar müzakere için bir ateşkes geçici ateşkes bağlamında bir anlaşmaya vardılar ve
02:16evet Pakistan'da bir görüşme oldu.
02:18Ama bu Pakistan'daki görüşme yer ne kadar başarıya ulaşmamış olsa da şu ana kadar tarafların karşılıklı verdikleri mesajlara bakıldığında bana
02:29göre aslında anlaşmaya düne göre çok daha fazla yakın bir mesafedeler.
02:35Dolayısıyla Trump işte şantaj yapamazlar ve benzer açıklamalarda bulunsa buna karşılık İran tarafı da benzer bir takım çıkışlar ortaya sergilesede.
02:48Genel tablo bu krizin sonunda her iki tarafında ki bu onurlu bir çıkış stratejisi olarak ortaya konulmaya çalışılıyordu.
03:00Her iki tarafında aslında bu ara bulucular üzerinden sadece Hürmüz bağlamında değil Türk ABD İran ilişkileri ve bu anlamda bölgeyi
03:12de yakından etkileyecek daha farklı bir formülasyon süreci noktasında aslında bir müzakere süreci yürüttüklerini ortaya koyuyor.
03:22Yani mevzu sence Hürmüz değil bu savaş sonrası itibariyle İran'ın yeniden belki bir yapılandırılması ve bu kapsamda ABD İran
03:35ilişkilerinin nasıl bir format çerçevesinde devam edeceğiyle ilgili.
03:39Bu noktada Çin Rusya ve diğer aktörlerden yapılan açıklamalara da baktığımızda aslında onların da mutabık olduğu husus en temelde şu
03:49sürdürülebilir bir durum değil.
03:52Ve tüm aktörler tam manasıyla eğer bu savaş devam eder ve bir genişleme derinleşme eğilimi içerisine düşerlerse bu kriz çok
04:03daha farklı bir rotaya evrilebilir ve çok daha farklı bir boyut alabilir.
04:08Bu da açıkçası başta Çin olmak üzere bölgesel ve uluslararası aktörlerin çok da arzu ettiği bir durum değil ve ciddi
04:16anlamda kırılmaları beraberine getiren bir süreç.
04:19Bu sadece ABD ve Rusya Çin bağlamında değil ABD ve Avrupa bağlamında bir batı bloğu içerisinde de bir kırılma ve
04:29bu anlamda belirsizliklerin olduğu bir sürece doğru ilerliyor.
04:33Bu kırılma aslında NATO ile birlikte başladı diyebiliriz.
04:36Rusya Ukrayna evet NATO hepsi iç içe ve bu bağlamda bu kaygan zeminde kaypak ilişkiler olarak adlandırıyorum ben bu uluslararası
04:45ilişkiler noktasında.
04:47Şimdi tüm taraflar Hürmüz üzerinden burada yeni bir denklem ve buna bağırı yeni bir denge arayışı içerisine girmiş vaziyette.
04:57Birleşik Devletler açısından bakıldığında buradaki en temel çıkmaz şu.
05:01Evet çok büyük devasa bir güce sahip ve çok iddialı çıkışları var.
05:06Örneğin bir medeniyet yok etme gibi.
05:08Ama bunun beraberinde sadece uluslararası kamuoyu değil Amerikan iç kamuoyu bağlamında yol açtığı bir takım sonuçlar da var.
05:17Ki ABD seçimleri yaklaşmışken.
05:20Seçimler yaklaşıyor.
05:21Trump'ın azledilmesine dönük bir süreç başlatılmış vaziyette.
05:26Ve burada fiziksel ve psikolojik anlamda ruh halinin de test edilmesi dair bununla ilgili çağrılar söz konusu biliyorsunuz.
05:37Amerikan kamuoyu içerisinde sadece başkana dönük değil başkanın dış politikasıyla birlikte İsrail'e dönük ciddi anlamda tepkilerde söz konusu.
05:47Tüm bunları alt alta koyduğunuzda aslında Hürmüz sadece oradaki transit geçiş noktasında bir kitlenme değil.
05:56Uluslararası sistem bağlamında genel anlamda bir kilitlenmeyi işaret ediyor.
06:02Ve bunun açılması noktasında demokrasinin kılıcı gibi.
06:07Yani burada kılıcı kim vuracak ve ne tür bu anlamda kazanımlar elde edilecek.
06:13Ve şu an bakıldığında hani bu kaygan zeminde kaypak ilişkiler tabiri.
06:20Yani mesela İran ABD ilişkilerinde farklı bir format dediğim hadisede buna uygun bir tablo çiziyor.
06:28Yani önümüzdeki süreçte İran evet büyük şeytan diyor.
06:33Küçük şeytan olarak İsrail'e de işaret ediyor ama biz İran'ın şöyle bir yakın geçmişine baktığımızda
06:40Ahmet'in Ejad'ın açıklamaları dahil Afganistan, Irak ve coğrafyada net bir şekilde deklar edilmemiş farklı örtülü bir takım işbirliklerini
06:52de gördük.
06:52Açık bir şekilde net işbirliği destek verdiği hususlar var Afganistan, Irak gibi.
06:58Ama bunun dışında dolaylı bir şekilde burada Amerika'nın da bölgedeki büyük Orta Doğu projesi bağlamında faaliyetlerine meşruiyet zemini oluşturacak
07:10bir takım hamleler de var.
07:13Dolayısıyla burada aslında İran diplomasisinin netliği konusunda biz çok emin olamıyoruz.
07:21Ve İran diplomasisinin buradaki en temel özelliği pragmatizmidir.
07:25Ve bugün bu krizle birlikte şunu Birleşik Devletlere gösterdi.
07:31İran bir direnme gücüne sahip ve İran üzerindeki bu sizin yürüttüğünüz her türlü politika,
07:41başta yöneticilerin orada suikastlar veya bombalamalarla ortadan kaldırılması dahil
07:49veya İran içerisinde halkın rejime karşı ayaklandırılması
07:53veya İran içerisindeki diğer etnik mezhepsel unsurların ayaklandırılması suretiyle bir iç savaşı ve benzer hususlarda
08:01Birleşik Devletleri'nin istediği sonuca ulaşamayacağını gösterdi.
08:05Bir diğer husus İran sahip olduğu silah sistemleri bağlamında bir caydırıcılık da ortaya koydu.
08:13Ve bunu da Birleşik Devletleri'ye gösterdi.
08:16Ve Birleşik Devletleri'nin önünde aslında çok bir seçenek kalmadı bütün bunlara bakıldığında.
08:21Ablukalarla, yaptırımlarla, suikastlerle, bombalamalarla bir sonuca varamayan
08:26Birleşik Devletler Trump'ın ağzından şunu söyledi.
08:31Bir medeniyeti ortadan kaldırırız.
08:33Bunu nasıl ortadan kaldırırsınız?
08:34Bu basit bir kara savaşıyla değil, taktik nükleer silahların kullanılmasıyla.
08:42Bu da medeniyet dediğiniz insanlıktır.
08:45İnsanlığı doğrudan doğruya da falan...
08:47Hocam bir Hakan Fidan konuşuyor.
08:49İstanbul'a dönüyoruz Hakan Fidan'ın açıklamalarına.
08:52Muhammed Can Bulut, İran, ABD savaşı ve Hürmüz krizini
08:56Ankısam Başkanı Prof. Dr. Seyfettin Erol'la değerlendiriyordu.
09:01Değerli izleyenler, kaldıkları yerden devam edecekler.
09:04Evet Muhammed sözü sizde buyurun.
09:08Teşekkür ediyorum Resul Demir.
09:10Evet Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Antalya diplomasi formunda açıklamalarda bulundu.
09:15Önemli mesajlar verdi.
09:17Hem küresel mesajlar hem de Orta Doğu'da devam eden bir gerilimin ardından yaşanan gelişmelere
09:25Türkiye'nin bölgedeki yürüttüğü diplomasi çalışmalarıyla ilgili mesajlar verdi.
09:32Bizler de Ankısam Genel Başkanı Prof. Dr. Mehmet Seyfettin Erol Hocamızla birlikte
09:39konuları değerlendirmeye devam edeceğiz.
09:42Hocam genel değerlendirirseniz Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın açıklamalarıyla ilgili
09:47neler söylersiniz?
09:48Aslında mesajlar çok netti ve daha temelde forumun sloganı, mottosu bütün mevzuyu
09:56ortaya koyuyordu.
09:57Neydi?
09:58Yarını tasarlarken belirsizliklerle başlatmak.
10:01Burada belirsizlikler, risk, tehdit, korku.
10:04Bu noktada tabii herkesin bir yarını düşüncesinden hareket ettiğimizde burada herkesin bir yarın
10:16planlaması ve bu yarın içerisinde nasıl yer alacağı mevzu aslında günümüzde içinde
10:23bulunduğumuz birçok krizin çatışmanın da nedenini büyük ölçüde ortaya koyuyor.
10:28Şu an krizler üzerinden bir kaos düzeni ve bu kaos düzeni üzerinden de yeni bir dünya
10:33düzeni arayışı inşası söz konusu.
10:36Ve bu bağlamda bölgeselden küresele gerçek manada bu çatışma dilinin yerine tekrar
10:45bir taraflar arasında uzlaşıyı, diyaloğu ve bu anlamda iletişimi sağlayabilecek platformlara
10:54duyulan ihtiyaç had safhada.
10:56Çünkü şu an dünyanın büyük bir bölümü açısından açıkçası diplomasiye ve kurumlara
11:04olan buradaki güven sarsılmış vaziyette.
11:07Bu anlamda Antalya'daki diplomasi forumuna baktığımızda barış işbirliği ve koordinasyon
11:14arayışında burada kolaylaştırıcı ve yapıcı roluyla ön plana çıkan tüm devletlerin
11:21rahatlıkla gelip ki burada sadece gazeteciler değil burada soru cevap kısımlarıyla şu an
11:27bir medyaya dönük burada bir açıklamalar yapıldı ama aslında devlet başkanlarının
11:33burada Sayın Cumhurbaşkanı tarafından ağırlandığı ve bu bağlamda bazı mesajların
11:40doğrudan doğruya taraflar arasında verildiği, aynı şekilde bir takım gayri resmi toplantılar
11:47bağlamında da burada süreçlerin masaya yatırıldığı bir sürece şahitlik ettik.
11:52Dolayısıyla burada Türkiye hem bölgedeki aktif durumuyla ki Azerbaycan, Ermenistan
12:01bağlamında burada gündeme getirilen sorular da Karabağ özelinden buna işaret ediyordu.
12:07Askeri varlığı, caydırıcı varlığı, potansiyeli ama aynı zamanda diplomasi yani sahada ve
12:14masada var olan bir Türkiye gerçeğinin burada tüm taraflarca saygı duyulan bir aktör
12:21olarak Ankara'ya ve Türkiye'ye yönelimin Antalya'daki forumda zirve yaptığı bir sürece şahitlik
12:28ettik. O yüzden şu an bakıldığında buradaki esas olan forumda gündeme getirilen mevzuların
12:35önümüzdeki süreçte hayata geçirilebilmesi. Burada devletler birtakım iradeler ortaya koymakla
12:42birlikte dediğimiz gibi krizler üzerinden nemalanan ve bunun üzerine bir inşa sürecini
12:49devam ettirme gayretinde olan devletler var. Buna yönelik olarak da Türkiye'nin bu bahsedilen
12:54işte Azerbaycan, Ermenistan üzerinden hareketle aslında son İran kriziyle birlikte Türkiye,
13:02Mısır, Suudi Arabistan ve Pakistan bağlamında gündeme getirilen oradaki birtakım işbirliği
13:09arayışlarının da önünü açlığını ortaya koyması boyutuyla oldukça önemliydi.
13:14İşbirliğiyle ilgili olarak bir savunma paktı kurulacak mı denildi? Bu şekilde okuyabilir
13:18miyiz? Yani bunun resmen adı konulmasa da şu ana kadar bakıldığında süreç bölgede
13:25açıkçası böyle bir arayışa işaret ediyor. Çünkü öncelikle bölge devletlerinin kendi
13:30arasında işbirliğinin kaçınılmaz olduğu bu işbirliği pasiflerinden aktiflerine
13:36kadar bakıldığında bir, iki bölgesel sorunların çözümü noktasında bölge devletlerinin
13:41ortak irade geliştirmesi ve bunun kurumsallaşmaya doğru gitmesiyle ilgili önemli bir göstergeyi
13:47ortaya koyması açısından önemli. Krizler sadece tehdit risk değil, bu yönüyle de bir
13:52fırsat olarak karşımıza çıkıyor ve şu an İran bağlamında ön plana çıkan kriz aslında
13:57bölge devletleri arasında bu işbirliğinin iktisadi, ticari, siyasi, kültürel işbirliğinin
14:04artık bölge ve dünya gerçeği bağlamında ki o nedir? Güvenliktir. Güvenlik bazlı olarak bu
14:10devletlerin tekrardan farklı bir takım formatlar çerçevesinde bir araya gelmesini
14:15kaçınılmaz kılıyor. Bu Türkiye-Azerbaycan bağlamında şu şa beyan namesiyle çok net bir
14:20şekilde ortaya konuldu. Türkiye'nin Azerbaycan'la birlikte Karabağ üzerinden bölgede
14:25geliştirdiği sonuçta bir format var. Patern dedikleri, örnek numune dedikleri hadise
14:30aslında oradan sadece Kafkaslar üzerinden Türk dünyasına değil Orta Doğu'yu da içine
14:36alan çok farklı coğrafyalardaki farklı çatışmalar ve krizlere dönük olarak da orada
14:41aslında Türkiye merkezli bir orada bir moral ve motivasyon ve aynı zamanda Türkiye'yi
14:48merkeze alan bir cazibe ve bu anlamda bir çekim gücü olarak da karşımıza çıktı. Eğer
14:54bugün İran krizi karşısında Pakistan, Suudi Arabistan ve Mısır Türkiye ile birlikte
15:00burada bir dörtgenden bahsediyorsa ve bahsediliyorsa ve bu dörtgenin zamanlaması
15:06itibariyle bakıldığında İsrail'in Türkiye'yi başta hedef almak üzere bölge istikrarı ve
15:12güvenliğini burada hedefleyen bir çokgen arayışında buna bir cevap niteliği taşıması
15:19da oldukça önemli. İsrail'in bölgesel ve küresel boyutta sonuçlar üretebilecek
15:25bu yıkıcı çokgen faaliyetlerine karşı bölge çok net bir şekilde bu dörtgen üzerinden ki
15:32buna bu sadece dört ülkeyle sınırlı kalmayacak daha derin ve güçlü bir işbirliği sürecine
15:38işaret ediyor. Buna Katar'ı da koyabilirsiniz, Ürdün'ü de koyabilirsiniz. Bakın bunu çok açık
15:42söylüyorum. Afrika ülkelerinin önemli bir kısmını da dahil edebilirsiniz ve bunu Asya'ya doğru da
15:48genişletebilirsiniz. Dolayısıyla artık burada iki tane model söz konusu. Birincisi
15:53krizler üzerinden kaba güce dayalı olarak bir dünya inşası, ikincisi ise her şeye rağmen
16:01insanı ve insanlığı merkeze alan, işbirliğini merkeze alan ve bu kapsamda tekrar tarihsel
16:07hafızanın gündeme geldiği ve bu noktada işbirliğini merkeze alan işbirliğine dayalı bir burada
16:16model oluşumu. Dolayısıyla bugün Türkiye bu krizler ortamında bölgesiyle birlikte
16:23Azerbaycan bağlamında ortaya koyduğu, bugün Ervenistan'la birlikte genişleme ve derinleşme
16:29eğilimi gösteren, dolayısıyla dünyanın temel sorunları bağlamında kaynaklar ve koridorlar
16:34noktasında çözüm üreten bir merkez olmaya doğru koşar adım gidiyor. Nedir? Mesela Rusya-Ukrayna
16:40savaşıyla birlikte kuzey koridoru ciddi anlamda darbe aldı. İran'la birlikte güney koridoru da denizlere
16:48dayalı koridor da burada ciddi anlamda istikrarsızlaşmış vaziyette ve daha da ötesi bu kaynakların ve
16:54tedarik zincirlerinin işleyişi noktasında tüm dünyanın karşı karşıya kalabileceği ciddi bir kaotik
17:00süreç söz konusu. Burada orta koridorla birlikte Türkiye, Türk dünyası, Türk İslam dünyası
17:06buna cevap verebilecek bir takım oluşumları başlatmış vaziyette. O yüzden forumda bir taraftan
17:12Türk Devletleri Teşkilatı noktasında gayri resmi dışişleri bağlamında toplantılar
17:16sürdürülürken diğer taraftan orta doğu ağırlıklı İslam dünyası ile yürütülen görüşmeler ve
17:22bölgedeki krizlerin sona erdirilmesi başta İran, Lübnan, Gazze, Doğu Akdeniz, Kıbrıs
17:29merkezi bir takım gelişmelere karşı oradaki ortak duruşlar aslında coğrafyanın verdiği bir
17:36cevaptır. Ortak tutumun bir önemli göstergesidir. O yüzden ben foruma klasik anlamda dışarıdan
17:42devletlerin gelip katıldığı, orada işte sözlerini söylediği bir yer olarak
17:47bakmıyorum. Aslında bu forum bölgesel ve küresel bazda yeni yapılanmanın ve bu
17:53anlamda arayışların büyük ölçüde cevap bulduğu ve bu anlamda önümüzdeki süreçte
17:58de burada devletlerin tekrar bir araya gelebileceği mekanizmaların, kurumsallaşma
18:03süreçlerinin devam edeceği bir başlangıç ya da devam eden bu sürecin bir parçası olarak
18:10görüyorum ki beşincisi şu an gerçekleştirildi. Bu Antalya Diplomasi Forumu da olabilir,
18:16başka forumlar da olabilir ama en nihayetinde Türkiye'nin ve tarihsel anlamda bu coğrafyanın
18:23tekrar kodlarına dönmesi ve bu anlamda bu coğrafyanın en büyük yitiği olan birlik
18:30noktasında bir araya gelmesiyle eşdeğer. O yüzden Türkiye'nin burada ortaya koyduğu
18:35ve ısrarla orada gazetecilerin sorduğu Azerbaycan ve Ermenistan üzerinden ortaya koyduğu
18:41veya İran savaşıyla Lübnan noktasında İsrail'in ortaya koyduğu oradaki faaliyetlere karşı
18:50sordukları sorular bence çok anlamlı ve çok manidardı. Bu anlamda şunu söyleyebilirim.
18:55İsrail, büyük İsrail projesini harekete geçirmiş olabilir. Bunu hayata geçirmek istiyor olabilir ama unutmamak lazım.
19:06Bu coğrafyanın da bu ülkelerin de kendi büyük projeleri var ve bunlar daha önce tarihsel anlamda da
19:15denenmiş ve tekrar gündeme gelebilecek projeler. Bu anlamda Barak'ın verdiği mesajlar oldukça önemliydi.
19:22Barak orada aslında İsrail'e verdiği bir mesajla da şunu söyledi.
19:26Hayalleri bırak. Yani çünkü İsrail aslında Türkiye ve Amerika'yı karşı karşıya,
19:33Türkiye ile Batı'yı Amerika'nın da merkezde olduğu bir şekilde karşı karşıya getirmeye dönük
19:39bir takım arayışlar ve senaryolar içerisinde. Ama Türkiye şu an gelinen noktada öyle bir pozisyonda ki
19:44orta ölçekli güçler bağlamında sorulan soru da bu. Aslında önümüzdeki süreçte dünyanın geleceğini
19:52büyük ölçüde bu orta ölçekli güçlerin oradaki dayanışması ve birliği büyük ölçüde belirleyecek.
19:58Çin'in, Rusya'nın, Amerika'nın ve benzeri aktörlerin güçlerinin sınırları ve sınırlılıkları büyük ölçüde görüldü.
20:06O yüzden son cümlem bununla ilgili olarak Doğu ve Batı ya da Çin ve Amerika ve adına ne derseniz deyin.
20:14Yürütülen şu an küresel güç mücadelesinin geleceği büyük ölçüde bu merkez alanla ilgili.
20:20Bu dörtgen de bu merkez alanı önemli ölçüde ifade ediyor.
20:24Ve koridorlar ve kaynaklar bazlı bu küresel güç mücadelesinde de hiç kimse bu merkeze rağmen
20:30bir yol haritası kendine göre ya da bir planlama içerisine açıkçası girmesin.
20:36Girdiği takdirde bu aktörlerin normalde çok da kazanamayacağı bir savaş olarak kendisini gösterecek.
20:43İran'ın ortaya koyduğu duruş bu anlamda tüm aktörlere verilen önemli bir mesaj ki şu an bakıldığında
20:51şeklen İran yalnız gibi düşünün.
20:54Yani İran'ın şu an doğrudan yanında bir müttefik göremiyorsunuz.
20:57Rusya ve Çin bile kaçak güreşiyor gibi bir hal var.
21:02Ama şu an Türkiye bölgesiyle birlikte farklı bir kurumsal daha dinamik bir inşa sürecinde
21:11yarın bir gün burada sadece Türkiye'ye dönük bir saldırı olmayacaktır.
21:16Bunu söyleyeyim.
21:17Ve Türkiye'nin buna vereceği cevap da sadece mevcut sınırlarımız içerisinde olmayacaktır.
21:22Görünen o ki Barak ve Amerika bunu çok net bir şekilde anlamış vaziyette.
21:27Şunu sormak istiyorum hocam.
21:29İsrail, Yunanistan ve Güney Kıbrıs İttifakı.
21:33Sayın Fidan Dışişleri Bakanı Hakan filan forumda dedi ki İslam karşıtı bir ittifaktır.
21:38Bunu nasıl değerlendiriyorsunuz?
21:41Sadece İslam karşıtı değil.
21:43Yani açık konuşalım.
21:45Yani İslam karşıtı bu ittifak içerisinde farklı devletleri alma eğilimleri halen devam ediyor.
21:52Bu öncesi itibariyle söz konusuydu.
21:54Türkiye bu oyunu bozdu.
21:56İnsanlık karşıtı bir burada ittifak var.
22:00Bölge ve dünyayı istikrarsızlaştırmaya dönük bir burada arayış var.
22:04Sadece İslam karşıtı dediğimizde belki bu kamplaşma sürecinde farklı değerlendirmeler, yorumlar olabilir.
22:11Evet elbette İslam, İslam dünyasının merkezde olduğu bir yer.
22:15Burada da Türkiye önemli bir pozisyona sahip.
22:17Ama Barack'ın verdiği cevaba da baktığımızda diğer aktörlerin tutumlarına da baktığımızda burada domino taşı oluşturabilecek bölgeselden küreselere çok daha
22:28farklı jeopolitik anlamda sonuçlar doğurabilecek bir arayış içerisinde İsrail.
22:32İsrail'in bu hırslı politikaları çok net bir şekilde görüldüğü için dikkatinizi çekerse İsrail'e dönük tepkiler sadece İslam dünyasından
22:42değil, Amerikan kamuoyu, Batı kamuoyu dahil olmak üzere tüm uluslararası kamuoyunda.
22:47Özellikle İspanya'nın bu konuda kavuşu.
22:49İspanya dahil olmak üzere, bakınız yani Trump İspanya'yla, Papa'yla papaz durumunda.
22:56Yani ve bakıldığında Katolik dünyasını şu an karşısına almış olan Trump üzerinden aslında bir İsrail var.
23:03Ve dolayısıyla dünyada bu medeniyetler çatışması dediğimiz hadisede İsrail'in politikaları sadece İslam dünyasına da Müslüman coğrafyaya dönük değil, Müslüman
23:15ülkelere dönük değil, aynı zamanda Katolikliğin de merkezde olduğu bir Hristiyan alemine dönük bir saldırı olarak da değerlendiriliyor.
23:22Kudüs'ün bu anlamda durduğu nokta oldukça önemli.
23:26Ben bundan ötürü bir süre sonra ki şu an açıkçası Rum kesimin ve Yunanistan basınında yer alan farklı haber ve
23:36analizleri de bence dikkatlice takip etmekte var, takip etmekte fayda var.
23:40Zira oradan bir takım analizleri ve haberlere de bakıldığında verilen sağduyulu mesajlar da şu deniliyor.
23:47İsrail'in oyununa gelmeyelim ve bu anlamda İsrail bizi kendi politikalar için çok farklı bir ortama doğru sürüklemeye çalışıyor türünden
23:56bu anlamda çıkışlar bence göz ardı edilmemeli diye düşünüyorum.
24:00Zaten şu anki dörtgen ittifaka baktığımızda ben bunun sadece İran savaşını sona erdirme veya bir Gazze veya bir bölgede Katar
24:16veya benzer ülkelere hedef alan İsrail'in ya da ABD'nin hedeflerine karşı değil,
24:22daha bölgesel geniş bir bölgesel jeopolitikte beş deniz havzasını içine alan burada Hazarı'da koyabilirsiniz, Karadeniz'de alabilirsiniz ama en önemlisi şu
24:32an yükselen jeopolitik olarak Doğu Akdeniz merkezli, Kıbrıs'ın merkezli olduğu.
24:38Doğu Akdeniz'den Kızıldeniz'e doğru, Süveyş üzerinden, Babelmen'de bir de içine alan burada bir hat var ve bu hattın merkezinde
24:45de dikkatinizi çekerseniz bu Arap Denizi'ne doğru bu dört ülke yer alıyor.
24:50Türkiye, Mısır, bakınız çok önemli, Suudi Arabistan ve Pakistan.
24:56Şu dörtgeni şöyle bir tamamladığınızda bu bahsettiğim havza ki Azerbaycan'ı bunun içine kaçınılmaz olarak dahil ediyorsunuz, Suriye, yarın bir
25:07gün ne olduğunu göreceğiz.
25:09Irak noktasında Sayın Cumhurbaşkanı'nın Kürt Bölgesel Yönetimi ile yaptığı görüşme diplomasi forumunda ve verdiği mesaj çok netti.
25:19Bir, Türkiye olarak Irak'ın istikrarından yanayız.
25:24İki, Irak'ın istikrarını bozacak, bölgenin istikrarını bozacak, İran'a dönük herhangi bir hamlenin içerisinde sakın olmayın mesajı da ben
25:34bunu biraz net ifade ediyorum ama Sayın Cumhurbaşkanı bunu daha böyle diplomatik bir şekilde siyaseten usulüne göre söyledi.
25:41Ama bölgesel yönetim üzerinden şu mesajı verdi.
25:45Bölgenin istikrarını bozacak, İsrail'in politikalarına hizmet edecek, İran'da bir Kürtler üzerinden herhangi bir eğer bir takım şeyler düşünüyorsanız ya
25:56da düşünülüyorsa bunu unutma vakti.
25:59Ne İran'ın istikrarsızlığına bu anlamda ne de Irak'ın istikrarsızlığına müsaade etmeyiz mesajını Türkiye aslında veriyor, vermeye de devam
26:08edecek.
26:08O yüzden Türkiye'nin şu anki barışı, istikrarı, güvenliği ve kazan kazan temelli işbirliği projelerini merkezden alan yaklaşımı Sayın Dışişleri
26:20Bakan da bu konuda net bir şekilde aslında her sorunun sonunda ya da her sorunun içerisinde bu mesajı da vermek
26:28suretiyle ortaya koydu.
26:29Türkiye barış üzerinden bölgesel ve küresel bir eksen inşa sürecinde kararlı.
26:36Antalya Diplomasi Forumunda da bunu bir kez daha çok net bir şekilde ortaya koydular.
26:41Hocam evet konuşulacak çok konu var.
26:43Bir dört dakika kadar vaktiniz kaldı ama Babül Mendap dediniz.
26:46Babül Mendap bildiğim kadarıyla o havza içerisinde çok önemli bir nokta.
26:52Dünyanın fiber altyapısı Babül Mendap'tan geçiyor.
26:56Olası bir saldırı bekleniyor mu fiber altyapısına karşı Amerika veya İran'dan?
27:01Şimdi bakıldığında Babül Mendap'in Yemen ve Afrika bağlamında, Doğu Afrika bağlamında orada Kızıldeniz'in girişi olduğunu görüyoruz.
27:13Süveyş neyse Doğu Akdeniz'den giriş, Babül Mendap'te o.
27:18Dolayısıyla evet fiber optik var ama daha ötesi bu bahsettiğimiz tedarik zincirleri bağlamda.
27:25Hem kaynaklar boyutuyla dünya açısından oldukça önemli bir yere sahip hem de bu yönüyle koridorlar noktasında oldukça önemli bir burada
27:34yer tutuyor.
27:35O yüzden dünyanın önemli kritik boğazlarından birisi.
27:38Bir kere bunu koyalım.
27:39İki, Babül Mendap'i kim gündeme getiriyor?
27:42İran gündeme getiriyor.
27:43Eğer diyor Hürmüz'le ilgili veya Amerika işte farklı bir takım atraksiyonlarda bulunursa buna ben ya da vekil gücüm Yemen'deki
27:52oradaki Husiler veya daha başka aktörler Babül Mendap'i diyor kapatabilir ve orayı geçilmez bir hale getirebilir.
28:00Bu olasılık var mı?
28:02Evet.
28:02Gündeme getirilmesi dolayısıyla var.
28:05Peki yapılabilir mi?
28:05O kadar kolay değil.
28:06Yani ben buna müsaade edileceği kanaatinde değilim.
28:11Bu sadece İran boyutuyla ya da İran-ABD boyutuyla sınırlı kalmaz.
28:16Hürmüz sonrası böylesi bir kriz artık dünyanın kaldıramayacağı, sürdüremeyeceği bir krize döner.
28:21Daha da ötesi Suudi Arabistan başta olmak üzere bölge aktörleri artık farklı bir tutum içerisine girebilir.
28:28Bakın bunu bir kez daha söylüyorum.
28:30Bu dörtlü o zaman gerçek manada kendi etkisini ve caydırıcılığını Babel Mendap noktasında da ortaya koyar.
28:38Onun için evet gündeme getirilebilir, konuşulabilir ama ben İran'ın çok daha aklı başında, daha rasyonel ve bu anlamda sağduyulu
28:47hareket etmek zorunda olduğu kanaatindeyim.
28:50Aksi takdirde İran'a dönük bir takım mesajlar Türkiye tarafından da verildi.
28:55Bunun da altını çizelim.
28:56Yani Türkiye evet İran'a dönük bir takım mesajları olumlu anlamda da veriyor ama İran'a dönük dostane bir takım
29:04uyarıları da söz konusu.
29:06Onun için İran'ın bu dengeyi çok iyi gözeterek Babel Mendap dahil bölgede bu tür bir takım oldu bittilere girmemesi
29:16bence Türkiye'nin şu ana kadar forum dahil verdiği mesajlar bağlamında Tahran tarafından da alınacaktır.
29:25Dikkatle takip edilecektir diye düşünüyorum.
29:28Teşekkür ediyorum.
29:29Yorumlarınız için çok teşekkür ediyoruz.
29:31Evet Akit TV Ankara stüdyolarında Orta Doğu'da süren geçici ateşkes ve hürmüs düğümüyle ilgili ve bugün de Antalya Diplomasi Forumunda
29:42Dışişleri Bakanı Hakan Fidan küresel piyasalar, Orta Doğu ve atılacak adımlar Türk diplomasiyle ilgili önemli ve açıklamalarda bulundu.
29:53Net mesajlar verdi. Bunları da Anka Sam Başkanı Prof. Dr. Mehmet Seyfettin Erol bizler için değerlendirdi.
30:01Şimdilik aktaracaklarımız bu kadar.
30:03Yeniden görüşmek dileğiyle.
30:04Hoşçakalın.
30:05İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar